Shloka 4
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
सूत उवाच हन्त वो ऽहं प्रवक्ष्यामि पृथिव्यायामविस्तरम्
Transliteration
sūta uvāca hanta vo 'haṃ pravakṣyāmi pṛthivyāyāmavistaram
Translation
सूत उवाच—हन्त वोऽहं प्रवक्ष्यामि पृथिव्यायामविस्तरम्॥
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
कर्ता (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Perfect, 3rd person singular
हन्तwell then
हन्त:
सम्बन्ध (Interjection/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहन्त (अव्यय)
Formसम्बोधन/आमन्त्रणार्थक-अव्यय (interjection: well!/come!)
वःto you
वः:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, बहुवचन (एन्क्लिटिक) — Genitive/Dative, Plural; here dative sense ‘to you’
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन — Nominative, Singular (1st person pronoun)
प्रवक्ष्यामिwill explain
प्रवक्ष्यामि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Simple future, 1st person singular
पृथिव्याम्about/on the earth
पृथिव्याम्:
अधिकरण (Location/Topic/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन — Feminine, Locative, Singular
अविस्तरम्the full extent (in detail)
अविस्तरम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअ + विस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Masculine, Accusative, Singular