Adhyaya 60

Verse 1

सूत उवाच । सोऽथ प्राग्ज्योतिषाद्बाह्ये महोपवनसंस्थितम् । सहस्रभूमिकं गेहमपश्यत हिरण्मयम्

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਦ ਉਹ ਪ੍ਰਾਗਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਪਵਨ ਵਿਚ ਸਥਿਤ, ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸੁਵਰਨ-ਮਯ ਮਹਲ ਵੇਖਿਆ।

Verse 2

वेणुवीणामृदंगानां निःस्वनैः परिपूरितम् । दशसाहस्रसंख्याभिश्चेटीभिः परिपूरितम्

ਉਹ ਬਾਂਸਰੀਆਂ, ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੇਟੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 3

आयाद्भिः प्रतियाद्भिश्च भगदत्तस्य किंकरैः । किमिच्छन्तीति भगिनी पृच्छकैरभिपूरितम्

ਉਹ ਭਗਦੱਤ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ; ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ, “ਭੈਣੇ, ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?”

Verse 4

तदासाद्य स हैडंबिर्मेरोः शिखरवद्ग्रहम् । द्वारि स्थितां संददर्श कर्णप्रावरणां सखीम्

ਉਸ ਘਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ—ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ ਉੱਚੇ—ਹੈਡੰਬੀ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਕರ್ಣਪ੍ਰਾਵਰਣਾ ਨਾਮ ਦੀ ਸਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

Verse 5

तामाह ललितं वीरो भद्रे सा क्व मुरोः सुता । कामुको द्रष्टुमिच्छामि दूरदेशागतोऽतिथिः

ਵੀਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਕਹੇ: “ਭਦ੍ਰੇ, ਮੁਰਾ ਦੀ ਧੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਇਆ ਅਤਿਥੀ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ।”

Verse 6

कर्णप्रावरणोवाच । किं तवास्ति महाबाहो तया मौर्व्या प्रयोजनम् । कोटिशो निहताः पूर्वं तया कामुक कामुकाः

ਕਰਣਪ੍ਰਾਵਰਣਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਤੈਨੂੰ ਮੁਰਾ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਕੀ ਕੰਮ? ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕਾਮੁਕ ਵਰਾਂ—ਇੱਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ—ਮਾਰ ਡਾਲੇ ਹਨ।”

Verse 7

तव रूपमहं दृष्ट्वा घटहासं सदोत्कचम् । प्रणम्य पादयोर्वीर स्थिता ते वचनंकरी

ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ—ਘਟਹਾਸ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਉਤਕਚ (ਤਿਆਰ-ਬਰ-ਤਿਆਰ)—ਮੈਂ, ਹੇ ਵੀਰ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਖੜੀ ਹਾਂ।

Verse 8

तन्मया सह मोदस्व भुंक्ष्व भोगांश्च कामुक । दास्याम्यनुचराणां ते त्रयाणां च प्रियात्रयम्

ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਕਰ; ਇਹ ਭੋਗ ਵੀ ਭੋਗ, ਹੇ ਕਾਮੁਕ। ਤੇਰੇ ਤਿੰਨ ਅਨੁਚਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਿਯਾ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਤ੍ਰਿਯਕ ਦਿਆਂਗੀ।

Verse 9

घटोत्कच उवाच । कल्याणि किंवदंती ते प्रमुक्ता स्वोचिता शुभे । पुनर्नैतद्वचस्तुभ्यं विशते मम चेतसि

ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ—ਜੋ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਹੈ? ਅਜੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਇਹ ਬਚਨ ਮੇਰੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਮਾਂਦੇ।”

Verse 10

वामः कामो यतो भद्रे यस्मिन्नुपनिबद्ध्यते । स चात्र नैव बध्नाति तद्वयं कि प्रकुर्महे

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਕਾਮ ਤਾਂ ਵਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਵੇ; ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?

Verse 11

अद्य ते स्वामिनी दृष्टा जिता वा क्रीडते मया । तया वा विजितो यास्ये पूर्वेषां कामिनां गतिम्

ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਵਾਮਿਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਪੂਰਵ ਦੇ ਕਾਮ-ਵਸ਼ ਪੁਰਖਾਂ ਵਾਲੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਾਂਗਾ।

Verse 12

कर्णप्रावरणे तस्माच्छीघ्रमेव निवेद्यताम् । यथा दर्शनमात्रेण पूजयंत्यतिथिं खलु

ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਦੇ ਪਰਦੇ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਫੁਸਫੁਸਾ ਕੇ ਮੇਰਾ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰ ਦੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਅਤਿਥੀ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ-ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 13

इति भैमेर्वचः श्रुत्वा प्रस्खलंती निशाचरी । प्रासादशिखरस्थां तां मौर्वीमेवं वचोवदत्

ਭੀਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਿਰਣ ਵਾਲੀ ਦਾਸੀ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਠੋਕਰ ਖਾਂਦੀ ਹੋਈ, ਮਹਲ ਦੀ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਮੌਰਵੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀ।

Verse 14

देवि कोऽपि युवा श्रीमांस्त्रैलोक्येष्वमितप्रभः । कामातिथिस्तव द्वारि वर्तते दिश तत्परम्

ਦੇਵੀ, ਕੋਈ ਇਕ ਯੁਵਾ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਤੇਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ‘ਕਾਮ-ਅਤਿਥੀ’ ਬਣ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ; ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਆਗਿਆ ਦੇ।

Verse 15

कामकटंकटोवाच । मुच्यतां शीघ्रमेवासौ किमर्थं वा विलंबसे । कदाचिद्देवसंगत्या समयो मेऽभिपूर्यते

ਕਾਮਕਟੰਕਟ ਬੋਲਾ: ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦਿਓ—ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੇਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ? ਸ਼ਾਇਦ ਦੇਵ-ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਨਿਯਤ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Verse 16

इत्युक्तवचनाच्चेटी प्राप्यावोचद्घटोत्कचम् । व्रज शीघ्रं कामुक त्वं तस्या मृत्योश्च सन्निधौ

ਇਉਂ ਆਖੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦਾਸੀ ਗਈ ਅਤੇ ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: “ਹੇ ਕਾਮਾਤੁਰ! ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਜਾ—ਉਸਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਮੌਤ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ।”

Verse 17

इत्युक्तः स प्रहस्यैव तत्रोत्सृज्य स्वकानुगान् । प्रविवेश गृहं भैमिः सिंहो मेरुगुहामिव

ਇਉਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਹੱਸਿਆ; ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਕੇ ਭੀਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ—ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਮੇਰੂ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਘੁੱਸਦਾ ਹੈ।

Verse 18

स पश्यञ्छुकसंघातान्पारावतगणांस्तथा । सारिकाश्च मदोन्मत्ताश्चेटीस्तां चाप्यपश्यत

ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਤੋਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਅਤੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੇ ਟੋਲ ਵੀ ਵੇਖੇ; ਮੈਨਾ ਪੰਛੀ ਵੀ ਵੇਖੇ ਜੋ ਮਸਤ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਾਸੀ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

Verse 19

रूपेण वयसः चैव रतेरपि रतिंकरीम् । आंदोलकसुखासीनां सर्वाभरणभूषिताम्

ਸੌੰਦਰਯ ਅਤੇ ਯੌਵਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਸੀ, ਕਾਮ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਰਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਜਿਹੀ। ਝੂਲੇ ਉੱਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠੀ, ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।

Verse 20

तां विद्युतमिवोन्नद्धां दृष्ट्वा भैमिरचिंतयत । अहो कृष्णेन पित्रा मे निर्दिष्टेयं ममोचिता

ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ ਭੈਮੀ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ: “ਅਹੋ! ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰੇ ਯੋਗ ਹੈ।”

Verse 21

न्याय्यमेतत्कृते पूर्वं नष्टा यत्कामिनां गणाः । शरीरक्षयपर्याप्तं क्षीयते यदि कामिनाम्

ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ: “ਇਹ ਤਾਂ ਯੋਗ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਮੀ ਜਨਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਸਮੂਹ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ; ਜੇ ਕਾਮਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਹ ਹੀ ਘਿਸ ਕੇ ਨਾਸ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ।”

Verse 22

कामिनीनां कृते येषां क्षीयते गणनात्र का । एवं बहुविधं कामी चिंतयन्नाह भीमभूः

“ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਘੁਲਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੀ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੋਚਦਾ, ਕਾਮ-ਵਿਹਵਲ ਭੀਮਭੂ ਬੋਲ ਪਿਆ।

Verse 23

निष्ठुरे वज्रहृदये प्राप्तोऽहमतिथिस्तव । उचितां तत्सतां पूजां कुरु या ते हृदि स्थिता

“ਹੇ ਨਿਰਦਈ, ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੀ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਅਤਿਥੀ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਭਾਵੇ, ਉਹ ਯੋਗ ਅਤਿਥਿ-ਸੇਵਾ ਕਰ—ਜੋ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।”

Verse 24

इति हैडंबिवचनं श्रुत्वा कामकटंकटा । विस्मिताभूत्तस्य रूपात्स्वं निनिंद च बालिशम्

ਹੈਡੰਬੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਮ-ਕਟੰਕਟਾ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੂਰਖ ਕਹਿ ਕੇ ਧਿਕਕਾਰਿਆ।

Verse 25

धिगहं यन्मया पूर्वं समयः स कृतोऽभवत् । न कृतोऽभूद्यदि पुरा अभविष्यदसौ पतिः

“ਧਿਕ ਹੈ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਬੈਠੀ! ਜੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ।”

Verse 26

इति संचिन्तयन्ती सा भैमिं वचनमब्रवीत् । वृथा त्वमागतो भद्र जीवन्याहि पुनः सुखी

ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਭੈਮੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਭੱਦਰ ਪੁਰਸ਼, ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਜਿਉਂਦਾ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹਿ।"

Verse 27

अथ कामयसे मां त्वं तत्कथां शीघ्रमुच्चर । कथामाभाष्य यदि मां सन्देहे पातयिष्यसि । ततोऽहं वशगा जाता हतो वा स्वप्स्यसे मया

"ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਥਾ ਜਲਦੀ ਸੁਣਾ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਂਗਾ।"

Verse 28

सूत उवाच । इत्युक्तवचनामेतां नेत्रोपांतेन वीक्ष्य सः

ਸੂਤ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਉਸਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਦੀ ਨੁੱਕਰ ਤੋਂ ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।

Verse 29

स्मृत्वा चराचरगुरुं कृष्णमारब्धवान्कथाम् । कस्यांचिदभवत्पत्न्यां युवा कोऽप्यजितेद्रियः

ਚਰਾਚਰ ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।

Verse 30

तस्य चैका सुता जज्ञे भार्या तस्य मृताऽभवत् । ततो बालकिकां पुत्रीं ररक्ष च पुपोष च

ਉਸਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਧੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਮਰ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਉਸ ਛੋਟੀ ਬੱਚੀ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ।

Verse 31

सा यदाभूद्यौवनगा व्यंजितावयवा शुभा । प्रोल्लसत्कुचमध्यांगी प्रोल्लसन्मुखपंकजा

ਜਦ ਉਹ ਯੌਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੁਡੌਲ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਈ; ਉਭਰਦੇ ਸਤਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਮਲ ਸਮਾਨ ਮੁਖ ਮੰਡਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

Verse 32

तदास्य कामलुलितमालानं प्रजहौ मनः । प्रोवाच तां च तनयां समालिंग्य दुराशयः

ਤਦ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਡੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਰਯਾਦਾ ਛੱਡ ਬੈਠਾ। ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ-ਚਿੱਤ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।

Verse 33

प्रातिवेश्मकपुत्री त्वं मयानीयात्र पोषिता । भार्यार्थं सुचिरं कालं तत्कार्यं साधय प्रिये

“ਤੂੰ ਪੜੋਸੀ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਪਾਲਿਆ। ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ—ਹੁਣ, ਪ੍ਰਿਯੇ, ਉਹੀ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰ।”

Verse 34

इत्युक्ता सा च मेने च तत्तथैव वचस्तदा । पतित्वेन च भेजे तं भार्यात्वेन स तां तथा

ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨ ਲਏ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤੀ ਸਮਝ ਕੇ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਅਪਣਾ ਲਿਆ।

Verse 35

ततस्तस्यां सुता जज्ञे तस्मान्मदनरासभात् । वद सा तस्य भवति किं दौहित्री सुताऽथवा । एनं प्रश्नं मम ब्रूहि शीघ्रं चेच्छक्तिरस्ति ते

ਫਿਰ ਉਸ ਕਾਮ-ਅੰਧ ਪਸ਼ੂ-ਸਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭੋਂ ਇੱਕ ਧੀ ਜੰਮੀ। ਦੱਸੋ—ਉਸ ਲਈ ਉਹ ਦੌਹਿਤਰੀ ਹੈ ਜਾਂ ਧੀ? ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਜੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥਾ ਹੈ।

Verse 36

सूत उवाच । इति प्रश्नं सा च श्रुत्वा चिंतयद्बहुधा हृदि

ਸੂਤ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਨੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 37

न च पश्यति निर्द्धारं प्रश्नस्यास्य कथंचन । ततः प्रश्नेन विजिता स्वां शक्तिं समुपाददे

ਉਹ ਉਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਨਿਰਣਯ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ; ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਰਾਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਗ੍ਰਤ ਕੀਤਾ।

Verse 38

अताडयद्रुक्मरज्जुं कराभ्यां दोलकस्य च । ततो रक्षांसि निष्पेतुः कोटिशो भीषणान्यति

ਉਸ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਝੂਲੇ ਦੀ ਸੁਵਰਨ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਮਾਰਿਆ; ਤਦ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨਿਕਲ ਪਏ।

Verse 39

सिंहव्याघ्रवराहाश्च महिषाश्चित्रका मृगाः । समीक्ष्य तानसंख्येयान्खादितुं धावतो रुषा

ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਵਰਾਹ, ਮਹਿਸ਼ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰੇ ਮ੍ਰਿਗ—ਉਹ ਅਸੰਖ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਦੌੜ ਪਏ।

Verse 40

अवादयन्नखौ भैमिः कनिष्ठांगुष्ठजौ हसन् । ततो विनिःसृतास्तत्र द्विगुणा राक्षसादयः

ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਭੈਮੀ ਨੇ ਕਨਿੱਠੀ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਨਖਾਂ ਨੂੰ ਟਕਟਕਾਇਆ; ਤਦ ਓਥੇ ਹੀ ਰਾਖਸ਼ਸ ਆਦਿ ਦੋਗੁਣੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਆਏ।

Verse 41

तैर्मौर्वीनिर्मिताः सर्वे क्षणादेव स्म भक्षिताः । विजितायां स्वशक्तौ च बलशक्तिमथाददे

ਮੌਰਵੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਾ ਲਏ ਗਏ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਰ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਬਲ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈ।

Verse 42

उत्थाय सहसा दोलात्खड्गमादातुमैच्छत । उत्तिष्ठंतीं च तां भैमिरनुसृत्य जवादिव

ਝੂਲੇ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਉੱਠੀ, ਭੀਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ।

Verse 43

केशेष्वादाय सव्येन पाणिनाऽपातयद्भुवि । ततः कंठे सव्यपादं दत्त्वादाय च कर्तिकाम्

ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਟਕ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸਦੇ ਗਲੇ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਖੱਬਾ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਛੁਰਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

Verse 44

दक्षिणेन करेणास्याश्छेत्तुमैच्छत नासिकाम् । विस्फुरंती ततो मौर्वी मंदमाह घटोत्कचम्

ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸਦਾ ਨੱਕ ਕੱਟਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਤਦ ਮੌਰਵੀ ਨੇ—ਕੰਬਦੇ ਅਤੇ ਥਰਥਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ—ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਕਿਹਾ।

Verse 45

प्रश्नेन शक्त्या च बलेन नाथ त्रिधा त्वयाहं विजिता नमस्ते । तन्मुंच मां कर्मकरी तवास्मि समादिश त्वं प्रकरोमि तच्च

ਹੇ ਨਾਥ! ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਲ ਦੁਆਰਾ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਹਾਂ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਾਸੀ ਹਾਂ। ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਾਂਗੀ।

Verse 46

घटोत्कच उवाच । यद्येवं तर्हि मुक्तासि भूयो दर्शय यद्बलम् । एवमुक्त्वा मुमोचैनां मुक्ता चाह प्रणम्य सा

ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਜੇ ਐਸਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਬਲ ਮੁੜ ਦਿਖਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਛੁਟ ਕੇ ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਬੋਲੀ।

Verse 47

जानामि त्वां महाबाहो वीरं शक्तिमतां वरम् । सर्वराक्षसभर्तारं त्रैलोक्येऽमितविक्रमम्

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ ਵੀਰ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈਂ; ਸਭ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਾਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ।

Verse 48

गुह्यकाधिपतिस्त्वं हि कालनाभ इति स्मृतः । षष्टिकोटिपतिर्जातो यक्षरक्षाकृते भुवि

ਤੂੰ ਹੀ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈਂ, ਜੋ ‘ਕਾਲਨਾਭ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤੂੰ ਸੱਠ ਕਰੋੜਾਂ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮਿਆ।

Verse 49

इति मां प्राह कामाख्या सर्वं तत्संस्मराम्यहम् । इदं गेहं सानुगं मे दत्तं मयात्मना तव

“ਇਉਂ ਕਾਮਾਖਿਆ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਘਰ—ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ—ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਸਮੇਤ ਤੈਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।”

Verse 50

समादिश प्राणनाथ कमादेशं करोमि ते । घटोत्कच उवाच । प्रच्छन्नस्तस्य घटते न विवाहः कथंचन

“ਹੇ ਪ੍ਰਾਣਨਾਥ, ਹੁਕਮ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗੀ।” ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਲੁਕਿਆ ਰਹੇਗਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।”

Verse 51

मोर्वि यस्य हि वर्तंते पितरौ बांधवास्तथा । तन्मां शीघ्रं वह शुभे शक्रप्रस्थाय संप्रति

ਹੇ ਮੌਰਵੀ! ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਬਾਂਧਵ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸ਼ਕ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਵੱਲ ਲੈ ਚਲ।

Verse 52

अयं कुलक्रमोऽस्माकं यद्भार्या पतिमुद्वहेत् । तत्रानुज्ञां समासाद्य परिणेष्यामि त्वामहम्

ਇਹ ਸਾਡੇ ਕੁਲ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ ਕਿ ਪਤਨੀ ਹੀ ਪਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ। ਇਸ ਲਈ ਉੱਥੇ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਧੀਵਤ ਵਿਆਹਾਂਗਾ।

Verse 53

भगदत्तमथो नाथं ततो मौर्वी न्यवेदयत् । समादाय बहुद्रव्यं विससर्जाथ भ्रातरम्

ਫਿਰ ਮੌਰਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਥ ਭਗਦੱਤ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। ਬਹੁਤ ਧਨ-ਸਾਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ (ਉਸ ਨਾਲ) ਰਵਾਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 54

ततः पृष्ठिं समारोप्य घटोत्कचमनिंदिता । नानाद्रव्यपरीवारा शक्रप्रस्थं समाव्रजत्

ਤਦ ਨਿਰਦੋਸ਼ਾ ਨਾਰੀ ਨੇ ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ। ਅਨੇਕ ਧਨ-ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਉਹ ਸ਼ਕ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈ।

Verse 55

ततोऽसौ वासुदेवेन पांडवैश्चाभिनंदितः । शुभे लग्ने पाणिमस्या जगृहे भीमनंदनः

ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਭ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਵਿਵਾਹ ਕਰ ਲਿਆ।

Verse 56

कुरूणां राक्षसानां च प्रोक्तोत्तमविधानतः । उद्वाह्य तां तद्धनैश्च तर्पयामास पांडवान्

ਕੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਉੱਤਮ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ, ਉਹੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 57

कुंती च द्रौपदी चोभे मुमुदाते नितांततः । मंगलान्यस्य चक्राते मौर्व्याश्च धन तर्पिते

ਕੁੰਤੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ—ਦੋਵੇਂ—ਅਤਿ ਅਧਿਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਮੰਗਲ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਮੌਰਵੀ ਵੀ ਧਨ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਈ।

Verse 58

ततो विवाहे निर्वृत्ते प्रतिपूज्य घटोत्कचम् । भार्यया सहितं राजा स्वराज्याय समादिशत्

ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਸੰਪੰਨ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਘਟੋਤਕਚ ਦਾ ਯਥੋਚਿਤ ਪ੍ਰਤਿਪੂਜਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ—ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ—ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

Verse 59

मौर्व्याऽज्ञां शिरसा गृह्य हैडंबिर्भार्ययान्वितः । शुभं हिडम्बस्य वने स्वराज्यं समुपाव्रजत्

ਮੌਰਵੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੈਡੰਬੀ—ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ—ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚਲਿਆ ਅਤੇ ਹਿਡੰਬ ਦੇ ਵਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 60

ततो राक्षसयोषाभिर्वीरकांस्यैः प्रवर्धितः । महोत्सवेन महता स्वराज्ये प्रमुमोद सः

ਫਿਰ ਰਾਖਸ਼ਸ-ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਲਿਆ ਤੇ ਸਹਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਹ, ਆਪਣੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਉਤਸਵ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਮੋਦਿਤ ਹੋਇਆ।

Verse 61

ततो वनेषु चित्रेषु निम्नगापुलिनेषु च । रेमे सह तया भैमिर्मंदोदर्येव रावणः

ਫਿਰ ਸੁਹਾਵਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਭੈਮੀ ਉਸ ਨਾਲ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ—ਜਿਵੇਂ ਰਾਵਣ ਮੰਦੋਦਰੀ ਨਾਲ।

Verse 62

एवं विक्रीडतस्तस्य गर्भो जज्ञे महाद्युतेः । हेडंबै राक्षसव्याघ्राद्बालसूर्यसमप्रभः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਮਹਾਦੀਪਤਿਮਾਨ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ—ਹੇਡੰਬਾ ਤੋਂ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਆਘ੍ਰ ਤੋਂ—ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲਾ।

Verse 63

स जातमात्रो ववृधे क्षणाद्यौवनगोऽभवत् । नीलमेघचयप्रख्यो घटास्यो दीर्घलोचनः

ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਵਧ ਗਿਆ, ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਯੌਵਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨੀਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗਾ, ਘੜੇ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।

Verse 64

ऊर्ध्वकेशश्चोर्ध्वरोमा पितरौ प्रणतोऽब्रवीत् । प्रणमामि युवां चोभौ जातस्य पितरौ गुरू

ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਕੇਸਾਂ ਅਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰੋਮਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਮੇਰੇ ਜਨਕ-ਜਨਨੀ, ਮੇਰੇ ਪੂਜਨੀਯ ਗੁਰੂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ।”

Verse 65

भवतोर्हि प्रियं कृत्वा अनृणः स्यां सदा ह्यहम् । भवद्भ्यां दत्तमिच्छामि अभिधानं यथात्मनः

ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਯੋਗ ਨਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ।

Verse 66

अतः परं तु यच्छ्रेयं कर्तव्यं प्रोन्नतिप्रदम् । ततो भेमिस्तमालिंग्य पुत्रं वचनमब्रवीत्

ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਦੱਸੋ—ਕਿਹੜਾ ਕਰਤੱਬ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚੀ ਉੱਨਤੀ ਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇਵੇ। ਤਦ ਭੈਮੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 67

बर्बराकारकेशत्वाद्बर्बरीकाभिधो भवान् । भविष्यति महाबाहो कुलस्यानन्दवर्धनः

ਤੇਰੇ ਵਾਲ ਜੰਗਲੀ ਤੇ ਕਾਂਟੇਦਾਰ ਰੂਪ ਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਤੂੰ ‘ਬਰਬਰੀਕ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਕੁਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਵਧਾਵੇਂਗਾ।

Verse 68

श्रेयश्च ते यत्परमं दृढं च तत्कीर्त्यते बहुधा विप्र मुख्यैः । प्रक्ष्यावहे तद्यदुवंशनाथं गत्वा पुरीं द्वारकां वासुदेवम्

ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਪਰਮ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਸ਼੍ਰੇਯ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ, ਅਸੀਂ ਦੁਆਰਕਾ ਨਗਰੀ ਜਾ ਕੇ ਯਦੁਵੰਸ਼ਨਾਥ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੀਏ।