Adhyaya 5

Verse 1

सूत उवाच । इत्येवमुक्ते विप्रेंद्रा शंकरेण महात्मना । पुनः पप्रच्छ सा देवी हर्षसंपूर्णमानसा

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କର ଏପରି କହିସାରିଲେ, ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ ଥିବା ଦେବୀ ପୁନର୍ବାର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

Verse 2

देव्युवाच । देवदेव जगन्नाथ सर्वप्राणहिताय वै । प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यं विस्तराद्वद मे प्रभो

ଦେବୀ କହିଲେ—ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ! ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ।

Verse 3

ईश्वर उवाच । अन्यद्दृष्टांतरूपं ते कथयामि यशस्विनि । येन सृष्टं महादेवि क्षेत्रमेतन्मम प्रियम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ! ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ଭିନ୍ନରୂପ ଉପାଖ୍ୟାନ କହୁଛି; ଯାହାଦ୍ୱାରା, ହେ ମହାଦେବୀ, ମୋର ପ୍ରିୟ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହେଲା।

Verse 4

या गतिर्ध्यायतां नित्यं निःसंगानां च योगिनाम् । सैवं संत्यजतां प्राणान्प्रभासे तु परा गतिः

ନିତ୍ୟ ଧ୍ୟାନରତ, ନିଃସଙ୍ଗ ଯୋଗୀମାନେ ଯେ ଗତି ପାଆନ୍ତି, ପ୍ରଭାସରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରୁଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 5

अनेककल्पस्थायी च मार्कंडेयो महातपाः । सोऽपि देवं विरूपाक्षं प्रभासे तु सदाऽर्चति

ଅନେକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବିଚଳ ମହାତପସ୍ବୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାସେ ବିରୂପାକ୍ଷ ଦେବଙ୍କୁ ସଦା ନିରନ୍ତର ପୂଜା କରନ୍ତି।

Verse 6

अटित्वा सर्वतीर्थानि प्रभासं नैव मुंचति । दुर्वासाश्च महातेजा लिंगस्याराधनोद्यतः । न मुंचति क्षणं देवि तत्क्षेत्रं शशिमौलिनः

ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଭ୍ରମଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରଭାସକୁ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ। ମହାତେଜସ୍ବୀ ଦୁର୍ବାସା ମଧ୍ୟ ଲିଙ୍ଗାରାଧନାରେ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ, ହେ ଦେବୀ, ଶଶିମୌଳି ଶିବଙ୍କ ସେହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ କ୍ଷଣମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 7

भरद्वाजो मरीचिश्च मुनिश्चोद्दालकस्तथा । क्रतुश्चैव वसिष्ठश्च कश्यपो भृगुरेव च

ଭରଦ୍ୱାଜ, ମରୀଚି, ଏବଂ ମୁନି ଉଦ୍ଦାଲକ; କ୍ରତୁ, ବସିଷ୍ଠ, କଶ୍ୟପ ଓ ଭୃଗୁ ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ ବିରାଜିତ)।

Verse 8

दक्षश्चैव तु सावर्णिर्यमश्चांगिरसस्तथा । शुको विभांडकश्चैव ऋष्यशृंगोऽथ गोभिलः

ତଥା ଦକ୍ଷ, ସାବର୍ଣ୍ଣି, ଯମ ଓ ଆଙ୍ଗିରସ; ଶୁକ, ବିଭାଣ୍ଡକ, ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ଏବଂ ପରେ ଗୋଭିଲ ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ ବସନ୍ତି)।

Verse 9

गौतमश्च ऋचीकश्च अगस्त्यः शौनको महान् । नारदो जमदग्निश्च विश्वामित्रोऽथ लोमशः

ଗୌତମ ଓ ଋଚୀକ; ଅଗସ୍ତ୍ୟ; ମହାନ୍ ଶୌନକ; ନାରଦ; ଜମଦଗ୍ନି; ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏବଂ ପରେ ଲୋମଶ ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି)।

Verse 10

अन्ये च ऋषयश्चैव दिव्या देवर्षयस्तथा । न मुंचंति महाक्षेत्रं लिंगस्याराधनोद्यताः

ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଦେବର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ—ଲିଙ୍ଗାରାଧନାରେ ନିମଗ୍ନ—ସେଇ ମହାକ୍ଷେତ୍ରକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 11

अहं तत्रैव तिष्ठामि लिंगाराधनतत्परः । न मुंचामि महाक्षेत्रं सत्यंसत्यं वरानने

ମୁଁ ସେଠାରେଇ ରହେ, ଲିଙ୍ଗାରାଧନାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତତ୍ପର। ମୁଁ ସେଇ ମହାକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ—ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ହେ ସୁମୁଖୀ।

Verse 12

सर्वतीर्थानि देवेशि मया दृष्टानि भूतले । प्रभासेन समं क्षेत्रं नैव दृष्टं कदाचन

ହେ ଦେବେଶି, ମୁଁ ଭୂତଳର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଦେଖିଛି; କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭାସ ସମାନ କ୍ଷେତ୍ର କେବେ ଦେଖିନାହିଁ।

Verse 13

देवि षष्टिसहस्राणि याज्ञवल्क्यपुरस्कृताः । जपं कुर्वंति रुद्राणां चन्द्रभागां व्यवस्थिताः

ହେ ଦେବୀ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ଷଷ୍ଟି ସହସ୍ର ଋଷି ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ରୁଦ୍ରମନ୍ତ୍ରର ଜପ କରୁଛନ୍ତି।

Verse 14

चत्वारिंशत्सहस्राणि ऋषीणामूर्द्ध्वरेतसाम् । देविकातटमाश्रित्य जपंति शतरुद्रियम्

ଊର୍ଧ୍ୱରେତସ୍, ସଂୟମଶୀଳ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚାଳିଶ ସହସ୍ର ଦେବିକା ତଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଶତରୁଦ୍ରୀୟର ଜପ କରନ୍ତି।

Verse 15

कोटयश्चैव पंचाशन्मुनीनामूर्द्ध्वरेतसाम् । उमापतिं समासाद्य लिंगं तत्रैव संस्थितम्

ଊର୍ଧ୍ୱରେତସ ପଞ୍ଚାଶ କୋଟି ମୁନି ଉମାପତି ଶିବଙ୍କୁ ସମୀପ କରି, ସେଠାରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 16

रुद्राणां कोटि जाप्यं तु कृतं तत्रैव तैः पुरा । कोटिस्तत्रैव संसिद्धास्तस्मिंल्लिंगे न संशयः

ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସେମାନେ ପୁରାତନ କାଳରେ ରୁଦ୍ରମନ୍ତ୍ରର ଏକ କୋଟି ଜପ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ସେଠାରେ ହିଁ ଏକ କୋଟି ଲୋକ ସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ—ସେ ଲିଙ୍ଗ ବିଷୟରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 17

शतं चैव सहस्राणां देवेशं शशिभूषणम् । पूजयंति महासिद्धा मम क्षेत्रनिषेविणः

ମୋ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସେବା କରୁଥିବା ମହାସିଦ୍ଧମାନେ ଶତ-ସହସ୍ର ସଂଖ୍ୟାରେ, ଚନ୍ଦ୍ରଭୂଷଣ ଦେବେଶ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।

Verse 18

वेदांतेषु च यत्प्रोक्तं फलं चैव महर्षिभिः । तत्फलं सकलं तत्र चंद्रभूषणदर्शनात्

ବେଦାନ୍ତରେ ମହର୍ଷିମାନେ ଯେ ଫଳ କହିଛନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରଭୂଷଣ ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରରେ ମିଳେ।

Verse 19

अग्नितीर्थे ऋषीणां तु कोटिः साग्रा स्थिता शुभे । रुद्रेश्वरे स्मृतं लक्षं कंपर्द्दीशे तथैव च

ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥର ସେହି ଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ ଋଷିମାନଙ୍କ ସାଗ୍ର ଏକ କୋଟି ଅବସ୍ଥିତ। ରୁଦ୍ରେଶ୍ୱରରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ସ୍ମୃତ, ଏବଂ ସେହିପରି କମ୍ପର୍ଦ୍ଦୀଶରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 20

रत्नेश्वरे सहस्रं तु ऋषीणामूर्द्ध्वरेतसाम् । अर्कस्थले महापुण्ये कोटिः साग्रा स्थिता शुभे

ରତ୍ନେଶ୍ୱରେ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତସ ଋଷିମାନଙ୍କର ଏକ ସହସ୍ର ବସନ୍ତି; ଏବଂ ମହାପୁଣ୍ୟ ଅର୍କସ୍ଥଳର ଶୁଭ ସ୍ଥାନେ ସାଗ୍ର ଏକ କୋଟି ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 21

षष्टिश्चैव सहस्राणि तत्र सिद्धेश्वरे स्थिताः । सप्त चैव सहस्राणि मार्कंडेये तु संस्थिताः

ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରେ ଷଷ୍ଟି ସହସ୍ର ଅବସ୍ଥିତ; ଏବଂ ମାର୍କଣ୍ଡେୟରେ ସପ୍ତ ସହସ୍ର ମଧ୍ୟ ସଂସ୍ଥିତ।

Verse 22

सरस्वत्यां ब्रह्मकुण्डेऽसंख्याता मुनयः स्मृताः । दशार्बुदसहस्राणि कोटित्रितयमेव च

ସରସ୍ୱତୀର ବ୍ରହ୍ମକୁଣ୍ଡେ ମୁନିମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ ବୋଲି ସ୍ମୃତ; ଗଣନାରେ ଦଶ ଆର୍ବୁଦ ସହସ୍ର ଏବଂ ତିନି କୋଟି ମଧ୍ୟ।

Verse 23

ऋषयस्तत्र तिष्ठंति यत्र प्राची सरस्वती । ब्रह्महत्या गता यत्र शंकरस्य च तत्क्षणात्

ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରାଚୀ ସରସ୍ୱତୀ ବହେ, ସେଠାରେ ଋଷିମାନେ ବସନ୍ତି; ସେଠାରେଇ ସେହି କ୍ଷଣରେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଦୋଷ ଦୂର ହେଲା।

Verse 24

कायः सुवर्णतां प्राप कपालं पतितं करात् । ज्ञात्वैवं शंकिना पूर्वं कृतं तत्र महातपः

ତାଙ୍କ ଦେହ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭା ପାଇଲା, କପାଳପାତ୍ର ହାତରୁ ପଡ଼ିଗଲା; ଏହା ଜାଣି ଶଙ୍ଖି ପୂର୍ବେ ସେଠାରେ ମହାତପ କଲେ।

Verse 25

तुष्टः श्रीशंकरो देवो लिंग वासवरेण तु । कोटियज्ञफलं स्नाने प्राच्यां लिंगस्य पूजने

ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀଶଙ୍କର କହିଲେ—ଲିଙ୍ଗବାସବରେ ସ୍ନାନ କରି ପୂର୍ବ ଦିଗରେ (ସରସ୍ୱତୀମୁଖ) ଲିଙ୍ଗପୂଜା କଲେ କୋଟି ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।

Verse 26

पिंडे गयाशतगुणममासोमयुते दिने । भूतायां पिंडदस्तत्र कुलकोटिं समुद्धरेत्

ସେଠାରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ ଗୟାଠାରୁ ଶତଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ବିଶେଷକରି ସୋମବାର-ଯୁକ୍ତ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ। ଭୂତା ତିଥିରେ ସେଠାରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ ଦାତା ନିଜ କୁଳକୋଟିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।

Verse 27

ये चात्र मलनाशाय निमङ्क्ष्यंति च मानवाः । दशगोदानजं पुण्यं तेषामपि भविष्यति

ଏଠାରେ ମଳିନତା ନାଶ ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦଶ ଗୋଦାନରୁ ଜନିତ ପୁଣ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 28

पादेन वा क्रीडमाना जलं लिप्संति ये नरा । तेषामपि श्राद्धफलं विधिवत्संभविष्यति । तत्र लिंगानि पूज्यानि शूलभेदादिकानि तु

କେବଳ ପାଦରେ ଖେଳିଖେଳି ଯେ ନରମାନେ ଜଳ ଛିଟାନ୍ତି କିମ୍ବା ଅନାୟାସେ ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଧିପୂର୍ବକ ଶ୍ରାଦ୍ଧଫଳ ମିଳେ। ସେଠାରେ ଶୂଳଭେଦ ଆଦି ଲିଙ୍ଗ ପୂଜ୍ୟ।

Verse 29

एवं विकल्प्य लिंगानि अश्वमेध फलानि तु । दर्शनेनापि सर्वेषां स्पर्शाद्धि द्विगुणं फलम्

ଏଭଳି ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ଏହି ଲିଙ୍ଗମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତଙ୍କର କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ମିଳେ; କିନ୍ତୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଫଳ ଦ୍ୱିଗୁଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 31

तेषां तुष्टो जगन्नाथः शंकरो नीललोहितः । त्रिंशत्कोटिगणस्तत्र प्राचीं रक्षंति सर्वतः

ସେମାନଙ୍କରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଜଗନ୍ନାଥ ଶଙ୍କର—ନୀଳଲୋହିତ—ସେଠାରେ ତିରିଶ କୋଟି ଗଣଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ସର୍ବତଃ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Verse 32

महापापसमाचारः पापिष्ठो वाऽति किल्बिषी । घुणाक्षरमिव प्राणान्प्राच्यां मुक्त्वा शिवं व्रजेत्

ମହାପାପରେ ଲିପ୍ତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପିଷ୍ଠ ଓ ଭାରି କଲୁଷିତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଯଦି ସେଠାରେ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ଘୁଣାକ୍ଷର ଲୟ ହେବା ପରି ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 33

दधिकंबलदानं तु तत्र देयं द्विजोत्तमे । कथितं पापशमनं सारात्सारतरं ध्रुवम्

ସେଠାରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଦଧି-କମ୍ବଳ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ପାପଶମନକାରୀ—ସାରରୁ ମଧ୍ୟ ସାରତର—ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 34

अधुना संप्रवक्ष्यामि हिरण्याश्च महोदयम् । दुर्वाससा तपस्तप्तं तत्र सूर्यः प्रतिष्ठितः

ଏବେ ମୁଁ ହିରଣ୍ୟାୟାର ମହୋଦୟ (ମହିମା) କହିବି। ସେଠାରେ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ।

Verse 35

कोटिरेका तु तत्रैव ऋषीणामूर्द्ध्वरेतसाम् । चतुर्विंशतितत्त्वानामधिको बलरूपधृक्

ସେଠାରେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତସ ଋଷିମାନେ ଏକ କୋଟି ଏବଂ ଏକ ସଂଖ୍ୟାରେ ବସନ୍ତି। ଏବଂ ତାହା ଚବିଶ ତତ୍ତ୍ୱଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ, ବଳରୂପ ଧାରଣକାରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 36

यत्र तिष्ठति देवेशि भृगुकोटिसमन्वितः । अन्यत्र ब्राह्मणानां तु कोट्या यच्च फलं लभेत्

ହେ ଦେବେଶୀ! ଯେଉଁଠାରେ ଭୃଗୁମୁନିମାନଙ୍କ କୋଟି ସହ ଏହି ଦିବ୍ୟ ସନ୍ନିଧି ଅବସ୍ଥିତ, ଅନ୍ୟତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କୋଟିକୁ ସତ୍କାର କରି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ଏଠାରେ ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 38

ब्रह्मस्थाने तथैकेन भोजितेन तु तत्फलम् । एवं ज्ञात्वा महादेवि तत्र तिष्ठामि निर्वृतः । कोटिर्भिर्देवऋषिभिर्देवैः सह समावृतः । तीर्थानि तत्र तिष्ठंति अंतर्भूतानि वै कलौ

ସେହି ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥାନରେ ଏକ ଯୋଗ୍ୟଜନକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ। ଏହା ଜାଣି, ହେ ମହାଦେବୀ, ମୁଁ ସେଠାରେ ପରମ ତୃପ୍ତିରେ ବସୁଛି—ଦେବଋଷି ଓ ଦେବତାଙ୍କ କୋଟିକୋଟି ସହ ପରିବୃତ। କଳିଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ; ସତ୍ୟକୁ କହିଲେ ସେମାନେ ସେଇ ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ।

Verse 39

तत्र क्षेत्रे महारम्ये यत्र सोमेश्वरः स्थितः । मम देवि गणौ द्वौ तु विभ्रमः संभ्रमः परः

ସେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ରମ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସୋମେଶ୍ୱର ଅବସ୍ଥିତ, ହେ ଦେବୀ, ମୋର ଦୁଇ ଗଣ ଅଛନ୍ତି—ଏକ ବିଭ୍ରମ, ଅନ୍ୟଟି ସମ୍ଭ୍ରମ।

Verse 40

तौ चात्र क्षेत्रसंस्थानां लोकानां भ्रमविभ्रमैः । योजयंति सदा चित्तं विकल्पानैक्यसंकुलम्

ଏଠାରେ ସେଇ ଦୁଇଜଣ ନିଜ ଭ୍ରମ ଓ ବିଭ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତକୁ ସଦା ଜଟିଳ କରନ୍ତି, ଅନେକ ଦ୍ୱିଧା-ବିକଳ୍ପର ଭିଡ଼ରେ ତାହାକୁ ଭରିଦିଅନ୍ତି।

Verse 41

विनायकोपसर्गाश्च दश दोषास्तथा परे । एवं क्षेत्रं तु रक्षंति पापिनां दुष्टचेतसाम्

ବିନାୟକଙ୍କ ଉପସର୍ଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦଶ ଦୋଷ—ଏଭଳିଭାବେ ସେମାନେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟଚିତ୍ତ ପାପୀମାନଙ୍କ ପ୍ରବେଶକୁ ନିରୋଧ କରନ୍ତି।

Verse 42

दंडपाणिं तु ये भक्त्या पश्यंतीह नरोत्तमाः । न तेषां जायते विघ्नं तत्र क्षेत्रनिवासिनाम्

ଯେ ନରୋତ୍ତମମାନେ ଏଠାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଦଣ୍ଡପାଣିଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରନିବାସୀଙ୍କୁ କେବେ ବିଘ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 43

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा वै वर्णसंकराः । अकामा वा सकामा वा प्रभासे ये मृताः शुभे

ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣସଙ୍କରମାନେ ମଧ୍ୟ—ନିଷ୍କାମ ହେଉନ୍ତୁ କି ସକାମ—ଯେମାନେ ଶୁଭ ପ୍ରଭାସରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି,

Verse 44

चंद्रार्द्धमौलिनः सर्वे ललाटाक्षा वृषध्वजाः । शिवे मम पुरे दिव्ये जायंते तत्र मानवाः

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧମୌଳି, ଲଲାଟାକ୍ଷୀ ଓ ବୃଷଧ୍ୱଜ-ସ୍ୱରୂପ ହୁଅନ୍ତି; ହେ ଶିବେ, ମୋର ଦିବ୍ୟ ଶିବପୁରୀରେ ସେ ମାନବମାନେ ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି।

Verse 45

यस्तत्र वसते विप्रः संयतात्मा समाहितः । त्रिकालमपि भुंजानो वायुभक्षसमो भवेत्

ଯେ ବିପ୍ର ତେଠାରେ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଓ ସମାହିତଚିତ୍ତ ହୋଇ ବସେ, ସେ ତ୍ରିକାଳ ଭୋଜନ କଲେ ମଧ୍ୟ ବାୟୁଭକ୍ଷ ସମାନ ହୁଏ।

Verse 46

मेरोः शक्या गुणा वक्तुं द्वीपानां च गुणास्तथा । समुद्राणां च सर्वेषां शक्या वक्तुं गुणाः प्रिये

ହେ ପ୍ରିୟେ, ମେରୁର ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିହେବ; ସେପରି ଦ୍ୱୀପମାନଙ୍କର ଗୁଣ ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ରମାନଙ୍କର ଗୁଣ ମଧ୍ୟ କହିହେବ।

Verse 47

आदिदेवस्य देवेशि महेशस्य महाप्रभोः । शक्या नैव गुणा वक्तुं वर्षाकोटिशतैरपि

ହେ ଦେବେଶି! ଆଦିଦେବ ମହାପ୍ରଭୁ ମହେଶଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।