Adhyaya 35

Verse 1

। सूत उवाच । एवं तेषु प्रभग्नेषु हतेषु च सुरोत्तमाः । प्रहृष्टमनसः सर्वे स्तुत्वा देवं महेश्वरम्

ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି ସେମାନେ ପରାଜିତ ଓ ହତ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ହର୍ଷିତ ମନରେ ମହେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 2

तेनैव चाथ निर्मुक्ताः प्रणम्य च मुहुर्मुहुः । स्वंस्वं स्थानमथाजग्मुः शक्रविष्णुपुरःसराः

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶକ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଗ୍ରଗାମୀତ୍ୱରେ ନିଜ ନିଜ ଧାମକୁ ଫେରିଗଲେ।

Verse 3

तेऽपि दानवशार्दूला हताशाश्च सुरोत्तमैः । मंत्रं प्रचक्रिरे सर्वे नाशाय त्रिदिवौकसाम्

ସେଇ ବାଘ-ସଦୃଶ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଶାଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ତ୍ରିଦିବବାସୀମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ସମସ୍ତେ ମିଶି ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଯୋଜନା କଲେ।

Verse 4

तेषां मंत्रयतामेष निश्चयः समपद्यत । नान्यत्र धर्मविध्वंसाद्देवानां जायते क्षयः

ସେମାନେ ମନ୍ତ୍ରଣା କରୁଥିବାବେଳେ ଏହି ଦୃଢ଼ ନିଷ୍କର୍ଷ ହେଲା—ଧର୍ମବିଧ୍ୱଂସ ବ୍ୟତୀତ ଦେବମାନଙ୍କ କ୍ଷୟ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣରୁ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 5

तस्मात्तपस्विनो यै च ये च यज्ञपरायणाः । तथान्ये निरता धर्मे निहन्तव्या निशागमे

ଏହିହେତୁ ତପସ୍ବୀମାନେ, ଯଜ୍ଞପରାୟଣମାନେ, ଏବଂ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ—ରାତ୍ରି ଆସିଲେ ହତ କରିବାକୁ ହେବ।

Verse 6

एवं ते निश्चयं कृत्वा निष्क्रम्य वरुणालयात् । रात्रौ सदैव निघ्नंति जनान्धर्मपरायणान्

ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେମାନେ ବରୁଣଙ୍କ ଧାମରୁ ବାହାରି, ରାତିରେ ସଦା ଧର୍ମପରାୟଣ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି।

Verse 7

यत्र यत्र भवेद्यज्ञः सत्रं ऽप्युत्सवोऽथवा । तत्र गत्वा निशायोगे प्रकुर्वंति जनक्षयम्

ଯେଉଁଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ, ସତ୍ର କିମ୍ବା ଉତ୍ସବ ହୁଏ, ସେଠାକୁ ସେମାନେ ରାତ୍ରି-ସନ୍ଧିକାଳରେ ଯାଇ ଜନକ୍ଷୟ କରନ୍ତି।

Verse 8

तैः प्रसूता मखा ध्वस्ता दीक्षिता विनिपातिताः । ऋत्विजश्च तथान्येऽपि सामान्या द्विजसत्तमाः

ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞମାନେ ଧ୍ୱଂସ ହେଲେ, ଦୀକ୍ଷିତମାନେ ପତିତ ହେଲେ; ଋତ୍ୱିଜମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ସମ୍ମାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୂମିପତିତ ହେଲେ।

Verse 9

आश्रमे मुनिमुख्यस्य शांडिल्यस्य महात्मनः । सहस्रं ब्राह्मणेंद्राणां भक्षितं तैर्दुरात्मभिः

ମୁନିମୁଖ୍ୟ ମହାତ୍ମା ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ସେହି ଦୁରାତ୍ମାମାନେ ଏକ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କଲେ।

Verse 10

शतानि च सहस्राणि निहतानि द्विजन्मनाम् । विश्वामित्रस्य पञ्चैव सप्तात्रेश्चैव धीमतः

ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଶତଶତ ଓ ସହସ୍ରସହସ୍ର ହତ ହେଲେ—ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚ, ଏବଂ ଧୀମାନ ଅତ୍ରିପୁତ୍ର (ଆତ୍ରେୟ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାତ ମଧ୍ୟ।

Verse 11

एतस्मिन्नेव काले तु समस्तं धरणीतलम् । नष्टयज्ञोत्सवं जातं कालेयभयपीडितम्

ସେହି ସମୟରେ କାଲେୟମାନଙ୍କ ଭୟରେ ପୀଡିତ ସମଗ୍ର ଧରାତଳ ଯଜ୍ଞୋତ୍ସବଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲା।

Verse 12

न कश्चिच्छयनं रात्रौ प्रकरोति मही तले । धृतायुधा जनाः सर्वे तिष्ठंति सह तापसैः

ରାତିରେ ଭୂମିତଳେ କେହି ଶୟନ କରେନାହିଁ; ସମସ୍ତେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ସହ ଜାଗି ପହରା ଦେଉଛନ୍ତି।

Verse 13

रात्रौ स्वपंति ये केचिद्विश्वस्ता धर्मभाजनाः । तेषामस्थीनि दृश्यंते प्रातरेव हि केवलम्

ଧର୍ମପାତ୍ର ହୋଇ ସୁରକ୍ଷାରେ ବିଶ୍ୱାସ କରି ଯେ କେହି ରାତିରେ ଶୁଅନ୍ତି, ପ୍ରଭାତେ କେବଳ ତାଙ୍କର ଅସ୍ଥିମାତ୍ର ଦେଖାଯାଏ।

Verse 14

अथ देवगणाः सर्वे यज्ञभागविनाकृताः । प्रजग्मुः परमामार्ति ब्रह्मविष्णुपुरस्सराः

ତାପରେ ଯଜ୍ଞଭାଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ପରମ ଆର୍ତ୍ତିରେ ପତିତ ହେଲେ।

Verse 15

ततो गत्वा समुद्रांतं वधाय सुरविद्विषाम् । न शेकुर्विषमस्थांस्तान्मनसापि प्रधर्षितुम्

ତାପରେ ସୁରବିଦ୍ୱେଷୀମାନଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରତଟକୁ ଗଲେ; କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ସେହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମନସାପି ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।

Verse 16

ततः समुद्रनाशाय मंत्रं चक्रुः सुदुःखिताः । तस्मिन्नष्टे भवन्त्येव वध्या दानवसत्तमाः

ତାପରେ ସେମାନେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ସମୁଦ୍ରନାଶ ପାଇଁ ଏକ ମନ୍ତ୍ର ରଚିଲେ। ସମୁଦ୍ର ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 17

अगस्त्येन विना नैष शोषं यास्यति सागरः । तस्मात्संप्रार्थयामोत्र कृत्ये गत्वा मुनीश्वरम्

ଅଗସ୍ତ୍ୟ ବିନା ଏହି ସାଗର ଶୋଷିବ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯାଇ ସେଇ ମୁନୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା।

Verse 18

चमत्कारपुरे क्षेत्रे स तिष्ठति च सन्मुनिः । तस्मात्तत्रैव गच्छामो येन गच्छति सत्वरम्

ସେ ସନ୍ମୁନି ଚମତ୍କାରପୁରର ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ବସନ୍ତି। ତେଣୁ ଆମେ ସେଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଉ, ଯେଣୁ ସେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଅଗ୍ରସର ହେବେ।

Verse 19

एवं निश्चित्य ते सर्वे त्रिदशास्तस्य चाश्रमम् । संप्राप्ता मुनिमुख्यस्य मित्रावरुण जन्मनः

ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେ ସମସ୍ତ ତ୍ରିଦଶ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ—ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦାତା ଭାବେ ପାଇଥିବା ସେଇ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ନିବାସକୁ।

Verse 20

सोऽपि सर्वान्समालोक्य संप्राप्तान्सुरसत्तमान् । प्रहृष्टः सम्मुखस्तूर्णं जगामातीव सन्मुनिः

ସେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିବା ସେଇ ସମସ୍ତ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେ ସନ୍ମୁନି ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଶୀଘ୍ର ଗଲେ।

Verse 21

प्रोवाच प्रांजलिर्वाक्यं हर्ष गद्गदया गिरा । ब्रह्मादींस्तान्सुरान्दृष्ट्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनः

ସେ କରଯୋଡ଼ି, ହର୍ଷରେ ଗଦ୍ଗଦ କଣ୍ଠରେ ବାକ୍ୟ କହିଲା। ବ୍ରହ୍ମାଦି ଦେବମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ତାହାର ଚକ୍ଷୁ ବିସ୍ମୟରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା।

Verse 22

चमत्कारपुरं क्षेत्रमेतन्मेध्यमपि स्थितम् । भूयो मेध्यतरं जातं युष्माकं हि समाश्रयात्

‘ଚମତ୍କାରପୁର’ ନାମକ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ ପବିତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ; କିନ୍ତୁ ଆପଣମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ-ସନ୍ନିଧିରୁ ଏହା ଆହୁରି ଅଧିକ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି।

Verse 23

तस्माद्वदत यत्कृत्यं मया संसिद्ध्यतेऽधुना । तत्सर्वं प्रकरिष्यामि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम्

ଏହେତୁ କହନ୍ତୁ—ଏବେ ମୋ ଦ୍ୱାରା କେଉଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେବ? ତାହା ଯେତେ ଦୁଷ୍କର ହେଉ, ମୁଁ ସବୁ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବି।

Verse 24

देवा ऊचुः । कालेया इति दैत्या ये हतशेषाः सुरैः कृताः । ते समुद्रं समाश्रित्य निघ्नंति शुभकारिणः

ଦେବମାନେ କହିଲେ—‘କାଲେୟ’ ନାମକ ଯେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ହସ୍ତେ ହତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେଠାରୁ ଶୁଭ ଓ ଲୋକହିତକାରୀମାନଙ୍କୁ ନିହତ କରୁଛନ୍ତି।

Verse 25

शुभे नाशमनुप्राप्ते ध्रुवं नाशो दिवौकसाम् । तस्मात्तेषां वधार्थाय त्वं शोषय महार्णवम्

ଶୁଭ ନାଶ ପାଇଲେ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କ ନାଶ ନିଶ୍ଚିତ। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ତୁମେ ମହାସମୁଦ୍ରକୁ ଶୋଷି ଶୁଷ୍କ କର।

Verse 26

येन ते गोचरं प्राप्ता दृष्टेर्दानवसत्तमाः । बध्यंते विबुधैः सर्वे जायंते च मखा इह

ଯେପରି ସେ ଦାନବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରକୁ ଆସନ୍ତି; ତେବେ ଦେବଗଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିପାରିବେ, ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞମାନେ ପୁନର୍ବାର ବିକଶିତ ହେବେ।

Verse 27

अगस्त्य उवाच । अहं संवत्सरस्यांते शोषयिष्यामि सागरम् । विद्याबलं समाश्रित्य योगिनीनां सुरोत्तमाः

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ହେ ଦେବୋତ୍ତମ! ଏକ ବର୍ଷର ଶେଷରେ ମୁଁ ସାଗରକୁ ଶୋଷିଦେବି; ପବିତ୍ର ବିଦ୍ୟାବଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଯୋଗଶକ୍ତି ସହ।

Verse 28

तस्माद्व्रजत हर्म्याणि यूयं याति हि वत्सरम् । यावद्भूयोऽपि वर्षांते कार्यमागमनं ध्रुवम्

ଏହେତୁ ତୁମେ ତୁମ ତୁମ ପ୍ରାସାଦକୁ ଯାଅ; ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ଅତିତ ହେବ। ପରେ ବର୍ଷାନ୍ତେ, କରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ପୁନର୍ବାର ଆସିବାକୁ ପଡିବ।

Verse 29

ततो मया समं गत्वा शोषिते वरुणालये । हंतव्या दानवा दुष्टा हन्त यैः पीड्यते जगत्

ତାପରେ ମୋ ସହ ଯାଇ, ବରୁଣାଳୟ ଥିବା ସାଗର ଶୋଷିତ ହେଲେ, ଯେମାନେ ଜଗତକୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଛନ୍ତି ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 30

ततो देवगणाः सर्वे गताः स्वेस्वे निकेतने । अगस्त्योऽपि समुद्योगं चक्रे विद्यासमुद्भवम्

ତେବେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ନିଜ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ବିଦ୍ୟାରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ସେଇ ମହା ଉଦ୍ୟମକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

Verse 31

ततः सर्वाणि पीठानि यानि संति धरातले । तानि तत्रानयामास मंत्रशक्त्या महामुनिः

ତତଃ ମହାମୁନି ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତିରେ ଧରାତଳରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ପୀଠକୁ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଆଣି ସମବେତ କଲେ।

Verse 32

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तेषु संपूज्य भक्तितः । योगिनीनां च वृन्दानि कन्यकानां विशेषतः

ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ସେଠାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ସମ୍ପୂଜନ କର—ବିଶେଷତଃ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ବୃନ୍ଦକୁ, ଏବଂ ବିଶେଷ କରି କନ୍ୟାରୂପମାନଙ୍କୁ।

Verse 33

विद्यां विशोषिणीनाम समाराधयत द्विजः । पूजयित्वा दिशां पालान्क्षेत्रपालानपि द्विजः । आकाशचारिणीं चैव देवतां श्रद्धया द्विजः

ସେହି ଦ୍ୱିଜ ଵିଶୋଷିଣୀ ବିଦ୍ୟାକୁ ଯଥାବିଧି ସମାରାଧନ କଲେ। ଦିକ୍ପାଳ ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳମାନଙ୍କୁ ପୂଜି, ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଆକାଶଚାରିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କଲେ।

Verse 34

ततः संवत्सरस्यांते प्रसन्ना तस्य देवता । प्रोवाच वद यत्कृत्यं सिद्धाहं तव सन्मुने

ତାପରେ ବର୍ଷାନ୍ତେ ସେ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—“ହେ ସନ୍ମୁନି, କଣ କରିବାକୁ ହେବ କହ; ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ସିଦ୍ଧ ହୋଇ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଛି।”

Verse 35

अगस्त्य उवाच । यदि देवि प्रसन्ना मे तदास्यं विश सत्वरम् । येन संशोषयाम्याशु समुद्रं देवि वाग्यतः

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—“ହେ ଦେବୀ, ଯଦି ତୁମେ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କର; ଯାହାଦ୍ୱାରା, ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ବାକ୍‌ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୀଘ୍ର ଶୋଷିଦେବି।”}]}}

Verse 36

सा तथेति प्रतिज्ञाय प्रविष्टा सत्वरं मुखे । संशोषणी महाविद्या तस्यर्षेर्भावितात्मनः

ସେ ‘ତଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ଶୀଘ୍ରେ ତାହାର ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କଲା—‘ସଂଶୋଷଣୀ’ ନାମ ମହାବିଦ୍ୟା—ତପୋଭାବିତ, ସଂଯତାତ୍ମା ସେଇ ଋଷିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା।

Verse 37

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः । धृतायुधकरा हृष्टाः संनद्धा युद्धहेतवे

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ। ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ହର୍ଷିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧହେତୁ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ନଦ୍ଧ ଥିଲେ।

Verse 38

ततः संप्रस्थितो विप्रो देवैः सर्वैः समाहितः । वारिराशिं समुद्दिश्य संशुष्कवदनस्तदा

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ସେ ବିପ୍ର-ଋଷି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ସମୁଦ୍ରରାଶିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମୁଖ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲା।

Verse 39

अथ गत्वा समुद्रांतं स्तूयमानो दिवालयैः । पिपासाकुलितोऽतीव सर्वान्देवानुवाच ह

ତାପରେ ସମୁଦ୍ରତଟକୁ ଯାଇ, ଦିବ୍ୟଲୋକବାସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହୋଇ, ଅତ୍ୟଧିକ ପିପାସାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 40

एषोऽहं सागरं सद्यः शोषयिष्यामि सांप्रतम् । यूयं भवत सोद्योगा वधाय सुरविद्विषाम्

“ଏବେ ମୁଁ ଏହି ସମୟରେ ସାଗରକୁ ସତ୍ୱର ଶୋଷିଦେବି। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଦେବଦ୍ୱେଷୀମାନଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ତତ୍ପର ହୋଇ ଉଦ୍ୟତ ରୁହ।”

Verse 41

सूत उवाच । एवमुक्त्वा मुनिः सोऽथ मत्स्यकच्छपसंकुलम् । हेलया प्रपपौ कृत्स्नं ग्राहैः कीर्णं महार्णवम्

ସୂତ କହିଲେ—ଏପରି କହି ସେ ମୁନି ଅନାୟାସେ ମତ୍ସ୍ୟ ଓ କଚ୍ଛପରେ ସଂକୁଳ, ଗ୍ରାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମଗ୍ର ମହାସମୁଦ୍ରକୁ ପିଇଦେଲେ।

Verse 42

ततः स्थलोपमे जाते ते दैत्याः सुरसत्तमैः । वध्यन्ते निशितैर्बाणैः समन्ताद्विजिगीषुभिः

ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ସ୍ଥଳ ସଦୃଶ ହେବା ସହିତ, ବିଜୟକାମୀ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣଦ୍ୱାରା ସେ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବଧ କଲେ।

Verse 43

अथ कृत्वा महद्युद्धं यथा शक्त्यातिदारुणम् । हतभूयिष्ठशेषा ये भित्त्वा भूमिं गता अधः

ତାପରେ ସେମାନେ ଯଥାଶକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ମହାଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ସେନାର ଅଧିକାଂଶ ନିହତ ହେଲାପରେ ଯେ ଶେଷ ରହିଲେ, ସେମାନେ ଭୂମିକୁ ଭେଦି ତଳକୁ ଗଲେ।

Verse 44

ततः प्रोचुः सुराः सर्वे स्तुत्वा तं मुनिसत्तमम् । परित्यज जलं भूयः पूरणार्थं महोदधेः

ତେବେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି କହିଲେ—“ମହାସମୁଦ୍ର ପୁନର୍ବାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପାଇଁ ଜଳକୁ ଆଉଥରେ ଛାଡ଼ିଦିଅ।”

Verse 45

नैषा वसुमती विप्र समुद्रेण विनाकृता । राजते वस्तुसंत्यक्ता यथा नारी विभूषिता

“ହେ ବିପ୍ର! ସମୁଦ୍ର ବିନା ଏହି ବସୁମତୀ ଶୋଭା ପାଉନାହିଁ; ନିଜ ମୂଳ ଧନ ହରାଇ, ଅଳଙ୍କୃତ ନାରୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ନଥିବା ପରି ଲାଗେ।”

Verse 46

अगस्त्य उवाच । या मयाऽराधिता विद्या वर्षंयावत्प्रशोषणी । तया पीतमिदं तोयं परिणामगतं तथा

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ମୁଁ ଯେ ଵିଦ୍ୟା-ଶକ୍ତିକୁ ଆରାଧନା କରିଛି, ସେ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳକୁ ଶୋଷିପାରେ। ସେଇ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଜଳ ମୁଁ ପାନ କରିଛି, ଏବଂ ଏହା ମୋ ଭିତରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।

Verse 47

एष यास्यति वै पूर्तिं भूयोऽपि वरुणालयः । खातश्चागाधतां प्राप्तो गंगातोयैः सुनिर्मलैः

ଏହି ବରୁଣାଳୟ (ସମୁଦ୍ର) ନିଶ୍ଚୟ ପୁନର୍ବାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ଏହି ଖାତ ଗଙ୍ଗାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ପୂରଣ ହେବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଗଭୀର ହୋଇଛି।

Verse 48

सगरोनाम भूपालो भविष्यति महीतले । तत्पुत्राः षष्टिसाहस्राः खनिष्यंति न संशयः

ପୃଥିବୀରେ ସଗର ନାମକ ଏକ ରାଜା ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବ। ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ—ଷଷ୍ଟି ସହସ୍ର—ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ଭୂମି ଖୋଦିବେ।

Verse 49

तस्यैवान्वयवान्राजा भविष्यति भगीरथः । स ज्ञातिकारणाद्गंगां ब्रह्मांडादानयिष्यति

ସେହି ବଂଶରେ ଭଗୀରଥ ନାମକ ରାଜା ଜନ୍ମିବ। ନିଜ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ ହେତୁ ସେ ଗଙ୍ଗାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ-ଲୋକରୁ ଅବତରଣ କରାଇବ।

Verse 50

प्रवाहेण ततस्तस्याः समंतादंभसांनिधिः । भविष्यति सुसंपूर्णः सत्यमेतन्मयोदितम्

ତାପରେ ତାହାର ପ୍ରବାହଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜଳନିଧି ସମୁଦ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂରିଯିବ। ଏହା ସତ୍ୟ—ମୁଁ ଏହିପରି କହିଛି।

Verse 51

देवा ऊचुः । देवकृत्यं मुनिश्रेष्ठ भवता ह्युपपादितम् । तस्मात्प्रार्थय चित्तस्थं वरं सर्वं मुनीश्वर

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ହେ ମୁନୀଶ୍ୱର, ମନରେ ଯେ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଅଛି ସେହି ସବୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ।

Verse 52

अगस्त्य उवाच । चमत्कारपुरे क्षेत्रे मया पीठान्यशेषतः । आनीतानि प्रभावेन मंत्राणां सुरसत्तमाः

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ହେ ସୁରସତ୍ତମ! ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ଚମତ୍କାରପୁରର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସମସ୍ତ ପୀଠକୁ ଅବଶେଷ ନ ରଖି ଆଣିଛି।

Verse 53

तस्मात्तेषां सदा वासस्तत्रैवास्तु प्रभावतः । सर्वासां योगिनीनां च मातॄणां च विशेषतः

ତେଣୁ ସେହି ପ୍ରଭାବରେ ତାଙ୍କର ବାସ ସଦା ସେଠାରେଇ ରହୁ—ବିଶେଷତଃ ସମସ୍ତ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଓ ମାତୃକାମାନଙ୍କର।

Verse 54

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तानि यः श्रद्धयाऽन्वितः । पूजयिष्यति तस्य स्यात्समस्तं मनसेप्सितम्

ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ସେହି (ପୀଠ/ଶକ୍ତି)ମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ, ତାହାର ମନୋଇଚ୍ଛିତ ସମସ୍ତ କାମନା ସିଦ୍ଧ ହେବ।

Verse 55

देवा ऊचुः । यस्माच्चित्राणि पीठानि त्वयानीतानि तत्र हि । तस्माच्चित्रेश्वरं नाम पीठमेकं भविष्यति

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ତୁମେ ଯେହେତୁ ସେଠାକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ପୀଠମାନଙ୍କୁ ଆଣିଛ, ତେଣୁ ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ପୀଠ ‘ଚିତ୍ରେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।

Verse 56

यो यं काममभिध्याय तत्र पूजां करिष्यति । योगिनीनां च विद्यानां मातॄणां च विशेषतः

ଯେ ଯେ କାମନାକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ସେଠାରେ ପୂଜା କରିବ—ବିଶେଷତଃ ଯୋଗିନୀ, ବିଦ୍ୟାଶକ୍ତି ଓ ମାତୃକାମାନଙ୍କର—

Verse 57

तंतं कामं नरः शीघ्रं संप्राप्स्यति महामुने । अस्माकं वरदानेन यद्यपि स्यात्सुपापकृत्

ହେ ମହାମୁନେ, ଆମର ବରଦାନବଳରେ ସେ ନର ତାହିଁ ତାହିଁ କାମନା ଶୀଘ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ; ସେ ଘୋର ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 58

एवमुक्त्वा सुराः सर्वे तमामन्त्र्य मुनीश्वरम् । गतास्त्रिविष्टपं हृष्टाः सोऽप्यगस्त्यः स्वमाश्रमम्

ଏପରି କହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୁନୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ; ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ।

Verse 59

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा स पयसांनिधिः । अगस्त्येन पुरा पीतो देवकार्यप्रसिद्धये

ସୂତ କହିଲେ—ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପୁରାତନକାଳରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଯେପରି ସେ ଜଳନିଧି ସମୁଦ୍ରକୁ ପାନ କରିଥିଲେ, ସେ ସବୁ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହିଦେଲି।