Adhyaya 107

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ पूजाविधानं ते कथयामि समासतः । भक्तिभेदान्पृथक्तस्य ब्रह्मणो बालरूपिणः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ, ସର୍ବଠାରୁ ପୃଥକ୍ ଥିବା ସେହି ପରବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ବାଳରୂପ ପୂଜାବିଧି ଏବଂ ଭକ୍ତିର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅଲଗା ଭାବେ କହିବି।

Verse 2

रथयात्राविधानं तु स्तोत्रमंत्रविधिक्रमम् । विविधा भक्तिरुद्दिष्टा मनोवाक्कायसंभवा

ରଥଯାତ୍ରାର ବିଧାନ ଓ ସ୍ତୋତ୍ର-ମନ୍ତ୍ରର ବିଧିକ୍ରମ ବର୍ଣ୍ଣିତ; ମନ, ବାକ୍, କାୟାରୁ ଉଦ୍ଭବ ଭକ୍ତି ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଉପଦେଶିତ।

Verse 3

लौकिकी वैदिकी चापि भवेदाध्यात्मिकी तथा । ध्यानधारणया या तु वेदानां स्मरणेन च । ब्रह्मप्रीतिकरी चैषा मानसी भक्तिरुच्यते

ଭକ୍ତି ଲୌକିକ, ବୈଦିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ଧ୍ୟାନ-ଧାରଣା ଓ ବେଦସ୍ମରଣ ଦ୍ୱାରା ଯେ ଭକ୍ତି ଆଚରିତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରୀତି ଦେଏ, ସେହି ‘ମାନସୀ ଭକ୍ତି’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 4

मंत्रवेदनमस्कारैरग्निश्राद्धविधानकैः । जाप्यैश्चारण्यकैश्चैव वाचिकी भक्तिरुच्यते

ମନ୍ତ୍ର, ବେଦପାଠ, ନମସ୍କାର, ଅଗ୍ନିକର୍ମ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧବିଧାନ, ଏବଂ ଜପ ଓ ଆରଣ୍ୟକ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଯେ ଭକ୍ତି ହୁଏ, ତାହାକୁ ‘ବାଚିକୀ ଭକ୍ତି’ କୁହାଯାଏ।

Verse 5

व्रतोपवासनियमैश्चितेंद्रियनिरोधिभिः । कृच्छ्र सांतपनैश्चान्यैस्तथा चांद्रायणादिभिः

ବ୍ରତ, ଉପବାସ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ନିଗ୍ରହକାରୀ ନିୟମଦ୍ୱାରା; କୃଚ୍ଛ୍ର, ସାନ୍ତପନ ଆଦି ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣାଦି ଅନୁଷ୍ଠାନଦ୍ୱାରା—ଏଭଳି ଦେହୀୟ ଭକ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଏ।

Verse 6

ब्रह्मोक्तैश्चोपवासैश्च तथान्यैश्च शुभव्रतैः । कायिकी भक्तिराख्याता त्रिविधा तु द्विजन्मनाम्

ବ୍ରହ୍ମୋକ୍ତ (ଶାସ୍ତ୍ରବିହିତ) ଉପବାସ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭବ୍ରତଦ୍ୱାରା—ଏହାକୁ ‘କାୟିକୀ ଭକ୍ତି’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ତ୍ରିବିଧ।

Verse 7

गोघृतक्षीरदधिभिर्मध्विक्षुसुकुशोदकैः । गंधमाल्यैश्च विविधैर्वस्तुभिश्चोपपादिभिः

ଗୋଘୃତ, କ୍ଷୀର ଓ ଦଧିଦ୍ୱାରା; ମଧୁ, ଇକ୍ଷୁ (ଆଖୁ) ଓ ଶୁଦ୍ଧ କୁଶୋଦକଦ୍ୱାରା; ବିଭିନ୍ନ ଗନ୍ଧ-ମାଳା ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟ ନାନା ବସ୍ତୁ ଅର୍ପଣଦ୍ୱାରା—ପୂଜା କରାଯାଏ।

Verse 8

घृतगुग्गुलधूपैश्च कृष्णागुरुसुगंधिभिः । भूषणै हैमरत्नाद्यैश्चित्राभिः स्रग्भिरेव च

ଘୃତ-ଗୁଗ୍ଗୁଳ ଧୂପଦ୍ୱାରା, କୃଷ୍ଣାଗୁରୁର ସୁଗନ୍ଧରେ ସୁବାସିତ; ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ରତ୍ନାଦି ଭୂଷଣ ଓ ଚିତ୍ରମୟ ମାଳାଦ୍ୱାରା—ଅର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଏ।

Verse 9

न्यासैः परिसरैः स्तोत्रैः पताकाभिस्तथोत्सवैः । नृत्यवादित्रगीतैश्च सर्ववस्तूपहारकैः

ନ୍ୟାସ, ପରିକ୍ରମା, ସ୍ତୋତ୍ରପାଠ, ପତାକା ଓ ଉତ୍ସବଦ୍ୱାରା; ନୃତ୍ୟ, ବାଦ୍ୟ, ଗୀତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ବସ୍ତୁର ଉପହାର-ଅର୍ପଣଦ୍ୱାରା—ପୂଜା ମହୋତ୍ସବରୂପେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 10

भक्ष्यभोज्यान्न पानैश्च या पूजा क्रियते नरैः । पितामहं समुद्दिश्य सा भक्तिर्लौकिकी मता

ମିଠା, ପକା ଭୋଜନ, ଅନ୍ନ ଓ ପାନୀୟ ଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଯେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେହିଟି ‘ଲୌକିକୀ ଭକ୍ତି’ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

Verse 11

वेदमंत्रहविर्भागैः क्रिया या वैदिकी स्मृता

ବେଦମନ୍ତ୍ର ଓ ହବିର ଯଥୋଚିତ ଭାଗସହିତ ଯେ କ୍ରିୟା କରାଯାଏ, ସେହିଟି ‘ବୈଦିକ’ କ୍ରିୟା ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 12

दर्शे च पौर्णमास्यां च कर्त्तव्यं चाग्निहोत्रजम् । प्राशनं दक्षिणादानं पुरोडाश इति क्रिया

ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ—ଅର୍ପଣର ପ୍ରାଶନ, ଦକ୍ଷିଣାଦାନ ଓ ପୁରୋଡାଶ ଅର୍ପଣ; ଏହିଏ ବିଧି।

Verse 13

इष्टिर्धृतिः सोमपानं याज्ञियं कर्म सर्वशः । ऋग्यजुः सामजाप्यानि संहिताध्ययनानि च । क्रियते ब्रह्माणमुद्दिश्य सा भक्तिर्वेदिकोच्यते

ଇଷ୍ଟି, ଧୃତି, ସୋମପାନ ଓ ସମସ୍ତ ଯାଜ୍ଞିକ କର୍ମ; ଋକ୍-ଯଜୁଃ-ସାମ ଜପ ଏବଂ ସଂହିତା ଅଧ୍ୟୟନ—ଏସବୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କରାଗଲେ, ସେହିଟି ‘ବୈଦିକୀ ଭକ୍ତି’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 14

प्राणायामपरो नित्यं ध्यानवान्विजितेंद्रियः । भैक्ष्यभक्षी व्रती चापि सर्वप्रत्याहृतेंद्रियः

ଯେ ନିତ୍ୟ ପ୍ରାଣାୟାମରେ ପର, ଧ୍ୟାନବାନ୍ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ; ଭିକ୍ଷାଭୋଜୀ, ବ୍ରତୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ପ୍ରତ୍ୟାହୃତ—ସେହି ଶିଷ୍ଟ ସାଧକ।

Verse 15

धारणं हृदये कृत्वा ध्यायमानः प्रजेश्वरम् । हृत्पद्मकर्णिकासीनं रक्तवर्णं सुलोचनम्

ହୃଦୟରେ ଧାରଣା ସ୍ଥିର କରି ସେ ପ୍ରଜେଶ୍ୱର (ପ୍ରଜାପତି/ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ—ହୃତ୍ପଦ୍ମର କର୍ଣିକାରେ ଆସୀନ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁଲୋଚନ।

Verse 16

पश्यन्नुद्द्योतितमुखं ब्रह्माणं सुकटीतटम् । रक्तवर्णं चतुर्बाहुं वरदाभयहस्तकम् । एवं यश्चिंतयेद्देवं ब्रह्मभक्तः स उच्यते

ଦୀପ୍ତ ମୁଖଯୁକ୍ତ, ସୁଶୋଭିତ କଟି-ପ୍ରଦେଶବାନ୍ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କର—ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ଚତୁର୍ଭୁଜ, ବରଦ ଓ ଅଭୟଦ ହସ୍ତଯୁକ୍ତ। ଏଭଳି ଦେବଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବା ଜଣେ ବ୍ରହ୍ମଭକ୍ତ କୁହାଯାଏ।

Verse 17

विधिं च शृणु मे देवि यः स्मृतः क्षेत्रवासिनाम्

ହେ ଦେବୀ, କ୍ଷେତ୍ରବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ମୃତ ଆଚାରବିଧି ଯାହା, ତାହା ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।

Verse 18

निर्ममा निरहंकारा निःसंगा निष्परिग्रहाः । चतुर्वर्गेपि निःस्नेहाः समलोष्टाश्मकांचनाः

ସେମାନେ ମମତା ଓ ଅହଂକାରରହିତ, ନିଃସଙ୍ଗ ଓ ଅପରିଗ୍ରହୀ; ଚତୁର୍ବର୍ଗ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଆସକ୍ତିହୀନ, ଏବଂ ମାଟିର ଢେଲା, ପଥର ଓ ସୁନାକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି।

Verse 19

भूतानां कर्मभिर्नित्यं त्रिविधैरभयप्रदाः । प्राणायामपरा नित्यं परध्यानपरायणाः

ସେମାନେ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ତ୍ରିବିଧ କର୍ମଦ୍ୱାରା ଅଭୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି; ସଦା ପ୍ରାଣାୟାମରେ ତତ୍ପର ଓ ପରଦେବ/ପରମଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାୟଣ ରହନ୍ତି।

Verse 20

जापिनः शुचयो नित्यं यतिधर्मक्रियापराः । सांख्ययोगविधिज्ञा ये धर्मविच्छिन्नसंशयाः

ସେମାନେ ଜପକାରୀ, ନିତ୍ୟ ଶୁଚି, ଯତିଧର୍ମ-କ୍ରିୟାରେ ନିରତ; ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗବିଧିର ଜ୍ଞାତା, ଧର୍ମବିଷୟକ ସନ୍ଦେହ ଛିନ୍ନ ହୋଇଛି।

Verse 21

ब्रह्मपूजारता नित्यं ते विप्राः क्षेत्रवासिनः । तैर्यथा पूजनीयो वै बालरूपी पितामहः

କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସୁଥିବା ସେହି ବିପ୍ରମାନେ ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାପୂଜାରେ ରତ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାଳରୂପୀ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜିବା ଉଚିତ।

Verse 22

तथाहं कीर्त्तयिष्यामि शृणुष्वैकमनाः प्रिये । स्नात्वा तु विमले तीर्थे शुक्लांबरधरः शुचिः । पूजोपहारसंयुक्तस्ततो ब्रह्माणमर्चयेत्

ଏହିପରି ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି—ହେ ପ୍ରିୟେ, ଏକାଗ୍ରମନେ ଶୁଣ। ବିମଳ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶ୍ୱେତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୁଚି ହୋଇ, ପୂଜା-ଉପହାର ସହିତ ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କର।

Verse 23

पूर्वं संस्नाप्य विधिना पंचामृतरसोदकैः । गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम्

ପ୍ରଥମେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପଞ୍ଚାମୃତ ଦ୍ରବ୍ୟଜଳରେ (ଦେବତାଙ୍କୁ) ସ୍ନାନ କରାଇବା—ଗୋମୂତ୍ର, ଗୋମୟ, କ୍ଷୀର, ଦଧି, ସର୍ପିଷ (ଘିଅ) ଓ କୁଶୋଦକ।

Verse 24

गायत्र्या गृह्य गोमूत्रं गंधद्वारेति गोमयम् । आप्यायस्वेति च क्षीरं दधिक्राव्णेति वै दधि

ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଗୋମୂତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର; ‘ଗନ୍ଧଦ୍ୱାର’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଗୋମୟ; ‘ଆପ୍ୟାୟସ୍ୱ’ ମନ୍ତ୍ରରେ କ୍ଷୀର; ଏବଂ ‘ଦଧିକ୍ରାବ୍ଣ’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଦଧି—ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ ବିଧି।

Verse 25

तेजोऽसि शुक्रमित्याज्यं देवस्य त्वा कुशोदकम् । आपोहिष्ठेति मंत्रेण पंचगव्येन स्नापयेत्

‘ତେଜୋऽସି ଶୁକ୍ରମ୍’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଘୃତ, ‘ଦେବସ୍ୟ ତ୍ୱା’ ମନ୍ତ୍ରରେ କୁଶୋଦକ ଗ୍ରହଣ କରି; ‘ଆପୋ ହିଷ୍ଠା’ ମନ୍ତ୍ରରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟଦ୍ୱାରା ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ।

Verse 26

कपिलापंचगव्येन कुशवारियुतेन च । स्नापयेन्मंत्रपूतेन ब्रह्मस्नानं हि तत्स्मृतम्

କପିଳା ଗାଈର ପଞ୍ଚଗବ୍ୟକୁ କୁଶଜଳ ସହ ମନ୍ତ୍ରପୂତ କରି ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ; ଏହାକୁ ‘ବ୍ରହ୍ମସ୍ନାନ’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ କରାଯାଇଛି।

Verse 27

वर्षकोटिसहस्रैस्तु यत्पापं समुपार्जितम् । सुरज्येष्ठं तु संस्नाप्य दहेत्सर्वं न संशयः

ହଜାର କୋଟି ବର୍ଷରେ ସଞ୍ଚିତ ଯେ ପାପ, ସୁରଜ୍ୟେଷ୍ଠ (ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ)ଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ ସେ ସବୁ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଏ; ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 28

एवं संस्नाप्य विधिना ब्रह्माणं बालरूपिणम् । कर्पूरागरुतोयेन ततः संस्नापयेद्द्विजः

ଏଭଳି ବିଧିଅନୁସାରେ ବାଳରୂପୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ପରେ ଦ୍ୱିଜ କର୍ପୂର ଓ ଅଗରୁ-ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳରେ ପୁନଃ ସ୍ନାନ କରାଇବ।

Verse 29

एवं कृत्वार्च्चयेद्देवं गायत्रीन्यासयोगतः । मूर्ध्नः पादतलं यावत्प्रणवं विन्यसेद्बुधः

ଏଭଳି କରି ଗାୟତ୍ରୀ-ନ୍ୟାସଯୋଗ ଅନୁସାରେ ଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ; ଜ୍ଞାନୀ ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଦତଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଣବର ନ୍ୟାସ ବିନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 30

तकारं विन्यसेन्मूर्ध्नि सकारं मुखमण्डले । विकारं कंठदेशे तु तुकारं चांगसंधिषु

ମସ୍ତକ-ଶିଖରେ ‘ତ’ ଅକ୍ଷର ନ୍ୟାସ କର, ମୁଖମଣ୍ଡଳେ ‘ସ’। କଣ୍ଠଦେଶେ ‘ବି’ ଏବଂ ଅଙ୍ଗସନ୍ଧିସ୍ଥାନରେ ‘ତୁ’ ଅକ୍ଷର ନ୍ୟାସ କର।

Verse 31

वकारं हृदि मध्ये तु रेकारं पार्श्वयोर्द्वयोः । णिकारं दक्षिणे कुक्षौ यकारं वामसंज्ञिते

ହୃଦୟର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ‘ବ’ ଅକ୍ଷର ନ୍ୟାସ କର, ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ‘ରେ’। ଦକ୍ଷିଣ କୁକ୍ଷିରେ ‘ଣି’ ଏବଂ ବାମଭାଗରେ ‘ୟ’ ଅକ୍ଷର ନ୍ୟାସ କର।

Verse 32

भकारं कटिनाभिस्थं गोकारं पार्श्वयोर्द्वयोः । देकारं जानुनोर्न्यस्य वकारं पादपद्मयोः

କଟି ଓ ନାଭିସ୍ଥାନରେ ‘ଭ’ ଅକ୍ଷର ନ୍ୟାସ କର, ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ‘ଗୋ’। ଜାନୁଦ୍ୱୟରେ ‘ଦେ’ ରଖି, ପଦ୍ମପାଦରେ ‘ବ’ ଅକ୍ଷର ନ୍ୟାସ କର।

Verse 33

स्यकारमंगुष्ठयोर्न्यस्य धीकारमुरसि न्यसेत् । मकारं जानुमूले तु हि कारं गुह्यमाश्रितम्

ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠଦ୍ୱୟରେ ‘ସ୍ୟ’ ଅକ୍ଷର ନ୍ୟାସ କରି, ଉରସ୍ଥଳେ ‘ଧୀ’ ସ୍ଥାପନ କର। ପରେ ଜାନୁମୂଳେ ‘ମ’ ଏବଂ ଗୁହ୍ୟଦେଶେ ‘ହି’ ଅକ୍ଷର ନିୟୋଜିତ।

Verse 34

धिकारं हृदये न्यस्य योकारं चाधरोष्ठके । योकारं च तथैवान्यमुत्तरोष्ठे न्यसेत्सुधीः

ହୃଦୟରେ ‘ଧି’ ଅକ୍ଷର ନ୍ୟାସ କରି, ଅଧରୋଷ୍ଠରେ ‘ଯୋ’ ସ୍ଥାପନ କର। ତଥା ଅନ୍ୟ ‘ଯୋ’ ଅକ୍ଷରକୁ ଉତ୍ତରୋଷ୍ଠରେ ମଧ୍ୟ ସୁଧୀ ନ୍ୟାସ କରିବେ।

Verse 35

नकारं नासिकाग्रे तु प्रकारं नेत्रमाश्रितम् । चोकारं च भ्रुवोर्मध्ये दकारं प्राणमाश्रितम्

‘ନ’ ଅକ୍ଷରକୁ ନାସିକାଗ୍ରେ ବିନ୍ୟାସ କର; ‘ପ୍ର’ କୁ ନେତ୍ରରେ ଆଶ୍ରୟ କର। ‘ଚୋ’ କୁ ଭ୍ରୂମଧ୍ୟେ, ଏବଂ ‘ଦ’ କୁ ପ୍ରାଣରେ ସ୍ଥାପନ କର।

Verse 36

यात्कारं च ललाटांते विन्यसेद्वै सुरेश्वरि । न्यासं कृत्वाऽत्मनो देहे देवे कुर्यात्तथा प्रिये

ହେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ! ଲଲାଟାନ୍ତେ ‘ୟାତ୍’ ଅକ୍ଷର ବିନ୍ୟାସ କର। ନିଜ ଦେହରେ ନ୍ୟାସ କରି, ହେ ପ୍ରିୟେ, ସେହିପରି ଦେବତାରେ ମଧ୍ୟ କର।

Verse 37

सर्वोपहारसंपन्नं कृत्वा सम्यङ्निरीक्षयेत् । कुंकुमागरुकर्पूरचंदनेन विमिश्रितम्

ସମସ୍ତ ଉପହାରରେ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ତାହାକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ନିରୀକ୍ଷଣ କର; ଯାହା କୁଙ୍କୁମ, ଅଗରୁ, କର୍ପୂର ଓ ଚନ୍ଦନରେ ମିଶ୍ରିତ।

Verse 38

गंधतोयैरुपस्कृत्य गायत्र्या प्रणवेन च । प्रोक्षयेत्सर्वद्रव्याणि पश्चादर्चनमारभेत्

ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳରେ ଉପସ୍କୃତ କରି, ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ସହ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କର; ପରେ ଅର୍ଚ୍ଚନା ଆରମ୍ଭ କର।

Verse 39

दिव्यै पुष्पैः सुगंधैश्च मालतीकमलादिभिः । अशोकैः शतपत्रैश्च बकुलैः पूजयेत्क्रमात्

ମାଳତୀ, କମଳ ଆଦି ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପରେ, ଏବଂ ଅଶୋକ, ଶତପତ୍ର ଓ ବକୁଳ ପୁଷ୍ପରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜା କର।

Verse 40

कृष्णागरुसुधूपेन घृतदीपैस्तथोत्तमैः । ततः प्रदापयेत्तत्र नैवेद्यं विविधं क्रमात्

କୃଷ୍ଣ ଅଗରୁର ଉତ୍ତମ ଧୂପ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୃତଦୀପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ପରେ କ୍ରମେ ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 41

खण्डलड्डुकश्रीवेष्टकांसाराशोकपल्लवैः । स्वस्तिकोल्लिपिकादुग्धा तिलवेष्टकिलाटिकाम्

ଖଣ୍ଡ ଲଡ୍ଡୁ, ଶୁଭ ବେଷ୍ଟନ, ପାତ୍ରସମୂହ ଓ ଅଶୋକ ପଲ୍ଲବ; ଏବଂ ସ୍ୱସ୍ତିକ-ଲେଖନ ପାଇଁ ଦୁଧ ଓ ତିଳ-ବେଷ୍ଟିତ କିଲାଟିକା ଆଦି ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 42

फलानि चैव पक्वानि मूलमंत्रेण दापयेत् । ऋग्वेदं च यजुर्वेदं सामवेदं च पूजयेत्

ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପକ୍କ ଫଳ ଅର୍ପଣ କରିବ; ଏବଂ ଋଗ୍ବେଦ, ଯଜୁର୍ବେଦ, ସାମବେଦକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବ।

Verse 43

ज्ञानं वैराग्यमैश्वर्यं धर्मं संपूजयेद्बुधः । ईशानादिक्रमाद्देवि दिशासु विदिशासु च

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଉପାସକ ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ, ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ଧର୍ମକୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରିବ; ହେ ଦେବୀ, ଈଶାନ ଠାରୁ କ୍ରମେ ଦିଗ ଓ ବିଦିଗରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 44

चतुर्द्दशविद्यास्थानानि ब्रह्मणोऽग्रे प्रपूजयेत् । हृदयानि ततो न्यस्य देवस्य पुरतः क्रमात्

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଗ୍ରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ବିଦ୍ୟାସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରଥମେ ପୂଜା କରିବ; ପରେ ‘ହୃଦୟ’ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମେ ନ୍ୟାସ କରି ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ଥାପନ କରିବ।

Verse 45

आपोहिष्ठेति ऋगियं हृदयं परिकीर्त्तितम् । ऋतं सत्यं शिखा प्रोक्ता उदुत्यं नेत्रमादिशेत्

‘ଆପୋ ହି ଷ୍ଠା…’—ଏହି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ମନ୍ତ୍ରକୁ ହୃଦୟରୂପେ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତ କରାଯାଇଛି। ‘ଋତଂ ସତ୍ୟଂ…’ ଶିଖା ଭାବେ ପ୍ରୋକ୍ତ, ଏବଂ ‘ଉଦୁ ତ୍ୟଂ…’ କୁ ନେତ୍ରରୂପେ ବିନିୟୋଜ୍ୟ।

Verse 46

चित्रं देवानामित्येवं सर्वलोकेषु विश्रुतम् । ब्रह्मंस्ते छादयामीति कवचं समुदाहृतम्

‘ଚିତ୍ରଂ ଦେବାନାମ…’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସର୍ବଲୋକରେ ବିଶ୍ରୁତ ଓ କବଚରୂପେ ସମୁଦାହୃତ। ‘ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତେ ଛାଦୟାମି’ ରକ୍ଷା-ଆବରଣରୂପେ ଜପ୍ୟ।

Verse 47

भूर्भुवः स्वरितीरेश पूजनं परिकीर्तितम् । गायत्र्या पूजयेद्देवमोंकारेणाभिमंत्रितम्

ହେ ତୀରେଶ! ‘ଭୂର୍ଭୁବଃ ସ୍ୱଃ’ ଦ୍ୱାରା ପୂଜନ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତ। ଓଂକାରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରି ଗାୟତ୍ରୀଦ୍ୱାରା ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

Verse 48

प्रणवेनापरान्सर्वानृग्वेदादीन्प्रपूजयेत् । गायत्री परमो मंत्रो वेदमाता विभावरी

ପ୍ରଣବ (ଓଂ) ଦ୍ୱାରା ଋଗ୍ବେଦାଦି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପ୍ରପୂଜା କରିବ। ଗାୟତ୍ରୀ ପରମ ମନ୍ତ୍ର, ବେଦମାତା, ଦୀପ୍ତିମୟୀ।

Verse 49

गायत्र्यक्षरतत्त्वैस्तु ब्रह्माणं यस्तु पूजयेत् । उपोष्य पंचदश्यां तु स याति परमं पदम्

ଯେ ଗାୟତ୍ରୀର ଅକ୍ଷର-ତତ୍ତ୍ୱଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜେ ଏବଂ ପଞ୍ଚଦଶୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରେ, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 50

संसारसागरं घोरमुत्तितीर्षुर्द्विजो यदि । प्रभासे कार्त्तिके मासि ब्रह्माणं पूजयेत्सदा

ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜ ଏହି ଘୋର ସଂସାରସାଗର ତରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ତେବେ ପ୍ରଭାସରେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସଦା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ।

Verse 51

यस्य दर्शनमात्रेण अश्वमेध फलं लभेत् । कस्तं न पूजयेद्विद्वान्प्रभासे बालरूपिणम्

ଯାହାଙ୍କ ମାତ୍ର ଦର୍ଶନରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ, ପ୍ରଭାସରେ ସେହି ବାଳରୂପୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କେଉଁ ବିଦ୍ୱାନ୍ ପୂଜା ନ କରିବ?

Verse 52

यस्यैकदिवसप्रांते सदेवासुरमानवाः । विलयं यांति देवेशि कस्तं न प्रतिपूजयेत्

ହେ ଦେବେଶି! ଯାହାଙ୍କ ଏକ ଦିନର ଶେଷରେ ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମାନବ ସମସ୍ତେ ଲୟ ପାଆନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କିଏ ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜା ନ କରିବ?

Verse 53

पिता यः सर्वदेवानां भूतानां च पितामहः । यस्मादेष स तैः पूज्यो ब्राह्मणैः क्षेत्रवासिभिः

ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପିତା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୂତଜନଙ୍କ ପିତାମହ, ତେଣୁ ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଓ ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟ।

Verse 54

रुद्ररूपी विश्वरूपी स एव भुवनेश्वरः । पौर्णमास्यामुपोषित्वा ब्रह्माणं जगतां पतिम् । अर्चयेद्यो विधानेन सोऽश्वमेधफलं लभेत्

ସେ ରୁଦ୍ରରୂପ, ବିଶ୍ୱରୂପ—ସେହି ଭୁବନେଶ୍ୱର। ଯେ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀରେ ଉପବାସ କରି ବିଧିମତେ ଜଗତ୍ପତି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଫଳ ପାଏ।

Verse 55

कार्त्तिके मासि देवस्य रथयात्रा प्रकीर्त्तिता । यां कृत्वा मानवो भक्त्या याति ब्रह्मसलोकताम्

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଦେବଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଭକ୍ତିରେ ତାହା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପାଏ।

Verse 56

कार्त्तिके मासि देवेशि पौर्णमास्यां चतुर्मुखम् । मार्गेण चर्मणा सार्द्धं सावित्र्या च परंतपः

ହେ ଦେବେଶି! କାର୍ତ୍ତିକ ପୌର୍ଣ୍ଣମୀରେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସାବିତ୍ରୀସହ, ନିୟତ ମାର୍ଗଯାତ୍ରା ଓ ଚର୍ମାବରଣ ସହିତ, ହେ ପରନ୍ତପ, ପୂଜିବା ଉଚିତ।

Verse 57

भ्रामयेन्नगरं सर्वं नानावाद्यैः समन्वितम् । स्थापयेद्भ्रामयित्वा तु सकलं नगरं नृपः

ନାନା ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟ ସହିତ ସମଗ୍ର ନଗରକୁ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରାଇବ; ପରେ ରାଜା ସମସ୍ତ ନଗରକୁ ଯଥାସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାପନ କରିବ।

Verse 58

ब्राह्मणान्भोजयित्वाग्रे शांडिलेयं प्रपूज्य च । आरोपयेद्रथे देवं पुण्यवादित्रनिःस्वनैः

ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ଶାଣ୍ଡିଲେୟଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜି, ପରେ ପୁଣ୍ୟ ବାଦ୍ୟର ମଙ୍ଗଳ ନାଦ ମଧ୍ୟରେ ଦେବଙ୍କୁ ରଥରେ ଆରୋପଣ କରିବ।

Verse 59

रथाग्रे शांडिलीपुत्रं पूजयित्वा विधानतः । ब्राह्मणान्वाचयित्वा च कृत्वा पुण्याहमंगलम्

ରଥର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଶାଣ୍ଡିଲୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବଚନ ପାଠ କରାଇ, ‘ପୁଣ୍ୟାହ’ ମଙ୍ଗଳକର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 60

देवमारोपयित्वा तु रथे कुर्यात्प्रजागरम् । नानाविधैः प्रेक्षणकैर्ब्रह्मशेषैश्च पुष्कलैः

ଦେବତାଙ୍କୁ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରାଇ ରାତିଭରି ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ; ନାନାପ୍ରକାର ପବିତ୍ର ପ୍ରେକ୍ଷଣ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣବିଧିରେ ପବିତ୍ର ‘ବ୍ରହ୍ମଶେଷ’ ନୈବେଦ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 61

नारोढव्यं रथे देवि शूद्रेण शुभमिच्छता । नाधर्मेण विशेषेण मुक्त्वैकं भोजकं प्रिये

ହେ ଦେବୀ, ଶୁଭ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଶୂଦ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅଧର୍ମ ମାର୍ଗରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ—ହେ ପ୍ରିୟେ, ଏହି ବିଧିରେ ନିଯୁକ୍ତ ଏକମାତ୍ର ଭୋଜକ ସେବକ ମାତ୍ର ଅପବାଦ।

Verse 62

ब्रह्मणो दक्षिणे पार्श्वे सावित्रीं स्थापयेत्प्रिये । भोजकं वामपार्श्वे तु पुरतः पंकजं न्यसेत्

ହେ ପ୍ରିୟେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ; ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଭୋଜକ ସେବକକୁ, ଏବଂ ସମ୍ମୁଖରେ ପଦ୍ମକୁ ରଖିବା ଉଚିତ।

Verse 63

एवं तूर्यनिनादैश्च शंखशब्दैश्च पुष्कलैः । भ्रामयित्वा रथं देवि पुरं सर्वं च दक्षिणम् । स्वस्थाने स्थापयेद्भूयः कृत्वा नीराजनं बुधः

ଏଭଳି ବହୁ ତୂର୍ୟନିନାଦ ଓ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ, ହେ ଦେବୀ, ରଥକୁ ସମଗ୍ର ନଗରରେ ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ ଶୁଭ ଦିଗରେ ଘୁରାଇ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ନୀରାଜନ (ଆରତି) କରି ପୁନଃ ତାହାକୁ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 64

य एवं कुरुते यात्रां भक्त्या यश्चापि पश्यति । रथं वाऽकर्षयेद्यस्तु स गच्छेद्ब्रह्मणः पदम्

ଯେ ଭକ୍ତିସହ ଏହିପରି ଯାତ୍ରା (ରଥଯାତ୍ରା) କରେ, ଯେ ତାହାକୁ ଦର୍ଶନ କରେ, କିମ୍ବା ଯେ ରଥକୁ ଟାଣେ—ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଦ (ବ୍ରହ୍ମଲୋକ) ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 65

यो दीपं धारयेत्तत्र ब्रह्मणो रथपृष्ठगः । पदेपदेऽश्वमेधस्य स फलं विंदते महत्

ଯେ ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରଥପୃଷ୍ଠରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ଦୀପ ଧାରଣ କରେ, ସେ ପଦେ ପଦେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ମହାଫଳ ପାଏ।

Verse 66

यो न कारयते राजा रथयात्रां तु ब्रह्मणः । स पच्यते महादेवि रौरवे कालमक्षयम्

ହେ ମହାଦେବୀ, ଯେ ରାଜା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା କରାଏ ନାହିଁ, ସେ ରୌରବ ନରକରେ ଅକ୍ଷୟ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗେ।

Verse 67

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन राष्ट्रस्य क्षेममिच्छता । रथयात्रां विशेषेण स्वयं राजा प्रवर्त्तयेत्

ଏହେତୁ ରାଷ୍ଟ୍ରର କ୍ଷେମ ଇଚ୍ଛୁକ ରାଜା ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ, ବିଶେଷଭାବେ ସ୍ୱୟଂ ଏହି ରଥଯାତ୍ରାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 68

प्रतिपद्ब्राह्मणांश्चापि भोजयेद्वि धिवत्सुधीः । वासोभिरहतैश्चापि गन्धमाल्यानुलेपनैः

ପ୍ରତିପଦ ଦିନେ ସୁଧୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଧିମତେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ଅନୁଲେପନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 69

कार्त्तिके मास्यमावास्यां यस्तु दीपप्रदीपनम् । शालायां ब्रह्मणः कुर्यात्स गच्छेत्परमं पदम्

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ ଯେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାଳାରେ ଦୀପ ପ୍ରଦୀପନ କରେ, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 70

उत्सवेषु च सर्वेषु सर्वकाले विशेषतः । पूजयेयुरिमं विप्रा ब्रह्माणं जगतां गुरुम्

ସମସ୍ତ ଉତ୍ସବରେ ଏବଂ ପ୍ରକୃତରେ ସର୍ବକାଳେ ବିଶେଷତଃ, ବିପ୍ରମାନେ ଜଗତ୍‌ଗୁରୁ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 71

यथाकृत्यप्रयोगेण सम्यक्छ्रद्धा समन्विताः । पूज्यो दिव्योपचारेण यथावित्तानुसारतः

ବିଧିଅନୁସାରେ ସମ୍ୟକ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ, ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦିବ୍ୟ ଉପଚାରରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 72

एवं ते कथितं देवि पूजामाहात्म्यमुत्तमम् । प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यं ब्रह्मणः बालरूपिणः

ହେ ଦେବୀ! ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ପୂଜାର ଉତ୍ତମ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଲି—ବାଳରୂପୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରର ମାହାତ୍ମ୍ୟ।

Verse 73

तस्याहं कथयिष्यामि नाम्नामष्टोत्तरं शतम् । प्रदत्त्वा च पठित्वा च यज्ञायुतफलं लभेत्

ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଅଷ୍ଟୋତ୍ତର ଶତ ନାମ କହିବି। ଏହାକୁ ଯୋଗ୍ୟଜନଙ୍କୁ ଦାନ କରି ଏବଂ ପାଠ କରି, ଦଶହଜାର ଯଜ୍ଞ ସମ ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 74

गायत्र्या लक्षजाप्येन सम्यग्जप्तेन यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति स्तोत्रस्यास्य उदीरणात्

ଗାୟତ୍ରୀର ଏକ ଲକ୍ଷ ଜପ ବିଧିପୂର୍ବକ କଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 75

इदं स्तोत्रवरं दिव्यं रहस्यं पापनाशनम् । न देयं दुष्टबुद्धीनां निन्दकानां तथैव च

ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୋତ୍ର ଦିବ୍ୟ, ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ପାପନାଶକ। ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି ଲୋକଙ୍କୁ ଓ ନିନ୍ଦକମାନଙ୍କୁ ଏହା ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 76

ब्राह्मणाय प्रदातव्यं श्रोत्रियाय महात्मने । विष्णुना हि पुरा पृष्टं ब्रह्मणः स्तोत्रमुत्त्मम्

ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ—ବେଦଜ୍ଞ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ—ଦେବା ଉଚିତ। କାରଣ ପୁରାତନକାଳରେ ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତମ ସ୍ତୋତ୍ର ବିଷୟରେ ପଚାରିଥିଲେ।

Verse 77

केषुकेषु च स्थानेषु देवदेव पितामह । संचिन्त्यस्तन्ममाचक्ष्व त्वं हि सर्वविदुत्तम

ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ପିତାମହ! କେଉଁ କେଉଁ ସ୍ଥାନ ଓ ତୀର୍ଥରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ? ଭାବି ମୋତେ କହନ୍ତୁ; କାରଣ ଆପଣ ସର୍ବଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 78

ब्रह्मोवाच । पुष्करेऽहं सुरश्रेष्ठो गयायां प्रपितामहः । कान्यकुब्जे वेदगर्भो भृगुक्षेत्रे चतुर्मुखः

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ପୁଷ୍କରରେ ମୁଁ ‘ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ’, ଗୟାରେ ‘ପ୍ରପିତାମହ’। କାନ୍ୟକୁବ୍ଜରେ ମୁଁ ‘ବେଦଗର୍ଭ’, ଭୃଗୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ଚତୁର୍ମୁଖ’।

Verse 79

कौबेर्यां सृष्टिकर्ता च नन्दिपुर्यां बृहस्पतिः । प्रभासे बालरूपी च वाराणस्यां सुरप्रियः

କୌବେରୀରେ ମୁଁ ‘ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା’, ନନ୍ଦୀପୁରୀରେ ‘ବୃହସ୍ପତି’। ପ୍ରଭାସରେ ମୁଁ ବାଳରୂପୀ, ଵାରାଣସୀରେ ‘ସୁରପ୍ରିୟ’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 80

द्वारावत्यां चक्रदेवो वैदिशे भुवनाधिपः । पौंड्रके पुण्डरीकाक्षः पीताक्षो हस्तिनापुरे

ଦ୍ୱାରାବତୀରେ ମୁଁ ଚକ୍ରଦେବ, ବୈଦିଶରେ ଭୁବନାଧିପ। ପୌଣ୍ଡ୍ରକରେ ମୁଁ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ହସ୍ତିନାପୁରରେ ପୀତାକ୍ଷ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 81

जयंत्यां विजयश्चासौ जयन्तः पुरुषोत्तमे । वाडेषु पद्महस्तोऽहं तमोलिप्ते तमोनुदः

ଜୟନ୍ତୀରେ ମୁଁ ବିଜୟ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମରେ ଜୟନ୍ତ। ବାଡରେ ମୁଁ ପଦ୍ମହସ୍ତ, ତମୋଲିପ୍ତରେ ତମୋନୁଦ—ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ।

Verse 82

आहिच्छत्र्यां जनानंदः काञ्चीपुर्यां जनप्रियः । कर्णाटस्य पुरे ब्रह्मा ऋषिकुण्डे मुनिस्तथा

ଆହିଚ୍ଛତ୍ରାରେ ମୁଁ ଜନାନନ୍ଦ—ଜନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବାଳା; କାଞ୍ଚୀପୁରୀରେ ମୁଁ ଜନପ୍ରିୟ—ଜନଙ୍କ ପ୍ରିୟ। କର୍ଣାଟ ନଗରରେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ ଋଷିକୁଣ୍ଡରେ ମୁନିରୂପେ ପୂଜିତ।

Verse 83

श्रीकण्ठे श्रीनिवासश्च कामरूपे शुभंकरः । उच्छ्रियाणे देवकर्त्ता स्रष्टा जालंधरे तथा

ଶ୍ରୀକଣ୍ଠରେ ମୁଁ ଶ୍ରୀନିବାସ; କାମରୂପରେ ମୁଁ ଶୁଭଂକର—ମଙ୍ଗଳଦାତା। ଉଚ୍ଛ୍ରିୟାଣରେ ମୁଁ ଦେବକର୍ତ୍ତା—ଦେବମାନଙ୍କ କର୍ତ୍ତା, ଏବଂ ଜାଲନ୍ଧରରେ ମୁଁ ସ୍ରଷ୍ଟା—ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।

Verse 84

मल्लिकाख्ये तथा विष्णुर्महेन्द्रे भार्गवस्तथा । गोनर्दः स्थविराकारे ह्युज्जयिन्यां पितामहः

ମଲ୍ଲିକାଖ୍ୟରେ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ; ମହେନ୍ଦ୍ରରେ ମୁଁ ଭାର୍ଗବ। ଗୋନର୍ଦରେ ମୁଁ ସ୍ଥବିରାକାରେ ପ୍ରକଟ, ଏବଂ ଉଜ୍ଜୟିନୀରେ ମୁଁ ପିତାମହ ରୂପେ ପୂଜିତ।

Verse 85

कौशांब्यां तु महादेवो ह्ययोध्यायां तु राघवः । विरंचिश्चित्रकूटे तु वाराहो विन्ध्यपर्वते

କୌଶାମ୍ବୀରେ ମୁଁ ମହାଦେବ; ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ମୁଁ ରାଘବ (ଶ୍ରୀରାମ)। ଚିତ୍ରକୂଟରେ ମୁଁ ବିରଞ୍ଚି (ବ୍ରହ୍ମା); ଏବଂ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ମୁଁ ବରାହ।

Verse 86

गंगाद्वारे सुरश्रेष्ठो हिमवन्ते तु शंकरः । देहिकायां स्रुचाहस्तः पद्महस्तस्तथाऽर्बुदे

ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ ମୁଁ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ହିମବନ୍ତରେ ମୁଁ ଶଙ୍କର। ଦେହିକାରେ ମୁଁ ସ୍ରୁଚାହସ୍ତ (କରଛୁଲି-ଧାରୀ); ଏବଂ ଅର୍ବୁଦରେ ମୁଁ ପଦ୍ମହସ୍ତ (କମଳ-ଧାରୀ)।

Verse 87

वृन्दावने पद्मनेत्रः कुश हस्तश्च नैमिषे । गोपक्षेत्रे च गोविन्दः सुरेन्द्रो यमुनातटे

ବୃନ୍ଦାବନରେ ମୁଁ ପଦ୍ମନେତ୍ର (କମଳନୟନ); ନୈମିଷରେ ମୁଁ କୁଶହସ୍ତ (କୁଶ-ଧାରୀ)। ଗୋପକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁଁ ଗୋବିନ୍ଦ; ଯମୁନାତଟରେ ମୁଁ ସୁରେନ୍ଦ୍ର, ଦେବାଧିପତି।

Verse 88

भागीरथ्यां पद्मतनुर्जनानन्दो जनस्थले । कौंकणे च स मध्वक्षः काम्पिल्ये कनकप्रभः

ଭାଗୀରଥୀ ତଟରେ ମୁଁ ପଦ୍ମତନୁ, କମଳସ୍ୱରୂପ; ଜନସ୍ଥଳରେ ମୁଁ ଜନାନନ୍ଦ। କୋଙ୍କଣରେ ମୁଁ ମଧ୍ୱକ୍ଷ; କାମ୍ପିଲ୍ୟରେ ମୁଁ କନକପ୍ରଭ, ସୁବର୍ଣ୍ଣଦୀପ୍ତ।

Verse 89

खेटके चान्नदाता च शंभुश्चैव क्रतुस्थले । लंकायां चैव पौलस्त्यः काश्मीरे हंसवाहनः

ଖେଟକରେ ମୁଁ ଅନ୍ନଦାତା, ଅନ୍ନପ୍ରଦ; କ୍ରତୁସ୍ଥଳରେ ମୁଁ ଶମ୍ଭୁ। ଲଙ୍କାରେ ମୁଁ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ; କାଶ୍ମୀରରେ ମୁଁ ହଂସବାହନ, ହଂସାରୂଢ।

Verse 90

वसिष्ठश्चार्बुदे चैव नारदश्चोत्पलावने । मेधके श्रुतिदाता च प्रयागे यजुषां पतिः

ଅର୍ବୁଦରେ ମୁଁ ବସିଷ୍ଠ, ଏବଂ ଉତ୍ପଲାବନରେ ନାରଦ। ମେଧକରେ ମୁଁ ଶ୍ରୁତିଦାତା—ପବିତ୍ର ଜ୍ଞାନଦାତା—ଏବଂ ପ୍ରୟାଗରେ ମୁଁ ଯଜୁର୍ବେଦର ପତି।

Verse 91

शिवलिंगे सामवेदो मर्कटे च मधुप्रियः । नारायणश्च गोमन्ते विदर्भायां द्विज प्रियः

ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ସେ ସାମବେଦରୂପେ ସ୍ତୁତ; ମର୍କଟରେ ସେ ‘ମଧୁପ୍ରିୟ’ ନାମେ ପରିଚିତ। ଗୋମନ୍ତରେ ସେ ନାରାୟଣ; ଏବଂ ବିଦର୍ଭାରେ ‘ଦ୍ୱିଜପ୍ରିୟ’—ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ—ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 92

अंकुलके ब्रह्मगर्भो ब्रह्मवाहे सुतप्रियः । इन्द्रप्रस्थे दुराधर्षश्चंपायां सुरमर्दनः

ଅଙ୍କୁଲକରେ ସେ ‘ବ୍ରହ୍ମଗର୍ଭ’ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ; ବ୍ରହ୍ମବାହରେ ‘ସୁତପ୍ରିୟ’। ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ସେ ‘ଦୁରାଧର୍ଷ’—ଅଜେୟ—ଏବଂ ଚମ୍ପାରେ ‘ସୁରମର୍ଦନ’—ଶତ୍ରୁବଳ ମର୍ଦନକାରୀ—ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 93

विरजायां महारूपः सुरूपो राष्ट्रवर्धने । कदंबके जनाध्यक्षो देवाध्यक्षः समस्थले

ବିରଜାରେ ସେ ‘ମହାରୂପ’; ରାଷ୍ଟ୍ରବର୍ଧନରେ ‘ସୁରୂପ’। କଦମ୍ବକରେ ସେ ‘ଜନାଧ୍ୟକ୍ଷ’—ଜୀବମାନଙ୍କ ଅଧିପତି—ଏବଂ ସମସ୍ଥଳରେ ‘ଦେବାଧ୍ୟକ୍ଷ’—ଦେବମାନଙ୍କ ଅଧିପତି—ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 94

गंगाधरो रुद्रपीठे सुपीठे जलदः स्मृतः । त्र्यंबके त्रिपुरारिश्च श्रीशैले च त्रिलोचनः

ରୁଦ୍ରପୀଠରେ ସେ ‘ଗଙ୍ଗାଧର’; ସୁପୀଠରେ ସେ ‘ଜଲଦ’ ବୋଲି ସ୍ମରଣୀୟ। ତ୍ର୍ୟମ୍ବକରେ ସେ ‘ତ୍ରିପୁରାରି’, ଏବଂ ଶ୍ରୀଶୈଳରେ ‘ତ୍ରିଲୋଚନ’—ତ୍ରିନେତ୍ରଧାରୀ ଶିବ—ବୋଲି ପୂଜିତ।

Verse 95

महादेवः प्लक्षपुरे कपाले वेधनाशनः । शृङ्गवेरपुरे शौरिर्निमिषे चक्रधारकः

ପ୍ଲକ୍ଷପୁରରେ ସେ ମହାଦେବ ଭାବେ ପୂଜିତ; କପାଳେ ବେଧନାଶନ। ଶୃଙ୍ଗବେରପୁରେ ଶୌରି, ନିମିଷେ ଚକ୍ରଧାରକ ନାମେ ଖ୍ୟାତ॥

Verse 96

नन्दिपुर्यां विरूपाक्षो गौतमः प्लक्षपादपे । माल्यवान्हस्तिनाथे तु द्विजेन्द्रो वाचिके तथा

ନନ୍ଦିପୁରୀରେ ସେ ବିରୂପାକ୍ଷ; ପ୍ଲକ୍ଷବୃକ୍ଷତଳେ ଗୌତମ। ହସ୍ତିନାଥେ ମାଲ୍ୟବାନ, ଏବଂ ବାଚିକେ ଦ୍ୱିଜେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ପୂଜିତ॥

Verse 97

इन्द्रपुर्यां दिवानाथो भूतिकायां पुरंदरः । हंसबाहुश्च चन्द्रायां चंपायां गरुडप्रियः

ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀରେ ସେ ଦିବାନାଥ; ଭୂତିକାରେ ପୁରନ୍ଦର। ଚନ୍ଦ୍ରାରେ ହଂସବାହୁ, ଚମ୍ପାରେ ଗରୁଡପ୍ରିୟ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ॥

Verse 98

महोदये महायक्षः सुयज्ञः पूतके वने । सिद्धेश्वरे शुक्लवर्णो विभायां पद्मबोधकः

ମହୋଦୟରେ ସେ ମହାୟକ୍ଷ; ପୂତକେ ବନରେ ସୁୟଜ୍ଞ। ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରରେ ଶୁକ୍ଳବର୍ଣ୍ଣ, ବିଭାରେ ପଦ୍ମବୋଧକ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ॥

Verse 99

देवदारुवने लिंगी उदकेथ उमापतिः । विनायको मातृस्थाने अलकायां धनाधिपः

ଦେବଦାରୁ ବନରେ ସେ ଲିଙ୍ଗୀ; ଉଦକେଥରେ ଉମାପତି। ମାତୃସ୍ଥାନରେ ବିନାୟକ, ଅଲକାରେ ଧନାଧିପ ଭାବେ ପୂଜିତ॥

Verse 100

त्रिकूटे चैव गोविंदः पाताले वासुकिस्तथा । कोविदारे युगाध्यक्षः स्त्रीराज्ये च सुरप्रियः

ତ୍ରିକୂଟରେ ମୁଁ ଗୋବିନ୍ଦ; ପାତାଳରେ ବାସୁକି। କୋବିଦାରେ ଯୁଗାଧ୍ୟକ୍ଷ, ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀରାଜ୍ୟରେ ସୁରପ୍ରିୟ—ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ—ରୂପେ ବିରାଜିତ।

Verse 101

पूर्णगिर्यां सुभोगश्च शाल्मल्यां तक्षकस्तथा । अमरे पापहा चैव अंबिकायां सुदर्शनः

ପୂର୍ଣ୍ଣଗିରିରେ ମୁଁ ସୁଭୋଗ; ଶାଲ୍ମଲୀରେ ତକ୍ଷକ। ଅମରରେ ପାପହା—ପାପନାଶକ—ଏବଂ ଅମ୍ବିକାରେ ସୁଦର୍ଶନ।

Verse 102

नरवाप्यां महावीरः कान्तारे दुर्गनाशनः । पद्मवत्यां पद्मगृहो गगने मृगलाञ्छनः

ନରବାପୀରେ ମୁଁ ମହାବୀର; କାନ୍ତାରରେ ଦୁର୍ଗନାଶନ—କଷ୍ଟନାଶକ। ପଦ୍ମବତୀରେ ପଦ୍ମଗୃହ, ଏବଂ ଗଗନରେ ମୃଗଲାଞ୍ଛନ।

Verse 103

अष्टोत्तरं नामशतं यत्रैतत्परिपठ्यते । तत्रैव मम सांनिध्यं त्रिसंध्यं मधुसूदन

ଯେଉଁଠି ଏହି ଅଷ୍ଟୋତ୍ତର ନାମଶତ (୧୦୮ ନାମ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାଠ ହୁଏ, ସେଠି—ହେ ମଧୁସୂଦନ—ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମୋର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଅବଶ୍ୟ ରହେ।

Verse 104

तेषामपि यस्त्वेकं पश्येद्वै बालरूपिणम् । सर्वेषां लभते पुण्यं पूर्वोक्तानां च वेधसाम्

ସେହି ରୂପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେ କେହି ବାଳରୂପଧାରୀଙ୍କୁ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାକଟ୍ୟର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 105

एतैर्यो नामभिः कृष्ण प्रभासे स्तौति मां सदा । स्थानं मे विजयं लब्ध्वा मोदते शाश्वतीः समाः

ହେ କୃଷ୍ଣ! ପ୍ରଭାସରେ ଯେ ଏହି ନାମମାନେ ଦ୍ୱାରା ସଦା ମୋର ସ୍ତୁତି କରେ, ସେ ମୋର ବିଜୟଧାମ ପାଇ ଚିରକାଳ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।

Verse 106

मानसं वाचिकं चैव कायिकं चैव दुष्कृतम् । तत्सर्वं नाशमायाति मम स्तोत्राऽनु कीर्तनात्

ମନ, ବାଣୀ ଓ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା କୃତ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ ମୋର ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଭକ୍ତିରେ ଅନୁକୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ନଶିଯାଏ।

Verse 107

पुष्पोपहौरर्धूपैश्च ब्राह्मणानां च तर्पणैः । ध्यानेन च स्थिरेणाशु प्राप्यते यत्फलं नरैः । तत्फलं समवाप्नोति मम स्तोत्रानु कीर्तनात्

ପୁଷ୍ପାର୍ପଣ, ଉପହାର ଓ ଧୂପ, ବ୍ରାହ୍ମଣ-ତର୍ପଣ ଏବଂ ସ୍ଥିର ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ନରମାନେ ଯେ ଫଳ ଶୀଘ୍ର ପାଆନ୍ତି, ସେଇ ଫଳ ମୋର ସ୍ତୋତ୍ରାନୁକୀର୍ତ୍ତନରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ।

Verse 108

ब्रह्महत्यादिपापानि इह लोके कृतान्यपि । अकामतः कामतो वा तानि नश्यंति तत्क्षणात्

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଆଦି ପାପମାନେ—ଏହି ଲୋକରେ କୃତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ଅକାମତଃ କିମ୍ବା କାମତଃ, ସେମାନେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନଶିଯାନ୍ତି।

Verse 109

इदं स्तोत्रं ममाभीष्टं शृणुयाद्वा पठेच्च वा । स मुक्तः पातकैः सर्वैः प्राप्नुयान्महदीप्सितम्

ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ। ଯେ ଏହାକୁ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପାଠ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାତକରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ମହାନ୍ ଇପ୍ସିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଏ।

Verse 110

अन्यद्रहस्यं ते वच्मि शृणु कृष्ण यथार्थतः

ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ କହୁଛି; ହେ କୃଷ୍ଣ, ଯଥାର୍ଥରେ, ସତ୍ୟରୂପେ ଶୁଣ।

Verse 111

आग्नेयं तु यदा ऋक्षं कार्तिक्यां भवति क्वचित् । महती सा तिथिर्ज्ञेया प्रभासे मम वल्लभा

କାର୍ତ୍ତିକୀ ବ୍ରତରେ ଯେତେବେଳେ କେବେ ଆଗ୍ନେୟ ନକ୍ଷତ୍ର ପଡ଼େ, ସେ ତିଥି ମହାନ ବୋଲି ଜାଣ—ବିଶେଷକରି ପ୍ରଭାସେ, କାରଣ ସେ ମୋର ପ୍ରିୟ।

Verse 112

प्राजापत्यं यदा ऋक्षं तिथौ तस्यां भवेद्यदि । सा महाकार्तिकी पुण्या देवानामपि दुर्लभा

ସେହି ତିଥିରେ ଯଦି ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ହୁଏ, ତେବେ ସେ କାର୍ତ୍ତିକୀ ପରମ ମହାନ ଓ ପୁଣ୍ୟ ‘ମହାକାର୍ତ୍ତିକୀ’ ହୁଏ—ଦେବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 113

मंदे वार्के गुरौ वाऽपि कार्तिकी कृत्तिकायुता । तत्राश्वमेधिकं पुण्यं दृष्ट्वा वै बालरूपिणम्

ଶନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଗୁରୁ ଯୋଗରେ ମଧ୍ୟ, କାର୍ତ୍ତିକୀ କୃତ୍ତିକା-ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ବାଳରୂପ ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞସମ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।

Verse 114

विशाखासु यदा सूर्यः कृत्तिकासु च चन्द्रमाः । स योगः पद्मको नाम प्रभासे दुर्लभो हरे

ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିଶାଖାରେ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର କୃତ୍ତିକାରେ ଥିଲେ ଯେ ସଂଯୋଗ ହୁଏ, ସେହିଟି ‘ପଦ୍ମକ-ଯୋଗ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ହେ ହରି, ପ୍ରଭାସେ ଏହା ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 115

तस्मिन्योगे नरो दृष्ट्वा प्रभासे बालरूपिणम् । पापकोटियुतो वाऽपि यमलोकं न पश्यति

ସେହି ଯୋଗରେ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରରେ ବାଳରୂପୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ନର, କୋଟି ପାପଯୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯମଲୋକ ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 116

ईश्वर उवाच । इत्येवं कथितं स्तोत्रं ब्रह्मणा हरये पुनः । मया तव समाख्यातं माहात्म्यं ब्रह्मदैवतम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମା ପୁନର୍ବାର ହରିଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର କହିଥିଲେ; ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ରହ୍ମସମ୍ମତ ଦିବ୍ୟ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଦେଲି।

Verse 117

सर्वपापहरं नृणां श्रुतं सर्वार्थसाधकम् । भूमिदानं च दातव्यं तत्र यात्राफलेप्सुभिः

ଏହା ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ। ସେଠାରେ ଯାତ୍ରାଫଳ ଇଚ୍ଛୁକମାନେ ଭୂମିଦାନ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 118

कमंडलुः श्वेतवस्त्रं महादानानि षोडश । तत्रैव देवि देयानि ब्रह्मणे बालरूपिणे

କମଣ୍ଡଲୁ, ଶ୍ୱେତବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଷୋଳ ମହାଦାନ—ହେ ଦେବୀ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସେଠାରେ ହିଁ ବାଳରୂପୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 119

महापर्वणि संप्राप्ते कुर्युः पारायणं द्विजाः । सर्वे ते ब्राह्मणा देवि क्षेत्रमध्यनिवासिनः

ମହାପର୍ବ ଆସିଲେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାରାୟଣ କରିବା ଉଚିତ। ହେ ଦେବୀ, ସେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ହିଁ ବସବାସ କରନ୍ତି।