Brahma Purana — Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas, Shloka 90
Devanagari script
उमा तासां वरिष्ठा च ज्येष्ठा च वरवर्णिनी महायोगबलोपेता महादेवम् उपस्थिता //
Translation
अष्टत्रिंशोऽध्यायः—श्लोकः ९०। एतत् ब्रह्मपुराणे पवित्रं वचनम्।
Word by Word
उमाUmā
उमा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तासाम्of them
तासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
वरिष्ठाthe best
वरिष्ठा:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootवरिष्ठ (प्रातिपदिक; superlative of ‘वृद्ध/वर’)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अतिशय (superlative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
ज्येष्ठाthe eldest
ज्येष्ठा:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
वर-वर्णिनीof excellent complexion
वर-वर्णिनी:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक) + वर्णिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (वरः वर्णः यस्याः)
महा-योग-बल-उपेताendowed with the power of great yoga
महा-योग-बल-उपेता:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + योग (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक) + उपेत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (महायोगस्य बलम्; तेन उपेता)
महा-देवम्Mahādeva (Śiva)
महा-देवम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (महान् देवः)
उपस्थिताःhaving approached / attended
उपस्थिताः:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootउप-स्था (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), प्रथमा बहुवचन; पाठानुसार स्त्रीलिङ्गार्थे ‘उपस्थिता’ अपेक्षितम्; अर्थः ‘उपगता/सेविता’
Speaker
Narrator/teacher identifies Uma as foremost among the three and linked to Śiva.