Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 219

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये मार्कण्डेयेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsa kṣetramāhātmye mārkaṇḍeyeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmaikonaviṃśatyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ମାର୍କଣ୍ଡେୟେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୨୧୯ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Discourse marker (वाक्यसमाप्ति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय, वाक्यसमाप्तिसूचक — Indeclinable quotative/end-marker

• श्रीस्कांदे: in the venerable Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री-स्कन्द (प्रातिपदिक; श्री + स्कन्द)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7/सप्तमी), एकवचन — Locative singular masculine; कर्मधारय: 'श्रीमान् स्कन्दः' (honorific)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक; महा + पुराण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/सप्तमी), एकवचन — Locative singular neuter; कर्मधारय: 'महच्च तत् पुराणम्'

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the (collection) of eighty-one thousand
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति-साहस्री (प्रातिपदिक; एकाशीति + साहस्री)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7/सप्तमी), एकवचन — Locative singular feminine; द्विगु-समास (numerical): 'एकाशीतिसहस्रसंख्यायाम्' (in the collection of 81,000)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7/सप्तमी), एकवचन — Locative singular feminine

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7/सप्तमी), एकवचन — Locative singular masculine (ordinal)

• प्रभासखंडे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखंडे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास-खण्ड (प्रातिपदिक; प्रभास + खण्ड)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7/सप्तमी), एकवचन — Locative singular masculine; षष्ठी-तत्पुरुष: 'प्रभासस्य खण्डः'

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/सप्तमी), एकवचन — Locative singular neuter (ordinal; agreeing with implied 'माहात्म्ये' or 'प्रकरणे')

• प्रभास: Prabhāsa
• प्रभास: Compound member (समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप (समासपूर्वपद) — Stem used as prior member in compound

• क्षेत्रमाहात्म्ये: in the (section on) the greatness of the sacred field
• क्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र-माहात्म्य (प्रातिपदिक; क्षेत्र + माहात्म्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/सप्तमी), एकवचन — Locative singular neuter; षष्ठी-तत्पुरुष: 'क्षेत्रस्य माहात्म्यम्'

• मार्कण्डेयेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम: (the chapter) titled ‘Description of the greatness of Mārkaṇḍeyeśvara’
• मार्कण्डेयेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम: Karta/Title (नामधेय)
• Type: Noun
• Root: मार्कण्डेय-ईश्वर-माहात्म्य-वर्णन-नाम (प्रातिपदिक; मार्कण्डेय + ईश्वर + माहात्म्य + वर्णन + नाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular neuter; बहुपद-तत्पुरुष: 'मार्कण्डेयेश्वरस्य माहात्म्यस्य वर्णनम्' + 'नाम' (titled)

• एकोनविंशत्युत्तरद्विशततमः: the two-hundred-and-nineteenth
• एकोनविंशत्युत्तरद्विशततमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक-ऊन-विंशति-उत्तर-द्विशततम (प्रातिपदिक; एक + ऊन + विंशति + उत्तर + द्विशततम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular masculine; संख्यावाचक-समास: 'द्विशततमस्य एकोनविंशत्युत्तरः' (= 219th)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular masculine

Speaker

Colophon/Redactional

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mārkaṇḍeyeśvara (chapter title scope)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: palm-leaf or paper folios with the chapter title ‘Mārkaṇḍeyeśvara-māhātmya’, a scribe’s stylus, and a small shrine silhouette of Prabhāsa/Somnath in the margin.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsakhaṇḍa
• Prabhāsakṣetramāhātmya
• Mārkaṇḍeyeśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a colophon marking closure; its value is textual—preserving the title, location, and chapter identity for accurate transmission.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra and Mārkaṇḍeyeśvara are named as the focus of the completed chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a formal chapter-ending statement.