Adhyaya 33

Verse 1

। सूत उवाच । अगस्त्यस्याश्रमोऽन्योस्ति तथा तत्र द्विजोत्तमाः । यत्र तिष्ठति विश्वात्मा स्वयं देवो महेश्वरः

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଆଶ୍ରମ ଅଛି; ଯେଉଁଠାରେ ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ଦେବ ମହେଶ୍ୱର ସ୍ୱୟଂ ବିରାଜନ୍ତି।

Verse 2

शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां चैत्रमासे दिवाकरः । स्वयमभ्येत्य देवेशं पूजयत्येव शंकरम्

ଚୈତ୍ରମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ସ୍ୱୟଂ ଆସି ଦେବେଶ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।

Verse 3

तस्मादन्योऽपि यस्तस्यां भक्त्या चागत्य शंकरम् । तमेव पूजयेद्भक्त्या स याति देवमन्दिरम्

ଏହେତୁ ଯେ କେହି ଭକ୍ତିସହିତ ସେଠାକୁ ଆସି ସେହି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରେ, ସେ ଦେବଧାମକୁ ଯାଏ।

Verse 4

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । पितरस्तस्य तृप्यंते पितृमेधे कृते यथा

ଯେ ଲୋକ ସେଠାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଯଥାବିଧି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତାହାର ପିତୃମାନେ ପିତୃମେଧ କର୍ମ କରାଯାଇଥିବା ପରି ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 5

ऋषय ऊचुः । अगस्त्यस्याश्रमं प्राप्य कस्माद्देवो दिवाकरः । प्रदक्षिणां प्रकुरुते वदैतन्मे सुविस्तरम्

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି ଦେବ ଦିବାକର (ସୂର୍ଯ୍ୟ) କାହିଁକି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରନ୍ତି? ଏହା ଆମକୁ ସୁବିସ୍ତରେ କହନ୍ତୁ।

Verse 6

सूत उवाच । कथयामि कथामेतां शृणुत द्विज सत्तमाः । अस्ति विंध्य इति ख्यातः पर्वतः पृथिवीतले

ସୂତ କହିଲେ—ମୁଁ ଏହି କଥା କହୁଛି; ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଶୁଣ। ପୃଥିବୀତଳେ ‘ବିନ୍ଧ୍ୟ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି।

Verse 7

यस्य वृक्षाग्रशाखायां संलग्नास्तरणेः कराः । पुष्पपूगा इवाधःस्थैर्लक्ष्यंते मुग्धसि द्धकैः

ସେହି ପର୍ବତରେ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ଶୀର୍ଷ ଶାଖାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ଯେନେ ଲଗି ରହିଥାଏ; ତଳେ ବସୁଥିବା ସରଳ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଲଟକୁଥିବା ପୁଷ୍ପଗୁଚ୍ଛ ପରି ଦିଶେ।

Verse 8

अनभिज्ञास्तमिस्रस्य यस्य सानुनिवासिनः । रत्नप्रभाप्रणुन्नस्य कृष्णपक्षनिशास्वपि

ତାହାର ସାନୁରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; କାରଣ ରତ୍ନମାନଙ୍କ ପ୍ରଭା ତାହାକୁ ଦୂର କରେ—କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ରାତିରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 9

यस्य सानुषु मुंचंतो भांति पुष्पाणि पादपाः । वायुवेगवशान्नूनं नीरौघ नीरदा इव

ତାହାର ଢାଳରେ ବୃକ୍ଷମାନେ ପୁଷ୍ପ ଝରାଇ ଏମିତି ଶୋଭନ୍ତି, ଯେନେ ପବନବେଗେ ପ୍ରେରିତ ମେଘମାନେ ଜଳଧାରା ବର୍ଷାଉଛନ୍ତି।

Verse 10

यस्मिन्नानामृगा भांति धावमाना इतस्ततः । कलत्रपुत्रपुष्ट्यर्थं लोभार्थं मानवा इव

ସେଠାରେ ନାନାପ୍ରକାର ମୃଗ ଇତସ୍ତତଃ ଧାଉଥିବା ଦେଖାଯାନ୍ତି—ଯେପରି ଲୋଭବଶେ ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁତ୍ର ପୋଷଣାର୍ଥେ ମାନବ ଧାଉଥାନ୍ତି।

Verse 11

निर्यासच्छद्मना बाष्पं वासिताशेषदिङ्मुखम् । मुञ्चंति तरवो यत्र दन्तिदन्तक्षतत्वचः

ଯେଉଁଠାରେ ହାତୀର ଦାନ୍ତର ଆଘାତରେ କ୍ଷତ ଛାଲଯୁକ୍ତ ବୃକ୍ଷମାନେ ନିର୍ୟାସର ଛଦ୍ମରେ ଅଶ୍ରୁସଦୃଶ ରସ ଝରାନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗ ସୁଗନ୍ଧିତ ହୁଏ।

Verse 12

चीरिकाविरुतैर्दीर्घै रुदंत इव चापरे । हस्तिहस्तहता वृक्षा मन्यन्ते यस्य सानुषु

ଆଉ କେହି କେହି ଚୀରିକା ପକ୍ଷୀର ଦୀର୍ଘ କଲରବ ଶୁଣି ଭାବନ୍ତି—ତାହାର ଢାଳରେ ହାତୀର ଶୁଣ୍ଡ ପ୍ରହାରରେ ପତିତ ବୃକ୍ଷମାନେ ଯେନେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି।

Verse 13

इतश्चेतश्च गच्छद्भिर्निर्झरांभोभिरावृतः । शुशुभे सितवस्त्राढ्यैः पुमानिव विभूषितः

ଇତଶ୍ଚେତଶ୍ଚ ବହୁଥିବା ଝରଣାଜଳରେ ଆବୃତ ସେ ପର୍ବତ, ପ୍ରଚୁର ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ରରେ ଭୂଷିତ ପୁରୁଷ ପରି ଶୋଭିଲା।

Verse 14

यस्य स्पर्द्धा समुत्पन्ना पूर्वं सह सुमेरुणा । ततः प्राह सहस्रांशुं गत्वा स क्रोधमूर्च्छितः

ସେହି ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ପୂର୍ବେ ସୁମେରୁ ସହିତ ସ୍ପର୍ଧା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ପରେ କ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତ ହୋଇ ସହସ୍ରକିରଣ ଭାସ୍କରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲା।

Verse 15

कस्माद्भास्कर मेरोस्त्वं प्रकरोषि प्रदक्षिणाम् । कुलपर्वतसंज्ञेऽपि न करोषि कथं मयि

ବିନ୍ଧ୍ୟ କହିଲା— “ହେ ଭାସ୍କର! ତୁମେ ମେରୁର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କାହିଁକି କରୁଛ? ମୁଁ ମଧ୍ୟ ‘କୁଳପର୍ବତ’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତେବେ ମୋ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କାହିଁକି କରୁନାହ?”

Verse 16

भास्कर उवाच । न वयं श्रद्धया तस्य गिरेः कुर्मः प्रदक्षिणाम् । एष मे विहितः पन्था येनेदं विहितं जगत्

ଭାସ୍କର କହିଲେ— “ଆମେ ସେହି ଗିରିର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶ୍ରଦ୍ଧାରୁ କରୁନାହୁଁ। ଏହା ମୋ ପାଇଁ ବିଧିଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପଥ; ଏହି ପଥରେ ଜଗତ୍ ସୁସଂଗଠିତ ହୋଇଛି।”

Verse 17

तस्य तुंगानि शृंगाणि व्याप्य खं संश्रितानि च । तेन संजायते तस्य बलादेव प्रद क्षिणा

ତାହାର ଉଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଆକାଶକୁ ବ୍ୟାପି ଅବସ୍ଥିତ; ତେଣୁ ସେହି ପର୍ବତର ପ୍ରଭାବବଳରୁ ନିଜେଇ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାର ଗତି ଘଟେ।

Verse 18

एतच्छ्रुत्वा विशेषेण संक्रुद्धो विंध्यपर्वतः । प्रोवाच पश्य भानो त्वं तर्हि तुंगत्वमद्य मे । रुरोधाथ नभोमार्गं येन गच्छति भास्करः

ଏହା ଶୁଣି ବିନ୍ଧ୍ୟପର୍ବତ ବିଶେଷ ଭାବେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲା— “ହେ ଭାନୁ! ଆଜି ମୋର ଉଚ୍ଚତା ଦେଖ।” ପରେ ଭାସ୍କର ଯେ ନଭୋମାର୍ଗରେ ଗମନ କରନ୍ତି, ସେହି ପଥକୁ ସେ ଅବରୋଧ କଲା।

Verse 19

अथ रुद्धं समालोक्य मार्गं वासरनायकः । चिन्तयामास चित्ते स्वे सांप्रतं किं करोम्यहम्

ତେବେ ନିଜ ପଥ ରୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ଦିନନାୟକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଚିତ୍ତରେ ଚିନ୍ତା କଲେ— “ଏବେ ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?”

Verse 20

करोमि यद्यहं चास्य पर्वतस्य प्रदक्षिणाम् । तद्भविष्यति कालस्य चलनं भुवनत्रये

“ଯଦି ମୁଁ ଏହି ପର୍ବତର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ, ତେବେ ତ୍ରିଭୁବନରେ କାଳର ଗତି ମଧ୍ୟ ବିଚ୍ୟୁତ ହେବ।”

Verse 21

मासर्तुभुवनानां च तथा भावी विपर्ययः । अग्निष्टोमादिकाः सर्वाः क्रिया यास्यंति संक्षयम् । नष्टयज्ञोत्सवे लोके देवानां स्यान्महाव्यथा

“ମାସ, ଋତୁ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ବିପର୍ୟୟ ହେବ। ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କ୍ଷୟକୁ ପହଞ୍ଚିବ। ଲୋକେ ଯଜ୍ଞୋତ୍ସବ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ମହାବ୍ୟଥା ହେବ।”

Verse 22

एवं संचिन्त्य चित्तेन बहुधा तीक्ष्णदीधितिः । जगाम मनसा भीतः सोऽगस्त्यं मुनिपुंगवम्

ଏଭଳି ଚିତ୍ତରେ ବହୁପ୍ରକାର ଚିନ୍ତା କରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣକିରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହୃଦୟରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ମନସା ମୁନିପୁଙ୍ଗବ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

Verse 23

नान्योस्ति वारणे शक्तो विंधस्यास्य हि तं विना । अगस्त्यं ब्राह्मणश्रेष्ठं मित्रावरुणसंभवम्

ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଏହି ବିନ୍ଧ୍ୟକୁ ରୋକିବାକୁ ଅନ୍ୟ କେହି ସମର୍ଥ ନୁହେଁ— ମିତ୍ର-ବରୁଣସମ୍ଭବ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ହିଁ।

Verse 24

ततो द्विजमयं रूपं स कृत्वा तीक्ष्णदीधितिः । चमत्कारपुरक्षेत्रे तस्याश्रमपदं ययौ

ତେବେ ତୀକ୍ଷ୍ଣକିରଣ ଭାସ୍କର ଦ୍ୱିଜରୂପ ଧାରଣ କରି ଚମତ୍କାରପୁର ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମପଦକୁ ଗଲେ।

Verse 25

ततस्तु वैश्वदेवांते वेदोच्चारपरायणः । प्रोवाच सोऽतिथिः प्राप्तस्तवाहं मुनिसत्तम

ତାପରେ ବୈଶ୍ୱଦେବ କର୍ମର ଶେଷରେ, ବେଦୋଚ୍ଚାରଣରେ ପରାୟଣ ସେ ଆଗତ ଅତିଥି କହିଲେ—“ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଅତିଥି ହୋଇ ଆସିଛି।”

Verse 26

ततोऽगस्त्यः कृतानन्दः स्वागतं ते महामुने । मनोरथ इवाध्यातो योऽग्निकार्यांत आगतः

ତେବେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—“ହେ ମହାମୁନି, ସ୍ୱାଗତ। ମୋର ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟର ଶେଷରେ ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ଯେନେ ମନୋରଥ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ପରି।”

Verse 27

तत्त्वं ब्रूहि मुनिश्रेष्ठ यद्ददामि तवेप्सितम् । अदेयं नास्ति मे किञ्चित्कालेऽस्मिन्प्रार्थितस्य च

“ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ସତ୍ୟ ଅଭିପ୍ରାୟ କହନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଇପ୍ସିତ ଦାନ କରିପାରିବି। ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରାର୍ଥନାକାରୀ ପାଇଁ ମୋ ପାଖରେ ଅଦେୟ କିଛି ନାହିଁ।”

Verse 28

भास्कर उवाच । अहं भास्कर आयातो विप्ररूपेण सन्मुने । सर्वकार्यक्षमं मत्वा त्वामेकं भुवनत्रये

ଭାସ୍କର କହିଲେ—“ହେ ସନ୍ମୁନି, ମୁଁ ଭାସ୍କର (ସୂର୍ଯ୍ୟ)। ଦ୍ୱିଜରୂପେ ଆସିଛି; କାରଣ ତ୍ରିଭୁବନରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନେ ସମର୍ଥ ଏକମାତ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ଜାଣିଛି।”

Verse 29

त्वया पूर्वं सुरार्थाय प्रपीतः पयसांनिधिः । वातापिश्च तथा दैत्यो भक्षितो द्विजकण्टकः

ପୂର୍ବେ ଦେବମାନଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ତୁମେ ସମୁଦ୍ରଜଳ ପାନ କରିଥିଲ; ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ କଣ୍ଟକ ଦାନବ ବାତାପିକୁ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ଷଣ କରିଥିଲ।

Verse 30

तस्माद्गतिर्भवास्माकं सांप्रतं मुनिसत्तम । देवानामिह वर्णानां त्वमेव शरणं यतः

ଏହେତୁ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମେ ଆମର ଗତି ଓ ଶରଣ ହେଉ; କାରଣ ଏଠାରେ ଦେବମାନଙ୍କ ଓ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ।

Verse 31

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा स मुनिर्विप्रा विशेषेण प्रहर्षितः । अर्घ्यं दत्त्वा दिनेशाय ततः प्रोवाच सादरम्

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହା ଶୁଣି ସେ ମୁନି ବିଶେଷ ହର୍ଷିତ ହେଲେ। ଦିନେଶ (ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ)ଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ପରେ ସାଦରରେ କହିଲେ।

Verse 32

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोस्मि यन्मे त्वं गृहमागतः । तस्माद्ब्रूहि करिष्यामि तव वाक्यमखंडितम्

ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋପରେ ଅନୁଗ୍ରହ ହୋଇଛି—କାରଣ ତୁମେ ମୋ ଘରକୁ ଆସିଛ। ତେଣୁ କହ; ତୁମ ବଚନକୁ ମୁଁ ଅଖଣ୍ଡିତ ଭାବେ ପାଳନ କରିବି।

Verse 33

भास्कर उवाच । एष विंध्याचलोऽस्माकं मार्गमावृत्य संस्थितः । स्पर्द्धया गिरिमुख्यस्य सुमेरोर्मुनिसतम

ଭାସ୍କର କହିଲେ—ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପର୍ବତମୁଖ୍ୟ ସୁମେରୁ ସହ ସ୍ପର୍ଧାରେ ଏହି ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳ ଆମ ମାର୍ଗକୁ ଆବୃତ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଛି।

Verse 34

सामाद्यैर्विविधोपायैस्तस्मादेनं निवारय । कालात्ययो यथा न स्याद्गतेर्भंगस्तथा कुरु

ଏହେତୁ ସାମ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ତାହାକୁ ନିବାରଣ କର। ଯେପରି କାଳବିଳମ୍ବ ନ ହେଉ ଓ ଆମ ଗତି ଭଙ୍ଗ ନ ହେଉ, ସେପରି କର।

Verse 35

अगस्त्य उवाच । अहं ते वारयिष्यामि वर्धमानं कुलाचलम् । स्वस्थानं गच्छ तस्मात्त्वं सुखीभव दिवाकर

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସେଇ କୁଲାଚଳକୁ ମୁଁ ନିବାରଣ କରିବି। ତେଣୁ, ହେ ଦିବାକର, ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ ଓ ସୁଖୀ ହେଉ।

Verse 36

ततः स प्रेषितस्ते न भास्करस्तीक्ष्णदीधितिः । स्वं स्थानं प्रययौ हृष्टस्तमामंत्र्य मुनीश्वरम्

ତାପରେ ତୁମେ ପ୍ରେରିତ କରିଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣକିରଣ ଭାସ୍କର ମୁନୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ ହର୍ଷରେ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ।

Verse 37

अगस्त्योऽपि द्रुतं गत्वा विंध्यं प्रोवाच सादरम् । न्यूनतां व्रज मद्वाक्याच्छीघ्रं पर्वतसत्तम

ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ବିନ୍ଧ୍ୟକୁ ସାଦରେ କହିଲେ—ହେ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ବାକ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ନ୍ୟୂନତାକୁ ଗ୍ରହଣ କର।

Verse 38

दाक्षिणात्येषु तीर्थेषु स्नाने जाताद्य मे मतिः । तवायत्ता गिरे सैव तत्कुरुष्व यथोचितम्

ଆଜି ଦକ୍ଷିଣ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ମୋର ସଙ୍କଳ୍ପ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି। ହେ ଗିରେ, ସେଇ ଯୋଜନା ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର; ତେଣୁ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ କର।

Verse 39

स तस्य वचनं श्रुत्वा विंध्यः पर्वतसत्तमः । अभजन्निम्नतां सद्यो विनयेन समन्वितः

ତାହାର ବଚନ ଶୁଣି ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିନ୍ଧ୍ୟ ବିନୟଯୁକ୍ତ ହୋଇ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନମ୍ରଭାବେ ନିମ୍ନତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 40

अगस्त्योऽपि समासाद्य तस्यांतं दक्षिणं द्विजाः । त्वयैवं संस्थितेनाथ स्थातव्यमित्युवाच तम्

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନି ମଧ୍ୟ ତାହାର ଦକ୍ଷିଣାନ୍ତକୁ ପହଞ୍ଚି ତାକୁ କହିଲେ—“ହେ ନାଥ, ତୁମେ ଏଭଳି ଭାବେ ହିଁ ସ୍ଥିର ରହିବା ଉଚିତ।”

Verse 42

स तथेति प्रतिज्ञाय शापाद्भीतो नगोत्तमः । न जगाम पुनर्वृद्धिं तस्यागमनवांछया

ନଗୋତ୍ତମ ବିନ୍ଧ୍ୟ “ତଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲା; ଶାପଭୟରେ ଏବଂ ତାଙ୍କ (ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ) ଆଗମନ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ସେ ପୁଣି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା ନାହିଁ।

Verse 43

सोऽपि तेनैवमार्गेण निवृत्तिं न करोति च । यावदद्यापि विप्रेंद्रा दक्षिणां दिशमाश्रित तः

ସେ (ଅଗସ୍ତ୍ୟ) ମଧ୍ୟ ସେହି ମାର୍ଗରେ ପୁନଃ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ; ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ହିଁ ଆଶ୍ରିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 44

अथ तत्रैव चानीय लोपामुद्रां मुनीश्वरः । समाहूय सहस्रांशुं ततः प्रोवाच सादरम्

ତାପରେ ସେଠାରେଇ ମୁନୀଶ୍ୱର ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କୁ ଆଣି, ସହସ୍ରାଂଶୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପରେ ସାଦରରେ କହିଲେ।

Verse 45

तव वाक्यान्मया त्यक्तः स्वाश्रमस्तीक्ष्णदी धिते । तवार्थे च न गंतव्यं भूयस्तत्र कथंचन

ହେ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦୀଧିତେ! ତୁମ ବାକ୍ୟରେ ମୁଁ ମୋ ଆଶ୍ରମ ତ୍ୟାଗ କରିଛି। ତୁମ ହେତୁରେ ମୁଁ ପୁଣି କେବେ, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ, ସେଠାକୁ ଯିବି ନାହିଁ।

Verse 46

तस्मान्मद्वचनाद्भानो चतुर्दश्यां मधौ सिते । यन्मया स्थापितं तत्र लिंगं पूज्यं हि तत्त्व या

ଏହେତୁ, ହେ ଭାନୁ! ମୋ ବଚନାନୁସାରେ ମଧୁ ମାସ (ଚୈତ୍ର) ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସେଠାରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ସେଇ ଲିଙ୍ଗକୁ ତତ୍ତ୍ୱବୋଧ ସହିତ ଓ ବିଧିପୂର୍ବକ ନିଶ୍ଚୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 47

भास्कर उवाच । एवं मुने करिष्यामि तव वाक्यादसंशयम् । पूजयिष्यामि तल्लिंगं वर्षांते स्वयमेव हि

ଭାସ୍କର କହିଲେ—ହେ ମୁନେ! ତୁମ ବଚନାନୁସାରେ ମୁଁ ନିଃସନ୍ଦେହ ଏହିପରି କରିବି। ବର୍ଷାନ୍ତରେ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ସେଇ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିବି।

Verse 48

योऽन्यो हि तद्दिने लिंगं पूजयिष्यति मानवः । मम लोकं समासाद्य स भविष्यति मुक्तिभाक्

ଏବଂ ଯେ କେହି ଅନ୍ୟ ମାନବ ସେହି ଦିନେ ସେଇ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିବ, ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ମୁକ୍ତିର ଭାଗୀ ହେବ।

Verse 49

सूत उवाच । एतस्मात्कारणात्तत्र भगवांस्तीक्ष्णदीधितिः । चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां सांनिध्यं कुरुते सदा

ସୂତ କହିଲେ—ଏହି କାରଣରୁ ସେଠାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦୀଧିତି ଭଗବାନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସଦା ନିଜ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।

Verse 50

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोस्मि द्विजोत्तमाः । भूयो वदत वै कश्चित्संदेहश्चे द्धृदि स्थितः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ସେ ସବୁ ମୁଁ କହିଦେଲି। ତଥାପି ଯଦି ହୃଦୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ରହିଥାଏ, ତେବେ ପୁନର୍ବାର କହ—ପୁନି ପଚାର।