Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6
Devanagari script
पुलस्त्य उवाच । स तासां वचनं श्रुत्वा गतो यत्र निशाकरः । अब्रवीच्च समं पश्य सर्वासु तनयासु मे
Transliteration
pulastya uvāca | sa tāsāṃ vacanaṃ śrutvā gato yatra niśākaraḥ | abravīcca samaṃ paśya sarvāsu tanayāsu me
Translation
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ସେମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଦକ୍ଷ ଯେଉଁଠାରେ ନିଶାକର (ଚନ୍ଦ୍ର) ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ—“ମୋ ସମସ୍ତ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସମଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖ।”
Word by Word
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
तासाम्of them (those women)
तासाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग
वचनम्words/speech
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
गतःwent
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृसम्बन्धे (सः)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक-सम्बन्ध (relative adverb: where)
निशाकरःthe Moon (night-maker)
निशाकरः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (निशायाः करः)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चand
च:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
समम्equally
समम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
पश्यlook/see
पश्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वासुin all
सर्वासु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन; विशेषण (तनयासु)
तनयासुamong (my) daughters
तनयासु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतनया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
मेmy/of me
मे:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन (enclitic)
Speaker
Pulastya
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Prabhāsa
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Dakṣa approaches Niśākara (Candra) and instructs him to look equally upon all his daughters; a moral, court-like scene with restrained emotion.
Characters & Entities
P
PulastyaD
DakṣaN
Niśākara (Candra)FAQs
Dharma requires impartiality; elders must correct imbalance to preserve harmony in family and cosmos.
No tīrtha is mentioned; the verse centers on moral instruction within the Arbuda-khaṇḍa narrative.
None.