Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26
Devanagari script
उक्त्वा ते तु पुनर्बालं वीक्ष्य वै क्षीणजीवितम् । दिनानि पंच ते ह्यायुर्ज्ञात्वा भीतास्ततोऽनृतात्
Transliteration
uktvā te tu punarbālaṃ vīkṣya vai kṣīṇajīvitam | dināni paṃca te hyāyurjñātvā bhītāstato'nṛtāt
Translation
ଏଭଳି କହି ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର କ୍ଷୀଣଜୀବିତ ସେ ବାଳକଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କର କେବଳ ପାଞ୍ଚ ଦିନର ଆୟୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ବୋଲି ଜାଣି, ନିଜ ଆଶୀର୍ବାଦ ଅନୃତ ହେବ କି ନାହିଁ ବୋଲି ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
Word by Word
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), धातु: वच्; पूर्वकर्म-समाप्ति सूचक (having said)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम (they)
तुbut
तु:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चय-भेदक (but/indeed)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (again)
बालम्the boy
बालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
वीक्ष्यhaving seen
वीक्ष्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive), धातु: √वीक्ष् (to see); ‘having looked’
वैindeed
वै:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
क्षीणजीवितम्with life waning / near death
क्षीणजीवितम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootक्षीण (कृदन्त-प्रातिपदिक) + जीवित (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारयवत्/विशेषण-विशेष्यभाव): ‘क्षीणं जीवितं यस्य’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (बालम्)
दिनानिdays
दिनानि:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचन-समन्वय (with दिनानि)
तेtheir
ते:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन/बहुवचन-प्रयोगसम्भव; अत्र षष्ठी बहुवचन (their)
हिindeed
हि:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (for/indeed)
आयुःlifespan
आयुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ज्ञात्वाhaving learned
ज्ञात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive), धातु: √ज्ञा; ‘having known’
भीताःafraid
भीताः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootभी (धातु) → भीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (ते)
ततःthereupon
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (thereupon/from that)
अनृतात्from falsehood / untruth
अनृतात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootअनृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (from falsehood)
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetra Māhātmya context)
Characters & Entities
S
SaptarṣiB
brahmacārin (boy ascetic)FAQs
Truthfulness in speech is sacred; even sages are vigilant that their words and blessings align with cosmic order.
The narrative is situated in Prabhāsakṣetra Māhātmya, where holy encounters shape destiny.
No direct ritual is given; the verse emphasizes satya (truth) as a dharmic principle.