Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

Devanagari script

तत्र गत्वा सुनियतो गृहीत्वार्घ्यं फलेन हि । मंत्रेणानेन वै विप्रा दद्यादर्घ्यं विधानतः

Transliteration

tatra gatvā suniyato gṛhītvārghyaṃ phalena hi | maṃtreṇānena vai viprā dadyādarghyaṃ vidhānataḥ

Translation

ସେଠାକୁ ଯାଇ ସୁନିୟମରେ, ଫଳ ସହିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Pūrvakāla (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund)

• सुनियतः: well-disciplined
• सुनियतः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + नियत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा एकवचनम्; विशेषणम् (विप्रः/कर्ता)

• गृहीत्वा: having taken
• गृहीत्वा: Pūrvakāla (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: ग्रह् (धातु) → गृही (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive)

• अर्घ्यम्: arghya-offering (water offering)
• अर्घ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्

• फलेन: with a fruit
• फलेन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचनम्

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (emphasis/indeed)

• मन्त्रेण: with a mantra
• मन्त्रेण: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; तृतीया एकवचनम्

• अनेन: with this
• अनेन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचनम्; सर्वनाम

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (emphasis)

• विप्रः: a brāhmaṇa
• विप्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा एकवचनम् (सम्बोधनार्थे अपि पाठान्तरं सम्भवति: विप्र)

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अर्घ्यम्: arghya-offering
• अर्घ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्

• विधानतः: according to the prescribed procedure
• विधानतः: Rīti (Manner/रीति)
• Type: Indeclinable
• Root: विधान (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
• Form: तद्धितान्त-अव्ययम्; प्रकारवाचक (according to rule)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sauti), narrating

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pañcanada (Pañcanadī)

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: viprāḥ (brāhmaṇas) addressed in the verse

Visual Art Cues

Scene: A disciplined pilgrim stands at the water’s edge holding a fruit and arghya-vessel, preparing to recite the mantra; a brāhmaṇa guide instructs the proper method.

Characters & Entities

• Pañcanada Tīrtha
• Viprāḥ (brāhmaṇas)
• Arghya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Merit arises from disciplined devotion: tīrtha-rites are most fruitful when performed with niyama and proper mantra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Pañcanada Tīrtha (within the Dvārakā sacred landscape).

What ritualistic prescription is mentioned?

Offer arghya with fruit, in a prescribed manner, accompanied by the stated mantra.