Adhyaya 42

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । वृषोत्सर्गं करिष्यंति वैशाख्यां चैव कार्तिके । द्वारकायां पिशाचत्वं मुक्त्वा यांति पितामहाः

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ବୈଶାଖ ଓ କାର୍ତ୍ତିକରେ ସେମାନେ ବୃଷୋତ୍ସର୍ଗ କରିବେ; ଦ୍ୱାରକାରେ ପିତାମହମାନେ ପିଶାଚତ୍ୱ ଛାଡ଼ି ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 2

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । एवंविधानि पापानि कृत्वा चैव गुरूण्यपि

ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା, ସୁରାପାନ, ଚୋରି ଓ ଗୁରୁପତ୍ନୀଗମନ—ଏପରି ପାପ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘୋର ପାପମଧ୍ୟ କରି…

Verse 3

स्नानमात्रेण गोमत्यां श्रीकृष्णस्य च दर्शनात् । विलयं याति दैत्येन्द्र कल्पकोटिकृतान्यपि

ହେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର! ଗୋମତୀରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରିବାରେ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ, କୋଟି କୋଟି କଳ୍ପରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପମାନେ ମଧ୍ୟ ଲୟ ପାଉଛନ୍ତି।

Verse 4

रुक्मिणीं ये प्रपश्यंति भक्तियुक्ताः कलौ नराः । पुरीं प्रदक्षिणां कृत्वा जप्त्वा नामसहस्रकम्

କଳିଯୁଗରେ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ନରମାନେ ରୁକ୍ମିଣୀଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି, ପୁରୀର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଓ ନାମସହସ୍ର ଜପ କରି ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।

Verse 5

प्रदक्षिणीकृतं सर्वं ब्रह्मांडं नात्र संशयः । महादानैस्तु चान्यत्र यत्फलं परिकीर्तितम् । द्वारकायां तु रुक्मिण्यां दृष्टायां जायते तदा

ଏହି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ହୋଇଗଲା ବୋଲି ଜାଣିବା—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟତ୍ର ମହାଦାନର ଯେ ଫଳ କୀର୍ତ୍ତିତ, ଦ୍ୱାରକାରେ ରୁକ୍ମିଣୀଦର୍ଶନରେ ସେହି ଫଳ ମିଳେ।

Verse 6

द्वादशीवासरे प्राप्ते माहात्म्यं द्वारकाभवम् । पठते संनिधौ विष्णोः शृणु वक्ष्यामि तत्फलम्

ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଆସିଲେ ଯେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ଏହି ଦ୍ୱାରକା-ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପାଠ କରେ, ତାହାର ଫଳ ଶୁଣ—ମୁଁ କହୁଛି।

Verse 7

सर्वेषु चैव लोकेषु कामचारी विराजते । पद्मवर्णेन यानेन किंकिणीजालमालिना

ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବିଚରଣକାରୀ ହୋଇ, ପଦ୍ମବର୍ଣ୍ଣ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ କିଙ୍କିଣୀ-ଜାଲମାଳାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ବିରାଜେ।

Verse 8

दिव्यश्वेताश्वयुक्तेन कामगेन यथासुखम् । आभूतसंप्लवं यावत्क्रीडतेऽप्सरसां गणैः

ଦିବ୍ୟ ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ, ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିତ ରଥରେ ସେ ଯଥାସୁଖ ବିହାର କରେ ଏବଂ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପ୍ସରାଗଣ ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରେ।

Verse 9

कृतकृत्यश्च भवति कल्पकोटिसमन्वितः । यथा निर्मथनादग्निः सर्वकाष्ठेषु दृश्यते । तथा च दृश्यते धर्मो द्वादशीसेवनान्नरे

ସେ କୃତକୃତ୍ୟ ହୁଏ ଏବଂ କୋଟି କଳ୍ପର ପୁଣ୍ୟରେ ସମନ୍ୱିତ ହୁଏ। ଯେପରି ମଥନରେ ସମସ୍ତ କାଠରେ ଥିବା ଅଗ୍ନି ପ୍ରକଟ ହୁଏ, ସେପରି ଦ୍ୱାଦଶୀ-ସେବନରେ ନରରେ ଧର୍ମ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।

Verse 10

अतः परं प्रवक्ष्यामि पितृभिः परिकीर्तितम् । अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं गोमत्यां श्रद्धया नरः । स्नात्वा संपूज्य कृष्णं च श्राद्धं कुर्यात्सपिण्डकम्

ଏବେ ମୁଁ ପିତୃମାନେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ କରିଥିବା କଥା କହୁଛି। ଆମ କୁଳରେ ଏମିତି ଜଣେ ନର ହେଉ, ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଗୋମତୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି, ପରେ ସପିଣ୍ଡକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବ।

Verse 11

अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं गोमत्युदधिसंगमे । स्नात्वा पश्यति यः कृष्णमस्माकं तारणाय वै

ଆମ କୁଳରେ ଏମିତି ଜଣେ ହେଉ, ଯେ ଗୋମତୀ-ସମୁଦ୍ର ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ—ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ଆମ ତାରଣ ପାଇଁ।

Verse 12

अपिस्यात्स कुलऽस्माकं यः श्रुत्वा ब्राह्मणाननात् । द्वारकामाहात्म्यमिदं पूजयिष्यति भक्तितः

ଆମ କୁଳରେ ଏମିତି ଜଣେ ହେଉ, ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହି ଦ୍ୱାରକା-ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣି, ଭକ୍ତିରେ ଏହାକୁ ପୂଜା ଓ ସମ୍ମାନ କରିବ।

Verse 13

भविष्यति कुलेऽस्माकं यो गच्छेद्द्वारकां पुरीम् । संप्राप्य द्वादशीं शुद्धां यः करिष्यति जागरम्

ଆମ କୁଳରେ ଏମିତି ଜଣେ ହେବ, ଯେ ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀକୁ ଯାଇ, ଶୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାଦଶୀ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଜାଗରଣ କରିବ।

Verse 14

भविष्यति कुलेऽस्माकं पुत्रो वा दुहिता तथा । स्तुवन्नामसहस्रं तु कृष्णस्याग्रे पठिष्यति

ଆମ କୁଳରେ ପୁତ୍ର କିମ୍ବା କନ୍ୟା ଏମିତି ହେବେ, ଯିଏ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସହସ୍ରନାମ ପାଠ କରିବେ।

Verse 15

अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं भविष्यति धृतव्रतः । गोपीचन्दनदानेन यस्तोषयति वैष्णवान्

ଆମ କୁଳରେ ବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼ ଏମିତି ଜଣେ ହେଉନ୍ତୁ, ଯିଏ ଗୋପୀଚନ୍ଦନ ଦାନ କରି ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବେ।

Verse 16

अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं वैष्णवानां तु सन्निधौ । द्वारकायाश्च माहात्म्यं पठिष्यति जितेन्द्रियः

ଆମ କୁଳରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ଜଣେ ହେଉନ୍ତୁ, ଯିଏ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ଦ୍ୱାରକାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପାଠ କରିବେ।

Verse 17

भविष्यति कुलेऽस्माकं माहात्म्यं द्वारकाभवम् । लिखित्वा कृष्णतुष्ट्यर्थं स्वगृहे धारयिष्यति

ଆମ କୁଳରେ ଜଣେ ହେବେ, ଯିଏ ଦ୍ୱାରକାଜନ୍ୟ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟକୁ ଲେଖି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ତୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ନିଜ ଘରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବେ।

Verse 18

स्वर्णदानं च गोदानं भूमिदानं तथैव च । यावज्जीवं भवेद्दत्तं येनेदं धारितं कलौ

କଳିଯୁଗରେ ଯିଏ ଏହି (ମାହାତ୍ମ୍ୟ)କୁ ଧାରଣ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ କରେ, ତାହା ପାଇଁ ଜୀବନଭରି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଦାନ, ଗୋଦାନ ଓ ଭୂମିଦାନ କରିଥିବା ପରି ଫଳ ମିଳେ।

Verse 19

तप्तकृच्छ्रं महाकृच्छ्रं मासोपोषणमेव च । यावज्जीवं कृतं तेन येनेदं श्रावितं कलौ

କଳିଯୁଗରେ ଯେ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶ୍ରବଣ କରାଏ, ସେ ଯେନେ ଜୀବନଭରି ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର, ମହାକୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ମାସୋପବାସ କରିଥିବା ପରି ଫଳ ପାଏ।

Verse 20

प्रायश्चित्तानि चीर्णानि पापानां नाशनाय । द्वारकायाश्च माहात्म्यं येन विस्तारितं कलौ

ପାପନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଆଚରଣ କରାଯାଏ; ସେହିପରି କଳିଯୁଗରେ ଯାହା ଦ୍ୱାରକାର ମାହାତ୍ମ୍ୟକୁ ବିସ୍ତାର କରି ପ୍ରଚାର କରେ, ତାହା ମଧ୍ୟ ପାପକ୍ଷୟକର।

Verse 21

तावत्तिष्ठंति पुरुषे ब्रह्महत्यादिकानि च । यावन्न लिखते जंतुर्माहात्म्यं द्वारकाभवम्

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବ ଦ୍ୱାରକାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଲେଖେନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଆଦି ପାପ ପୁରୁଷରେ ରହିଥାଏ।

Verse 22

दानैः सर्वैश्च किं तस्य सर्वतीर्थावगाहनैः । द्वारकायाश्च माहात्म्यं येनेदं लिखितं गृहे

ଯେ ନିଜ ଘରେ ଏହି ଦ୍ୱାରକା-ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଲେଖିଛି, ତାହାକୁ ସମସ୍ତ ଦାନ ଓ ସର୍ବତୀର୍ଥସ୍ନାନର କି ଆବଶ୍ୟକ?

Verse 23

सर्व दुःखप्रशमनं सर्वकार्य्यप्रसाधनम् । चतुर्वर्गप्रदं नित्यं हरिभक्तिविवर्द्धनम्

ଏହା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ପ୍ରଶମିତ କରେ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରେ, ଚତୁର୍ବର୍ଗ ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ହରିଭକ୍ତି ବଢ଼ାଏ।

Verse 24

न चाधिर्भवते नूनं याम्यं तस्य भयं नहि । माहात्म्यं पठते यत्र द्वारकायाः समुद्भवम्

ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱାରକାରୁ ସମୁଦ୍ଭବ ଦ୍ୱାରକା-ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପାଠ ହୁଏ, ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ କୌଣସି କ୍ଲେଶ ହୁଏନାହିଁ, ତାହାକୁ ଯମଭୟ ମଧ୍ୟ ନଥାଏ।

Verse 25

लिखितं तिष्ठते यस्य गृहे तत्तीर्थमेव च । बलाच्छुणुष्व माहात्म्यं द्वारकायाः समुद्भवम्

ଯାହାର ଘରେ ଏହାର ଲିଖିତ ପ୍ରତି ରହିଥାଏ, ତାହାର ଘର ନିଜେ ନିଜେ ତୀର୍ଥ ଅଟେ। ତେଣୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦ୍ୱାରକାରୁ ସମୁଦ୍ଭବ ଦ୍ୱାରକା-ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣ।

Verse 26

विधि मन्त्रक्रियाहीनां पूजां गृह्णाति केशवः । माहात्म्यं तिष्ठते नित्यं लिखितं यस्य वेश्मनि । न तस्यागःसहस्रैस्तु कृतैर्लिप्यति मानवः

ବିଧି ଓ ମନ୍ତ୍ରକ୍ରିୟା ନଥିବା ପୂଜାକୁ ମଧ୍ୟ କେଶବ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଯାହାର ଘରେ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଲିଖିତ ଭାବେ ନିତ୍ୟ ରହେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ହଜାର ପାପ କଲେ ମଧ୍ୟ ଲିପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ।

Verse 27

यः पठेच्छृणुते वापि माहात्म्यं द्वारकाभवम् । न भवेद्भूतवैकल्यं धर्मवैकल्यमेव च

ଯେ ଦ୍ୱାରକାଭବ ଏହି ଦ୍ୱାରକା-ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ତାହାର ଦେହ-ଜୀବନ କ୍ଷେମରେ କୌଣସି ଅଭାବ ହୁଏନାହିଁ, ଧର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ହୁଏନାହିଁ।

Verse 28

यः स्मरेत्प्रातरुत्थाय माहात्म्यं द्वारकाभवम् । द्वादशीनां च सर्वासां यच्चोक्तं लभते फलम्

ଯେ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଦ୍ୱାରକାଭବ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତରେ କୁହାଯାଇଥିବା ଫଳ ପାଏ।

Verse 29

त्रिदशैः पूज्यते नित्यं वन्द्यते सिद्धचारणैः । माहात्म्यं पठते यो वै द्वारकायाः समुद्भवम्

ଯେ ଦ୍ୱାରକାରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଦ୍ୱାରକା-ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପାଠ କରେ, ସେ ନିତ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଏବଂ ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦିତ ହୁଏ।

Verse 30

द्वारका वसते यत्र तत्र विष्णुः सनातनः । तत्र तीर्थानि सर्वाणि सर्वे देवाः सवासवाः । यज्ञा वेदाश्च ऋषयस्त्रैलोक्यं सचरा चरम्

ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱାରକା ବସେ, ସେଉଁଠି ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁ ନିବାସ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ସମସ୍ତ ଦେବ, ଯଜ୍ଞ, ବେଦ ଓ ଋଷିମାନେ—ଚରାଚର ସହିତ ସମଗ୍ର ତ୍ରିଲୋକ ଉପସ୍ଥିତ ଥାଏ।

Verse 31

शक्तो हि द्वारकां गंतुं मानवो न हि पुत्रक । कृष्णदर्शनजं पुण्यं माहात्म्यं पठतो भवेत्

ହେ ପୁତ୍ର! ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବାରେ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଯେ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପାଠ କରେ, ସେ କୃଷ୍ଣଦର୍ଶନଜନିତ ପୁଣ୍ୟ ପାଏ।

Verse 32

सत्यं शौचं श्रुतं वित्तं सुशीलं च क्षमाऽर्जवम् । सर्वं च निष्फलं तस्य माहात्म्यं न शृणोति यः

ସତ୍ୟ, ଶୌଚ, ଶ୍ରୁତି/ବିଦ୍ୟା, ଧନ, ସୁଶୀଳତା, କ୍ଷମା ଓ ଆର୍ଜବ—ଯେ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣେ ନାହିଁ, ତାହା ପାଇଁ ଏସବୁ ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇଯାଏ।

Verse 33

षण्मासे च भवेत्पुत्रो लक्ष्मीश्चैव विवर्द्धते । तस्य यः शृणुते भक्त्या माहात्म्यं द्वारकाभवम्

ଯେ ଭକ୍ତିସହିତ ଦ୍ୱାରକାଭବ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣେ, ତାହାର ଛଅ ମାସରେ ପୁତ୍ରଲାଭ ହୁଏ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 42

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये द्वारकाक्षेत्रे वृषोत्सर्गादिक्रियाकरण द्वारकामाहात्म्यश्रवणादिफलवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ଚତୁର୍ଥ ଦ୍ୱାରକାମାହାତ୍ମ୍ୟରେ, ଦ୍ୱାରକାକ୍ଷେତ୍ରରେ ବୃଷୋତ୍ସର୍ଗାଦି କ୍ରିୟା ଓ ଦ୍ୱାରକାମାହାତ୍ମ୍ୟ-ଶ୍ରବଣାଦିର ଫଳବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ବୟାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।