Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

ये केचिद्रोगिणो लोके तेषां तद्भेषजं महत् । माघमासे द्वितीयायां दर्शनं तस्य दुर्लभम्

Transliteration

ye kecidrogiṇo loke teṣāṃ tadbheṣajaṃ mahat | māghamāse dvitīyāyāṃ darśanaṃ tasya durlabham

Translation

Para todos os enfermos que há no mundo, isso é para eles um remédio grandioso. Contudo, obter o seu darśana no segundo dia lunar do mês de Māgha é raro de alcançar.

Word by Word

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम

• केचित्: some
• केचित्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘some’ (अनिश्चित-परिमाण)

• रोगिणः: diseased persons
• रोगिणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रोगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘that’ (पूर्वोक्त-वस्तु)

• भेषजम्: medicine/remedy
• भेषजम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भेषज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भेषजस्य विशेषणम्

• माघमासे: in the month of Māgha
• माघमासे: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: माघ-मास (प्रातिपदिक; माघ + मास)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘माघः नाम मासः’

• द्वितीयायाम्: on the second lunar day
• द्वितीयायाम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वितीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तिथिवाचक

• दर्शनम्: seeing/visitation
• दर्शनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तस्य: of it/of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• दुर्लभम्: hard to obtain/rare
• दुर्लभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक; दुर् + लभ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; दर्शनस्य विशेषणम्

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Aśvineśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A line of sick pilgrims seeking relief; the shrine stands radiant; a calendar motif indicates Māgha month and dvitīyā tithi; the crowd suggests the difficulty/rarity of obtaining darśana on that day.

Characters & Entities

• Aśvineśvara
• Māgha (month)
• Dvitīyā (tithi)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred time (tithi and month) intensifies the fruit of sacred place; rare timing heightens the value of darśana.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Aśvineśvara in Prabhāsakṣetra, praised as a ‘medicine’ for the afflicted.

What ritualistic prescription is mentioned?

Seek darśana especially on Māgha śukla/kr̥ṣṇa Dvitīyā (the second lunar day), implying a calendrical vrata-like observance.