Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description

संख्यां चैव समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम् / द्वीपभेदसहस्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च

saṃkhyāṃ caiva samudrāṇāṃ dvīpānāṃ caiva vistaram / dvīpabhedasahasrāṇi saptasvantargatāni ca

समुद्राणां संख्यां द्वीपानां च विस्तरं तथा। सप्तस्वन्तर्गतानि द्वीपभेदसहस्राणि च॥

saṃkhyāmnumber, count
saṃkhyām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃkhyā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Ekavacana (sg.)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction/particle)
evaindeed, just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (emphatic particle)
samudrāṇāmof oceans
samudrāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Ṣaṣṭhī vibhakti (Genitive/6th), Bahuvacana (pl.)
dvīpānāmof islands/continents
dvīpānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootdvīpa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Ṣaṣṭhī vibhakti (Genitive/6th), Bahuvacana (pl.)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (emphatic particle)
vistaramextent, expanse, detail
vistaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvistara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.)/Napुंसक (n.) usage; here Napuṃsakaliṅga (n.), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Ekavacana (sg.)
dvīpa-bheda-sahasrāṇithousands of divisions of islands
dvīpa-bheda-sahasrāṇi:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdvīpa (प्रातिपदिक) + bheda (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Prathamā vibhakti (Nominative/1st), Bahuvacana (pl.); ṣaṣṭhī-tatpuruṣa: dvīpānāṃ bhedāḥ = dvīpa-bhedāḥ, teṣāṃ sahasrāṇi
sapta-suin the seven (among seven)
sapta-su:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक, संख्या)
FormNumeral adjective; Locative (Saptamī/7th) Bahuvacana (pl.) in -su; used with implied noun (e.g., dvīpeṣu/antareṣu)
antargatānicontained within, included inside
antargatāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootantar-gata (कृदन्त; √gam गतौ + gata)
FormPast passive participle (kta); Napuṃsakaliṅga (n.), Prathamā vibhakti (Nom./1st), Bahuvacana (pl.); avyayībhāva: antar + gata = 'gone within/contained within'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)