Adhyaya 14

Verse 1

श्रीप्रह्राद उवाच । संत्यनेकानि तीर्थानि बह्वाश्चर्यकराणि च । प्राप्ते कलियुगे घोरे तानि पुप्लुविरेर्णवे

ଶ୍ରୀପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ଅନେକ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଫଳଦାୟକ ମଧ୍ୟ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ଘୋର କଳିଯୁଗ ଆସିବା ସହିତ ସେଗୁଡ଼ିକ ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଗଲା।

Verse 2

उद्देशतो मया विप्राः कीर्त्यमाना निबोधत । संक्षेपतो विप्रवरा यथा तेषां च याः क्रियाः

ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ମୁଁ ସଙ୍କେତରୂପେ ଯାହାକୁ କୀର୍ତ୍ତନ କରୁଛି ତାହା ବୁଝ। ହେ ବିପ୍ରବରମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହେଉଥିବା କ୍ରିୟାବିଧିକୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି।

Verse 3

संहृत्य च भुवो भारं साधू न्संस्थाप्य सत्पथे । द्वारवत्यामगात्कृष्णो वृष्णिसंघैः समावृतः

ପୃଥିବୀର ଭାର ସଂହରି, ସାଧୁମାନଙ୍କୁ ସତ୍ପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ବୃଷ୍ଣିସଂଘମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରବତୀକୁ ଗଲେ।

Verse 4

दर्शनार्थं तदा ब्रह्मा दैवतैः परिवारितः । वरुणो यमवित्तेशौ सूर्य्याचन्द्रमसौ तथा

ତେବେ ଦର୍ଶନାର୍ଥେ ଦେବଗଣେ ପରିବୃତ ବ୍ରହ୍ମା ଆସିଲେ; ସହିତେ ବରୁଣ, ଯମ, ଧନାଧିପ କୁବେର ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

Verse 5

आगत्य सह कृष्णेन कार्यं संसाध्य चात्मनः । वेधाश्चक्रे तदा तीर्थं स्वनाम्ना कीर्तितं भुवि

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଆସି ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧି ବେଧା (ବ୍ରହ୍ମା) ତେବେ ନିଜ ନାମରେ ଭୁବି କୀର୍ତ୍ତିତ ଏକ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 6

ब्रह्मकुण्डमिति ख्यातं सर्वपापहरं शुभम् । तत्तीरे स्थापयामास सहस्रकिरणं प्रभुम्

ତାହା ‘ବ୍ରହ୍ମକୁଣ୍ଡ’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ ହେଲା—ଶୁଭ ଓ ସର୍ବପାପହର। ତାହାର ତୀରେ ସେ ସହସ୍ରକିରଣ ପ୍ରଭୁ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 7

मूलं सुराणां हि किल ब्रह्मा लोकपितामहः । तेन संस्थापितं यस्मान्मूल स्थानमिति स्मृतम्

ନିଶ୍ଚୟ ଲୋକପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବମାନଙ୍କର ମୂଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେବାରୁ ଏହା ‘ମୂଳସ୍ଥାନ’ ଭାବେ ସ୍ମୃତ।

Verse 8

ब्रह्मतीर्थं तु तद्दृष्ट्वा चन्द्रश्चक्रे ततः सरः । तडागं चन्द्रनाम्ना वै सर्वपापप्रणाशनम्

ସେହି ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥକୁ ଦେଖି ଚନ୍ଦ୍ର ତେବେ ଏକ ସରୋବର କଲେ; ଚନ୍ଦ୍ରନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେ ତଡାଗ ସର୍ବପାପପ୍ରଣାଶକ।

Verse 9

तं दृष्ट्वा तेजसा युक्तं संहृष्टाः सुरसत्तमाः । ऊचुस्ते लोकस्रष्टारं शृणुष्व वचनं हि नः

ତାଙ୍କୁ ତେଜସ୍‌ରେ ଯୁକ୍ତ ଦେଖି ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଲୋକସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଆମ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ।”

Verse 10

योऽत्र स्नानं प्रकुरुते पितॄन्संतर्पयिष्यति । पूजयिष्यति देवेशं मूलस्थानं सुरर्षभ

ହେ ଦେବବୃଷଭ! ଯେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣରେ ତୃପ୍ତ କରିବ ଏବଂ ମୂଳସ୍ଥାନରେ ଦେବେଶଙ୍କ ପୂଜା କରିବ।

Verse 11

सर्वपापविनिर्मुक्तो धनधान्यसमन्वितः । सप्तम्यां माघमासस्य शुक्लपक्षे द्विजर्षभाः । योऽत्र स्नानं प्रकुरुते मानवो भक्तिसंयुतः

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ମାଘମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଯେ ଭକ୍ତିସହ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସର୍ବପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 12

मूलस्थानं च देवेश संस्नाप्य प्रविलेपयेत् । पूजयिष्यति वस्त्राद्यैः स्वशक्त्या भूषणैस्तथा

ହେ ଦେବେଶ! ମୂଳସ୍ଥାନରେ (ଦେବମୂର୍ତ୍ତିକୁ) ସ୍ନାନ କରାଇ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ବସ୍ତ୍ରାଦି ଅର୍ପଣ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଭୂଷଣରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 13

पुष्पधूपादिभिश्चैव नैवेद्येन च मानवः । सर्वान्कामानवाप्नोति ब्रह्मलोकं स गच्छति

ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଆଦି ଏବଂ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗମନ କରେ।

Verse 14

सावित्रीं च ततो दृष्ट्वा ब्रह्मणा स्थापितां च वै । कृत्वा चायतनं दिव्यं स्वां मूर्तिं सन्निवेश्य च । नाम चक्रे तदा देव्याः स्वयं तस्याः पितामहः

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ସାବିତ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖି, ସେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରି ନିଜ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ; ତାହାପରେ ସ୍ୱୟଂ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବୀଙ୍କ ନାମକରଣ କଲେ।

Verse 15

यः पश्यति स्वयं भक्त्या कृष्णं दृष्ट्वा जगत्पतिम् । सावित्रीं स सुखी भूत्वा सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ଯେ ଜଣେ ନିଜ ଭକ୍ତିରେ ଜଗତ୍ପତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ସାବିତ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ସୁଖୀ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 16

आयुरारोग्यमैश्वर्य्यं पुत्रसन्तानमेव च । न दौर्भाग्यं भवेत्तस्य न दारिद्यं न मूर्खता । न च व्याधिभयं तस्य यः पश्यति विधिं नरः

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ବିଧି (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ତାହାର ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ, ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ପୁତ୍ର-ସନ୍ତାନ ଲାଭ ହୁଏ; ତାହାକୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନାହିଁ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନାହିଁ, ମୂର୍ଖତା ନାହିଁ, ରୋଗଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 17

गत्वा संस्नापयेद्देवीं कुंकुमेन कुसुंभकैः । संछाद्य वस्त्रैः संपूज्य पुष्पैर्नानाविधै स्तथा

ସେଠାକୁ ଯାଇ ଦେବୀଙ୍କୁ କୁଙ୍କୁମ ଓ କୁସୁମ୍ଭ (ସାଫ୍ଲାୱର) ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ; ପରେ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆଛାଦିତ କରି, ନାନାପ୍ରକାର ପୁଷ୍ପରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 18

नैवेद्यफलतांबूलग्रीवासूत्रकदीपकैः । संपूज्य परया भक्त्या यात्रां च सफला लभेत्

ନୈବେଦ୍ୟ, ଫଳ, ତାମ୍ବୂଳ, ହାର/ମାଳା, ଯଜ୍ଞୋପବୀତ (ସୂତ୍ର) ଓ ଦୀପକ ଦ୍ୱାରା ପରମ ଭକ୍ତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କଲେ, ତାହାର ଯାତ୍ରା ସତ୍ୟରେ ସଫଳ ହୁଏ।

Verse 19

न वैधव्यं न दौर्भाग्यं न वंध्या न मृतप्रजा । विधिर्दृष्टो नरैर्यैस्तु कुले तेषां प्रजायते

ଯେ ନରମାନେ ବିଧି (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ କୁଳରେ ନ ବୈଧବ୍ୟ, ନ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ନ ବନ୍ଧ୍ୟତ୍ୱ, ନ ସନ୍ତାନହାନି ହୁଏ।

Verse 20

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन विधिं पश्येत्सुभावतः । परितुष्टो भवेत्कृष्णो यात्रा च सफला भवेत्

ଏହିହେତୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ବିଧି (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ; ତେଣୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପରମ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଯାତ୍ରା ସଫଳ ହୁଏ।

Verse 21

प्रह्लाद उवाच । ब्रह्मणा स्थापितं दृष्ट्वा सरः परमशोभनम् । इन्द्रश्चक्रे महाभागः सरः परमशोभनम्

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ପରମ ଶୋଭନ ସରୋବରକୁ ଦେଖି, ମହାଭାଗ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ପରମ ଶୋଭନ ସରୋବର ନିର୍ମାଣ କଲେ।

Verse 22

स्थापयामास देवेशो लिंगमप्रतिमौजसम् । तस्मिन्स्नात्वा च लभते यस्मादिन्द्रपदं नरः

ଦେବେଶ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଅପ୍ରତିମ ଔଜସ୍ୟଯୁକ୍ତ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ନର ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ପାଏ।

Verse 23

तस्मादिन्द्रपदं नाम सुप्रसिद्धं धरातले । इन्द्रेण स्थापितं लिंगं यस्माद्भावनया सह । प्रसिद्धमिंद्रनाम्ना वा इन्द्रेश्वरमिति स्मृतम्

ଏହିହେତୁ ‘ଇନ୍ଦ୍ରପଦ’ ନାମ ଧରାତଳରେ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଇନ୍ଦ୍ର ଭକ୍ତିଭାବ ସହ ଯେ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ସେହିକାରଣେ ତାହା ଇନ୍ଦ୍ରନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ‘ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱର’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 24

यस्य प्रसिद्धिरतुला वृद्धिलिंगमिति द्विजाः । यस्य दर्शनमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯାହାର ଅତୁଳ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ‘ବୃଦ୍ଧିଲିଙ୍ଗ’ ନାମେ; ତାହାର ମାତ୍ର ଦର୍ଶନରେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

Verse 25

पितॄणामक्षया तृप्तिर्जायते द्विजसत्तमाः । अष्टम्यां च चतुर्द्दश्यां स्नात्वा चेन्द्रपदे नरः

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପିତୃମାନଙ୍କର ଅକ୍ଷୟ ତୃପ୍ତି ହୁଏ ଏବଂ ନର ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ପାଏ।

Verse 26

इन्द्रेश्वरं च संपूज्य याति मुक्तिपदं नरः । विशेषतस्तु संपूज्यो मकरस्थे दिवाकरे

ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ସମ୍ପୂଜା କଲେ ନର ମୁକ୍ତିପଦ ପାଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ମକରରେ ଥିଲେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପୂଜ୍ୟ।

Verse 27

उत्तरायणसंक्रांतौ लिंगपूरणकेन हि । शिवरात्रौ विशेषेण संपूज्य उमया सह । रात्रौ जागरणं कृत्वा परमं लोकमाप्नुयात्

ଉତ୍ତରାୟଣ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଲିଙ୍ଗପୂରଣ ବିଧିଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଶିବରାତ୍ରିରେ ଉମାସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ସମ୍ପୂଜା କରି, ରାତି ଜାଗରଣ କଲେ ପରମ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 28

प्रह्लाद उवाच । ब्रह्मतीर्थं च तद्दृष्ट्वा तथा शक्रसरोभवम् । दर्शयन्विष्णुना सार्द्धमेकरूपत्वमाप्नुयात्

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ— ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥ ଓ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଜନିତ ସରୋବରକୁ ଦର୍ଶନ କରି, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ତାହାକୁ ଦର୍ଶାଇଲେ, ଦିବ୍ୟ ଏକରୂପତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 29

सरश्चकार देवेशो भगवान्पार्वतीपतिः । सुमृष्टनिर्मलजलं नलिनीदलशोभितम्

ଦେବେଶ୍ୱର ଭଗବାନ ପାର୍ବତୀପତି ଏକ ସରୋବର ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ତାହାର ଜଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ନିର୍ମଳ ଓ ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।

Verse 30

उत्पलैः सर्वतश्छन्नं सरः सारसशोभितम् । तदगाधजलं दृष्ट्वा स्वयमेव पिनाकधृक् । सब्रह्मविष्णुना सार्द्धं स्नातस्तत्र वृषध्वजः

ସେ ସରୋବର ସବୁଦିଗରେ ନୀଳପଦ୍ମରେ ଆବୃତ ଓ ହଂସମାନଙ୍କରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ତାହାର ଗଭୀର ଜଳ ଦେଖି ପିନାକଧାରୀ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ।

Verse 31

ते देवास्तत्सरो दृष्ट्वा ब्रह्मविष्णुसुराऽसुराः । ऊचुः सर्वे सुसंहृष्टा वीक्षंतः पार्वतीपतिम्

ସେ ସରୋବର ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା-ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବ ଓ ଅସୁର—ସମସ୍ତେ ପାର୍ବତୀପତିଙ୍କୁ ନିହାରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କହିଲେ।

Verse 32

यस्मात्कृतमिदं देवा ईश्वरेण महत्सरः । महादेव सरोनाम सुप्रसिद्धं भविष्यति

ହେ ଦେବମାନେ! ଏହି ମହାନ ସରୋବର ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ହେବାରୁ, ଏହା ‘ମହାଦେବ-ସରସ’ ନାମରେ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।

Verse 33

योऽत्र स्नानं प्रकुरुते पितॄणां तर्पणं तथा । श्राद्धं पितॄणां भक्त्या च स गच्छेत्परमां गतिम्

ଯେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ ଭକ୍ତିସହ ପିତୃ-ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ—ସେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 34

सुप्रसन्ना भविष्यन्ति सर्वे देवा न संशयः । दर्शनात्पापनिर्मुक्तो महादेवसरस्य च

ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମହାଦେବ-ସରସର ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ପାପମୁକ୍ତି ମିଳେ।

Verse 35

महेशस्य च तद्दृष्ट्वा सरः परमशोभनम् । चकार पार्वती तत्र सरश्चाप्रतिमं तथा

ମହେଶ (ଶିବ)ଙ୍କ ସେହି ପରମ ଶୋଭନ ସରସକୁ ଦେଖି ପାର୍ବତୀ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଅପ୍ରତିମ ପୁଣ୍ୟସରସ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

Verse 36

गौरीसर इति ख्यातं सर्वपापप्रणाशनम् । तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या न दुर्गतिमवाप्नुयात्

ଏହା ‘ଗୌରୀ-ସରସ’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ, ସର୍ବପାପନାଶକ। ଭକ୍ତିରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ନର ଦୁର୍ଗତି ପାଉନାହିଁ।

Verse 37

न दौर्भाग्यं स्त्रियश्चैव न वैधव्यं कदाचन । स्नात्वा गौरीतीर्थवरे सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୌର୍ଭାଗ୍ୟ ନାହିଁ, କେବେ ବି ବୈଧବ୍ୟ ନୁହେଁ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌରୀ-ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ।

Verse 38

वरुणश्च ततो दृष्ट्वा पुण्यान्यायतनानि च । चकार च सरो दिव्यं विष्णुभक्तिसमन्वितः

ତାପରେ ବରୁଣ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଆୟତନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିରେ ସମନ୍ୱିତ ହୋଇ, ଗୋଟିଏ ଦିବ୍ୟ ସରସ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

Verse 39

नाम्ना वरुणपदं तच्च पापक्षयकरं भुवि । नभस्ये पौर्णमास्यां च संतर्प्य पितृदेवताः

ସେହି ତୀର୍ଥର ନାମ ‘ବରୁଣପଦ’; ଏହା ପୃଥିବୀରେ ପାପକ୍ଷୟକାରୀ। ନଭସ୍ୟ ମାସର ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀରେ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରି…

Verse 40

श्राद्धं कृत्वा विधानेन पितॄणां श्रद्धयान्वितः । उत्तमं लोकमाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति

ବିଧିଅନୁସାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ପିତୃମାନଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଲୋକ ପାଏ; ସେଠାକୁ ଯାଇ ପୁଣି ଶୋକ କରେନାହିଁ।

Verse 41

प्रदद्यादुदकुम्भांश्च दध्योदनसमन्वितान् । गाश्च वासांसि रत्नानि विष्णुर्मे प्रीयतामिति

ଦଧ୍ୟୋଦନସହିତ ଉଦକୁମ୍ଭ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଗାଈ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ରତ୍ନ ମଧ୍ୟ ଦେଇ—‘ବିଷ୍ଣୁ ମୋପରେ ପ୍ରୀତ ହେଉନ୍ତୁ’ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା।

Verse 42

सरो दृष्ट्वा जलेशस्य सरश्चक्रे धनेश्वरः । यक्षाधिपसरोनाम सुप्रसिद्धं धरातले

ଜଳାଧିପତି (ବରୁଣ)ଙ୍କ ସରୋବର ଦେଖି ଧନେଶ୍ୱର (କୁବେର) ଆଉ ଗୋଟିଏ ସରୋବର ନିର୍ମାଣ କଲେ; ଯାହା ‘ଯକ୍ଷାଧିପ-ସରୋବର’ ନାମରେ ଧରାତଳେ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 43

तथा तत्र नरो भक्त्या संपूज्य पितृदेवताः । सर्वान्कामानवाप्नोति दद्याद्वस्त्रद्विजातये

ସେହିପରି ସେଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତିସହିତ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ କାମନା ପାଏ; ଏବଂ ଦ୍ୱିଜ (ବ୍ରାହ୍ମଣ)ଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ରଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 44

प्रह्लाद उवाच । विष्णुं वरप्रदं श्रुत्वा भ्रातॄणां ब्रह्मनंदनाः । मंदाकिनी वसिष्ठेन समानीता धरातले

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ବିଷ୍ଣୁ ବରଦାତା ବୋଲି ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଭ୍ରାତୃହିତାର୍ଥେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ଦାକିନୀକୁ ଧରାତଳକୁ ଅବତରଣ କରାଇଲେ।

Verse 45

अम्बरीषादयः सर्व आजग्मुः कृष्णपालिताम् । द्वारवत्यां च ते दृष्ट्वा गोमतीं सागरंगमाम्

ଅମ୍ବରୀଷ ଆଦି ସମସ୍ତେ କୃଷ୍ଣରକ୍ଷିତ ଦ୍ୱାରବତୀକୁ ଆସିଲେ; ସେଠାରେ ସାଗରକୁ ଯାଉଥିବା ଗୋମତୀ ନଦୀକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ।

Verse 46

तीर्थानि देवतानां च पुण्यान्यायतनानि च । तीर्थं पंचनदं चक्रुः प्रजानां पतयस्तथा

ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ତୀର୍ଥ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଆୟତନ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଏବଂ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ସର୍ବହିତାର୍ଥେ ‘ପଞ୍ଚନଦ’ ନାମକ ତୀର୍ଥ ଗଢ଼ିଲେ।

Verse 47

पंच नद्यः समाहूतास्तत्राऽजग्मुः सुरान्विताः । मरीचये गोमती च लक्ष्मणा चात्रये तथा

ଆହ୍ୱାନ ପାଇ ପଞ୍ଚ ନଦୀ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ; ମରୀଚି ପାଇଁ ଗୋମତୀ, ଏବଂ ଅତ୍ରି ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣା ମଧ୍ୟ ଆସିଲା।

Verse 48

चंद्रभागा चांगिरसे पुलहाय कुशावती । पावनार्थं जांबवती जगाम क्रतवे तथा

ଆଙ୍ଗିରସ ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ପୁଲହ ପାଇଁ କୁଶାବତୀ ଆସିଲା; ଏବଂ ପାବନାର୍ଥେ ଜାମ୍ବବତୀ ମଧ୍ୟ କ୍ରତୁ ପାଇଁ ଗଲା।

Verse 49

तासु स्नात्वा महाभागा ब्रह्मपुत्रा यशस्विनः । नाम तस्य तदा चक्रुः पंचनद्यश्च तापसाः

ସେହି ନଦୀମାନଙ୍କରେ ସ୍ନାନ କରି ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଯଶସ୍ବୀ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ତପସ୍ବୀମାନେ ତେବେ ସେ ସ୍ଥାନର ନାମ ‘ପଞ୍ଚନଦୀ’ ରଖିଲେ।

Verse 50

तस्मात्पंचनदं तीर्थं सर्वपापप्रणाशनम् । स्नातव्यं तत्र मनुजैः स्वर्गमोक्षार्थिभिस्तदा

ଏହିହେତୁ ‘ପଞ୍ଚନଦ’ ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ପାପନାଶକ; ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଆକାଂକ୍ଷୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 51

तत्र गत्वा सुनियतो गृहीत्वार्घ्यं फलेन हि । मंत्रेणानेन वै विप्रा दद्यादर्घ्यं विधानतः

ସେଠାକୁ ଯାଇ ସୁନିୟମରେ, ଫଳ ସହିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 52

ब्रह्मपुत्रैः समानीताः पंचैताः सरितां वराः । गृह्णंत्वर्घ्यमिमं देव्यः सर्वपापप्रशांतये

ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରମାନେ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିବା ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି ପାଞ୍ଚ ଦେବୀମାନେ—ହେ ଦେବୀମାନେ, ସମସ୍ତ ପାପଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।

Verse 53

इत्यर्घ्यमन्त्रः । स्नानं कृत्वा विधानेन पितॄन्संतर्प्पयेन्नरः । श्राद्धं कुर्य्याद्विधानेन श्रद्भया परया युतः

ଏହିପରି ଅର୍ଘ୍ୟ-ମନ୍ତ୍ର। ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଉ; ଏବଂ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ବିଧିମତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁ।

Verse 54

पंचरत्नं ततो देयं सप्तधान्यं द्विजातये । दीनांधकृपणानां च दानं दद्यात्स्वशक्तितः

ତାପରେ ଦ୍ୱିଜାତିଙ୍କୁ ‘ପଞ୍ଚରତ୍ନ’ ଓ ‘ସପ୍ତଧାନ୍ୟ’ ଦେବା ଉଚିତ; ଦୀନ, ଅନ୍ଧ ଓ କୃପଣ-ଦରିଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 55

सर्वान्कामानवाप्नोति विष्णुलोकं स गच्छति । पुत्रपौत्रसमायुक्तः परं सुखमवाप्नुयात्

ସେ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଏ; ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରସହିତ ହୋଇ ପରମ ସୁଖ ପାଏ।

Verse 56

प्रेतयोनिं गता ये च ये च कीटत्वमागताः । सर्वे ते मुक्तिमायांति पितरस्त्रिकुलोद्भवाः

ଯେ ପିତୃମାନେ ପ୍ରେତଯୋନିକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଯେମାନେ କୀଟତ୍ୱ ପାଇଲେ—ତ୍ରିକୁଳୋଦ୍ଭବ ସେ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 57

श्रुत्वाऽध्यायमिमं पुण्यं शिवलोके च मोदते । सर्वपाप विनिर्मुक्तः स याति परमं पदम्

ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣି ସେ ଶିବଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ କରେ; ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ପରମ ପଦକୁ ଯାଏ।