Adhyaya 84

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि आदिनारायणं हरिम् । तस्याश्च पूर्वदिग्भागे सर्वपातकनाशनम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତତ୍ପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ଆଦିନାରାୟଣ ହରିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ତାହାର ସଂଲଗ୍ନ ପୂର୍ବଦିଗ୍ଭାଗରେ ସର୍ବପାପ-ନାଶକ ଏକ ପୁଣ୍ୟସ୍ଥାନ ଅଛି।

Verse 2

पादुकासनसंयुक्तं सर्वदैत्यांतकारिणम् । आदौ कृतयुगे देवि दैत्योऽभून्मेघवाहनः

ଏହା ‘ପାଦୁକାସନ’ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କର ଅନ୍ତକାରୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହେ ଦେବୀ, କୃତଯୁଗର ଆଦିରେ ‘ମେଘବାହନ’ ନାମକ ଏକ ଦୈତ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

Verse 3

महाबलो महाकायो योजनायुतविस्तरः । अजेयः सर्वदेवानां त्रैलोक्यक्षयकारकः । ब्रह्मणा तस्य तुष्टेन वरो दत्तो वरानने

ସେ ମହାବଳୀ, ମହାକାୟ ଏବଂ ଦଶ ସହସ୍ର ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜେୟ ଏବଂ ତ୍ରିଲୋକର କ୍ଷୟକାରକ ଥିଲା। ହେ ବରାନନେ, ତାହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମା ତାକୁ ଏକ ବର ଦେଲେ।

Verse 4

यदा पादुकया विष्णुस्त्वां हनिष्यति संयुगे । तदैव मृत्युर्भविता नान्यथा मरणं तव

‘ଯେତେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଦୁକାଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପ୍ରହାର କରିବେ, ସେତେବେଳେ ମାତ୍ର ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ତୁମର ମରଣ ହେବ ନାହିଁ।’

Verse 5

इति लब्धवरो दैत्यः संतापयति भूतलम् । युगानां कोटिमेकां तु सदेवासुरमानुषम्

ଏପରି ବର ପାଇ ସେ ଦୈତ୍ୟ ଭୂତଳକୁ ସନ୍ତପ୍ତ କଲା; ଏକ କୋଟି ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରିଲା।

Verse 6

संतप्य बहुधा देवि दक्षिणो दधिमागतः । तत्र विध्वंसयामास ऋषीणामाश्रमाणि वै

ହେ ଦେବୀ! ବହୁ ପ୍ରକାରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତାପ ଦେଇ ଦକ୍ଷିଣଦିଗର ଦଧିମାନ ସେଠାକୁ ଆସିଲା ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।

Verse 7

ततस्त ऋषयः सर्वे विध्वस्ताश्रममण्डलाः । शरणं चैव संप्राप्ता देवदेवं तु केशवम् । अजेयं तं तु संज्ञात्वा तुष्टुवुर्गरुडध्वजम्

ତାପରେ ଯାହାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ-ମଣ୍ଡଳ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିଲା ସେ ସମସ୍ତ ଋଷି ଦେବଦେବ କେଶବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ; ତାଙ୍କୁ ଅଜେୟ ଜାଣି ଗରୁଡଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 8

ऋषय ऊचुः । नमः परमकल्याणकल्याणायात्मयोगिने । जनार्द्दनाय देवाय श्रीधराय च वेधसे

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ପରମ କଲ୍ୟାଣମୟ, ସମସ୍ତ କଲ୍ୟାଣର କଲ୍ୟାଣ, ଆତ୍ମଯୋଗେ ସ୍ଥିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଶ୍ରୀଧର ଓ ବିଧାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 9

नमः कमलकिंजल्कसुवर्णमुकुटाय च । केशवायातिसूक्ष्माय बृहन्मूर्ते नमोनमः

କମଳକେଶର ସଦୃଶ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁକୁଟଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ବୃହନ୍ମୂର୍ତ୍ତି ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ କେଶବଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ।

Verse 10

महात्मने वरेण्याय नमः पंकजनाभये । नमोऽस्तु मायाहरये हरये हरिवेधसे

ମହାତ୍ମା, ବରେଣ୍ୟ, ପଦ୍ମନାଭ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମାୟାହରଣକାରୀ ହରିଙ୍କୁ, ହରିଙ୍କୁ, ଏବଂ ବିଧାତା-ସ୍ୱରୂପ ହରିଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମୋଽସ୍ତୁ।

Verse 11

हिरण्यगर्भगर्भाय जगतः कारणात्मने । अच्युताय नमो नित्यमनन्ताय नमोनमः

ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଗର୍ଭସ୍ୱରୂପ, ଜଗତର କାରଣାତ୍ମା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ନମୋ; ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମୋ ନମଃ।

Verse 12

नमो मायापटच्छन्न जगद्धात्रे महात्मने । संसारसागरोत्तार ज्ञानपोतप्रदायिने । अकुंठमतये धात्रे सर्गस्थित्यंत कर्मणे

ମାୟାପଟରେ ଆବୃତ, ଜଗଦ୍ଧାତା ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସଂସାରସାଗର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରାଇବାକୁ ଜ୍ଞାନ-ନୌକା ଦେଇଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅକୁଂଠ ମତିର ଧାତା, ଯାହାଙ୍କ କର୍ମ ସୃଷ୍ଟି-ସ୍ଥିତି-ପ୍ରଳୟ—ତାଙ୍କୁ ନମୋ ନମଃ।

Verse 13

यथा हि वासुदेवेति प्रोक्ते नश्यति पातकम् । तथा विलयमभ्येतु दैत्योऽयं मेघवाहनः

ଯେପରି ‘ବାସୁଦେବ’ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣେ ପାତକ ନଶିଯାଏ, ସେପରି ଏହି ଦୈତ୍ୟ ମେଘବାହନ ମଧ୍ୟ ବିନାଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ।

Verse 14

यथा विष्णुः स्वभक्तेषु पापमाप्नोति संस्थितम् । तथा विनाशमायातु दैत्योऽयं पापकर्मकृत्

ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ପାପକୁ ହରଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ପାପକର୍ମକୃତ ଏହି ଦୈତ୍ୟ ବିନାଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ।

Verse 15

स्मृतमात्रो यथा विष्णुः सर्वं पापं व्यपोहति । तथा प्रणाशमभ्येतु दैत्योऽयं मेघवाहनः

ଯେପରି କେବଳ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ଦୈତ୍ୟ ମେଘବାହନ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ ପାଉ।

Verse 16

भवंतु भद्राणि समस्तदोषाः प्रयांतु नाशं जगतोऽखिलस्य । अभेद्यभक्त्या परमेश्वरेशे स्मृते जगद्धातरि वासुदेवे

ସର୍ବତ୍ର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ସମଗ୍ର ଜଗତର ସମସ୍ତ ଦୋଷ ନାଶ ପାଉ। କାରଣ ଅଭେଦ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ଜଗଦ୍ଧାତା ବାସୁଦେବ—ପରମେଶ୍ୱରେଶ—ଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ଅମଙ୍ଗଳ ଶେଷ ହୁଏ।

Verse 17

ये भूतले ये दिवि येऽन्तरिक्षे रसातले प्राणिगणाश्च केचित् । भवन्तु ते सिद्धियुता नरोत्तमाः स्मृते जगद्धातरि वासुदेवे

ପୃଥିବୀରେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ କିମ୍ବା ରସାତଳରେ ଯେ କେହି ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି—ଜଗଦ୍ଧାତା ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସିଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 18

ये प्राणिनः कुत्रचिदत्र संति ब्रह्माण्डमध्ये परतश्च केचित् । तेषां तु सिद्धिः परमास्त्वनिंद्या स्तुते जगद्धातरि वासुदेवे

ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଭିତରେ କିମ୍ବା ତାହାର ପାରେ ଯେଉଁଠି ଯେ କେହି ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି—ଜଗଦ୍ଧାତା ବାସୁଦେବଙ୍କ ସ୍ତୁତି ହେଲେ ସେମାନେ ପରମ, ନିନ୍ଦାରହିତ ସିଦ୍ଧି ପାଉନ୍ତୁ।

Verse 19

ईश्वर उवाच । इति स्तुतस्तदा देवि आदिनारायणो हरिः । ज्ञात्वा स भावि कार्यं तत्समारुह्य च पादुकाम्

ଇଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ, ଏପରି ସ୍ତୁତି ପାଇ ଆଦିନାରାୟଣ ହରି ଆଗାମୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣି ନିଜ ପବିତ୍ର ପାଦୁକାରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

Verse 20

बभूव तेषां प्रत्यक्ष ऋषीणां पापनाशनः । उवाच प्रणतान्सर्वान्किं वा कार्यं हृदि स्थितम्

ତେବେ ପାପନାଶକ ପ୍ରଭୁ ସେଇ ଋଷିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଣତଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମ ହୃଦୟରେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ନିହିତ?”

Verse 21

कथ्यतां तत्करिष्यामि युष्मत्स्तोत्रेण तर्पितः

“କହ; ତୁମମାନଙ୍କ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ମୁଁ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବି।”

Verse 22

इत्युक्ता ऋषयः सर्वे कृतांजलिपुटाः स्थिताः । आदिदेवं हरिं प्रोचुः सर्वे नतशिरोधराः

ଏପରି କୁହାଯାଉଥିବା ସୁନି ସମସ୍ତ ଋଷି କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ନତଶିରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆଦିଦେବ ହରିଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 23

ऋषय ऊचुः । जानासि सर्वं त्वं देव न चास्त्यविदितं तव । इमं दैत्यं महादेव संहरस्व महाबलम् । यथेदं सकलं विश्वं निरातंकं भवेत्प्रभो

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—“ହେ ଦେବ! ଆପଣ ସର୍ବଜ୍ଞ; ଆପଣଙ୍କୁ କିଛି ଅବିଦିତ ନୁହେଁ। ହେ ମହାଦେବ! ଏହି ମହାବଳ ଦୈତ୍ୟକୁ ସଂହାର କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଭୟମୁକ୍ତ ହେଉ, ହେ ପ୍ରଭୋ।”

Verse 24

इत्युक्तस्तैस्तदा विष्णुर्दैत्यमाहूय संयुगे । ताडयामास तं दैत्यं हृदि पादुकया शुभे

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ତେବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେଇ ଦୈତ୍ୟକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଶୁଭ ପାଦୁକାଦ୍ୱାରା ତାହାର ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ପ୍ରହାର କଲେ।

Verse 25

स हतः पतितो दैत्यो विगतासुर्महोदधौ । हत्वा दैत्यवरं देवस्तत्र स्थाने स्थितोऽभवत् । पादुकासनसंस्थस्तु तत्राद्यापि वरानने

ସେ ଦୈତ୍ୟ ହତ ହୋଇ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ନଶି ମହାସମୁଦ୍ରରେ ପତିତ ହେଲା। ଦୈତ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ ବଧ କରି ଦେବ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ନିଷ୍ଠିତ ରହିଲେ—ହେ ସୁମୁଖୀ, ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ପାଦୁକା-ଆସନରେ ବିରାଜିତ।

Verse 26

यस्तं पूजयते भक्त्या एकादश्यां नरोत्तमः । सोश्ववमेधफलं प्राप्य मोदते दिवि देववत्

ଏକାଦଶୀ ଦିନେ ଭକ୍ତିରେ ଯେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନର ତାଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତୁଲ୍ୟ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 27

गोलक्षं ब्राह्मणे दत्त्वा यत्फलं प्राप्नुयान्नरः । तदादिदेवे गोविन्दे दृष्टे भक्त्या फलं लभेत्

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ ଗୋଦାନ କଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ଆଦିଦେବ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଦର୍ଶନ କଲେ ସେହି ଫଳ ମିଳେ।

Verse 28

कलौ कृतयुगं तेषां क्लेशस्तेषां सुखाधिकः । आदिनारायणो देवो येषां हृदयसंस्थितः

ଯାହାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦେବ ଆଦିନାରାୟଣ ବିରାଜିତ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଳିଯୁଗ ମଧ୍ୟ କୃତଯୁଗ ହୋଇଯାଏ; କ୍ଲେଶ କମେ ଓ ସୁଖ ବଢ଼େ।

Verse 29

एकादश्यां रविदिने स्नात्वा संनिहिता जले । आदिनारायणं पूज्य मुच्यते भवबन्धनात्

ରବିବାର ପଡ଼ୁଥିବା ଏକାଦଶୀରେ, ଦିବ୍ୟ ସନ୍ନିଧି ଥିବା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ଆଦିନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଭବବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

Verse 30

इति ते कथितं देवि माहात्म्यं विष्णुदैवतम् । श्रुतं पापहरं नृणां दारिद्यौघविनाशनम्

ହେ ଦେବୀ, ବିଷ୍ଣୁଦେବତା-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ତୁମକୁ କହିଦିଆଗଲା। ଏହା ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାପ ନଶେ ଏବଂ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ପ୍ରବାହ ଧ୍ୱଂସ ହୁଏ।

Verse 84

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य आदिनारायणमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुरशीतितमोध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡରେ, ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଭାଗର ‘ଆଦିନାରାୟଣମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଚତୁରଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।