Brahma Purana — Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas, Shloka 89
Devanagari script
ता लोकमातरश् चैव ब्रह्मचारिण्य एव च अनुगृह्णन्ति लोकांश् च तपसा स्वेन सर्वदा //
Translation
अष्टपञ्चाशीतितमोऽध्यायः—श्लोकः ८९। एतत् ब्रह्मपुराणे पावनं वचनम्।
Word by Word
ताःthey
ताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
लोक-मातरःmothers of the world
लोक-मातरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + मातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य मातरः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
ब्रह्म-चारिण्यःfemale celibate ascetics
ब्रह्म-चारिण्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + चारिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (ब्रह्मणि चरन्ति)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अनुगृह्णन्तिthey favor / bless
अनुगृह्णन्ति:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootअनु-ग्रह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
लोकान्worlds / people
लोकान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तपसाby austerity
तपसा:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
स्वेनby their own
स्वेन:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘तपसा’ इत्यस्य विशेषणम्
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kālādhi karaṇa (कालाधिकरण/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
Speaker
Narrator/teacher continuing the characterization of the Three Maidens.