Adhyaya 81

Verse 1

। श्रीगरुड उवाच । ममास्ति दयितं मित्रं ब्राह्मणो भृगुवंशजः । तस्यास्ति माधवीनाम कन्या कमललोचना

ଶ୍ରୀଗରୁଡ କହିଲେ: ମୋର ଏକ ପ୍ରିୟ ମିତ୍ର ଅଛି—ଭୃଗୁବଂଶଜ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ତାଙ୍କର ‘ମାଧବୀ’ ନାମକ କମଳନୟନା କନ୍ୟା ଅଛି।

Verse 2

न तस्याः सदृशः कांतः प्राप्तस्तेन महात्मना । यतस्ततोऽहमादिष्टः कांतमस्यास्त्वमानय । अनुरूपं द्विजश्रेष्ठ यद्यहं संमतस्तव

ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସମାନ ଯୋଗ୍ୟ ବର ମିଳିଲା ନାହିଁ। ତେଣୁ ମୋତେ ଆଦେଶ ମିଳିଲା: ‘ଏହି କନ୍ୟା ପାଇଁ ଅନୁରୂପ ପତିକୁ ଆଣ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଯଦି ତୁମେ ମୋ ଅନୁରୋଧକୁ ମାନ।’

Verse 3

ततो मयाऽखिला भूमिस्तद्वरार्थं विलोकिता । न तदर्थं वरो लब्धः सर्वैः समुचितो गुणैः

ତାପରେ ସେହି ପରି ବର ପାଇଁ ମୁଁ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଅବଲୋକନ କଲି; କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଯଥୋଚିତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ସେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଯୋଗ୍ୟ କୌଣସି ବର ମିଳିଲା ନାହିଁ।

Verse 4

ततस्त्वं पुण्डरीकाक्ष मम चित्ते व्यवस्थितः । अनुरूपः पतिस्तस्याः सर्वैरेव गुणैर्युतः

ଏହେତୁ, ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ! ତୁମେ ମୋ ଚିତ୍ତରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥିତ; ସେହି କନ୍ୟା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ସର୍ବଥା ଅନୁରୂପ ପତି ତୁମେ ହିଁ।

Verse 5

तस्मात्पाणिग्रहं तस्याः स्वीकुरुष्व सुरेश्वर । अत्यन्तरूपयुक्ताया मम वाक्यप्रणोदितः

ଏହେତୁ, ହେ ସୁରେଶ୍ୱର! ମୋର ବିନତିରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂପବତୀ ସେହି କନ୍ୟାର ପାଣିଗ୍ରହଣ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତୁ।

Verse 6

भगवानुवाच । अत्रानय द्विजश्रेष्ठ तां कन्यां कमलेक्षणाम् । येन दृष्ट्वा स्वयं पश्चात्प्रकरोमि यथोदितम्

ଭଗବାନ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେହି କମଳନୟନା କନ୍ୟାକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ; ମୁଁ ତାକୁ ସ୍ୱୟଂ ଦେଖି ପରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି କରିବି।

Verse 7

गरुड उवाच । तव तेजोभयादेव सा कन्या जनकान्विता । मया दूरे विनिर्मुक्ता तत्कथं तामिहानये

ଗରୁଡ କହିଲେ—ଆପଣଙ୍କ ତେଜର ଭୟରୁ ହିଁ ସେହି କନ୍ୟାକୁ ପିତାସହିତ ମୁଁ ଦୂରେ ମୁକ୍ତ କରିଦେଇଛି; ତେବେ ମୁଁ ତାକୁ ଏଠାକୁ କିପରି ଆଣିବି?

Verse 8

श्रीभगवानुवाच । अत्र तां मम तत्तेजो जनकेन समन्विताम् । न हि धक्ष्यति तस्मात्त्वं शीघ्रं द्विजवराऽनय

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ! ତାଙ୍କ ପିତା ସହିତ ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ। ମୋର ସେଇ ତେଜ ତାକୁ ଦହିବ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଭୟ କରନି।

Verse 9

एवमुक्तस्ततस्तेन विष्णुना प्रभविष्णुना । तां कन्या मानयामास तं च विप्रभृगूद्वहम्

ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ତାହାବେଳେ ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ସମ୍ମାନ କଲା ଏବଂ ଭୃଗୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ—ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ—ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯଥୋଚିତ ଆଦର କଲା।

Verse 10

अथासौ प्रणिपत्योच्चैर्ब्राह्मणो मधुसूदनम् । लक्ष्मीवन्न्यविशत्पार्श्वे गरुडस्य समीपतः

ତାପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଗଭୀର ପ୍ରଣାମ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପରି ଗରୁଡଙ୍କ ସମୀପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସିଲା।

Verse 11

सापि कन्या वरारोहा बाल्यभावादनिन्दिता । शय्यैकांते समाविष्टा दक्षिणे मुरविद्विषः

ସେଇ ସୁନ୍ଦରାଙ୍ଗୀ କନ୍ୟାଟି ମଧ୍ୟ—ବାଲ୍ୟଭାବର ନିର୍ମଳତାରୁ ଅନିନ୍ଦିତା—ଶୟ୍ୟାର ଏକାନ୍ତ କୋଣେ, ମୁରବିଧ୍ୱଂସୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସିଲା।

Verse 12

अथ कोपपरीतांगी महिष्याधर्ममाश्रिता । लक्ष्मीः शशाप तां कन्यां सपत्नीति विचिन्त्य च

ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ଆବୃତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା ଲକ୍ଷ୍ମୀ—ଇର୍ଷ୍ୟାଳୁ ରାଣୀ ପରି ଅଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି—“ଏହି ମୋର ସପତ୍ନୀ” ବୋଲି ଭାବି ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ଶାପ ଦେଲେ।

Verse 13

यस्मान्मे पुरतः पापे कांतस्य मम हर्षिता । शय्यायां त्वं समाविष्टा लज्जां त्यक्त्वा सुदूरतः । तस्मादश्वमुखी नूनं विकृता त्वं भविष्यसि

କାରଣ, ହେ ପାପିନୀ, ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟ କାନ୍ତକୁ ନେଇ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଶୟ୍ୟାରେ ବସିଲ, ଲଜ୍ଜାକୁ ଦୂରେ ତ୍ୟାଗି; ତେଣୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଵିକୃତ ହୋଇ ଅଶ୍ୱମୁଖୀ ହେବ।

Verse 14

एवं शापे श्रिया दत्ते हाहाकारो महानभूत् । सर्वेषां तत्र संस्थानां कोपश्चापि द्विजन्मनः

ଏଭଳି ଶ୍ରୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ଶାପ ଦେଇଥିବାବେଳେ ମହା ହାହାକାର ହେଲା। ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ଦ୍ୱିଜ (ବ୍ରାହ୍ମଣ) ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।

Verse 16

यावन्नाग्निद्विजातीनां प्रत्यक्षं गुरुसंनिधौ । ससंकल्पं स्वयं दत्ता गृह्योक्तविधिना जनैः

ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସାକ୍ଷୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଗୁରୁଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ, ଲୋକମାନେ ନିଜେ ସଙ୍କଳ୍ପ ସହ—ଗୃହ୍ୟବିଧିରେ କହିଥିବା ପ୍ରକାରେ—ସେ ଦାନ ଦେଲେ।

Verse 18

एवमुक्त्वा स विप्रेंद्रस्ततः प्रोवाच केशवम् । आतिथ्यं विहितं ह्येतत्तव पत्न्या यथोचितम् । तस्मात्तत्र प्रयास्यामि यत्र स्यात्तादृशी सुता

ଏଭଳି କହି ସେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ପରେ କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ: “ତୁମ ପତ୍ନୀ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଏହି ଆତିଥ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଯେଉଁଠାରେ ଏପରି ଗୁଣବତୀ କନ୍ୟା ମିଳିବ, ସେଠାକୁ ମୁଁ ଯିବି।”

Verse 19

ब्राह्मण उवाच । सहस्रं याच्यते कन्या करोत्येकः करग्रहम् । वाङ्मात्रेण न तस्याः स्यात्पत्नीभावः कथंचन

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: “କନ୍ୟାକୁ ସହସ୍ର ଲୋକ ଯାଚନା କରିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କରଗ୍ରହଣ (ବିବାହ) ଏକଜଣେ ହିଁ କରେ। କେବଳ ବାକ୍ୟମାତ୍ରେ ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପତ୍ନୀ ହୁଏ ନାହିଁ।”

Verse 20

तस्मान्नाश्वमुखी ह्येषा जन्मन्यस्मिन्भविष्यति । गृहीत्वेमां गृहं गच्छ प्रयच्छ स्वेप्सिताय च

ଏହିହେତୁ ଏହି ଜନ୍ମରେ ସେ ଅଶ୍ୱମୁଖୀ ହେବ ନାହିଁ। ତାକୁ ନେଇ ଘରକୁ ଯାଅ ଏବଂ ଯାହାକୁ ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର, ତାହାକୁ ବିବାହରେ ଦିଅ।

Verse 22

सेयं तव सुता विप्र बंधुस्थानं समाश्रिता । भविष्यति ततो जामिः कनिष्ठा मेऽन्यजन्मनि

ହେ ବିପ୍ର! ତୁମର ଏହି କନ୍ୟା ବନ୍ଧୁତ୍ୱ-ସ୍ଥାନକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି; ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ସେ ମୋର କନିଷ୍ଠା ଭଉଣୀ, ନିକଟ ରକ୍ତ-ସମ୍ବନ୍ଧିନୀ ହେବ।

Verse 23

अवतीर्णस्य भूपृष्ठे देवकार्येण केनचित् । वाजिवक्त्रधरा प्रोक्ता यद्येषा मम कांतया

ମୁଁ କୌଣସି ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ନିମିତ୍ତେ ଭୂମିପୃଷ୍ଠରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ମୋ ପ୍ରିୟାର କାରଣରୁ ଯଦି ସେ ‘ଅଶ୍ୱମୁଖଧାରିଣୀ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ…

Verse 24

ततोऽहं सुमहत्कृत्वा तपश्चैवानया सह । करिष्यामि शुभास्यां च तथा लक्ष्मीमपि द्विज

ତାପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାନ ତପ କରିବି; ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଶୁଭମୁଖୀକୁ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାଧିତ କରିବି।

Verse 25

एवं स भगवान्विप्रं तं सन्तोष्य तदा गिरा । गरुडेन समं चक्रे कथाश्चित्रा मनोरमाः

ଏଭଳି ଭଗବାନ୍ ନିଜ ବାଣୀଦ୍ୱାରା ସେହି ବିପ୍ରଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ପରେ ଗରୁଡଙ୍କ ସହ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଓ ମନୋହର କଥାବାର୍ତ୍ତା କଲେ।

Verse 26

अथ तस्मिन्कथांते स गरुडः पुरुषोत्तमम् । प्रोवाच तां स्त्रियं दृष्ट्वा वृद्धां तेजःसमन्विताम्

ତାପରେ ସେହି କଥାବାର୍ତ୍ତା ଶେଷ ହେଲାପରେ ଗରୁଡ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ କହିଲେ। ତେଜସ୍ବିନୀ ସେଇ ବୃଦ୍ଧା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ଉଠାଇଲେ।

Verse 27

अपूर्वेयं सुरश्रेष्ठ स्त्री वृद्धा तव पार्श्वगा । किमर्थं केयमाख्याहि कुतः प्राप्ता जनार्दन

ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତୁମ ପାଖରେ ଦାଁଡ଼ିଥିବା ଏହି ବୃଦ୍ଧା ସ୍ତ୍ରୀ ଅପୂର୍ବ। ସେ କାହିଁକି ଏଠାରେ? କହ—ସେ କିଏ ଏବଂ କେଉଁଠୁ ଆସିଛି, ହେ ଜନାର୍ଦନ?

Verse 28

श्रीभगवानुवाच । एषा ख्याता खगश्रेष्ठ लोकेऽस्मिन्वृद्धकन्यका । शांडिलीनाम सर्वज्ञा ब्रह्मचर्यपरायणा

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହି ନାରୀ ଏ ଲୋକରେ ‘ବୃଦ୍ଧକନ୍ୟକା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହାର ନାମ ଶାଣ୍ଡିଲୀ—ସର୍ବଜ୍ଞା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟବ୍ରତରେ ପରାୟଣ।

Verse 29

तपोवीर्यसमोपेता सर्वदेवाभिवंदिता । नास्ति वै चेदृशी नारी खगेन्द्रात्र जगत्त्रये

ତପସ୍ୟାଜନିତ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ପନ୍ନା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦିତା—ହେ ଖଗେନ୍ଦ୍ର! ତ୍ରିଲୋକରେ ସତ୍ୟକୁ ତାଙ୍କ ପରି ନାରୀ ନାହିଁ।

Verse 30

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विहस्य विहगाधिपः । प्रोवाच वासुदेवं च तां विलोक्य चिरं द्विजाः

ସୂତ କହିଲେ: ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ପକ୍ଷିରାଜ ଗରୁଡ ହସିଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜମୁନିମାନେ! ତାଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ନିହାରି ପରେ ସେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 31

गरुड उवाच । नैतच्चित्रं तपो यच्च क्रियते सुमहत्तरम् । यथा च दीयते दानं यच्च तत्रास्ति चाद्भुतम् । तथा च क्रियते युद्धं संग्रामे युद्धशालिभिः

ଗରୁଡ କହିଲେ—ଅତିମହାନ ତପ କରାଯାଏ ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ; ଦାନ ଦିଆଯାଏ ମଧ୍ୟ, ଯଦିଓ ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ। ସେହିପରି ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୁଦ୍ଧକୁଶଳ ବୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି।

Verse 32

नाश्चर्यं चित्रमेतच्च ब्रह्मचर्यं तदद्भुतम् । विशेषाद्यौवनावस्थां संप्राप्य पुरुषोत्तम

ଏହା ନିଜ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ—ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହସହିତ ପବିତ୍ର ସଂଯମ—ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ, ବିଶେଷକରି ଯୌବନାବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।

Verse 33

विशेषेण च नारीभिरत्र न श्रद्दधाम्यहम् । अवश्यं यौवनस्थेन तिर्यग्योनिगतेन च

ଏହି ବିଷୟରେ, ବିଶେଷକରି ନାରୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ, ମୋତେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ହୁଏ ନାହିଁ। କାରଣ ଯୌବନସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି—ତିର୍ୟଗ୍ୟୋନିରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ଅବଶ୍ୟ କାମବେଗରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ।

Verse 34

विकारः खलु कर्तव्यो नाधि काराय यौवनम् । यदि न प्राप्नुवंत्येताः पुरुषं योषितः क्वचित्

ଯୌବନରେ ବିକାର ଓ ଚଞ୍ଚଳତା ସ୍ୱଭାବତଃ ଉଦ୍ଭବେ; ସେ ଅବସ୍ଥା ସଂଯମର ଅଧିକାର ପାଇଁ ସହଜ ନୁହେଁ। ଯଦି ଏହି ଯୋଷିତମାନେ କେଉଁଠି ପୁରୁଷକୁ ନ ପାଆନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର କାମ ଅଧିକ ବଢ଼େ।

Verse 35

अन्योन्यं मैथुनं चक्रुः कामबाणप्रपीडिताः । कुष्ठिनं व्याधितं वापि स्थविरं व्यंगमेव च । अप्येताः पुरुषाभावे मन्यंते पंचसायकम्

କାମଦେବଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ ମଧ୍ୟ ମୈଥୁନ କରନ୍ତି; କିମ୍ବା କୁଷ୍ଠୀ, ରୋଗୀ, ବୃଦ୍ଧ, ଏପରିକି ଅଙ୍ଗବିକଳଙ୍ଗ ସହିତ ମଧ୍ୟ। ଯୋଗ୍ୟ ପୁରୁଷ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପଞ୍ଚସାୟକ କାମକୁ ଦୁର୍ନିବାର ମନେ କରନ୍ତି।

Verse 36

नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः । नांतकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना

ଅଗ୍ନି କାଠରେ କେବେ ତୃପ୍ତ ହୁଏନି; ମହାସମୁଦ୍ର ନଦୀମାନଙ୍କରେ ତୃପ୍ତ ହୁଏନି। ଅନ୍ତକ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ତୃପ୍ତ ହୁଏନି—ତେଣୁ ବାମଲୋଚନା ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ପୁରୁଷମାନଙ୍କରେ ତୃପ୍ତ ହୁଏନି।

Verse 37

न परत्र भयादेता मर्यादां विदधुः स्त्रियः । मुक्त्वा भूपभयं चैकमथवा गुरुजं भयम्

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପରଲୋକଭୟରୁ ଆଚରଣର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ କେବଳ ରାଜଦଣ୍ଡଭୟରୁ—କିମ୍ବା ଗୁରୁଜନ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଭୟରୁ—ଏହି ସୀମା ରଖନ୍ତି।

Verse 38

सूत उवाच । एवं तस्य वचः श्रुत्वा शांडिली ब्रह्मचारिणी । मौनव्रतधराऽप्येवं हृदि कोपं दधार सा

ସୂତ କହିଲେ—ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ଶାଣ୍ଡିଲୀ, ମୌନବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହୃଦୟରେ କ୍ରୋଧ ଧରିଲା।

Verse 39

एतस्मिन्नंतरे तस्य पक्षिनाथस्य तत्क्षणात् । उभौ पक्षौ गतौ नाशं रुण्डाकारोऽत्र सोऽभवत्

ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ସେହି କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ପକ୍ଷିନାଥଙ୍କ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ନଶ୍ଟ ହେଲା; ସେ ଏଠାରେ ପକ୍ଷହୀନ, ଧଡ଼ସଦୃଶ ଓ ବିକଳ ହୋଇଗଲା।

Verse 40

मांसपिंडमयो रौद्रः सर्वरोगविवर्जितः । अशक्तश्च तथा गन्तुं पदमात्रमपि क्वचित्

ସେ ମାଂସପିଣ୍ଡମୟ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ, ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲା; ତଥାପି ସେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଏକ ପଦମାତ୍ର ଚାଲିପାରିଲା ନାହିଁ।