Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order

पितृवन्मन्यमानास्तं जज्ञिरे पितरो ऽपि च / तेषां निसर्गः प्रागुक्तः समासाच्छ्रुयतां पुनः

pitṛvanmanyamānāstaṃ jajñire pitaro 'pi ca / teṣāṃ nisargaḥ prāguktaḥ samāsācchruyatāṃ punaḥ

पितृवन्मन्यमानास्तं पितरोऽपि च जज्ञिरे। तेषां निसर्गः प्रागुक्तः; समासात् पुनः श्रूयताम्॥

pitṛ-vatlike a father
pitṛ-vat:
Upamā (उपमा/likeness)
TypeIndeclinable
Rootpitṛ (प्रातिपदिक) + vat (वत्-प्रत्यय)
FormAvyaya (अव्यय), comparative particle ‘like’ (वत्) used adverbially with manyamānāḥ
manyamānāḥthinking/considering
manyamānāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√man (धातु) + śānac (शानच्)
FormPresent middle participle (शानच्), Masculine, Nominative (1st), Plural; agreeing with pitaro
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; object of manyamānāḥ
jajñirewere born
jajñire:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person, Plural; Ātmanepada
pitaraḥthe Pitṛs (manes)
pitaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Plural
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), particle (emphasis/also)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th), Plural
nisargaḥorigin/creation
nisargaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnisarga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular
prākpreviously
prāk:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprāk (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb of time ‘formerly’
uktaḥwas stated
uktaḥ:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Root√vac (धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative (1st), Singular; agreeing with nisargaḥ
samāsātbriefly
samāsāt:
Hetu/Prakāra (हेतु/प्रकार-manner)
TypeIndeclinable
Rootsamāsa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative (5th), Singular; used adverbially ‘briefly/in summary’
śruyatāmlet it be heard
śruyatām:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
FormImperative (लोट्), 3rd person, Singular; passive/impersonal sense ‘let it be heard’
punaḥagain
punaḥ:
Kāla/Prakāra (काल/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb