Adhyaya 22

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ श्रीमातां देववंदिताम् । सर्वकामप्रदां नृणामिहलोके परत्र च

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତାପରେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦିତା ଶ୍ରୀମାତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 2

या च सर्वमयी शक्तिर्यया व्याप्तमिदं जगत् । सा तस्मिन्पर्वते साक्षात्स्वयं वासमरोचयत्

ଯେ ସର୍ବମୟୀ ଶକ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ବ୍ୟାପ୍ତ—ସେହି ଦେବୀ ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ସେଇ ପର୍ବତକୁ ନିଜ ବାସସ୍ଥାନ ଭାବେ ସ୍ୱୟଂ ବାଛିଲେ।

Verse 3

पुरा देवयुगे राजा कलिंगोनाम दानवः । जरामरणहीनोसौ देवानां च भयंकरः

ପୁରାତନ ଦେବଯୁଗରେ କଲିଙ୍ଗ ନାମକ ଏକ ଦାନବରାଜା ଥିଲା। ସେ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁରହିତ ହୋଇ ଦେବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ହେଲା।

Verse 4

तेन सर्वमिदं व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम् । बलप्रभावतः स्वर्गो जितस्तेन सुराधिपः । ब्रह्मलोकमनुप्राप्तो देवैः सर्वैः समन्वितः

ତାହା ଦ୍ୱାରା ଚରାଚର ସହିତ ସମଗ୍ର ତ୍ରିଲୋକ ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଲା। ନିଜ ବଳ-ପ୍ରଭାବରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଜୟ କରି ସୁରାଧିପ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପରାଜିତ କଲା; ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 5

तेन दैत्येन सर्वेऽपि त्रासिताः सुरमानवाः । कलिंगोनाम दैत्यः स स्वयमिन्द्रो बभूव ह

ସେଇ ଦୈତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବ ଓ ମାନବ ସମସ୍ତେ ଭୟାକୁଳ ହେଲେ। କଲିଙ୍ଗ ନାମକ ସେ ଦୈତ୍ୟ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ନିଜକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କଲା।

Verse 6

वसवो मरुतः साध्या विश्वेदेवाः सुरर्षयः । तेन सर्वे कृता दैत्या यथायोग्यं नराधिप

ବସୁ, ମରୁତ, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ ଓ ସୁରର୍ଷିମାନେ—ସେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୈତ୍ୟ-ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲା, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ, ହେ ନରାଧିପ।

Verse 7

यज्ञभागान्स्वयं सर्वे बुभुजुस्ते च दानवाः । तपोऽर्थे च ततो देवा गताः सर्वेऽर्बुदाचलम्

ଯଜ୍ଞର ସମସ୍ତ ଭାଗ ସେଇ ଦାନବମାନେ ନିଜେ ଭୋଗ କଲେ। ତେଣୁ ଦେବମାନେ ତପସ୍ୟାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସମସ୍ତେ ଅର୍ବୁଦାଚଳ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ।

Verse 8

अद्यापि देवताखातं त्रैलोक्ये ख्यातिमागतम् । तत्र व्रतपराः सर्वे पत्रमूलफलाशिनः

ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ଥାନ ଦେବତାମାନଙ୍କର ବୋଲି ଖ୍ୟାତ ଏବଂ ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଇଛି। ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରତପରାୟଣ ହୋଇ ପତ୍ର, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ।

Verse 9

अव्यक्ताः परमत्रासाद्ध्यायंतस्ते च संस्थिताः । पंचाग्निसाधकाः केचित्तत्र व्रतपरायणाः

ପରମ ଭୟଭକ୍ତିରୁ ସେମାନେ ଅବ୍ୟକ୍ତପ୍ରାୟ, ଲୋକବ୍ୟବହାରରୁ ବିରକ୍ତ ହୋଇ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି କେହି ବ୍ରତପରାୟଣ ପଞ୍ଚାଗ୍ନି-ସାଧକ ତପସ୍ବୀ ଥିଲେ।

Verse 10

एकाहारा निराहारा वायुभक्षास्तथा परे । अन्ये मासोपवासाश्च चान्द्रायणपरायणाः

କେହି ଏକବେଳେ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ, କେହି ନିରାହାର ଥିଲେ, ଆଉ କେହି ବାୟୁଭକ୍ଷ ଥିଲେ। ଅନ୍ୟେ ମାସୋପବାସ କରି ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତରେ ପରାୟଣ ଥିଲେ।

Verse 11

कृच्छ्रसांतपने निष्ठा महापाराकिणः परे । अंबुभक्षा वायुभक्षाः फेनपाश्चोष्मपाः परे

କେହି କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ସାନ୍ତପନ ତପରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ ମହାପାରାକ ତପ କରୁଥିଲେ। କେହି କେବଳ ଜଳଭକ୍ଷ, କେହି ବାୟୁଭକ୍ଷ, କେହି ଫେନଭକ୍ଷ, ଆଉ କେହି ଉଷ୍ମାମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ କରୁଥିଲେ।

Verse 12

जपहोमपराश्चान्ये ध्यानासक्तास्तथा परे । बलिनैवद्यदानैश्च गंधधूपैर्नराधिप

କେହି ଜପ ଓ ହୋମରେ ପରାୟଣ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ ଧ୍ୟାନରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ। ହେ ନରାଧିପ! ସେମାନେ ବଳି, ନୈବେଦ୍ୟ, ଦାନ, ଗନ୍ଧ ଓ ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।

Verse 13

पूजयंतः परां शक्तिं देवीं स्वकार्यहेतवे । एवं तेषां व्रतस्थानां तपसा भावितात्मनाम् । विमुक्तिरभवद्राजन्सर्वेषां कर्मबन्धनात्

ନିଜ ଧର୍ମୋଚିତ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପରାଶକ୍ତି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ପରିଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଥିବା ସେମାନେ ସମସ୍ତେ, ହେ ରାଜନ୍, କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ।

Verse 14

ततः पूर्णे सहस्रांते वर्षाणां नृपसत्तम । देवी प्रत्यक्षतां प्राप्ता कन्यकारूपधारिणी

ତାପରେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ସହିତ ଦେବୀ କନ୍ୟାରୂପ ଧାରଣ କରି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ।

Verse 15

पूर्वं जाता महाराज धूममूर्तिर्भयावहा । ततो ज्वाला ततः कन्या शुक्लवासोऽनुलेपना । दृष्ट्वा तां तुष्टुवुर्देवाः कृतांजलिपुटास्ततः

ପ୍ରଥମେ, ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଭୟାବହ ଧୂମମୂର୍ତ୍ତିରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ପରେ ଜ୍ୱାଳାରୂପେ; ତାପରେ ଶ୍ୱେତବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ ଓ ଅନୁଲେପନରେ ଶୋଭିତ କନ୍ୟାରୂପେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବମାନେ ଅଞ୍ଜଳି ବାନ୍ଧି ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 16

नमोऽस्तु सर्वगे देवि नमस्ते सर्वपूजिते । कामगेऽचिन्त्ये नमस्ते त्रिदशाश्रये

ହେ ସର୍ବବ୍ୟାପିନୀ ଦେବୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ସର୍ବପୂଜିତେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ କାମଦାୟିନୀ, ହେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟେ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ତ୍ରିଦଶାଶ୍ରୟେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 17

नमस्ते परमादेवि ब्रह्मयोने नमोनमः । अर्धमात्रेक्षरे चैव तस्यार्धार्धे नमोनमः

ହେ ପରମାଦେବୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ବ୍ରହ୍ମଯୋନି, ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ହେ ଅର୍ଧମାତ୍ରାଯୁକ୍ତ ଅକ୍ଷରସ୍ୱରୂପିଣୀ, ଏବଂ ତାହାର ଭିତରେ ଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ ‘ଅର୍ଧର ମଧ୍ୟ ଅର୍ଧ’କୁ ମଧ୍ୟ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।

Verse 18

नमस्ते पद्मपत्राक्षि विश्वमातर्नमोनमः । नमस्ते वरदे देवि रजःसत्त्वतमोमयि

ହେ ପଦ୍ମପତ୍ରାକ୍ଷୀ! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ବିଶ୍ୱମାତା! ପୁନଃପୁନଃ ନମୋ ନମଃ। ହେ ବରଦାୟିନୀ ଦେବୀ! ରଜଃ-ସତ୍ତ୍ୱ-ତମୋମୟୀ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 19

स्वस्वरूपस्थिते देवि त्वं च संसारलक्षणम् । त्वं बुद्धिस्त्वं धृतिः क्षांतिस्त्वं स्वाहा त्वं स्वधा क्षमा

ହେ ଦେବୀ! ନିଜ ସ୍ୱସ୍ୱରୂପରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ହିଁ ସଂସାରର ଲକ୍ଷଣ। ତୁମେ ବୁଦ୍ଧି, ତୁମେ ଧୃତି, ତୁମେ କ୍ଷାନ୍ତି; ତୁମେ ସ୍ୱାହା, ତୁମେ ସ୍ୱଧା, ତୁମେ କ୍ଷମା।

Verse 20

त्वं वृद्धिस्त्वं गतिः कर्त्री शची लक्ष्मीश्च पार्वती । सावित्री त्वं च गायत्री अजेया पापनाशिनी

ତୁମେ ହିଁ ବୃଦ୍ଧି, ତୁମେ ହିଁ ଗତି; ତୁମେ ହିଁ କର୍ତ୍ରୀ ଓ ବିଧାତ୍ରୀ। ତୁମେ ଶଚୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ପାର୍ବତୀ। ତୁମେ ସାବିତ୍ରୀ ଓ ଗାୟତ୍ରୀ—ଅଜେୟା, ପାପନାଶିନୀ।

Verse 21

यच्चान्यदत्र देवेशि त्रैलोक्येऽस्तीतिसंज्ञितम् । तद्रूपं तावकं देवि पर्वतेषु च संस्थितम्

ହେ ଦେବେଶି! ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟରେ ଏଠାରେ ‘ଅସ୍ତି’—ଅର୍ଥାତ୍ ‘ଯାହା ଅଛି’—ବୋଲି ଯାହା କୁହାଯାଏ, ହେ ଦେବୀ, ତାହାର ରୂପ ସତ୍ୟରେ ତୁମର ହିଁ; ଏବଂ ସେହି ରୂପ ପର୍ବତମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ସଂସ୍ଥିତ।

Verse 22

वह्निना च यथा काष्ठं तंतुना च यथा पटः । तथा त्वया जगद्व्याप्तं गुप्ता त्वं सर्वतः स्थिता

ଯେପରି କାଠରେ ଅଗ୍ନି ବ୍ୟାପ୍ତ ଥାଏ ଓ ବସ୍ତ୍ରରେ ତନ୍ତୁ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥାଏ, ସେପରି ଏହି ଜଗତ ତୁମେ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ। ଅଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସର୍ବତ୍ର ସ୍ଥିତ।

Verse 23

पुलस्त्य उवाच । एवं स्तुता जगन्माता तानुवाच सुरोत्तमान् । वरो मे याच्यतां शीघ्रमभीष्टः सुरसत्तमाः

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଏପରି ସ୍ତୁତି ପାଇ ଜଗନ୍ମାତା ସେହି ଦେବୋତ୍ତମମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—ହେ ସୁରସତ୍ତମମାନେ, ଶୀଘ୍ର ମୋଠାରୁ ତୁମ ଅଭୀଷ୍ଟ ବର ଯାଚନା କର।

Verse 24

किमत्र गुप्तभावेन तिष्ठथ श्वभ्रमध्यगाः । मद्भक्तानां भयं नास्ति त्रैलोक्येपि चराचरे

ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠାରେ ଗୁପ୍ତଭାବେ, ଗର୍ତ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ରହିଛ? ମୋ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ତ୍ରିଲୋକରେ ମଧ୍ୟ—ଚରାଚରରେ—କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।

Verse 25

देवा ऊचुः । कलिंगेन वयं देवि निरस्ताः संगरे मुहुः । तेन व्याप्तमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ, କଲିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ପରାଜିତ କରି ପଛକୁ ହଟାଇଛି। ତାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ତ୍ରିଲୋକ—ଚରାଚର ସହିତ—ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି।

Verse 26

यज्ञभागो हृतोऽस्माकं दैत्यानां स प्रकल्पितः । तेन स्वर्गः समाक्रान्तः सुराः सर्वे निराकृताः

ଆମର ଯଜ୍ଞଭାଗ ହରଣ କରାଯାଇ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ନିରାକୃତ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 27

हत्वा दैत्यान्यथा भूयः शक्रः स्वपदमाप्नुयात् । तथा कुरु महाभागे वर एषोऽस्मदीप्सितः

ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଯେପରି ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ପୁନଃ ନିଜ ପଦ ପାଉନ୍ତୁ, ହେ ମହାଭାଗେ, ସେପରି କର। ଏହି ବରଟି ଆମର ଇପ୍ସିତ।

Verse 28

देव्युवाच । यथा यूयं मया सृष्टास्तथैवायं महासुरः । विशेषो नास्ति मे कश्चिदुभयोः सुरसत्तमाः

ଦେବୀ କହିଲେ—ଯେପରି ତୁମେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ, ସେପରି ଏହି ମହାସୁର ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟ। ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଉଭୟଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର କୌଣସି ପକ୍ଷପାତ ନାହିଁ।

Verse 29

तस्मात्तान्वारयिष्यामि शक्राद्यांस्त्रिदिवात्पुनः । एवमुक्त्वा वरारोहा प्रेषयामास पार्थिव

ଏହେତୁ ମୁଁ ଶକ୍ର ଆଦିଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ତ୍ରିଦିବରୁ ଫେରାଇଦେବି। ଏମିତି କହି, ହେ ରାଜନ୍, ବରାରୋହା ଦେବୀ ଏକ ଦୂତକୁ ପଠାଇଲେ।

Verse 30

दूतं कलिंगदैत्याय त्यज त्वं त्रिदिवं द्रुतम् । स गत्वा बाष्कलिं दैत्यं सामपूर्वं वचोऽब्रवीत्

ଦେବୀ କଲିଙ୍ଗ ଦାନବଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୂତ ପଠାଇଲେ—“ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ତ୍ରିଦିବ ତ୍ୟାଗ କର।” ସେ ଯାଇ ବାଷ୍କଲି ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ସାମପୂର୍ବକ ମଧୁର ବଚନ କହିଲା।

Verse 31

दूत उवाच । या सा सर्वगता देवी शक्तिरूपा शुचि स्मिता । श्रीमाता जगतां माता देवैराराधिता परा । तेषां तुष्टा च देवी त्वामिदं वचनमब्रवीत्

ଦୂତ କହିଲା—ଯେ ସର୍ବଗତା ଦେବୀ, ଶକ୍ତିସ୍ୱରୂପା, ଶୁଚି ଓ ମୃଦୁସ୍ମିତା; ଯିଏ ଶ୍ରୀମାତା, ଜଗତାମାତା, ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରାଧିତ ପରା—ସେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତୁମକୁ ଏହି ବଚନ କହୁଛନ୍ତି।

Verse 32

स्वस्थानं गच्छ शीघ्रं त्वं शक्रो यातु त्रिविष्टपम् । मद्वाक्याद्दानवश्रेष्ठ देवत्वं न भवेत्तव

“ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ; ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ତ୍ରିବିଷ୍ଟପକୁ ଯାଉ। ହେ ଦାନବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ବଚନରେ ତୁମର ଦେବତ୍ୱ ହେବ ନାହିଁ।”

Verse 33

अहं लोकेश्वरो मत्वा सगर्वमिदमब्रवीत्

“ମୁଁ ହିଁ ଲୋକମାନଙ୍କର ଅଧିପତି” ବୋଲି ଭାବି, ଗର୍ବେ ଉଦ୍ଧତ ହୋଇ ସେ ଏହି କଥା କହିଲା।

Verse 34

पुलस्त्य उवाच । स दूतवचनं श्रुत्वा दानवो मदगर्वितः

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଦୂତର ବଚନ ଶୁଣି, ମଦ-ଗର୍ବରେ ମତ୍ତ ଦାନବ (ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲା)।

Verse 35

न भवद्भ्यस्वहं स्वर्गं प्रयच्छामि कथंचन । दूतोऽवध्यो भवेद्राज्ञामपि वैरे सुदारुणे । एतस्मात्कारणाद्दूत न त्वां प्राणैर्वियोजये

ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ କେବେ ବି ଦେବି ନାହିଁ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ବୈରରେ ମଧ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୂତ ଅବଧ୍ୟ। ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଦୂତ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରାଣ ନେବି ନାହିଁ।

Verse 36

श्रीमातां यदि मे दूत दर्शयिष्यसि चेत्ततः । अभीष्टान्संप्रदास्यामि सत्यमेव ब्रवीम्यहम्

ହେ ଦୂତ, ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଶ୍ରୀମାତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରାଇଦେବ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମ ଅଭୀଷ୍ଟ ବର ଦେବି—ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।

Verse 37

अहं त्वया समं तत्र यास्ये यत्र स्थिता च सा । निग्रहं च करिष्यामि वाक्यं मे सत्यकारणम्

ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ସେଠାକୁ ଯିବି ଯେଉଁଠି ସେ ଅବସ୍ଥିତ; ଏବଂ ମୁଁ ତାକୁ ନିଗ୍ରହ କରିବି—ମୋ କଥା ସତ୍ୟାଧାରିତ।

Verse 38

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा मदोन्मत्तो दूतेन च स दानवः । अर्बुदं प्रययौ तूर्णं रोषेण महता वृतः

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଏପରି କହି ସେ ଦାନବ ଗର୍ବମଦେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ, ଦୂତ ସହିତ ଏବଂ ମହା କ୍ରୋଧରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ଶୀଘ୍ର ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରୟାଣ କଲା।

Verse 39

दृष्ट्वा बाष्कलिमायांतं देवाः शक्रपुरोगमाः । वार्यमाणास्तदा देव्या पलायनपरायणाः

ବାଷ୍କଲି ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ପୁରୋଗାମୀ ଦେବମାନେ—ଦେବୀ ରୋକୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ପଲାୟନକୁ ମନ ଦେଇ ପଳାଇବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।

Verse 40

भयेन महताविष्टा दिशो भेजुः समंततः । अथासौ बाष्कलिः प्राप्तः सैन्येन महता वृतः

ମହାଭୟରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଛିଟିଯାଇଲେ। ତାପରେ ବାଷ୍କଲି ବିଶାଳ ସେନାରେ ଘେରା ହୋଇ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 41

श्रीमाता तिष्ठते यत्र पर्वतेर्बुदसंज्ञके । दूतं च प्रेषयामास तमुवाच नराधिपः

ଯେଉଁଠି ଅର୍ବୁଦନାମକ ପର୍ବତରେ ଶ୍ରୀମାତା ବିରାଜିତ, ସେଠାକୁ ସେ ନରାଧିପ ଦୂତକୁ ପଠାଇ ତାହାକୁ ଏପରି କହିଲା।

Verse 42

बाष्कलिरुवाच । गच्छ दूतवर ब्रूहि श्रीमातां चारुहासिनीम् । भार्या मे भव सुश्रोणि अहं ते वशगः सदा

ବାଷ୍କଲି କହିଲା—ହେ ଦୂତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାଅ; ଚାରୁହାସିନୀ ଶ୍ରୀମାତାଙ୍କୁ କୁହ—‘ହେ ସୁଶ୍ରୋଣି, ତୁମେ ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେଅ; ମୁଁ ସଦା ତୁମ ବଶଗତ ରହିବି।’

Verse 43

भविष्यति हि मे राज्यं सर्वं वशगतं तव । अन्यथा धर्षयिष्यामि सर्वैः सार्द्धं सुरोत्तमैः

ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟ ତୁମ ବଶରେ ଆସିବ। ନଚେତ୍ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ତୁମକୁ ଧର୍ଷି ଦମନ କରିଦେବି।

Verse 44

किमिंद्रेणाल्पवीर्येण किमन्यैश्च वरानने । सहस्राक्षो न मे तुल्यो न मे तुल्याः सुरासुराः

ହେ ବରାନନେ! ଅଳ୍ପବୀର୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କରେ ମୋର କ’ଣ ପ୍ରୟୋଜନ? ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମୋ ସମାନ ନୁହେଁ; ଦେବ କି ଅସୁର କେହି ମୋ ତୁଲ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 45

पुलस्त्य उवाच । एतच्छ्रुत्वा ततो गत्वा स दूतः संन्यवेदयत् । तस्य सर्वं यथावाक्यं तेनोक्तं च महीपते

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଏହା ଶୁଣି ଦୂତ ତାହାଠାରୁ ଯାଇ, ଯଥାବାକ୍ୟ ସମସ୍ତ କଥା ନିବେଦନ କଲା; ହେ ମହୀପତେ! ରାଜା କହିଥିବା ବାକ୍ୟ ସବୁ ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ଜଣାଇଲା।

Verse 46

ततः श्रुत्वा स्मितं कृत्वा चिंतयामास भामिनी । जरा मरणहीनोयं दैत्येन्द्रः शंभुना कृतः

ଏହା ଶୁଣି ସେ ଭାମିନୀ ହସି ଚିନ୍ତା କଲା—ଏହି ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରକୁ ଶମ୍ଭୁ ଜରା ଓ ମରଣରୁ ମୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

Verse 47

कथमस्य मया कार्यो निग्रहो देवताकृते । पुनश्चिंतयते यावत्सा देवी दानवं प्रति । तावत्तत्रागतः शीघ्रं स कामेन परिप्लुतः

ଦେବତାମାନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହାକୁ କିପରି ନିଗ୍ରହ କରିବି?—ଏଭଳି ଦେବୀ ଦାନବ ବିଷୟରେ ପୁନଃ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, କାମରେ ପରିପ୍ଲୁତ ସେ ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 48

अथ दृष्टिनिपातेन सा देवी दानवाधिपम् । व्यलोकयत्ततस्तस्या निश्चयः संबभूव ह

ତେବେ ଦେବୀ କେବଳ ଦୃଷ୍ଟିପାତମାତ୍ରେ ଦାନବାଧିପତିଙ୍କୁ ଅବଲୋକନ କଲେ; ସେହି କ୍ଷଣରୁ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଜନ୍ମିଲା।

Verse 49

ततो जहास सा देवीशनकैर्वृपसत्तम । मुखात्तस्यास्ततः सैन्यं निष्क्रांतमतिभीषणम्

ତାପରେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଦେବୀ ମନ୍ଦ ହାସ କଲେ; ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଅତିଭୀଷଣ ସେନା ବାହାରିଲା।

Verse 50

हस्तिनो हयवर्याश्च पादाताश्च पृथग्विधाः । रथसाहस्रमारूढा योधाश्चापि सहस्रशः

ସେଠାରେ ହାତୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଓ ନାନାପ୍ରକାର ପଦାତି ଥିଲେ; ଏବଂ ହଜାର ରଥରେ ଆରୂଢ଼ ଯୋଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ହଜାରେ ହଜାରେ ଥିଲେ।

Verse 51

तैः सैन्यं दानवेशस्य सर्वं शस्त्रैर्निपातितम् । पश्यतस्तस्य दैत्यस्य निश्चलस्यासुरस्य च

ତାଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଦାନବେଶଙ୍କ ସମଗ୍ର ସେନା ନିପାତିତ ହେଲା; ଏବଂ ସେ ନିଶ୍ଚଳ ଦୈତ୍ୟ, ସେ ଅସୁର, ଦେଖି ରହିଲା।

Verse 52

हते सैन्य बले तस्मिन्निंद्राद्यास्त्रिदिवौकसः । तामूचुर्वचनं देवि दानवं हन्तुमर्हसि । नास्मिञ्जीवति नो राज्यं स्वर्गे देवि भविष्यति

ସେହି ସେନାବଳ ନିହତ ହେବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ତ୍ରିଦିବବାସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— “ହେ ଦେବୀ, ଦାନବକୁ ବଧ କରିବା ଆପଣଙ୍କ ଉଚିତ। ସେ ଜୀବିତ ଥିଲେ, ହେ ଦେବୀ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆମର ରାଜ୍ୟ ରହିବ ନାହିଁ।”

Verse 53

पुलस्त्य उवाच । श्रुत्वा तद्वचनं तेषां ज्ञात्वा तं मृत्युवर्जितम् । पर्वतस्य महाशृंगं दत्त्वा तस्योपरि स्वयम्

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ତାଙ୍କର ବଚନ ଶୁଣି ଏବଂ ସେ ମୃତ୍ୟୁବର୍ଜିତ ବୋଲି ଜାଣି, ଦେବୀ ପର୍ବତର ମହାଶୃଙ୍ଗ ଦାନ କରି ସ୍ୱୟଂ ତାହାର ଉପରେ ଆସୀନ ହେଲେ।

Verse 54

निविष्टा सा जगन्माता श्रीमाता कामरूपिणी । हिताय जगतां राजन्नद्यापि वरपर्वते । तत्रैव वसते साक्षान्नृणां कामप्रदायिनी

ସେଇ ଜଗନ୍ମାତା—ଶ୍ରୀମାତା, କାମରୂପିଣୀ—ଜଗତର ହିତାର୍ଥେ ସେଠାରେ ଆସୀନ ହେଲେ। ହେ ରାଜନ, ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେ ବରପର୍ବତରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ବସି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ କାମନାଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।

Verse 55

एतस्मिन्नेव काले तु सर्वे देवाः सवासवाः । तुष्टुवुस्तां महाशक्तिं भयहन्त्रीं प्रहर्षिताः

ସେହି ସମୟରେ, ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ସହ ସମସ୍ତ ଦେବତା ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଭୟହନ୍ତ୍ରୀ ସେଇ ମହାଶକ୍ତିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 56

प्रसन्नाऽभूत्ततो देवी तेषां तत्र नराधिप । स्वंस्वं स्थानं सुराः सर्वे परियांतु गतव्यथाः । गत्वा स्थानं स्वकं सर्वे परिपांतु गतव्यथाः

ତାପରେ, ହେ ନରାଧିପ, ଦେବୀ ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—“ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଜ ନିଜ ଧାମକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ, ବ୍ୟଥାରହିତ ହୁଅନ୍ତୁ; ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ।”

Verse 57

वरं वरय देवेन्द्र ब्रूहि यत्ते मनोगतम् । तत्सर्वं संप्रदास्यामि तुष्टाहं भक्तितस्तव

“ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ବର ଚାହ; ତୋ ମନରେ ଯାହା ଅଛି କହ। ତୋର ଭକ୍ତିରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ—ସେ ସବୁ ମୁଁ ତୋତେ ପ୍ରଦାନ କରିବି।”

Verse 58

इन्द्र उवाच । यदि तुष्टासि मे देवि शाश्वते भक्तिवत्सले । अत्रैव स्थीयतां तावत्स्वर्गे यावदहं विभुः

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ, ଯଦି ତୁମେ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ହେ ଶାଶ୍ୱତୀ ଭକ୍ତବତ୍ସଲେ, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅଧିପତି ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ହିଁ ରୁହ।

Verse 59

प्रशास्मि राज्यं देवेशि शाश्वते भक्तवत्सले । अजरश्चामरश्चैव यतो दैत्यः सुरेश्वरि

ହେ ଦେବେଶୀ, ଶାଶ୍ୱତୀ ଭକ୍ତବତ୍ସଲେ! ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଛି; ହେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ, ତୁମ ପ୍ରଭାବରୁ ‘ଅଜର’ ଓ ‘ଅମର’ ନାମକ ଦୈତ୍ୟ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହେଲେ।

Verse 60

हरेण निर्मितः पूर्वं येन तिष्ठति निश्चलः । प्रसादात्तव लोकाश्च त्रयः संतु निरामयाः

ଯେ ପୂର୍ବେ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇ ଅଚଳ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ—ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ତିନି ଲୋକ ନିରାମୟ ହେଉ।

Verse 61

अत्र त्वां पूजयिष्यामो वयं सर्वे समेत्य च । चैत्रशुक्लचतुर्द्दश्यां दृष्ट्वा त्वां यांतु सद्गतिम्

ଏଠାରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ତୁମ ପୂଜା କରିବୁ; ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ତୁମ ଦର୍ଶନ କରି ଲୋକେ ସଦ୍ଗତି ପାଉନ୍ତୁ।

Verse 62

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षः सर्वदेवैः समन्वितः । हृष्टस्त्रिविष्टपं प्राप्तो देव्यास्तस्याः प्रभावतः

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଏପରି କହି ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ, ସେଇ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଭାବରୁ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ (ସ୍ୱର୍ଗ)କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 63

सापि तत्र स्थिता देवी देवानां हितकाम्यया

ଦେବମାନଙ୍କ ହିତକାମନାରେ ସେ ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ।

Verse 64

यस्तां पश्यति चैत्रस्य चतुर्द्दश्यां सिते नृप । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्ज्जितम्

ହେ ନୃପ, ଯେ ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ଜରାମରଣବର୍ଜିତ ପରମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 65

किं व्रतैर्नियमैर्वापि दानैर्दत्ते नराधिप । सर्वे तद्दर्शनस्यापि कलां नार्हंति षोडशीम्

ହେ ନରାଧିପ, ବ୍ରତ-ନିୟମ କିମ୍ବା ଦାନଧର୍ମର କଣ ଆବଶ୍ୟକ? ସେସବୁ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦର୍ଶନର ପୁଣ୍ୟର ଷୋଡଶୀ କଳାକୁ ମଧ୍ୟ ସମ ନୁହେଁ।

Verse 66

तत्रैव पादुके दिव्ये तया न्यस्ते नराधिप । यस्ते पश्यति भूयोऽसौ संसारं न हि पश्यति । सर्वान्कामानवाप्नोति इह लोके परत्र च

ହେ ନରାଧିପ, ସେଠାରେ ଦେବୀ ନ୍ୟସ୍ତ କରିଥିବା ଦିବ୍ୟ ପାଦୁକା ଅଛି। ଯେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ପୁଣି ସଂସାରକୁ ଦେଖେନାହିଁ; ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 67

ययातिरुवाच । कस्मिन्काले द्विजश्रेष्ठ देव्या मुक्तेऽत्र पादुके । कस्माच्च कारणाद्ब्रूहि सर्वं विस्तरतो मम

ଯୟାତି କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବୀ କେଉଁ ସମୟରେ ଏହି ପାଦୁକାଗୁଡ଼ିକୁ ଏଠାରେ ଛାଡ଼ିଗଲେ? କେଉଁ କାରଣରୁ? ମୋତେ ସବୁ ବିସ୍ତାରରେ କୁହ।

Verse 68

पुलस्त्य उवाच । तां देवीं मानवाः सर्वे संवीक्ष्य नृपसत्तम । प्राप्नुवंति परां सिद्धिं द्विविधां धर्मकारिणः

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ଧର୍ମାଚରଣକାରୀ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱିବିଧ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 69

एतस्मिन्नेव काले तु यज्ञदानादिकाः क्रियाः । प्रणष्टा भूतले राजंस्तीर्थयात्राव्रतोद्भवाः

ସେଇ ସମୟରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଭୂତଳରେ ଯଜ୍ଞ-ଦାନାଦି କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ଲୁପ୍ତ ହେଲା; ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଓ ବ୍ରତରୁ ଉଦ୍ଭବ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନମାନେ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲେ।

Verse 70

शून्यास्ते नरकाः सर्वे संबभूवुर्यमस्य ये । यज्ञभागविहीनाश्च देवाः कष्टमुपागताः

ଯମଙ୍କର ସମସ୍ତ ନରକ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲା; ଯଜ୍ଞଭାଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ଦେବମାନେ କଷ୍ଟରେ ପଡ଼ିଲେ।

Verse 71

अथ सर्वे नृपश्रेष्ठ देवास्तत्र समागताः । ऊचुर्गत्वाऽर्बुदं तत्र श्रीमातां परमे श्वरीम्

ତାପରେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ସେଠାରେ ସମାଗତ ହେଲେ। ଅର୍ବୁଦକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଶ୍ରୀମାତା ପରମେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 72

देवा ऊचुः । अग्निष्टोमादिकाः सर्वाः क्रिया नष्टाः सुरेश्वरि । मर्त्यलोके वयं तेन कर्मणातीव पीडिताः

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ! ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା। ସେଇ କର୍ମର ଅଭାବରୁ ଆମେ ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡିତ।

Verse 73

दृष्ट्वा त्वां देवि पाप्मानः सिद्धिं यांति सपूर्वजाः । तस्माद्यथा वयं पुष्टिं व्रजामस्ते प्रसादतः

ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ସହିତ ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି। ତେଣୁ ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ପୁଷ୍ଟି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଉ।

Verse 74

न निष्क्रामति दैत्यश्च बाष्कलिस्त्वं तथा कुरु

ଏବଂ ବାଷ୍କଲି ନାମ ଦାନବ ବାହାରକୁ ନିଷ୍କ୍ରମଣ କରୁନାହିଁ; ତେଣୁ ତୁମେ ଏମିତି କର, ଯେପରି ସେ ରୋକାଯାଇ ରହେ।

Verse 75

पुलस्त्य उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा संचिंत्य सुचिरं तदा । मुक्त्वा स्वे पादुके तत्र कृत्वा चाश्मसमुद्भवे । देवानुवाच राजेंद्र सर्वानर्त्तिमुपागतान्

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେ ତେବେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚିନ୍ତା କଲେ। ପରେ ନିଜ ପାଦୁକା ସେଠାରେ ରଖି, ଶିଳାଜ ପୀଠ ଉପରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଦୁଃଖାକ୍ରାନ୍ତ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 76

श्रीदेव्युवाच । युष्मद्वाक्येन त्यक्तो हि मयाऽयं पर्वतोत्तमः । विन्यस्ते पादुके तस्य रक्षार्थं बाष्कलेः सुराः

ଶ୍ରୀଦେବୀ କହିଲେ—ତୁମମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ମୁଁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛି। ହେ ସୁରମାନେ, ବାଷ୍କଲିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେଠାରେ ମୋ ପାଦୁକା ସ୍ଥାପନ କରିଛି।

Verse 77

मत्पादुकाभराक्रांतो न स दैत्यः सुरोत्तमाः । स्थानात्प्रचलितुं शक्तः स्तंभितः स्याद्यथा मया

ହେ ସୁରୋତ୍ତମମାନେ, ମୋ ପାଦୁକାର ଭାରରେ ଚାପି ପଡ଼ିଥିବା ସେ ଦାନବ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ଚଳିତ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଯେପରି ତାକୁ ସ୍ତମ୍ଭିତ କରିଛି, ସେପରି ସେ ଅଚଳ ରହିବ।

Verse 78

एतच्छास्त्रं मया कृत्स्नं पादुकार्थं विनिर्मितम् । अध्यात्मकं हितार्थाय प्राणिनां पृथिवीतले

ଏହି ସମଗ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର ମୁଁ ପାଦୁକାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ରକ୍ଷା-ତତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ରଚନା କରିଛି। ଏହା ଅଧ୍ୟାତ୍ମମୟ ଏବଂ ପୃଥିବୀତଳର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ।

Verse 79

शास्त्रमार्गेण चानेन भक्त्या यः पादुके मम । पूजयिष्यति सिद्धिः स्यात्तस्य मद्दर्शनोद्भवा

ଶାସ୍ତ୍ରମାର୍ଗ ଅନୁସାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଯେ ମୋ ପାଦୁକାକୁ ପୂଜିବ, ତାହାର ସିଦ୍ଧି ମୋ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନର ପ୍ରସାଦରୁ ନିଶ୍ଚୟ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବ।

Verse 80

चैत्रशुक्लचतुर्द्दश्यामहमत्रार्बुदे सदा । अहोरात्रे वसिष्यामि सुगुप्ता गिरिगह्वरे

ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ମୁଁ ସଦା ଏଠାରେ ଅର୍ବୁଦରେ ରହିବି; ପର୍ବତର ଗୁହାଗହ୍ୱରେ ସୁଗୁପ୍ତ ହୋଇ ଦିନରାତି ବସିବି।

Verse 81

पर्वतोऽयं ममाभीष्टो न च त्यक्तुं मनो दधे । तथापि संपरित्यक्तो युष्माकं हितकाम्यया

ଏହି ପର୍ବତ ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ; ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ମୋ ମନ ମାନୁନଥିଲା। ତଥାପି ତୁମମାନଙ୍କ ହିତକାମନାରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଛି।

Verse 82

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा तु सा देवी समंताद्देवकिंनरैः । स्तूयमाना ययौ स्वर्गं मुक्त्वा ते पादुके शुभे

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଏଭଳି କହି ସେ ଦେବୀ, ଚାରିଦିଗରୁ ଦେବ ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ ହୋଇ, ସେଇ ଶୁଭ ପାଦୁକାକୁ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଗମନ କଲେ।

Verse 83

अद्यापि सिद्धिमायांति योगिनो ध्यानतत्पराः । तन्निष्ठास्तद्गतप्राणा यथा देव्याः प्रदर्शनात्

ଆଜି ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନପରାୟଣ ଯୋଗୀମାନେ—ଦେବୀରେ ଅଚଳ ନିଷ୍ଠା ଧରି, ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରାଣ ତାଙ୍କରେ ଲୀନ—ଦେବୀଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରକାଶ ପରି ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି।

Verse 84

एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्व परिपृच्छसि । श्रीमातासंभवं पुण्यं पादुकाभ्यां च भूमिप

ହେ ଭୂମିପ! ତୁମେ ଯାହା ମୋତେ ପଚାରିଥିଲ—ଶ୍ରୀମାତାଠାରୁ ଜନିତ ପୁଣ୍ୟ ଓ ସେହି ପବିତ୍ର ପାଦୁକାଦ୍ୱୟ ବିଷୟରେ—ସେ ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।

Verse 85

यस्त्वेतत्पठते भक्त्या श्लाघते वाऽथ यो नरः । सर्वपापैर्महाराज मुच्यते ज्ञानतत्परः

ହେ ମହାରାଜ! ଯେ କେହି ଏହାକୁ ଭକ୍ତିରେ ପଢ଼େ—କିମ୍ବା ଏହାର ସ୍ତୁତି କରେ—ସେ ସର୍ବ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସତ୍ୟଜ୍ଞାନରେ ତତ୍ପର ହୁଏ।