Adhyaya 93

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यदपि तत्रास्ति गोमुखाख्यं सुशोभनम् । यद्गोवक्त्रात्पुरा लब्धं सर्वपातकनाशनम्

ସୂତ କହିଲେ—ସେଠାରେ ‘ଗୋମୁଖ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଅତି ଶୋଭନ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ଯାହା ପୁରାତନ କାଳରେ ଗୋର ମୁଖରୁ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରେ।

Verse 2

पुरासीदत्र गोपालः कश्चित्कुष्ठसमावृतः । चमत्कारपुरं विप्र अतीव क्षामतां गतः

ପୂର୍ବକାଳରେ ସେଠାରେ କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ଆବୃତ ଜଣେ ଗୋପାଳ ଥିଲା। ହେ ବିପ୍ର! ‘ଚମତ୍କାରପୁର’ ନାମକ ନଗରରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ ଓ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା।

Verse 3

कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन मार्गेण गोकुलम् । मध्याह्नसमये प्राप्तं चंद्रे चित्रासमन्वितः

ତାପରେ କିଛି ସମୟ ପରେ ସେହି ପଥରେ ଯାଇ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ଗୋକୁଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲା; ସେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ଚିତ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଥିଲା।

Verse 4

एकादश्यां तृषार्त्तं च भास्करे वृषसंस्थिते । एकयापि ततो धेन्वा तृणस्तम्बमतीव हि । नीलमालोकितं तत्र दूरादेत्य प्रहर्षिता

ଏକାଦଶୀ ଦିନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ବୃଷ ରାଶିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ତୃଷାର୍ତ୍ତ ଜଣେ ଧେନୁ ଦୂରରୁ ସେଠାରେ ନୀଳାଭ ଦିଶୁଥିବା ଘାସର ଗୁଛ ଦେଖିଲା। ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ନିକଟେ ଆସି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରହର୍ଷିତ ହେଲା।

Verse 5

दन्तैर्द्रुतं समुत्पाट्य यावदाकर्षति द्विजाः । तावत्तज्जडमार्गेण तोयधारा विनिर्गता

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ସେ ଦାନ୍ତରେ ତାହାକୁ ଶୀଘ୍ର ଉପାଡ଼ି ଟାଣିବା ସହିତ, ସେଇ କଠିନ ଗଢ଼ା ପଥରେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଜଳଧାରା ବାହାରିଲା।

Verse 6

अथास्वाद्य तृणं तस्मात्तृषार्ता च शनैःशनैः । पपौ तोयं सुविश्रब्धा सुस्वादु क्षीरसंनिभम्

ତାପରେ ସେ ତୃଣର ଆସ୍ୱାଦ ନେଇ, ତୃଷାର୍ତ୍ତ ଗାଈ ଧୀରେ ଧୀରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ସେ ଜଳ ପିଲା—ରୁଚିରେ ମଧୁର, କ୍ଷୀରସଦୃଶ।

Verse 7

तस्या वेगेन तत्तोयं पिबन्त्यास्तत्रभूतले । गर्ता जाता सुविस्तीर्णा सलिलेन समावृता

ସେ ଉତ୍ସାହ ଓ ବେଗରେ ସେ ଜଳ ପିଉଥିବାବେଳେ, ସେଇ ଭୂମିରେ ଏକ ବିଶାଳ ଗର୍ତ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଏବଂ ତାହା ଜଳରେ ପୂରି ଆବୃତ ହେଲା।

Verse 8

ततोऽन्याः शतशो गावः पपुस्तोयं मुनिर्मलम् । तृषार्त्तास्तद्द्विजश्रेष्ठाः पीयूषरससंनिभम्

ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଶତଶଃ ଗାଈ ତୃଷାର୍ତ୍ତ ହୋଇ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେ ମୁନି-ନିର୍ମଳ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଜଳକୁ ପୀୟୂଷରସ ସଦୃଶ ପିଲେ।

Verse 9

यथायथा गता गावस्तत्र तोयं पिबंति ताः । सा गर्ता वक्त्रसंस्पर्शाद्वृद्धिं याति तथा तथा

ଯେତେ ଯେତେ ଗାଈ ସେଠାକୁ ଯାଇ ଜଳ ପିଲେ, ସେତେ ସେତେ ତାଙ୍କ ମୁଖସ୍ପର୍ଶରେ ସେ ଗର୍ତ୍ତ ବଢ଼ିଗଲା ଏବଂ ଅଧିକାଧିକ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା।

Verse 10

ततश्च गोकुले कृत्स्ने जाते तृष्णाविवर्जिते । गोपालोऽपि तृषार्तस्तु तस्मिंस्तोये विवेश च

ତେବେ ସମଗ୍ର ଗୋକୁଳ ତୃଷ୍ଣାମୁକ୍ତ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ ଗୋପାଳ ମଧ୍ୟ ସେହି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 11

अंगं प्रक्षाल्य पीत्वापो यावन्निष्क्रामति द्रुतम् । तावत्पश्यति गात्रं स्वं द्वादशार्कसमप्रभम्

ସେ ଦେହ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି ସେହି ଜଳ ପିଲା; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହା ଶୀଘ୍ର ବାହାରି ଯାଇନଥିଲା, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ଅଙ୍ଗକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ ଦେଖିଲା।

Verse 12

ततो विस्मयमापन्नो गत्वा स्वीयं निकेतनम् । वृतांतं कथयामास लोकानां पुरतोऽखिलम्

ତାପରେ ବିସ୍ମୟାକୁଳ ହୋଇ ସେ ନିଜ ନିବାସକୁ ଯାଇ, ଲୋକମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସମଗ୍ର ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହିଲା।

Verse 13

तृणस्तम्बं यथा धेन्वा तत्रोत्पाट्य प्रशक्तितः । यथा विनिर्गतं तोयं यथा तेनावगाहितम्

ସେ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲା—ସେଠାରେ ଧେନୁ ଯେପରି ବଳପୂର୍ବକ ତୃଣସ୍ତମ୍ବ ଉପାଡ଼ିଦେଲା, ସେପରି ଜଳ କିପରି ଫୁଟି ବାହାରିଲା, କିପରି ଉଦ୍ଗତ ହେଲା ଏବଂ ସେ ତାହାରେ କିପରି ସ୍ନାନ କଲା।

Verse 15

भवंति च विनिर्मुक्ता रोगैः पापैश्च तत्क्षणात् । अपापाश्च पुनर्यांति तत्क्षणात्त्रिदिवालयम्

ସେମାନେ ସେହି କ୍ଷଣରେ ରୋଗ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ନିଷ୍ପାପ ହୋଇ ସେହି କ୍ଷଣରେ ତ୍ରିଦିବଧାମକୁ ପୁନଃ ଗମନ କରନ୍ତି।

Verse 16

ततःप्रभृति तत्ख्यातं तीर्थं गोमुखसंज्ञितम् । गोमुखाद्भूतले जातं यतश्चैवं द्विजोत्तमाः

ସେତେବେଳୁ ସେ ତୀର୍ଥ ‘ଗୋମୁଖ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା; କାରଣ ଗୋମୁଖରୁ ଭୂତଳେ ତାହା ଉଦ୍ଭବିତ ହୋଇଥିଲା—ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ।

Verse 17

अथ भीतः सहस्राक्षस्तद्दृष्ट्वा स्वर्गदायकम् । अक्लेशेन मनुष्याणां पूरयामास पांसुभिः

ତାପରେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) ତାହା ସ୍ୱର୍ଗଦାୟକ ବୋଲି ଦେଖି ଭୀତ ହେଲେ; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅକ୍ଲେଶେ ନ ପାଉନ୍ତୁ ବୋଲି ସେ ତାହାକୁ ବାଳୁକାରେ ପୂରିଦେଲେ।

Verse 18

ऋषय ऊचुः । किं तत्कारणमादिष्टं येन तत्तादृशं जलम् । तस्मात्स्थानाद्विनिष्क्रांतं सूतपुत्र वदस्व नः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—କେଉଁ ନିୟତ କାରଣରୁ ସେପରି ଜଳ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତ ହେଲା? ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ଆମକୁ କହ।

Verse 19

सूत उवाच । अत्र पूर्वं तपस्तप्तमम्बरीषेण भूभुजा । पुत्र शोकाभिभूतेन तोषितो गरुडध्वजः

ସୂତ କହିଲେ—ଏଠାରେ ପୂର୍ବକାଳରେ ପୁତ୍ରଶୋକରେ ଅଭିଭୂତ ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ତପ କରିଥିଲେ; ତାହାରେ ଗରୁଡଧ୍ୱଜ (ବିଷ୍ଣୁ) ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 20

तस्य पुत्रः सुविख्यातः सुवर्चा इति विश्रुतः । एको बभूव वृद्धत्वे कथंचिद्द्विजसत्तमाः

ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ‘ସୁବର୍ଚ୍ଚା’ ନାମରେ ଅତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ; ରାଜା ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିପରି ଯେ ସେ ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ହେଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମମାନେ।

Verse 21

पूर्वकर्मविपाकेन स बालोऽपि च तत्सुतः । कुष्ठव्याधिसमाक्रांतः पितृमातृसुदुःखदः

ପୂର୍ବକର୍ମର ବିପାକରେ ସେହି ପୁତ୍ର, ଶିଶୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଦେଲା।

Verse 22

अथ तत्कामिकं क्षेत्रं स गत्वा पृथिवीपतिः । चकार रोगनाशाय स्वपुत्रार्थं महत्तपः

ତାପରେ ପୃଥିବୀପତି ରାଜା ସେହି କାମ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇ, ନିଜ ପୁତ୍ରର ରୋଗନାଶ ପାଇଁ ମହାତପ କଲେ।

Verse 23

ततस्तुष्टिं गतस्तस्य स्वयमेव जनार्दनः । प्रदाय दर्शनं वाक्यं ततः प्रोवाच सादरम्

ତେବେ ତାହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସ୍ୱୟଂ ଜନାର୍ଦନ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ; ତାପରେ ସାଦରରେ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 24

परितुष्टोऽस्मि ते वत्स तस्माच्चित्तेऽभिवांछितम् । प्रार्थयस्व प्रयच्छामि वरं पुत्र न संशयः

‘ବତ୍ସ, ମୁଁ ତୋପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ; ତେଣୁ ତୋ ଚିତ୍ତର ଅଭିଲାଷିତ ଯାହା, ତାହା ପ୍ରାର୍ଥନା କର। ପୁତ୍ର, ମୁଁ ବର ଦେବି—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।’

Verse 25

राजोवाच । ममायं संमतः पुत्रो ग्रस्तः कुष्ठेन केशव । बालोऽपि तत्कुरुष्वास्य कुष्ठव्याधिपरिक्षयम्

ରାଜା କହିଲେ: ‘ହେ କେଶବ, ମୋର ଏହି ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର କୁଷ୍ଠରେ ଗ୍ରସ୍ତ। ଶିଶୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କୃପାକରି ଏହାର କୁଷ୍ଠବ୍ୟାଧିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିକ୍ଷୟ କରନ୍ତୁ।’

Verse 26

श्रीभगवानुवाच । एष आसीत्पुरा राजा मेघवाहनसंज्ञितः । ब्रह्मण्यश्च कृतज्ञश्च सर्वशास्त्रार्थपारगः

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ପୂର୍ବକାଳରେ ଏହିଜଣେ ମେଘବାହନ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ, କୃତଜ୍ଞ ଓ ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥପାରଗ।

Verse 27

कस्यचित्त्वथ कालस्य ब्राह्मणोऽनेन घातितः । अंतःपुरे निशाकाले प्रविष्टो जारकर्मकृत

କିନ୍ତୁ ଏକ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ ହେଲେ—ଯିଏ ରାତିରେ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଜାରକର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ।

Verse 28

अथ पश्यति यावत्स प्रभातेऽभ्युदिते रवौ । यज्ञोपवीतसंयुक्तस्तावत्स द्विजरूपधृक्

ତାପରେ ପ୍ରଭାତେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେବା ସହିତ ସେ ଦେଖିଲା—ସେ ଯଜ୍ଞୋପବୀତଧାରୀ, ଦ୍ୱିଜରୂପଧାରୀ ଥିଲା।

Verse 29

अथ तं ब्राह्मणं मत्वा घृणाविष्टः सुदुःखितः । गत्वा काशीपुरीं पश्चात्तपश्चक्रे समाहितः

ତାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଜାଣି ସେ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ ଓ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଆବୃତ ହେଲା। ପରେ କାଶୀପୁରୀକୁ ଯାଇ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତେ ତପ କଲା।

Verse 30

राज्ये पुत्रं समाधाय वैराग्यं परमं गतः । नियतो नियताहारो भिक्षान्नकृतभोजनः

ରାଜ୍ୟରେ ପୁତ୍ରକୁ ସିଂହାସନେ ବସାଇ ସେ ପରମ ବୈରାଗ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା। ସଂଯମୀ ଓ ମିତାହାରୀ ହୋଇ ଭିକ୍ଷାଲବ୍ଧ ଅନ୍ନମାତ୍ର ଭୋଜନ କଲା।

Verse 31

ततः कालेन संप्राप्तो यमस्य सदनं प्रति । विपाप्मापि च चिह्नेन युक्तोऽयं पृथिवीपतिः

ତାପରେ କାଳକ୍ରମେ ସେ ରାଜା ଯମଙ୍କ ସଦନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ପାପମୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କର୍ମର ଏକ ଚିହ୍ନ ତାଙ୍କରେ ରହିଗଲା।

Verse 32

ब्रह्मघातोद्भवेनैव बालभावेऽपि संस्थिते । येऽत्र कुष्ठसमायुक्ता दृश्यंते मानवा भुवि । तैर्नूनं ब्राह्मणाघातो विहितश्चान्यजन्मनि

ଏଠାରେ ପୃଥିବୀରେ ଶିଶୁବୟସରେ ମଧ୍ୟ ଯେମାନେ କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ଫଳ; ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣବଧ କରିଥିଲେ।

Verse 33

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यो गत्वा श्राद्धमाचरेत् । पितॄणां चैव सर्वेषामनृणः स प्रजायते

ଯେ ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଋଣମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 34

न ब्राह्मणवधाद्बाह्यं कुष्ठव्याधिः प्रजायते । एतत्सत्यं विजानीहि वदतो मम भूपते

ବ୍ରାହ୍ମଣବଧ ବ୍ୟତୀତ କୁଷ୍ଠବ୍ୟାଧି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣରୁ ଜନ୍ମେ ନାହିଁ; ହେ ରାଜନ୍, ମୋ କଥାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଜାଣ।

Verse 35

अंबरीष उवाच । एतदर्थं सुराधीश मया त्वं पूजितः प्रभो । प्रसन्ने त्वयि देवेश नासाध्यं विद्यते भुवि

ଅମ୍ବରୀଷ କହିଲେ—ହେ ସୁରାଧୀଶ, ପ୍ରଭୁ! ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜିଛି। ହେ ଦେବେଶ, ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ପୃଥିବୀରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ଅସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 36

एवमुक्तस्ततस्तेन भगवान्मधुसूदनः । पातालजाह्नवीतोयं स सस्मार समाधिना

ତାହାଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଭଗବାନ୍ ମଧୁସୂଦନ ସମାଧିରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପାତାଳସ୍ଥ ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା) ଜଳକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।

Verse 37

सा ध्याता सहसा तेन विष्णुना प्रभविष्णुना । कृत्वा तु विवरं सूक्ष्मं विनिष्क्रांताऽथ तत्क्षणात्

ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ସହିତ, ସେ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବିବର ସୃଷ୍ଟି କରି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 38

ततः प्रोवाच वचनमंबरीषं चतुर्भुजः । निमज्जतु सुतस्तेऽत्र सुपुण्ये जाह्नवीजले

ତାପରେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ପ୍ରଭୁ ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କୁ କହିଲେ— “ତୁମ ପୁତ୍ର ଏଠାରେ ଏହି ଅତିପୁଣ୍ୟମୟ ଜାହ୍ନବୀ ଜଳରେ ନିମଜ୍ଜନ କରୁ।”

Verse 39

येन कुष्ठविनिर्मुक्तस्तत्क्षणादेव जायते । तथा ब्रह्मवधोद्भूतैः पातकैरुपपातकैः

ଯେହି (ନିମଜ୍ଜନ) ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସେଇ କ୍ଷଣରେ କୁଷ୍ଠରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାଜନିତ ପାତକ ଓ ଉପପାତକରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

Verse 40

एतस्मिन्नेव काले तु समानीय सुतं नृपः । स्नापयामास तत्तोयैः प्रत्यक्षं शार्ङ्गधन्वनः

ସେଇ ସମୟରେ ରାଜା ପୁତ୍ରକୁ ସେଠାକୁ ଆଣି, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱା (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସନ୍ନିଧିରେ, ସେହି ଜଳରେ ତାକୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ।

Verse 41

ततः स बालकः सद्यः स्नातमात्रो द्विजोत्तमाः । कुष्ठव्याधिविनिर्मुक्तो जातो बालार्कसंनिभः

ତେବେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ସେ ବାଳକ ସ୍ନାନମାତ୍ରେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ କୁଷ୍ଠରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରଭାତର ଉଦୟମାନ ବାଳସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା।

Verse 42

ततः प्रणम्य तं देवं हर्षेण महताऽन्वितः । पित्रा समं जगामाथ स्वकीयं भवनं द्विजाः

ତାପରେ ସେ ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ମହାହର୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପିତାଙ୍କ ସହ ନିଜ ଘରକୁ ଗଲା।

Verse 43

तस्मिन्गते महीपाले सपुत्रे तत्क्षणाद्धरिः । तद्रंध्रं पूरयामास यथा नो वेत्ति कश्चन

ସେ ରାଜା ପୁତ୍ରସହିତ ଚାଲିଗଲାପରେ, ହରି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସେଇ ରନ୍ଧ୍ରକୁ ପୂରିଦେଲେ, ଯେପରି କେହି ତାହା ଜାଣିନ ପାରେ।

Verse 44

एतस्मात्कारणात्पूर्वं तत्तोयं सर्वपापहृत् । यद्गोमुखेन भूयोऽपि भूतले प्रकटीकृतम्

ଏହି କାରଣରୁ ସେଇ ଜଳ ପୂର୍ବକାଳରୁ ସର୍ବପାପହର; କାରଣ ଗୋମୁଖ ଦ୍ୱାରା ତାହା ପୁନର୍ବାର ଭୂତଳେ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇଥିଲା।

Verse 46

व्याधयोपि महारौद्रा दद्रुपामा समुद्भवाः । उपसर्गोद्भवाश्चैव विस्फोटकविचर्चिका

ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ବ୍ୟାଧିମାନେ ମଧ୍ୟ—ଉପସର୍ଗଜନ୍ୟ ଦଦ୍ରୁ (ଦାଦ) ଓ ବିଚର୍ଚ୍ଚିକା (ଏକ୍ଜିମା), ଏବଂ ବିସ୍ଫୋଟକ (ଫୋଡା-ଫୁଁସି) ପ୍ରଭୃତି ଚର୍ମରୋଗ—ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 47

निष्कामस्तु पुनर्मर्त्यो यः स्नानं तत्र भक्तितः । कुरुते याति लोकं स देवदेवस्य चक्रिणः

ଯେ ନିଷ୍କାମ ମର୍ତ୍ୟ ଭକ୍ତିସହିତ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଦେବଦେବ ଚକ୍ରଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 48

यस्मिन्दिने समानीता सा गंगा तत्र विष्णुना । तस्मिन्दिने वृषे सूर्यः स्थितश्चित्रासु चंद्रमाः

ଯେଦିନ ବିଷ୍ଣୁ ସେଇ ଗଙ୍ଗାକୁ ସେଠାକୁ ଆଣିଥିଲେ, ସେହି ଦିନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବୃଷଭ ରାଶିରେ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଚିତ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 49

अद्यापि तज्जलस्पर्शात्सुपवित्रो धरातले । यः स्नानं सूर्यवारेण कुरुतेऽर्कोदयं प्रति । तस्य नाशं द्रुतं यांति गलगंडादिका इह

ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେଇ ଜଳର ସ୍ପର୍ଶରେ ଧରାତଳରେ ମନୁଷ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଯେ ରବିବାର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ତାହାର ଗଲଗଣ୍ଡ ଆଦି ରୋଗ ଏହି ଲୋକରେ ଶୀଘ୍ର ନଶିଯାଏ।

Verse 50

तथान्येऽपि दिने तस्मिन्यदि तोयमवाप्य च । स्नानं करोति सद्भक्त्या तत्फलं सोऽपि चाप्नुयात्

ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ଦିନମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଯଦି କେହି ସେଇ ଜଳ ପାଇ ସତ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 93

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये गोमुखतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिनवतितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ହାଟକେଶ୍ୱର-କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ଗୋମୁଖତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ତ୍ରିନବତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।