Adhyaya 70

Verse 1

। सूत उवाच । तथान्यापि च तत्रास्ति शक्तिः पापप्रणाशिनी । कार्तिकेयेन निर्मुक्ता हत्वा वै तारकं रणे

Sūta disse: Além disso, ali também existe outra Lança sagrada (śakti), destruidora de pecados—libertada por Kārttikeya após ter abatido Tāraka na batalha.

Verse 2

तथास्ति सुमहत्कुण्डं स्वच्छोदकसमावृतम् । तेनैव निर्मितं तत्र यः स्नात्वा तां प्रपूजयेत् । स पापान्मुच्यते सद्य आजन्ममरणांति कात्

Do mesmo modo, há ali um lago imensamente grande, repleto de águas límpidas e puras, construído naquele lugar por ele somente. Quem nele se banhar e depois venerar essa Śakti, a Lança sagrada, é imediatamente libertado dos pecados — dos acumulados desde o nascimento até a aproximação da morte.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कस्मिन्काले विनिर्मुक्ता सा शक्तिस्तेन नो वद । किमर्थं स्वामिना तत्र किंप्रभावा वद स्वयम्

Os sábios disseram: “Em que tempo foi por ele lançada essa Śakti? Dize-nos. Com que propósito o seu Senhor a colocou ali? E qual é o seu poder—conta-nos tu mesmo.”

Verse 4

सूत उवाच । पुरासीत्तारकोनाम दानवोऽतिबलान्वितः । हिरण्याक्षस्य दायादस्त्रैलोक्यस्य भयावहः

Sūta disse: “Em tempos antigos havia um Dānava chamado Tāraka, dotado de força imensa; herdeiro de Hiraṇyākṣa, tornou-se o terror dos três mundos.”

Verse 5

स ज्ञात्वा जनकं ध्वस्तं विष्णुना प्रभविष्णुना । तपस्तेपे ततस्तीव्रं गोकर्णं प्राप्य पर्वतम्

Ao saber que seu pai fora destruído por Viṣṇu, o Senhor poderoso, ele então empreendeu austeridades severas, após alcançar a montanha de Gokarṇa.

Verse 6

यावद्वर्षसहस्रांतं शीर्णपर्णा शनः स्थितः । ध्यायमानो महादेवं कायेन मनसा गिरा

Por mil anos completos ele permaneceu ali, definhando pouco a pouco, enquanto meditava em Mahādeva com o corpo, a mente e a palavra.

Verse 7

वरुपूजोपहारैश्च नैवेद्यैर्विविधैस्ततः । ततो वर्षसहस्रांते स दैत्यो दुःखसंयुतः

Lá, com ofertas de adoração e vários tipos de alimentos, quando os mil anos se completaram, aquele Daitya ainda permanecia oprimido pelo sofrimento.

Verse 8

ज्ञात्वा रुद्रमसंतुष्टं ततो रौद्रं तपोऽकरोत् । विनिष्कृत्त्यात्ममांसानि जुहोतिस्म हुताशने

Sabendo que Rudra ainda não estava satisfeito, ele então realizou uma austeridade terrível: cortando pedaços de sua própria carne, ofereceu-os ao fogo sacrificial.

Verse 9

ततस्तुष्टो महादेवो वृषारूढ उमापतिः । सर्वैरेव गणैः सार्धं तस्य संदर्शनं ययौ

Então Mahādeva, o cavaleiro do touro, o Senhor de Umā, estando satisfeito, foi conceder-lhe uma audiência — acompanhado por todos os seus Gaṇas.

Verse 10

तत्र प्रोवाच संहृष्टस्तारनादेन नादयन् । दिशः सर्वा महादेवो हर्ष गद्गदया गिरा

Lá, Mahādeva falou com deleite, ressoando com um rugido claro e vibrante que preencheu todas as direções, sua voz trêmula de alegria.

Verse 11

भोभोस्तारक तुष्टोऽस्मि साहसं मेदृशं कुरु । प्रार्थयस्व मनोऽभीष्टं येन ते प्रददाम्यहम्

"Ó Tāraka, estou satisfeito. Mostre-me o pedido audacioso que você busca. Peça o que seu coração deseja, para que eu possa concedê-lo a você."

Verse 12

तारक उवाच । अजेयः सर्वदेवानां त्वत्प्रसादादहं विभो । यथा भवामि संग्रामे त्वां विहाय तथा कुरु

Tāraka disse: «Ó Senhor soberano, por tua graça faze com que eu seja inconquistável por todos os deuses; para que, na batalha, eu permaneça invencível, exceto diante de Ti. Concede assim.»

Verse 13

भगवानुवाच । मत्प्रसादादसंदिग्धं सर्वमेतद्भविष्यति । त्वया यत्प्रार्थितं दैत्य त्वमेको बलवानिह

O Senhor Bem-aventurado disse: «Pela minha graça, tudo isto acontecerá sem dúvida. Ó Daitya, o que pediste te será concedido; aqui permanecerás como alguém de força incomparável.»

Verse 14

एवमुक्त्वा महादेवः स्वमेव भवनं गतः । तारकश्चापि संहृष्टस्तथैवनिज मन्दिरम्

Tendo assim falado, Mahādeva retornou à Sua própria morada. Tāraka também, jubiloso, voltou do mesmo modo ao seu palácio-templo.

Verse 15

ततो दानवसैन्येन महता परिवारितः । गतः शक्रपुरीं योद्धुं विख्याताममरावतीम्

Então, cercado por um vasto exército de Dānavas, marchou para combater a cidade de Śakra — Amarāvatī, afamada por todos os mundos.

Verse 16

अथाभवन्महायुद्धं देवानां दानवैः सह । यावद्वर्षसहस्रांते मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्

Então surgiu uma grande guerra entre os Devas e os Dānavas. Por mil anos ela prosseguiu, trazendo a morte; e só então se retiraram e voltaram atrás.

Verse 17

तत्राभवत्क्षयो नित्यं देवानां रणमूर्धनि । विजयो दानवानां च प्रसादाच्छूलपा णिनः

Ali, na própria linha de frente do campo de batalha, os Devas sofriam perdas contínuas; e a vitória coube aos Dānavas — pela graça do Senhor portador do Tridente.

Verse 18

ततश्चक्रुरुपायांस्ते विजयाय दिवौकसः । वर्माणि सुविचित्राणि यन्त्राणि परिखास्तथा

Então os habitantes do céu conceberam meios para a vitória: armaduras maravilhosamente trabalhadas, máquinas de guerra e também fossos defensivos.

Verse 19

अन्यान्यपि शरीरस्य रक्षणार्थं प्रयत्नतः । तथैव योधमुख्यानां विशेषाद्द्विजसत्तमाः

E, com grande esforço, providenciaram outras proteções para o corpo, especialmente para os principais guerreiros, ó melhor entre os duas-vezes-nascidos.

Verse 20

ससृजुस्ते सुराधीशा दानवेभ्यो दिवानिशम्

Esses senhores dos deuses desencadearam suas forças e armas contra os Dānavas, de dia e de noite.

Verse 21

मुद्गरा भिंडिपालाश्च शतघ्न्योऽथ वरेषवः । प्रासाः कुन्ताश्च भल्लाश्च तस्मिन्काले विनिर्मिताः । विशेषाहवसंबन्धव्यूहानां प्रक्रियाश्च याः

Naquele tempo foram forjadas maças (mudgara), bhiṇḍipālas, śataghnīs e flechas excelentes; bem como dardos (prāsa), lanças (kunta) e projéteis bhalla — juntamente com os procedimentos especializados das formações de batalha, adequados a cada modo de combate.

Verse 22

तथान्यानि विचित्राणि कूटयुद्धान्यनेकशः । भीषिकाः कुहकाश्चैव शक्रजालानि कृत्स्नशः

Do mesmo modo, muitas outras guerras de estratagemas, maravilhosas e variadas, foram repetidas vezes engendradas—artifícios terríveis, engenhos enganosos e, por inteiro, redes de ilusão semelhantes às de Indra.

Verse 23

न च ते विजयं प्रापुस्तथापि द्विजसत्तमाः । दानवेभ्यो महायुद्धे प्रहारैर्जर्जरीकृताः

Ainda assim, não alcançaram a vitória, ó melhor dos duas-vezes-nascidos; naquela grande guerra foram golpeados e despedaçados pelos Dānavas.

Verse 24

अथ प्राह सहस्राक्षो भयत्रस्तो बृहस्पतिम् । दिनेदिने वयं दैत्यैर्विजयामो द्विजोत्तम

Então Sahasrākṣa (Indra), abalado pelo medo, falou a Bṛhaspati: “Ó melhor dos duas-vezes-nascidos, dia após dia somos vencidos pelos Dānavas.”

Verse 25

यथायथा रणार्थाय सदुपायान्करोम्यहम् । तथातथा पराभूतिर्जायते मे महाहवे

“Por mais que eu empreenda bons meios em favor da batalha, assim também, nessa guerra imensa, a derrota torna a surgir para mim, vez após vez.”

Verse 26

तदुपायं सुराचार्य स्वबुद्ध्या त्वं प्रचिन्तय । येन मे स्याज्जयो युद्धे तव कीर्तिरनिन्दिता ०

“Portanto, ó preceptor dos deuses, pondera com teu próprio discernimento esse meio pelo qual a vitória seja minha na guerra—e pelo qual tua fama permaneça acima de toda censura.”

Verse 27

सूत उवाच । ततो बृहस्पतिः प्राह चिरं ध्यात्वा शचीपतिम् । प्रहृष्टवदनो ज्ञात्वा जयोपायं महाहवे

Disse Sūta: Então Bṛhaspati, após longo tempo contemplar o senhor de Śacī (Indra), falou — com o rosto radiante de júbilo, por ter compreendido o meio da vitória naquela grande batalha.

Verse 28

मया शक्र परिज्ञातः स उपायो महाहवे । जीयन्ते शत्रवो येन लीलयैवापि भूरिशः

“Ó Śakra, discerni esse meio na grande batalha; por ele os inimigos são vencidos—até sem esforço, como num jogo—ó senhor poderoso.”

Verse 29

यदाभीष्टं वरं तेन प्रार्थितस्त्रिपुरांतकः । तदैवं वचनं प्राह प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः

Quando ele suplicou a Tripurāntaka (Śiva) a dádiva desejada, então—prostrando-se repetidas vezes—proferiu estas palavras.

Verse 30

अजेयः सर्वदेवानां त्वत्प्रसादादहं विभो । यथा भवामि संग्रामे त्वां विहाय तथा कुरु

“Ó Senhor supremo, por tua graça sou invencível a todos os deuses. Dispõe que, na batalha, eu permaneça assim—mesmo quando estiver sem ti, sem a tua presença direta.”

Verse 31

न तं स्वयं महादेवः स्वशिष्यं सूदयिष्यति । विषवृक्षमपि स्थाप्य कश्छिनत्ति पुनः स्वयम्

“Mahādeva não o matará com as próprias mãos—pois é seu discípulo. Depois de plantar até uma árvore venenosa, quem a cortaria em seguida com a própria mão?”

Verse 32

यो वै पिता स पुत्रः स्याच्छ्रुतिवाक्यमिदं स्मृतम् । तस्माज्जनयतु क्षिप्रं हरस्तन्नाशकृत्सुतम्

Recorda-se como palavra da Śruti: «Aquele que é pai torna-se filho». Portanto, que Hara gere depressa um filho que venha a causar a sua própria destruição.

Verse 33

येन सेनाधिपत्ये तं विनियोज्य महाहवम् । कुर्मो दैत्यैः समं शस्त्रैः प्राप्नुयाम ततो जयम्

Ao nomeá-lo comandante do exército e lançá-lo na grande batalha, enfrentaremos os Dānavas com armas equivalentes—e então alcançaremos a vitória.

Verse 34

एष एव उपायोऽत्र मया ते परिकीर्तितः । विजयाय सहस्राक्ष नान्योऽस्ति भुवनत्रये

Este é o único meio que aqui te declarei para a vitória, ó Indra de mil olhos; nos três mundos não há outro caminho.

Verse 35

ततो देवगणैः सर्वैः समेतः पाकशासनः । तमर्थं प्रोक्तवाञ्छंभुं विनयावनतः स्थितः

Então Indra, o castigador de Pāka, acompanhado por todas as hostes dos deuses, aproximou-se de Śambhu e, de pé com humildade e a cabeça inclinada, declarou o seu intento.

Verse 36

सुतस्य जननार्थाय कुरु यत्नं वृषध्वज । येन सेनाधिपत्ये तं योजयामि दिवौकसाम्

«Empenha-te, ó Senhor do estandarte do Touro, em fazer nascer um filho—para que eu possa nomeá-lo comandante das hostes celestes.»

Verse 37

प्राप्नोम्यहं च संग्रामे विजयं त्वत्प्रसादतः । निहत्य दानवान्सर्वांस्तारकेण समन्वितान्

Pela tua graça alcançarei a vitória na batalha, após abater todos os Dānavas aliados a Tāraka.

Verse 38

नान्यथा विजयो मे स्यात्संग्रामे दानवैः सह । इति मां प्राह देवेज्यो ज्ञात्वा सम्यङ्महामतिः

De outro modo, não haveria vitória para mim na guerra contra os Dānavas. Assim me falou Deveśya (Bṛhaspati), o magnânimo, tendo compreendido corretamente a situação.

Verse 39

अथोवाच विहस्योच्चैः शंकरस्त्रिदशेश्वरम् । करिष्यामि वचः क्षिप्रं तव शक्र न संशयः

Então Śaṅkara, rindo em alta voz, disse ao senhor dos Trinta (os deuses): “Ó Śakra, sem dúvida cumprirei depressa o teu pedido.”

Verse 40

पुत्रमुत्पादयिष्यामि सर्वदैत्यविनाशकम् । यं त्वं सेनापतिं कृत्वा जयं प्राप्स्यसि सर्वदा

“Farei nascer um filho que destruirá todos os Daityas. Fazendo-o teu general, alcançarás a vitória sempre.”

Verse 41

एवमुक्त्वा महादेवो गत्वा कैलास पर्वतम् । गौर्या समं ततश्चक्रे कामधर्मं यथोचितम्

Tendo dito isso, Mahādeva foi ao monte Kailāsa e, junto de Gaurī, realizou o rito do amor de modo apropriado.

Verse 42

हावैर्भावैः समोपेतं हास्यैरन्यैस्तदात्मिकैः । यावद्वर्षसहस्रांतं दिव्यं चैव निमेषवत्

Acompanhado de gestos brincalhões e de ternos estados de ânimo, com risos e outras expressões afins, aquele tempo divino—que durou até o fim de mil anos—passou como se fosse apenas um instante.

Verse 43

अथ देवगणाः सर्वे भयसंत्रस्तमानसाः । चक्रुर्मंत्रं तदर्थं हि तारकेण प्रपीडिताः

Então todas as hostes dos deuses, com a mente abalada pelo medo, conceberam um mantra para esse mesmo propósito, pois eram oprimidos por Tāraka.

Verse 44

सहस्रं वत्सराणां तु रतासक्तस्य शूलिनः । अतिक्रांतं न देवानां तेन कृत्यं विनिर्मितम्

Por mil anos, Śūlin (Śiva), absorto na união amorosa, permaneceu assim; e durante todo esse tempo os deuses não puderam realizar a tarefa pretendida que dele dependia.

Verse 45

तस्माद्गच्छामहे तत्र यत्र देवो महेश्वरः । संतिष्ठते समं गौर्या कैलासे विजने स्थितः

Portanto, vamos àquele lugar onde o deus Maheśvara habita—junto com Gaurī—no Kailāsa, estabelecido na solidão serena.

Verse 46

ततस्तत्रैव संजग्मुः सर्वे देवाः सवासवाः । उद्वहन्तः परामार्तिं तारकारिसमुद्भवाम्

Então, ali mesmo, todos os deuses—junto com Vāsava (Indra)—se reuniram, trazendo uma grande aflição surgida em conexão com Tārakāri (Skanda, o matador de Tāraka).

Verse 47

अथ कैलासमासाद्य यावद्यांति भवांतिकम् । निषिद्धा नंदिना तावन्न गंतव्यमतः परम्

Então, tendo alcançado o Kailāsa, quando avançavam até as proximidades de Bhava (Śiva), Nandin os deteve: «Não deveis ir além deste ponto.»

Verse 48

रहस्ये भगवान्सार्धं पार्वत्या समवस्थितः । अस्माकमपि नो गम्यं तस्मात्तावन्न गम्यताम्

“O Senhor Bem-aventurado permanece em segredo junto de Pārvatī; nem mesmo a nós é permitido entrar. Portanto, por ora, não prossigais.”

Verse 49

ततस्तैर्विबुधैः सर्वैः प्रेषितस्तत्र चानिलः । किं करोति महादेवः शीघ्रं विज्ञायतामिति

Então todos aqueles deuses enviaram Anila (Vāyu) para lá, dizendo: «Descobre depressa o que Mahādeva está a fazer.»

Verse 50

अथ वायुर्गतस्तत्र यत्रास्ते भगवाञ्छिवः । गौर्या सह रतासक्त आनन्दं परमं गतः

Então Vāyu foi ao lugar onde estava o Senhor Śiva; com Gaurī, absorto na união, ele havia entrado na bem-aventurança suprema.

Verse 51

अथ प्रचलिते शुक्रे स्थानादप्राप्तयोनिके । देवेन वीक्षितो वायुर्नातिदूरे व्यवस्थितः

E quando o sêmen começou a agitar-se—sem ainda alcançar o lugar ou o ventre destinado—Vāyu, que estava não muito longe, foi notado pelo Deus.

Verse 52

ततो व्रीडा समोपेतस्तत्क्षणादेव चोत्थितः । भावासक्तां प्रियां त्यक्त्वा मा मोत्तिष्ठेतिवादिनीम्

Então, tomado de recato, ergueu-se naquele mesmo instante, deixando a amada absorta no afeto, aquela que dizia: «Não te levantes».

Verse 53

अब्रवीदथ तं वायुं विनयावनतं स्थितम् । किमर्थं त्वमिहायातः कच्चित्क्षेमं दिवौकसाम्

Então falou a Vāyu, que ali permanecia curvado em humildade: «Com que propósito vieste aqui? Está tudo bem com os habitantes do céu?»

Verse 54

वायुरुवाच । एते शक्रादयो देवा नंदिना विनिवारिताः । तारकेण हतोत्साहास्तिष्ठंति गिरिरोधसि

Vāyu disse: «Estes deuses — Indra e os demais — foram rechaçados por Nandin. Com a coragem abatida por Tāraka, permanecem detidos na encosta da montanha».

Verse 55

तस्मादेतान्समाभाष्य समाश्वास्य च सादरम् । प्रेषयस्व द्रुतं तत्र यत्र ते दानवाः स्थिताः

«Portanto, fala com eles, reconforta-os com o devido respeito e envia-os depressa ao lugar onde esses Dānavas estão postados».

Verse 56

अथ तानाह्वयामाम तत्क्षणात्त्रिपुरांतकः । संप्राह चविषण्णास्यः कृतांजलिपुटान्स्थितान्

Então Tripurāntaka chamou-os imediatamente para perto e falou aos que estavam de mãos postas em reverência, com o rosto abatido pela aflição.

Verse 57

श्रीभगवानुवाच । युष्मत्कृते समारंभः पुत्रार्थं यो मया कृतः । स्वस्थानाच्चलिते शुक्रे कृतो मोघोद्य वायुना

O Senhor Bem-aventurado disse: “Por vossa causa empreendi este esforço para gerar um filho. Porém hoje, quando a semente foi deslocada de seu devido lugar por Vāyu, tal empreendimento tornou-se infrutífero.”

Verse 58

एतद्वीर्यं मया धैर्यात्स्तंभितं लिंगमध्यगम् । अमोघं तिष्ठते सर्वं क्व दधामि निवेद्यताम्

“Pela firmeza, contive este poder vigoroso e o mantive no interior do liṅga. Ele permanece totalmente infalível — dizei-me, onde devo depositá-lo?”

Verse 59

येन संजायते पुत्रो दानवांतकरः परः । सेनानाथश्च युष्माकं दुर्द्धरः समरे परैः

“Dela nascerá um filho — supremo, destruidor dos Dānavas — que se tornará vosso comandante-chefe, irresistível aos inimigos no combate.”

Verse 60

एतत्कल्पाग्निसंकाशं धर्तुं शक्नोति नापरः । विना वैश्वानरं तस्माद्दधात्वेष सनातनम्

“Este poder é como o fogo no fim de um ciclo; nenhum outro pode suportá-lo. Portanto, que Vaiśvānara (Agni) o receba e sustente esta força eterna.”

Verse 61

येन तत्र प्रमुञ्चामि सुताय विजयाय च । एतद्वीर्यं महातीव्रं द्वादशार्कसमप्रभम्

“Para que Eu possa libertá-lo ali, para o nascimento desse filho e para a vitória: esta potência é intensíssima, resplandecente como doze sóis.”

Verse 62

अथ प्राहुः सुराः सर्वे वह्निं संश्लाघ्य सादराः । त्वं धारयाग्ने वक्त्रांते वीर्यमेतद्भवोद्भवम्

Então todos os deuses, louvando Agni com reverência, disseram: «Ó Fogo, guarda em tua boca este poder—nascido de Bhava (Śiva)».

Verse 63

ततः प्रसारयामास स्ववक्त्रं पावको द्रुतम् । कुर्वञ्छक्रसमादेशमविकल्पेन चेतसा

Em seguida, Pāvaka (Agni) abriu rapidamente a sua boca, cumprindo a ordem de Indra com mente firme e sem hesitação.

Verse 64

शंकरोऽप्यक्षिपत्तत्र कामबाणप्रपीडितः । गौरीं भगवतीं ध्यायन्नानन्दं परमं गतः

Ali, até Śaṅkara (Śiva), atormentado pelas flechas de Kāma, lançou-o para fora; e, meditando na Bem-aventurada Deusa Gaurī, alcançou a bem-aventurança suprema.

Verse 65

पावकोऽपि भृशं तेन कल्पाग्निसदृशेन च । दह्यमानोऽक्षिपद्भूमौ शरस्तंबे सुविस्तरे

Até o próprio Fogo, ardendo intensamente por aquele fulgor—semelhante ao fogo cósmico no fim de uma era—deixou-o cair na terra, num vasto canavial de juncos.

Verse 66

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता भ्रममाणा इतस्ततः । भार्यास्तत्र मुनीनां ताः षण्णां षट्कृत्तिकाः शुभाः

Nesse ínterim, vagando de um lado para outro, chegaram as auspiciosas Seis Kṛttikās—as esposas daqueles seis sábios.

Verse 67

तासां निदेशयामास स्वयमेव शतक्रतुः । एतद्बीजं त्रिनेत्रस्य परिपाल्यं प्रयत्नतः

Então Śatakratu (Indra) ele mesmo as instruiu: “Esta semente do Senhor de Três Olhos deve ser protegida com o máximo esforço.”

Verse 68

अत्र संपत्स्यते पुत्रो द्वादशार्कसमप्रभः । भवतीनामपि प्रायः पुत्रत्वं संप्रयास्यति

“Aqui surgirá um filho, resplandecente como doze sóis; e também para vós, de modo especial, a maternidade se manifestará.”