Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

तस्माद्व्रजत हर्म्याणि यूयं याति हि वत्सरम् । यावद्भूयोऽपि वर्षांते कार्यमागमनं ध्रुवम्

Transliteration

tasmādvrajata harmyāṇi yūyaṃ yāti hi vatsaram | yāvadbhūyo'pi varṣāṃte kāryamāgamanaṃ dhruvam

Translation

ଏହେତୁ ତୁମେ ତୁମ ତୁମ ପ୍ରାସାଦକୁ ଯାଅ; ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ଅତିତ ହେବ। ପରେ ବର୍ଷାନ୍ତେ, କରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ପୁନର୍ବାର ଆସିବାକୁ ପଡିବ।

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Reason/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; हेत्वर्थे—‘therefore/from that’

• व्रजत: go
• व्रजत: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, बहुवचन

• हर्म्याणि: mansions; palaces
• हर्म्याणि: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हर्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचन

• यूयम्: you (all)
• यूयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन

• याति: passes; goes
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• हि: indeed; for
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधान/कारणबोधक

• वत्सरम्: a year
• वत्सरम्: Karma (Extent/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वत्सर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; कालपरिमाणे

• यावत्: until; as long as
• यावत्: Adhikaraṇa (Limit/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय/सर्वनाम-निपात)
• Form: परिमाण/अवधि-वाचक अव्यय (until/as long as)

• भूयः: again
• भूयः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय)
• Form: पुनरर्थक-अव्यय (adverb)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपेक्षाबोधक निपात (also/even)

• वर्षान्ते: at year’s end
• वर्षान्ते: Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘वर्षस्य अन्ते’

• कार्यम्: to be done; necessary
• कार्यम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (आगमनम् इत्यस्य)

• आगमनम्: return; coming back
• आगमनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आ-गम् (धातु) → आगमन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन

• ध्रुवम्: certain
• ध्रुवम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (आगमनम् इत्यस्य)

Speaker

Agastya (contextual continuation from the prior verse)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Deva-gaṇāḥ

Visual Art Cues

Scene: Agastya dismisses the devas with calm authority; devas depart toward jeweled palaces while the ocean waits in the background, foreshadowing their return.

Characters & Entities

• Agastya
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is accomplished with patience, right timing, and disciplined cooperation with a sacred plan.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the ocean-centered tīrtha narrative; it does not newly specify a pilgrimage spot.

What ritualistic prescription is mentioned?

No; it gives a time-bound instruction (return at year’s end) tied to the forthcoming dhārmic act.