Adhyaya 277

Verse 1

तत्रैव संस्थितं पश्येद्भूधरंनाम नामतः । उद्धृत्य पृथिवीं यस्माद्दंष्ट्राग्रेण दधार सः

ସେଠାରେଇ ‘ଭୂଧର’ ନାମରେ ସ୍ଥିତ ପବିତ୍ର ସ୍ୱରୂପକୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ ସେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଗ୍ରେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

Verse 2

भूधरस्तेन चाख्यातो देविकातटसंस्थितः । वेदपादो यूपदंष्ट्रः क्रतुदन्तः स्रुचीमुखः

ତେଣୁ ସେ ‘ଭୂଧର’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ, ଦେବିକାତଟେ ସଂସ୍ଥିତ—ଯାହାର ପାଦ ବେଦ, ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଯୂପସ୍ତମ୍ଭ, ଦନ୍ତ କ୍ରତୁ, ଏବଂ ମୁଖ ସ୍ରୁବା (ଆହୁତି-କରଣୀ) ଅଟେ।

Verse 3

अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षो महातपाः । अहोरात्रेक्षणपरो वेदांगश्रुतिभूषणः

ଯାହାର ଜିହ୍ୱା ଅଗ୍ନି, ରୋମ ଦର୍ଭ, ଶିର ବ୍ରହ୍ମା—ସେ ମହାତପସ୍ବୀ; ଅହୋରାତ୍ର ସଦା ସଚେତନ, ଶ୍ରୁତି ଓ ବେଦାଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ।

Verse 4

आद्यनासः स्रुवतुंडः सामघोषस्वनो महान् । प्राग्वंशकायो द्युतिमा न्नानादीक्षाविराजितः

ତାଙ୍କର ନାସିକା ଆଦ୍ୟ; ତାଙ୍କର ତୁଣ୍ଡ ସ୍ରୁବ (ହୋମ-ଚମଚ) ସଦୃଶ; ତାଙ୍କର ମହାନାଦ ସାମବେଦର ସାମଘୋଷ ପରି। ତାଙ୍କର ଦେହ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପର ପ୍ରାଗ୍ୱଂଶ (ବାଁଶ ଢାଞ୍ଚା) ସମାନ, ନାନା ଦୀକ୍ଷାରେ ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ ଓ ଶୋଭିତ।

Verse 5

दक्षिणाहृदयो योगी महासत्रशयो महान् । उपाकर्मोष्ठरुचकः प्रवर्ग्यावर्तभूषणः

ସେ ଯୋଗୀ; ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଦକ୍ଷିଣା-କର୍ମସ୍ୱରୂପ; ମହାସତ୍ର-ଯଜ୍ଞରେ ଶୟନକାରୀ ସେ ମହାନ। ତାଙ୍କର ଓଷ୍ଠ ଉପାକର୍ମ ପରି ଦୀପ୍ତ, ଏବଂ ସେ ପ୍ରବର୍ଗ୍ୟ-କର୍ମର ଆବର୍ତ୍ତରେ ଭୂଷିତ।

Verse 6

नानाच्छन्दोगतिपथो ब्रह्मोक्तक्रमविक्रमः । भूत्वा यज्ञवराहोऽसौ तत्र स्थाने स्थितोऽभवत्

ତାଙ୍କର ଗତି ନାନା ବେଦଛନ୍ଦର ପଥମାନଙ୍କ ପରି; ତାଙ୍କର କ୍ରମ ଓ ବିକ୍ରମ ବ୍ରହ୍ମା ଉକ୍ତ କ୍ରମାନୁସାରେ। ସେ ଯଜ୍ଞବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେହି ସ୍ଥାନରେ ନିଶ୍ଚଳ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ।

Verse 7

पुष्यमासे ह्यमावास्यामेकादश्यामथापि वा । प्राप्ते प्रावृषि काले च ज्ञात्वा कन्यागतं रविम्

ପୁଷ୍ୟ ମାସରେ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ, କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀରେ ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ପ୍ରାବୃଷ୍—ବର୍ଷାକାଳ ଆସିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କନ୍ୟାରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି…

Verse 8

पायसं गुडसंयुक्तं हविष्यं च गुडप्लुतम् । नमो वः पितरो रसाय अन्नाद्यमभिमंत्रयेत्

ଗୁଡ଼ ଯୁକ୍ତ ପାୟସ ଓ ଗୁଡ଼ରେ ପ୍ଲୁତ ହବିଷ୍ୟ—ଏହି ଅନ୍ନାଦି ନୈବେଦ୍ୟକୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରିବ: “ହେ ପିତୃଗଣ, ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ରସ (ପୋଷକ ସାର) ପାଇଁ (ଏହି ଅର୍ପଣ)।”

Verse 9

तेजोऽसिशुक्रमित्याज्यं दधिक्राव्णेन वै दधि । क्षीरमाज्याय मन्त्रेण व्यञ्जनानि च यानि तु

ଘିଅ ପାଇଁ “ତେଜୋऽସି ଶୁକ୍ରମ୍” ମନ୍ତ୍ର, ଦହି ପାଇଁ “ଦଧିକ୍ରାବ୍ଣ” ମନ୍ତ୍ର, ଦୁଧ ପାଇଁ “ଆଜ୍ୟ” ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବ; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯେ କିଛି ବ୍ୟଞ୍ଜନାଦି ଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାମନ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 10

भक्ष्यभोज्यानि सर्वाणि महानिन्द्रेण दापयेत् । संवत्स रोनियो मंत्रं जप्त्वा तेनोदकं द्विजः

ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭକ୍ଷ୍ୟ-ଭୋଜ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ମହାଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅର୍ପଣ କରାଇବ। “ସଂବତ୍ସରୋନିୟ” ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ସେହି ମନ୍ତ୍ରାଭିମନ୍ତ୍ରିତ ଜଳକୁ ଦ୍ୱିଜ ବ୍ୟବହାର କରିବ।

Verse 11

एवं संभोज्य वै विप्रान्पिण्डदानं तु दापयेत् । इत्यनेन विधानेन यस्तत्र श्राद्धकृद्भवेत्

ଏଭଳି ଭାବେ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ଭୋଜନ କରାଇ, ପରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରାଇବ। ଯେ ତେଁଠାରେ ଏହି ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ—

Verse 12

तस्य तृप्तास्तु पितरो यावदिंद्राश्चतुर्द्दश । गयाश्राद्धं विनापीह गयाश्राद्धफलं लभेत्

ତାହାର ପିତୃଗଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେତେକାଳ ରହନ୍ତି, ସେତେକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ରହନ୍ତି। ଏଠାରେ ଗୟାଶ୍ରାଦ୍ଧ ନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଗୟାଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 277

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये देविकामाहात्म्ये भूधरयज्ञवराहमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡରେ, ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟାନ୍ତର୍ଗତ ଦେବିକାମାହାତ୍ମ୍ୟରେ “ଭୂଧରଯଜ୍ଞ-ବରାହମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ” ନାମକ ଦ୍ୱିଶତ ସପ୍ତସପ୍ତତ୍ୟୁତ୍ତର (୨୭୭ତମ) ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।