Adhyaya 219

Verse 1

ईश्वर उवाच । तस्मादाग्नेयकोणे तु मार्कंडेयसमीपगम् । गुहालिंगं महादेवि नीलकण्ठेति विश्रुतम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ସେଠାରୁ ଆଗ୍ନେୟ କୋଣରେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ସମୀପରେ ‘ଗୁହାଲିଙ୍ଗ’ ଅଛି; ତାହା ‘ନୀଳକଣ୍ଠ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 2

विष्णुना पूजितं पूर्वं सर्व पातकनाशनम्

ଏହା ପୂର୍ବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; ଏହା ସମସ୍ତ ପାତକକୁ ନାଶ କରେ।

Verse 3

तत्र यः पूजयेद्भक्त्या तल्लिंगं पापमोचनम् । स पुत्रपशुमान्धीमान्मोदते पृथिवीतले

ଯେ ସେଠାରେ ଭକ୍ତିଭାବେ ସେହି ପାପମୋଚକ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ପୁତ୍ର‑ପଶୁସମ୍ପନ୍ନ ଓ ସୁବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 4

एवं तत्र महादेवि मार्कण्डेयेश सन्निधौ । ऋषीणामाश्रमा येऽत्र दृश्यन्तेऽद्यापि भामिनि

ହେ ମହାଦେବୀ! ମାର୍କଣ୍ଡେୟେଶଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ଏଠାରେ ଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକ, ହେ ଭାମିନି, ଆଜି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।

Verse 5

अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् । तत्र स्थितानि देवेशि मार्कण्डेयाश्रमांतिके

ହେ ଦେବେଶି! ଊର୍ଧ୍ୱରେତସ (ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ) ଋଷିମାନଙ୍କ ଅଠାଏଁଶି ହଜାର ଜଣ ସେଠାରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଆଶ୍ରମର ନିକଟେ ବସନ୍ତି।

Verse 6

ऋषीणां च गुहास्तत्र सर्वा लिंगसमन्विताः । दृश्यन्ते पुण्यतपसां तदाश्रमनिवासिनाम्

ସେଠାରେ ଋଷିମାନଙ୍କ ଗୁହାଗୁଡ଼ିକ—ସବୁ ଶିବଲିଙ୍ଗସହିତ ଯୁକ୍ତ—ଦେଖାଯାଏ; ସେଗୁଡ଼ିକ ସେହି ଆଶ୍ରମନିବାସୀ ପୁଣ୍ୟତପସ୍ବୀମାନଙ୍କର।

Verse 7

तत्र यः स्थापयेल्लिंगं मार्कंडेशसमीपगम् । कुलानां शतमुद्धृत्य मोदते दिवि देववत्

ଯେ ସେଠାରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟେଶଙ୍କ ସମୀପରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରେ, ସେ ନିଜ କୁଳର ଶତ ପିଢ଼ିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତା ପରି ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 8

सर्वे शिवमया लोकाः शिवे सर्वं प्रतिष्ठितम् । तस्माच्छिवं यजेद्विद्वान्य इच्छेच्छ्रियमात्मनः

ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶିବମୟ; ଶିବରେ ସବୁକିଛି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ତେଣୁ ନିଜ ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧି ଇଚ୍ଛୁକ ଜ୍ଞାନୀ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ।

Verse 9

शिवभक्तो न यो राजा भक्तोऽन्येषु सुरेषु च । स्वपतिं युवती त्यक्त्वा रमतेऽन्येषु वै यथा

ଯେ ରାଜା ଶିବଭକ୍ତ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କରେ ଭକ୍ତ, ସେ ନିଜ ପତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ରମୁଥିବା ଯୁବତୀ ପରି।

Verse 10

ब्रह्मादयः सुराः सर्वे राजानश्च महर्द्धिकाः । मानवा मुनयश्चैव सर्वे लिंगं यजंति च

ବ୍ରହ୍ମାଦି ସମସ୍ତ ଦେବ, ମହାଐଶ୍ୱର୍ୟଶାଳୀ ରାଜାମାନେ, ମାନବ ଓ ମୁନିମାନେ—ସମସ୍ତେ ଲିଙ୍ଗଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।

Verse 11

स्वनामकृतचिह्नानि लिंगानींद्रादिभिः क्रमात् । स्थापितानि यथा स्थाने मानवैरपि भूरिशः

ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବମାନେ ନିଜ-ନିଜ ନାମଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମେ ଯଥାସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଅନେକ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କଲେ।

Verse 12

स्थापनाद्ब्रह्महत्यां च भ्रूणहत्यां तथैव च । महापापानि चान्यानि निस्तीर्णाः शिवतेजसा

ଲିଙ୍ଗ-ସ୍ଥାପନ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା, ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାପାପମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିବତେଜରେ ତରିଯାନ୍ତି।

Verse 13

वृत्रं हत्वा पुरा शक्रो माहेन्द्रं स्थाप्य शंकरम् । लिंगं च मुक्तपापौघस्ततोऽसौ त्रिदिवं गतः

ପୂର୍ବେ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରି ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ‘ମାହେନ୍ଦ୍ର ଲିଙ୍ଗ’ ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ; ପାପପ୍ରବାହରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରେ ସେ ତ୍ରିଦିବ (ସ୍ୱର୍ଗ) କୁ ଗଲେ।

Verse 14

स्थापयित्वा शिवं सूर्यो गंगासागरसंगमे । निरामयोऽभूत्सोमश्च प्रभासे पश्चिमोदधेः

ଗଙ୍ଗା-ସାଗର ସଙ୍ଗମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ନିରାମୟ ହେଲେ; ପଶ୍ଚିମ ସମୁଦ୍ରତଟର ପ୍ରଭାସେ ସୋମ (ଚନ୍ଦ୍ର) ମଧ୍ୟ ରୋଗମୁକ୍ତ ହେଲେ।

Verse 15

काश्यां चैव तथादित्यः सह्ये गरुडकाश्यपौ । प्रतिष्ठां परमां प्राप्तौ प्रतिष्ठाप्य जगत्पतिम्

କାଶୀରେ ମଧ୍ୟ ଆଦିତ୍ୟ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଜଗତ୍ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ପରମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଲେ; ସହ୍ୟ ପର୍ବତରେ ଗରୁଡ ଓ କଶ୍ୟପ ମଧ୍ୟ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଲାଭ କଲେ।

Verse 16

ख्यातदोषा ह्यहिल्याऽपि भर्तृशप्ताऽभवत्तदा । स्थाप्येशानं पुनः स्त्रीत्वं लेभे पुत्रांस्तथोत्तमान्

ଖ୍ୟାତ ଦୋଷ ଥିବା ଅହିଲ୍ୟା ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ପତିଙ୍କ ଶାପରେ ଶପ୍ତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଈଶାନ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ପୁନଃ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ଲାଭ କଲେ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପାଇଲେ।

Verse 17

पश्यंत्यद्यापि याः स्नात्वा तत्राहिल्येश्वरं स्त्रियः । पुरुषाश्चापि तद्दोषैर्मुच्यन्ते नात्र संशयः

ଯେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଅହିଲ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେହି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ କଳଙ୍କରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 18

स्थापयित्वेश्वरं श्वेतशैले बलिविरोचनौ । उभावपि हि संजातावमरौ बलिनां वरौ

ଶ୍ୱେତଶୈଳରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପରେ ବଳି ଓ ବିରୋଚନ—ଉଭୟେ—ଅମର ହେଲେ ଏବଂ ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ।

Verse 19

रामेण रावणं हत्वा ससैन्यं त्रिदशेश्वरम् । स्थापितो विधिवद्भक्त्या तीरे नदनदीपतेः

ରାମ ରାବଣକୁ ତାହାର ସେନା ସହିତ ବଧ କରି, ନଦୀନଦୀପତିଙ୍କ ତଟରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଭକ୍ତିସହ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 20

स्वायंभुवर्षिदैवादिलिंगहीना न भूः क्वचित व्या । पारान्सकलांस्त्यक्त्वा पूजयध्वं शिवं सदा । निकटा इव दृश्यंते कृतांतनगरोपगाः

ଦେବି, ପୃଥିବୀରେ କେଉଁଠିମଧ୍ୟ—ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ, ଋଷି କିମ୍ବା ଦେବମାନଙ୍କ ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ—ଲିଙ୍ଗହୀନ ଭୂମି ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି ସଦା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କର; କାରଣ ଯେମାନେ କୃତାନ୍ତନଗରକୁ ଯାଆନ୍ତି ସେମାନେ ନିକଟରେ ଥିବା ପରି ଦିଶନ୍ତି।

Verse 21

देवि किं बहुनोक्तेन वर्णितेन पुनः पुनः । प्रभासक्षेत्रसारं तु मार्कण्डेयाश्रमं प्रति

ଦେବି, ପୁନଃପୁନଃ ଅଧିକ କହିବାରେ କ’ଣ ଲାଭ? ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରର ସାର ତ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଆଶ୍ରମର ଦିଗରେ ଅଛି।

Verse 219

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये मार्कण्डेयेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ମାର୍କଣ୍ଡେୟେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୨୧୯ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।