Adhyaya 209

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि मार्कण्डेयेशमुत्तमम् । तस्मादुत्तरदिग्भागे मार्कण्डेन प्रतिष्ठितम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ତାପରେ ଉତ୍ତମ ମାର୍କଣ୍ଡେୟେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍; ସେଠାରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗଭାଗରେ, ମାର୍କଣ୍ଡଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

Verse 2

सावित्र्याः पूर्वभागे तु नातिदूरे व्यवस्थितम् । महर्षिरभवत्पूर्वं मार्कण्डेय इति श्रुतः

ଏହା ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ପୂର୍ବ ଭାଗରେ, ଅତି ଦୂର ନୁହେଁ ଏମିତି ସ୍ଥିତ। ପୂର୍ବକାଳରେ ‘ମାର୍କଣ୍ଡେୟ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଣେ ମହର୍ଷି ଥିଲେ।

Verse 3

अजरश्चामरश्चैव प्रसादात्पद्मयोनिनः । स गत्वा तत्र विप्रेन्द्रो देवदेवस्य शूलिनः । लिंगं तु स्थापयामास ज्ञात्वा तत्क्षेत्रमुत्तमम्

ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ସେ ଅଜର ଓ ଅମର ହେଲେ। ପରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଠାକୁ ଯାଇ, ସେଇ ସ୍ଥାନକୁ ଉତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ର ଜାଣି, ଦେବଦେବ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

Verse 4

स तं पूज्य विधानेन स्थित्वा दक्षिणतो मुनिः । पद्मासनधरो भूत्वा ध्यानावस्थस्तदाऽभवत्

ବିଧିଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି ମୁନି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ। ପରେ ପଦ୍ମାସନ ଧାରଣ କରି ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନାବସ୍ଥାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 5

तस्य ध्यानरतस्यैव प्रयुतान्यर्बुदानि च । युगानां समतीतानि न जानाति मुनीश्वरः

ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ସେଇ ମୁନୀଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଇଁ ଦଶହଜାର ଓ କୋଟି କୋଟି ଯୁଗ ଅତୀତ ହେଲା; ତଥାପି ଅତୀତ ସମୟକୁ ସେ ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ।

Verse 6

अथ लोपं समापन्नः प्रासादः शांकरः स्थितः । कालेन महता देवि पांसुभिर्मारुतोद्भवैः

ତାପରେ, ହେ ଦେବୀ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ କାଳ ବିତିଗଲାପରେ ପବନରୁ ଉଠିଥିବା ଧୂଳିରେ ଶାଙ୍କର ପ୍ରାସାଦସଦୃଶ ମନ୍ଦିରଟି ଜର୍ଜର ହୋଇ ଲୋପପ୍ରାୟ ହେଲା।

Verse 7

कस्यचित्त्वथ कालस्य प्रबुद्धो मुनिसत्तमः । अपश्यत्पांसुभिर्व्याप्तं तत्सर्वं शिवमन्दिरम्

କିଛି ସମୟ ପରେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ ଏବଂ ଦେଖିଲେ—ସମଗ୍ର ଶିବମନ୍ଦିର ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ହୋଇଯାଇଛି।

Verse 8

ततः कृच्छ्रात्स निष्क्रान्तः खनित्वा मुनिपुंगवः । अकरोत्सुमहाद्वारं पूजार्थं तस्य भामिनि

ତତଃ ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାକଷ୍ଟରେ ବାହାରିଲେ; ହେ ଭାମିନି, ତାହା ଖୋଦି ସେଠାରେ ପୂଜାର୍ଥେ ଅତିବିଶାଳ ଦ୍ୱାର ନିର୍ମାଣ କଲେ।

Verse 9

प्रविश्य तत्र यो भक्त्या पूजयेद्वृषभध्वजम् । स याति परमं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः

ଯେ କେହି ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଭକ୍ତିରେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଦେବ ମହେଶ୍ୱର ଯେଉଁ ପରମ ଧାମରେ ଅଛନ୍ତି ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 10

देव्युवाच । अमरत्वं कथं प्राप्तो मार्कंण्डो मुनिसत्तमः । अभवत्कौतुकं ह्येतत्तस्मात्त्वं वक्तुमर्हसि

ଦେବୀ କହିଲେ—‘ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କିପରି ଅମରତ୍ୱ ପାଇଲେ? ଏହା ମୋର କୌତୁହଳ ଜଗାଇଛି; ତେଣୁ ଆପଣ କହିବା ଉଚିତ।’

Verse 11

अमरत्वं यतो नास्ति प्राणिनां भुवि शंकर । देवानामपि कल्पांते स कथं न मृतो मुनिः

‘ହେ ଶଙ୍କର! ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅମରତ୍ୱ ନାହିଁ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ କଳ୍ପାନ୍ତରେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି—ତେବେ ସେ ମୁନି କିପରି ମରିଲେ ନାହିଁ?’

Verse 12

ईश्वर उवाच । अथातस्त्वां प्रव क्ष्यामि यथासावमरोऽभवत् । आसीन्मुनिः पुराकल्पे मृकण्ड इति विश्रुतः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—‘ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ସେ କିପରି ଅମର ହେଲେ। ପୁରା କଳ୍ପରେ ମୃକଣ୍ଡ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଣେ ମୁନି ଥିଲେ।’

Verse 13

भृगोः पुत्रो महाभागः सभार्यस्तपसि स्थितः । तस्य पुत्रस्तदा जातो वसतस्तु वनांतरे

ଭୃଗୁଙ୍କ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ପୁତ୍ର ପତ୍ନୀସହିତ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ବନାନ୍ତର ଆଶ୍ରମରେ ବସୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ତେବେ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲା।

Verse 14

स पाञ्चवार्षिको भूत्वा बाल एव गुणान्वितः । कस्यचित्त्वथ कालस्य ज्ञानी तत्र समागतः

ସେ ପାଞ୍ଚବର୍ଷୀୟ ବାଳକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲା। କିଛି କାଳ ପରେ ସେଠାକୁ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ମହାତ୍ମା ଆସିଲେ।

Verse 15

तेन दृष्टस्तदा बालः प्रांगणे विचरन्प्रिये । स्मृत्वाऽहसच्चिरं कालं भाव्यर्थं प्रति नोदितः

ହେ ପ୍ରିୟେ! ସେ ଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଘୁରୁଥିବା ବାଳକକୁ ଦେଖିଲେ। ଦୀର୍ଘ କାଳ ସ୍ମରଣ କରି, ଭାବୀ ଘଟଣା ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଅନ୍ତରେ ପ୍ରେରଣା ଜାଗ୍ରତ ହେଲା।

Verse 16

तस्य पित्रा स दृष्टस्तु सामुद्रज्ञो विदुत्तमः । हास्यस्य कारणं पृष्टो विस्मयान्वितचेतसा

ତେବେ ବାଳକର ପିତା ସାମୁଦ୍ରିକ-ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ବିସ୍ମୟଭରା ଚିତ୍ତରେ ତାଙ୍କ ହସର କାରଣ ପଚାରିଲେ।

Verse 17

कस्मान्मे सुतमालोक्य स्मितं विप्र कृतं त्वया । तत्र मे कारणं ब्रह्मन्यथावद्वक्तुमर्हसि

“ହେ ବିପ୍ର! ମୋ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି ଆପଣ କାହିଁକି ସ୍ମିତ କଲେ? ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଏହାର ସତ୍ୟ କାରଣ ଯଥାର୍ଥଭାବେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।”

Verse 18

इति तस्य वचः श्रुत्वा ज्ञानी विप्रो वचोऽब्रवीत्

ତାହାର ବଚନ ଶୁଣି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉତ୍ତର କହିଲେ।

Verse 19

अयं पुत्रस्तव मुने सर्वलक्षणसंयुतः । अद्यप्रभृति षण्मासमध्ये मृत्युमवाप्स्यति

ହେ ମୁନେ! ତୁମର ଏହି ପୁତ୍ର ସମସ୍ତ ଶୁଭଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ; କିନ୍ତୁ ଆଜିଠାରୁ ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

Verse 20

यदि जीवेत्पुनरयं चिरायुर्वै भविष्यति । अतो मया कृतं हास्यं विचित्रा कर्मणो गतिः

କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହା ପୁନର୍ଜୀବିତ ରହେ, ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବ। ତେଣୁ ମୁଁ ହସିଥିଲି—କର୍ମର ଗତି ବିଚିତ୍ର।

Verse 21

एतच्छ्रुत्वा वचो रौद्रं ज्ञानिना समुदाहृतम् । व्रतोपनयनं चक्रे बालकस्य पिता तदा

ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରିତ ସେହି କଠୋର ବଚନ ଶୁଣି, ବାଳକର ପିତା ତେବେ ତାହାର ବ୍ରତ ଓ ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର କଲେ।

Verse 22

आह चैनमृषिः पुत्रं दृष्ट्वा ब्राह्मणमागतम् । अभिवाद्यास्त्रयो वर्णास्ततः श्रेयो ह्यवाप्स्यसि

ଏବଂ ଋଷି ପୁତ୍ରକୁ କହିଲେ—‘ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ ପ୍ରଣାମ କର। ତିନି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରେୟ ପାଇବ।’

Verse 23

एवमुक्तः स वै विप्रः करोत्येवाभिवादनम् । न वर्णावरजं वेत्ति बालभावाद्वरानने

ଏଭଳି ଉପଦେଶ ପାଇ ସେ ବାଳ-ବିପ୍ର ଅଭିବାଦନ କଲା; କିନ୍ତୁ ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ବାଳ୍ୟଭାବରୁ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ-କନିଷ୍ଠ କ୍ରମ ସେ ଜାଣିଲା ନାହିଁ।

Verse 24

पंचमासा ह्यतिक्रान्ता दिवसाः पञ्चविंशतिः । एतस्मिन्नेव काले तु प्राप्ताः सप्तर्षयोऽमलाः

ପାଞ୍ଚ ମାସ ଓ ପଚିଶ ଦିନ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେବା ପରେ, ସେହି ସମୟରେ ନିର୍ମଳ ସପ୍ତର୍ଷିମାନେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 25

तीर्थयात्राप्रसंगेन तेन मार्गेण भामिनि । कालेन तेन सर्वेऽथ यथावदभिवादनैः । आयुष्मान्भव तैरुक्तः स बालो दण्डवल्कली

ହେ ଭାମିନୀ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେହି ମାର୍ଗେ ଯାଇଥିବାବେଳେ, ସମୟକ୍ରମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ଅଭିବାଦନ ହେଲା; ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଓ ବଲ୍କଳବସ୍ତ୍ରପରିଧାନ କରିଥିବା ସେ ବାଳକଙ୍କୁ ସେମାନେ ‘ଆୟୁଷ୍ମାନ୍ ଭବ’ ବୋଲି ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ।

Verse 26

उक्त्वा ते तु पुनर्बालं वीक्ष्य वै क्षीणजीवितम् । दिनानि पंच ते ह्यायुर्ज्ञात्वा भीतास्ततोऽनृतात्

ଏଭଳି କହି ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର କ୍ଷୀଣଜୀବିତ ସେ ବାଳକଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କର କେବଳ ପାଞ୍ଚ ଦିନର ଆୟୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ବୋଲି ଜାଣି, ନିଜ ଆଶୀର୍ବାଦ ଅନୃତ ହେବ କି ନାହିଁ ବୋଲି ଭୟଭୀତ ହେଲେ।

Verse 27

ब्रह्मचारिणमादाय गतास्ते ब्रह्मणोऽन्तिके । प्रतिमुच्याग्रतो बालं प्रणेमुस्ते पितामहम्

ସେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ବାଳକଙ୍କୁ ସଙ୍ଗେ ନେଇ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ଗଲେ। ବାଳକଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସେମାନେ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 28

ततस्तेनापि बालेन ब्रह्मा चैवाभिवादितः । चिरायुर्ब्रह्मणा बालः प्रोक्तोऽसावृषिसन्निधौ

ତାପରେ ସେଇ ବାଳକ ମଧ୍ୟ ବିଧିପୂର୍ବକ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା। ଋଷିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“ଏହି ବାଳକ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବ।”

Verse 29

ततस्ते मुनयः प्रीताः श्रुत्वा वाक्यं पितामहात् । पितामहस्तु तान्दृष्ट्वा ऋषीन्प्रोवाच विस्मितान् । केन कार्येण वाऽयाताः केन बालो निवेदितः

ପିତାମହଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମୁନିମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ତାପରେ ପିତାମହ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ—“ତୁମେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆସିଛ? ଏହି ବାଳକକୁ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ କାହିଁକି ନିବେଦିତ କରାଗଲା?”

Verse 30

ऋषय ऊचुः । भृगोः पुत्रो मृकण्डस्तु क्षीणायुस्तस्य बालकः । अकालेन पिता ज्ञात्वा बबंधास्य च मेखलाम्

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—“ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୃକଣ୍ଡଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର ଅଛି; ତାହାର ଆୟୁ ଅଳ୍ପ। ଏହା ଅକାଳରେ ଜାଣି ପିତା ତାହାର କଟିରେ ମେଖଳା ବାନ୍ଧିଦେଲେ।”

Verse 31

यज्ञोपवीतं च ततस्तेन विप्रेण बोधितः । यं कञ्चिद्द्रक्ष्यसे लोके भ्रमन्तं भूतले द्विजम्

ତାପରେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ତାହାକୁ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଧାରଣ କରାଗଲା। “ଏହି ଲୋକରେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଯେ କୌଣସି ଦ୍ୱିଜକୁ ତୁମେ ଦେଖିବ…”

Verse 32

तस्याभिवादनं कार्यं नित्यमेव च पुत्रक । ततो वयमनेनैव दृष्टा बालेन सत्तम

“ପୁତ୍ର, ତାହାକୁ ନିତ୍ୟ ଅଭିବାଦନ କରିବା ଉଚିତ।” ଏଭଳି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଜନ, ସେଇ ବାଳକ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲା।

Verse 33

तीर्थयात्राप्रसंगेन दैवयोगात्पितामह । चिरायुरेष वै प्रोक्तो ह्यमीभिश्चाभिवादितैः

ହେ ପିତାମହ! ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଦୈବଯୋଗବଶତଃ, ସମ୍ୟକ୍ ଅଭିବାଦିତ ଏହି ମୁନିମାନେ ଏହି ବାଳକକୁ ‘ଚିରାୟୁ’ ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ କହିଥିଲେ।

Verse 34

त्वत्सकाशं समानीतस्त्वया चैवमुदाहृतः । कथं वागनृता देव ह्यस्माकं भवता सह

ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆଣି ଆପଣ ଏପରି କହିଲେ—ହେ ଦେବ! ଆପଣଙ୍କ ବଚନ ସହ ଆମର କଥା କିପରି ଅନୃତ ହେବ?

Verse 35

उवाच बालमुद्दिश्य प्रहसन्पद्मसंभवः । मत्समानायुषो बालो मार्कण्डेयो भविष्यति

ବାଳକକୁ ଦେଖାଇ ହସି ପଦ୍ମସମ୍ଭବ (ବ୍ରହ୍ମା) କହିଲେ—ଏହି ବାଳକ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମୋ ସମାନ ଆୟୁ ପାଇବ।

Verse 36

कल्पस्यादौ तथा चान्ते सहायो मे भविष्यति । ततस्तु मुनयः प्रीता गृहीत्वा मुनिदारकम् । तस्मिन्नेव प्रदेशे तु मुमुचुश्चेष्टितं यतः

କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ ଓ ଶେଷରେ ମଧ୍ୟ ସେ ମୋର ସହାୟ ହେବ। ତାପରେ ପ୍ରୀତ ମୁନିମାନେ ସେହି ମୁନିବାଳକକୁ ନେଇ ସେଇ ପ୍ରଦେଶରେ ଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ବିଶ୍ରାମ କଲେ।

Verse 37

तीर्थयात्रां गता विप्रा मार्कण्डेयो गृहं ययौ । गत्वा गृहमथोवाच मृकण्डं मुनिसत्तमम्

ବିପ୍ର ମୁନିମାନେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଯାଇଥିବାବେଳେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଘରକୁ ଗଲା; ଘରେ ପହଞ୍ଚି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 38

ब्रह्मलोकमहं नीतो मुनिभिस्तात सप्तभिः । उक्तोऽयं ब्रह्मणा कल्पस्यादौ चान्ते च मे सखा

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ପିତା, ସାତ ମୁନି ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ନେଇଗଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—‘ଏହି ବାଳକ କଳ୍ପର ଆଦି ଓ ଅନ୍ତରେ ମୋର ସଖା ହେବ।’

Verse 39

भविष्यति न संदेहो मत्समायुश्च बालकः । ततस्तैः पुनरानीतो मुक्तश्चैवाश्रमं प्रति

ଏହା ନିଶ୍ଚୟ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ: ଏହି ବାଳକ ମୋ ସମାନ ଆୟୁ ପାଇବ। ତାପରେ ସେମାନେ ତାକୁ ପୁନର୍ବାର ଆଣି, ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।

Verse 40

मत्कृते हि द्विजश्रेष्ठ यातु ते मनसो ज्वरः । मार्कण्डेयवचः श्रुत्वा मृकण्डो मुनिसत्तमः । जगाम परमं हर्षं क्षणमेकं सुदुःसहम्

ମୋ ପାଇଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ମନର ଜ୍ୱର ଦୂର ହେଉ। ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୃକଣ୍ଡୁ ପରମ ହର୍ଷରେ ଭରିଗଲେ—ଯାହା କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ମଧ୍ୟ ସହିବା କଠିନ।

Verse 41

ततौ धैर्यं समास्थाय वाक्यमेतदुवाच ह

ତାପରେ ସେ ଧୈର୍ୟ ଧାରଣ କରି ସ୍ଥିର ହୋଇ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 42

अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम् । यत्त्वया मे सुपुत्रेण दृष्टो लोकपितामहः

ମୃକଣ୍ଡୁ କହିଲେ—ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସଫଳ ହେଲା, ମୋର ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ସୁଜୀବିତ ହେଲା; କାରଣ ତୁମେ, ମୋର ସୁପୁତ୍ର, ଲୋକପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଛ।

Verse 43

वाजपेयसहस्रेण राजसूयशतेन च । यं न पश्यन्ति विद्वांसः स त्वया लीलया सुत

ହଜାର ବାଜପେୟ ଓ ଶତ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କଲେ ମଧ୍ୟ ଯାହାଙ୍କୁ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଦେଖି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ପୁତ୍ର, ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ତୁମେ ଲୀଳାଭଳି ସହଜରେ ଦର୍ଶନ କଲ।

Verse 44

दृष्टश्चिरायुरप्येवं कृतस्तेनाब्जयोनिना । दिवारात्रमहं तात तव दुःखेन दुखितः । न निद्रामनुगच्छामि तन्मेदुःखं गतं महत्

ଏଭଳି ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ଦୀର୍ଘାୟୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ କଲେ। କିନ୍ତୁ ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମ ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ଦିନରାତି ଶୋକାକୁଳ; ମୋତେ ନିଦ୍ରା ଆସେ ନାହିଁ—ଏହି ମହାଦୁଃଖ ମୋ ଉପରେ ପଡ଼ିଛି।

Verse 209

इति श्रीस्कान्दे महा पुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मार्कण्डेयेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम नवोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ମାର୍କଣ୍ଡେୟେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ 209ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।