Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 98

Devanagari script

अवन्तीविषये पूर्वं ब्राह्मणो वेदपारगः । चंद्रशर्मेति विख्यातः शिवभक्तः सदा नृप

Transliteration

avantīviṣaye pūrvaṃ brāhmaṇo vedapāragaḥ | caṃdraśarmeti vikhyātaḥ śivabhaktaḥ sadā nṛpa

Translation

ହେ ନୃପ, ପୂର୍ବେ ଅବନ୍ତୀ ଦେଶରେ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ; ସେ ‘ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସଦା ଶିବଭକ୍ତ ଥିଲେ।

Word by Word

• अवन्तीविषये: in the Avanti region
• अवन्तीविषये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अवन्ती-देश (प्रातिपदिक) + विषय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अवन्त्याः विषयः इति षष्ठी-तत्पुरुषः; Locative singular: “in the region of Avanti”

• पूर्वम्: formerly, earlier
• पूर्वम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• ब्राह्मणः: a Brahmin
• ब्राह्मणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• वेदपारगः: versed in the Vedas
• वेदपारगः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + पारग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वेदानां पारगः इति षष्ठी-तत्पुरुषः; adjective qualifying ब्राह्मणः

• चंद्रशर्म: (named) Candrasarma
• चंद्रशर्म: Samjna (Name/संज्ञा)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक) + शर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम (proper name); कर्मधारयः—“चन्द्र इव शर्म यस्य”/नामरूपेण

• इति: thus, as
• इति: Sambandha (Quotative/इति-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/नामनिर्देशार्थक (quotative particle)

• विख्यातः: renowned
• विख्यातः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-ख्यात (√ख्यै धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे; “renowned/known”

• शिवभक्तः: a devotee of Śiva
• शिवभक्तः: Karta (Subject-apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + भक्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; शिवस्य भक्तः इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• सदा: always
• सदा: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Avantī (Ujjayinī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājā (king; unspecified)

Visual Art Cues

Scene: A learned brāhmaṇa in Avanti—Candraśarman—depicted with Vedic manuscripts, sacred thread, and Śiva devotion marks (tripuṇḍra), living a disciplined life.

Characters & Entities

• Avantī
• Candraśarman
• Śiva
• Brāhmaṇa
• Veda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇas frame ideal character through learning and devotion: Vedic mastery joined with steadfast Śiva-bhakti.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Avantī is referenced as the narrative origin-point; the broader Māhātmya context continues to point toward Dvārakā’s sacred greatness.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; the verse establishes the protagonist’s religious identity (Vedic and Śaiva devotion).