Adhyaya 21

Verse 1

। ब्राह्मणा ऊचुः । मार्कंडेन कदा तत्र स्थापितः प्रपितामहः । कस्मिन्स्थाने कृतस्तेन स्वाश्रमो मुनिना वद

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ—ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ତାହାଁ ‘ପ୍ରପିତାମହ’ଙ୍କୁ କେବେ ସ୍ଥାପନ କଲେ? ଏବଂ ସେ ମୁନି କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମ ନିର୍ମାଣ କଲେ? ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।

Verse 2

सूत उवाच । मृकण्डाख्यो द्विजश्रेष्ठ आसीद्वेदविदां वरः । चमत्कारपुराभ्याशेवानप्रस्याश्रमे स्थितः

ସୂତ କହିଲେ—ମୃକଣ୍ଡୁ ନାମକ ଏକ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ, ବେଦବିଦ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ସେ ଚମତ୍କାରପୁର ସମୀପରେ ବାନପ୍ରସ୍ଥ ଆଶ୍ରମରେ ବସୁଥିଲେ।

Verse 3

शांतात्मा नियमोपेतश्चकार सुमहत्तपः । तस्यैवं वर्तमानस्य वानप्रस्थस्य चाश्रमे

ଶାନ୍ତାତ୍ମା ଓ ନିୟମଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ମହାତପ କଲେ। ସେହି ବାନପ୍ରସ୍ଥ ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ଏଭଳି ରହୁଥିବାବେଳେ—

Verse 4

पश्चिमे वयसि प्राप्ते पुत्रो जज्ञे सुशोभनः । सर्वलक्षणसंपूर्णः पूर्णचंद्रसमप्रभः

ଜୀବନର ପଶ୍ଚିମ ବୟସରେ ପହଞ୍ଚିବା ସମୟରେ ଅତି ଶୋଭନ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲା। ସେ ସର୍ବ ଶୁଭଲକ୍ଷଣସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ।

Verse 5

मार्कंड इति नामाऽथ तस्य चक्रे पिता स्वयम् । सोऽतीव ववृधे बालस्तस्मिन्नाश्रम उत्तमे

ତାପରେ ପିତା ନିଜେ ତାହାର ନାମ ‘ମାର୍କଣ୍ଡ’ ରଖିଲେ। ସେ ବାଳକ ସେହି ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା।

Verse 6

शुक्लपक्षं समासाद्य तारापतिरिवांबरे । वर्धमानस्य तस्यैवमतीताः पंच वत्सराः । बालक्रीडाप्रसक्तस्य पितुरुत्सङ्गवर्तिनः

ଆକାଶରେ ତାରାପତି ପରି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଯେପରି ବଢ଼େ, ସେପରି ସେ ବାଳକ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଲା। ଏଭଳି ବଢ଼ୁଥିବାବେଳେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ କଟିଗଲା—ସେ ଶିଶୁକ୍ରୀଡାରେ ଆସକ୍ତ ଓ ପିତାଙ୍କ କୋଳରେ ରହୁଥିଲା।

Verse 7

कस्यचित्त्वथ कालस्य कश्चित्तत्र समागतः । सामुद्रिकस्य कृत्स्नस्य वेत्ता ज्ञानविधानभू

କିଛି ସମୟ ପରେ ସେଠାକୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଆସିଲେ। ସେ ସାମୁଦ୍ରିକ ବିଦ୍ୟାର ସମଗ୍ର ଜ୍ଞାତା, ଏବଂ ଜ୍ଞାନବିଧାନର ଆଧାରସ୍ୱରୂପ ଥିଲେ।

Verse 8

स तं शिशुं समालोक्य नखाग्रान्मूर्द्धजावधिम् । विस्मयोत्फुल्लनयन ईषद्धास्यमथाऽकरोत्

ସେ ଶିଶୁଟିକୁ ନଖର ଅଗ୍ରରୁ ମୁଣ୍ଡର କେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିହାରିଲେ; ବିସ୍ମୟରେ ଚକ୍ଷୁ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା, ପରେ ସେ ଅଳ୍ପ ହସିଲେ।

Verse 9

मृकंडोऽपि समालोक्य ज्ञानिनं सस्मिताननम् । पप्रच्छ विनयोपेतः किंचित्तुष्टेन चेतसा

ମୃକଣ୍ଡୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ମନ୍ଦସ୍ମିତମୁଖରେ ଦେଖି, ବିନୟସହିତ, କିଛି ତୁଷ୍ଟ ଓ ସ୍ଥିରଚିତ୍ତରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

Verse 10

मृकण्ड उवाच । कस्मात्त्वं विप्रशार्दूल वीक्ष्येमं मम दारकम् । सुचिरं विस्मयाविष्टस्ततोऽभूः सस्मिताननः

ମୃକଣ୍ଡ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରଶାର୍ଦୂଲ! ମୋ ଏହି ଶିଶୁକୁ ଦେଖି ତୁମେ କାହିଁକି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବିସ୍ମୟାବିଷ୍ଟ ରହିଲ, ତାପରେ କାହିଁକି ସସ୍ମିତମୁଖ ହେଲ?

Verse 11

सूत उवाच । असकृत्तेन संपृष्टः सकृद्ब्राह्मणसत्तमः । ततश्च कथयामास हास्यकारणमेव हि

ସୂତ କହିଲେ—ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଶ୍ନିତ ହୋଇ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶେଷରେ କହିଲେ, ନିଜ ହସର କାରଣଟି ହିଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ।

Verse 12

ब्राह्मण उवाच । लक्षणानि शिशोरस्य दृश्यंते यानि सन्मुने । गात्रस्थानि भवेत्सत्यं तैः पुमानजरामरः

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—ହେ ସନ୍ମୁନି! ଏହି ଶିଶୁର ଦେହରେ ଯେ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯାଉଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଯଦି ସତ୍ୟରେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥିର ରହେ, ତେବେ ସେମାନେ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁରହିତ ପୁରୁଷକୁ ସୂଚାଏ।

Verse 13

अस्य भावि पुनश्चाऽस्माद्दिवसान्निधनं शिशोः । षड्भिर्मासैर्न सन्देहः सत्यमेतन्मयोदितम्

ଆଜିଠାରୁ, ଏହି ଦିନଠାରୁ, ଏହି ଶିଶୁର ପୁନଃ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ—ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୁଁ କହିଥିବା ଏହା ସତ୍ୟ।

Verse 14

एवं ज्ञात्वा द्विजश्रेष्ठ कुरुष्वाऽस्य हितं च यत् । इह लोके परे चैव बालकस्य ममाऽज्ञया

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହା ଜାଣି, ମୋ ଆଜ୍ଞାଅନୁସାରେ ଏହି ବାଳକର ଯାହା ସତ୍ୟ ହିତ, ତାହା କର—ଇହଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 15

एवमुक्त्वा स विप्रेंद्रो जगामाऽभीप्सितां दिशम् । मृकण्डोऽपि ततस्तस्य चक्रे मौंजीनिबन्धनम्

ଏପରି କହି ସେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଦିଗକୁ ଗଲେ। ତାପରେ ମୃକଣ୍ଡୁ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ରଙ୍କର ମୌଞ୍ଜୀ-ନିବନ୍ଧନ (ଉପନୟନ) କଲେ।

Verse 16

अकालेऽपि कुमारस्य किंचिद्ध्यात्वा निजे हृदि । कारणं कारणज्ञः स ततः प्रोवाच तं सुतम्

ଯଦିଓ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିଲା, ତଥାପି ସେ ହୃଦୟରେ କିଛି ଚିନ୍ତା କଲେ। କାରଣଜ୍ଞ ସେ କାରଣ ବୁଝି ପରେ ପୁତ୍ରକୁ କହିଲେ।

Verse 17

यं कं चिद्वीक्षसे पुत्र भ्रममाणं द्विजोत्तमम् । तस्यावश्यं त्वया कार्यं विनयादभि वादनम्

ପୁତ୍ର! ତୁମେ ଯେ କୌଣସି ଭ୍ରମଣଶୀଳ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦେଖ, ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ନମ୍ରତାସହିତ ପ୍ରଣାମ-ଅଭିବାଦନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 19

एवं तस्य व्रतस्थस्य षण्मासा दिवसैस्त्रिभिः । हीनाः स्युर्ब्राह्मणेंद्राणां नमस्कारपरस्य च

ଏହିପରି ବ୍ରତସ୍ଥ ଓ ନମସ୍କାରପରାୟଣ ତାହାର ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଛଅ ମାସ ତିନି ଦିନ କମିଯାଏ।

Verse 20

तान्दृष्ट्वा स मुनीन्सर्वान्नमश्चक्रे मुनेः सुतः । दीर्घायुर्भव तैरुक्तः सर्वैरपि पृथक्पृथक्

ସେ ସମସ୍ତ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁନିପୁତ୍ର ନମସ୍କାର କଲା। ତେବେ ସମସ୍ତେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ “ଦୀର୍ଘାୟୁ ଭବ” ବୋଲି ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ।

Verse 21

अथ तं बालभावेन कौतुकाद्ब्रह्मचारिणः । चिरं दृष्ट्वाऽब्रवीद्वाक्यं वसिष्ठो मुनिपुंगवः

ତାପରେ ମୁନିପୁଙ୍ଗବ ବଶିଷ୍ଠ ଶିଶୁସୁଲଭ ଭାବରେ ଓ କୌତୁକରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦେଖି ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 22

सर्वैरेष शिशुः प्रोक्तो दीर्घा युरिति सादरम् । तृतीयेऽह्नि पुनः प्राणांस्त्यक्ष्यत्ययमसंशयः

ତୁମେ ସମସ୍ତେ ସାଦରରେ ଏହି ଶିଶୁକୁ ‘ଦୀର୍ଘାୟୁ’ ବୋଲି କହିଛ; କିନ୍ତୁ ଆଜିଠାରୁ ତୃତୀୟ ଦିନେ ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବ।

Verse 23

तन्न युक्तं भवेदीदृगस्माकं वचनं द्विजाः । तस्मात्तत्क्रियतां कर्म येनायं स्याच्चिरायुधृक्

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଆମର ବଚନ ଏପରି ଅଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଏମିତି କର୍ମ କରାଯାଉ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ବାଳକ ଚିରକାଳ ଆୟୁ ଧାରଣ କରିପାରିବ।

Verse 24

ततो मिथः समालोच्य सर्वे ते मुनिपुंगवाः । प्रोचुर्न जीवनोपायो भवेन्मुक्त्वा पितामहम्

ତେବେ ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଆଲୋଚନା କରି ସେଇ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ କହିଲେ—ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ବିନା ଏହାର ପ୍ରାଣରକ୍ଷାର କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।

Verse 25

तस्मात्तस्य पुरो नीत्वा बालोऽयं क्षीणजीवितः । क्रियतां तस्य वाक्येन यथा स्याच्चिरजीवभाक्

ଏହିପରି ଏହି କ୍ଷୀଣଜୀବିତ ବାଳକକୁ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ନେଇଯାଇ, ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉ; ଯେପରି ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁର ଭାଗୀ ହେବ।

Verse 26

ततस्तु ते समादाय सत्वरं ब्रह्मचारिणम् । ब्रह्मलोकं समाजग्मुस्त्यक्त्वा तीर्थपराक्रमम्

ତାପରେ ସେମାନେ ସେଇ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀକୁ ଶୀଘ୍ର ସହିତ ନେଇ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପରାକ୍ରମକୁ ପାଶେ ରଖି, ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲେ।

Verse 27

ततः प्रणम्य तं देवं वेदोक्तैः स्तवनैर्द्विजाः । स्तुत्वाऽथ संविधे तस्य निषेदुस्तदनन्तरम्

ତାପରେ ଦ୍ୱିଜମୁନିମାନେ ସେଇ ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବେଦୋକ୍ତ ସ୍ତବନଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି କଲେ; ତାପରେ ତାଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ବସିଲେ।

Verse 28

तेषामनंतरं सोऽपि नमश्चक्रे पितामहम् । बालः प्रोक्तश्च दीर्घायुर्भवेति च स्वयंभुवा

ସେମାନଙ୍କ ପରେ ବାଳକଟିଏ ମଧ୍ୟ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା; ତାପରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ପ୍ରଭୁ ସ୍ୱୟଂ କହିଲେ—ଏହି ବାଳକ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ।

Verse 29

अथोवाच मुनीन्सर्वान्विश्रांतान्पद्मयोनिजः । कुतो यूयं समायाताः सांप्रतं केन हेतुना

ତେବେ ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ରାମରତ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ— “ତୁମେମାନେ ଏବେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? କେଉଁ କାରଣରେ ଆସିଛ?”

Verse 30

प्रोच्यतां चापि यत्कृत्यं युष्माकं क्रियतेऽधुना । मद्गृहे संप्रयातानां कोऽयं बालोऽपि सद्व्रती

“ଏବେ ତୁମମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କିମ୍ବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ, ତାହା ମଧ୍ୟ କହ। ଏବଂ ତୁମେମାନେ ମୋ ଗୃହକୁ ଆସିଛ— ତୁମ ସହିତ ଥିବା ଏହି ସଦ୍ବ୍ରତୀ, ନିୟମନିଷ୍ଠ ବାଳକ କିଏ?”

Verse 31

मुनय ऊचुः । तीर्थयात्राप्रसंगेन भ्रममाणा महीतलम् ः । चमत्कारपुराभ्याशे वयं प्राप्ताः पितामह

ମୁନିମାନେ କହିଲେ— “ପିତାମହ! ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆମେ ପୃଥିବୀତଳେ ଭ୍ରମଣ କରୁ କରୁ ଚମତ୍କାରପୁରର ସମୀପକୁ ପହଞ୍ଚିଛୁ।”

Verse 32

तत्रानेन वयं देव बालकेनाऽभिवादिताः । क्रमात्सर्वेरपि प्रोक्तो दीर्घायुरिति सादरम्

“ସେଠାରେ, ହେ ଦେବ! ଏହି ବାଳକ ଆମକୁ ସାଦରେ ପ୍ରଣାମ କଲା। ତାପରେ କ୍ରମେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ସ୍ନେହରେ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲୁ— ‘ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ’ ବୋଲି।”

Verse 33

एतस्य तु पुनः शेषमायुषो दिवसत्र यम् । विद्यते विबुधश्रेष्ठ व्रीडितास्तेन वै वयम्

“କିନ୍ତୁ, ହେ ବିବୁଧଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହାର ଆୟୁଷର ଶେଷ କେବଳ ତିନି ଦିନ ମାତ୍ର ଅଛି। ସେହି କାରଣରୁ ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇଛୁ।”

Verse 34

ततश्चैनं समादाय वयं प्राप्तास्तवांतिकम् । भवताऽपि तथा प्रोक्तो दीर्धायु र्बालकोऽस्त्वयम्

ଏହେତୁ ଏହି ବାଳକକୁ ସହିତ ନେଇ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ଆସିଛୁ। ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ—‘ଏହି ବାଳକ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ।’

Verse 35

तस्माद्यथा वयं सत्या भवता सह पद्मज । भवाम कुरु तत्कृत्यमेतस्मादागता वयम्

ଏହେତୁ, ହେ ପଦ୍ମଜ! ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସହ ସତ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବା ପାଇଁ, ଯାହା କରଣୀୟ ତାହା କରନ୍ତୁ; ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆମେ ଆସିଛୁ।

Verse 36

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा मुनीनां पद्मसंभवः । प्रोवाच प्रहसन्वाक्यं समादाय च बालकम्

ସୂତ କହିଲେ—ମୁନିମାନଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ପଦ୍ମସମ୍ଭବ (ବ୍ରହ୍ମା) ବାଳକକୁ ସହ ନେଇ, ହସି ହସି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

Verse 37

मत्प्रसादादयं बालोजरामृत्युवि वर्जितः । भविष्यति न संदेहो वेदविद्याविचक्षणः

‘ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ଏହି ବାଳକ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଏବଂ ବେଦବିଦ୍ୟାରେ ବିବେକୀ ଓ ନିପୁଣ ହେବ।’

Verse 38

तस्मात्प्राग्धरणीपृष्ठं व्रजध्वं मुनिसत्तमाः । बालमेनं समादाय तस्मिन्नेवास्य मंदिरं

‘ଏହେତୁ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ଏବେ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠକୁ ପୁନଃ ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ। ଏହି ବାଳକକୁ ସହ ନେଇ, ସେହି ସ୍ଥାନରେ ତାହାର ନିବାସ/ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।’

Verse 39

यावदस्य पिता वृद्धः पुत्रदर्शनविह्वलः । न याति निधनं सार्धं धर्मपत्न्या द्विजोत्तमाः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ପୁତ୍ରଦର୍ଶନର ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ବିହ୍ୱଳ ତାହାର ବୃଦ୍ଧ ପିତା, ନିଜ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ସହିତ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଅଯାଏ।

Verse 40

अथाऽयाताश्च तं बालं सर्वे ते मुनि सत्तमाः । आगत्य वसुधापृष्ठं तस्यैवाश्रमसंनिधौ

ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସେହି ବାଳକଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ; ସେହି ଆଶ୍ରମର ସମୀପକୁ ପହଞ୍ଚି ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀତଳରେ ଅବତରଣ କରାଇଲେ।

Verse 41

अमुंचन्नग्नितीर्थे तं समाभाष्य ततः परम् । तीर्थयात्राकृते पश्चाज्जग्मुरन्यत्र सत्वरम्

ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥରେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ପରେ ତାଙ୍କ ସହ କଥା କହି, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସମ୍ପାଦନ ପାଇଁ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ୟତ୍ର ଚାଲିଗଲେ।

Verse 42

एतस्मिन्नंतरे विप्रो मृकंडः सुतवत्सलः । नापश्यत्स्वसुतं पश्चाद्विललाप सुदुःखितः

ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ପୁତ୍ରବତ୍ସଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୃକଣ୍ଡ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବିଳାପ କଲେ।

Verse 43

अहो मे तनयोऽभीष्टः कथमद्य न दृश्यते । कूपांतः पतितः किं नु किं व्यालैर्वा निपातितः

ହାୟ! ମୋର ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ଆଜି କାହିଁକି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ? ସେ କି କୂପ ଭିତରେ ପଡ଼ିଗଲା, ନା କି କୌଣସି ହିଂସ୍ର ପଶୁ ତାକୁ ଆଘାତ କରି ଫେଲାଇଦେଲା?

Verse 44

कृत्वा मां दुःखसंतप्तं मातरं चापि पुत्रकः । प्रस्थितो दीर्घमध्वानं विरुद्धं कृतवान्विधिः

ମୋତେ ଓ ମାତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖେ ସନ୍ତପ୍ତ କରି ସେ ଶିଶୁ ଦୀର୍ଘ ପଥେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା; ବିଧି ଯଥୋଚିତର ବିପରୀତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲା।

Verse 45

पश्य ब्राह्मणि पापेन मया दुष्कृतकारिणा । न बालस्य मुखं दृष्टं प्रस्थितस्य यमालये

ଦେଖ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ! ପାପୀ ଓ ଦୁଷ୍କୃତକାରୀ ମୋ ଦ୍ୱାରା, ଯମାଳୟକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଥିବା ସେ ବାଳକର ମୁହଁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖିପାରିଲି ନାହିଁ।

Verse 46

कथितं ज्ञानिना तेन मम पूर्वं महात्म ना । षङ्भिर्मासैः सुतस्तेऽयं देहत्यागं करिष्यति

ପୂର୍ବରୁ ସେ ଜ୍ଞାନୀ ମହାତ୍ମା ମୋତେ କହିଥିଲେ—‘ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ତୋର ଏହି ପୁତ୍ର ଦେହତ୍ୟାଗ କରିବ’ ବୋଲି।

Verse 47

सोऽहं पुत्रस्य दुःखेन साधयिष्ये हुताशनम् । यावच्छोकाग्निना कायो दह्यते न वरान ने

ଏହେତୁ ପୁତ୍ରଦୁଃଖେ ପୀଡିତ ମୁଁ ହୁତାଶନ ସାଧିବି; ହେ ବରାନନେ, ମୋ ଦେହ ଶୋକାଗ୍ନିରେ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଦହୁଛି।

Verse 48

ब्राह्मण्युवाच । ममापि मतमेतद्धि यत्त्वया परिकीर्तितम् । तत्किं चिरयसि ब्रह्मञ्छीघ्रं दारूणि चानय

ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କହିଲେ—ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେଇ ମୋର ମତ ମଧ୍ୟ; ତେବେ ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କାହିଁକି ବିଳମ୍ବ? ଶୀଘ୍ର ଦାରୁ ମଧ୍ୟ ଆଣ।

Verse 49

येनाऽहं भवता सार्धं प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् । पुत्रशोकेन संतप्ता सुभृशं दुःखशांतये

ପୁତ୍ରଶୋକରେ ଦଗ୍ଧ ମୁଁ, ତୁମ ସହିତ ହୁତାଶନରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି—ମୋ ଦୁଃଖର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ।

Verse 50

सूत उवाच । एवं तयोः प्रवदतोर्दंपत्योर्द्विज सत्तमाः । आजगामाऽथ संहृष्टः स बालः सन्निधिं तयोः

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତି ଏଭଳି କହୁଥିବାବେଳେ, ସେ ବାଳକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେଠାକୁ ଆସି ତାଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 51

तं दृष्ट्वा ब्राह्मणो हृष्टो ब्राह्मण्या सहितस्तदा । आनंदाश्रुप्लुताक्षोऽथ सम्मुख स्तमुपाद्रवत्

ତାକୁ ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜଣେ ପତ୍ନୀସହିତ ହର୍ଷିତ ହେଲେ। ପରେ ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁରେ ପ୍ଲୁତ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ ସେ ସିଧା ସେହି ବାଳକ ପାଖକୁ ଧାଇଗଲେ।

Verse 52

भूयोभूयः परिष्वज्य सभार्यः पृष्टवांस्तदा । क्व गतः स्वाश्रमाद्वत्स चिरात्कस्मादिहाऽगतः

ବାରମ୍ବାର ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ପତ୍ନୀସହିତ ସେ ପଚାରିଲେ—“ବତ୍ସ! ତୁମେ ଆମ ଆଶ୍ରମରୁ କେଉଁଠି ଗଲ? ଏତେ ଦିନ ପରେ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଲ?”

Verse 53

शोकार्णवे परिक्षिप्य मां सभार्यं वयोऽधिकम् । तन्मा पुत्रक भूयस्त्वमीदृक्कर्म करिष्यसि

“ବୟସରେ ବୃଦ୍ଧ ମୋତେ ଓ ତୁମ ମାତାକୁ ତୁମେ ଶୋକସାଗରରେ ନିକ୍ଷେପ କରିଦେଲ। ତେଣୁ, ପୁତ୍ରକ! ପୁଣି କେବେ ଏପରି କର୍ମ କରିବୁ ନାହିଁ।”

Verse 54

मार्कंडेय उवाच । अत्राऽद्य मुनयः प्राप्ता मया ते चाभिवादिताः । क्रमेण विनयात्तात स्मरमाणेन ते वचः

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ଆଜି ଏଠାରେ ମୁନିମାନେ ଆସିଛନ୍ତି; ହେ ପିତା, ଆପଣଙ୍କ ବଚନ ସ୍ମରଣ କରି ବିନୟରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲି।

Verse 55

दीर्घायुर्भव तैरुक्तः सर्वैरेव द्विजोत्तमैः । दृष्ट्वा मां विस्मयाविष्टैर्बालकं व्रतिनं विभो

ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ ମୋତେ ‘ଦୀର୍ଘାୟୁ ଭବ’ ବୋଲି କହିଲେ; ହେ ବିଭୋ, ମୋତେ ବାଳକ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ବ୍ରତୀ ଦେଖି ସେମାନେ ବିସ୍ମୟାବିଷ୍ଟ ହେଲେ।

Verse 56

अथ तात समालोक्य तेषां मध्यगतो मुनिः । वसिष्ठस्तान्मुनीन्सर्वान्प्रोवाच प्रहसन्निव

ତାପରେ, ହେ ପିତା, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ମୁନି ବଶିଷ୍ଠ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯେନେ ହସୁଥିବା ପରି, ସମସ୍ତ ମୁନିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 57

वसिष्ठ उवाच । दीर्घायुर्भव यः प्रोक्तो युष्माभिर्मुनिपुंगवाः । तृतीये दिवसे सोऽयं बालः पंचत्वमेष्यति

ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ—ହେ ମୁନିପୁଙ୍ଗବମାନେ, ଆପଣମାନେ ‘ଦୀର୍ଘାୟୁ ଭବ’ ବୋଲି ଯେ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିଛନ୍ତି; ତଥାପି ଏହି ବାଳକ ତୃତୀୟ ଦିନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

Verse 58

ततस्ते मुनयो भीता असत्यात्तात तत्क्षणात् । समादाय ययुस्तत्र यत्र ब्रह्मा व्यवस्थितः

ତାପରେ, ହେ ପିତା, ଅସତ୍ୟ ହେବାର ଭୟରେ ସେ ମୁନିମାନେ ସେହି କ୍ଷଣେ ଭୀତ ହୋଇ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ବିରାଜିତ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।

Verse 59

नमस्कृतेन तेनाऽपि प्रोक्तोऽहं पद्मयोनिना । दीर्घायुर्भव पृष्टश्च कुतस्त्वमिह चागतः

ମୁଁ ନମସ୍କାର କଲେ ମଧ୍ୟ ପଦ୍ମଯୋନି ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ କହିଲେ—“ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ”; ପୁଣି ପଚାରିଲେ—“ତୁମେ ଏଠାକୁ କେଉଁଠୁ ଆସିଛ?”

Verse 60

अथ तैर्मुनिभिः सर्वैर्वृत्तांतं तस्य कीर्तितम् । आशीर्वादोद्भवं प्रोक्तं ततो वयमिहागताः

ତାପରେ ସେହି ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ତାହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହିଲେ ଏବଂ ଏହା ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜଣାଇଲେ; ତେଣୁ ଆମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ।

Verse 61

यथाऽयं बालको देव त्वत्प्रसादात्पितामह । दीर्घायुर्जायते लोके तथा त्वं कर्तुमर्हसि

ହେ ଦେବ, ହେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା! ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ଯେପରି ଏହି ବାଳକ ଲୋକେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ସେପରି କରିବା ତୁମର ସାମର୍ଥ୍ୟ; କୃପାକରି ତାହା କର।

Verse 62

ततोऽहं ब्रह्मणा तात जरामरणवर्जितः । विहितः प्रेषितस्तूर्णं स्वगृहं प्रति तैः समम्

ତାପରେ, ହେ ତାତ! ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ ଜରା ଓ ମରଣରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଶୀଘ୍ର ମୋ ଘରକୁ ପଠାଇଲେ।

Verse 63

ते तु मां मुनयोत्रैव प्रमुच्याश्रमसन्निधौ । स्नानार्थं विविशुः सर्वे ह्रदेऽत्रैव सुशोभने

କିନ୍ତୁ ସେହି ମୁନିମାନେ ମୋତେ ସେଠାରେ ଆଶ୍ରମ ସନ୍ନିଧିରେ ଛାଡ଼ିଦେଇ, ସ୍ନାନାର୍ଥେ ଏଠାରେ ଥିବା ସୁଶୋଭନ ହ୍ରଦରେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 64

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य मृकंडो हर्षसंयुतः । प्रययौ सत्वरं तत्र यत्र ते मुनयः स्थिताः

ତାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମୃକଣ୍ଡ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ମୁନିମାନେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଗଲା।

Verse 65

प्रणम्य तान्मुनीन्सर्वान्कृताञ्जलिपुटः स्थितः । प्रोवाच वः प्रसादेन कुलं मे वृद्धिमागतम्

ସମସ୍ତ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, କରଯୋଡି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ସେ କହିଲା—“ଆପଣମାନଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୋ କୁଳ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।”

Verse 66

साधु प्रोक्तमिदं कैश्चिदाचार्यैर्मुनिसत्तमाः । साधुलोकं समाश्रित्य विख्यातं च जगत्त्रये

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! କେତେକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହାକୁ ଭଲଭାବେ କହିଛନ୍ତି; ସାଧୁଲୋକଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ଏହା ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 67

साधूनां दर्शनं पुण्यं तीर्थभूता हि साधवः । तीर्थं फलति कालेन सद्यः साधुसमागमः

ସାଧୁମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ; କାରଣ ସାଧୁମାନେ ନିଜେ ତୀର୍ଥସ୍ୱରୂପ। ତୀର୍ଥର ଫଳ କାଳକ୍ରମେ ମିଳେ, କିନ୍ତୁ ସାଧୁସମାଗମ ତୁରନ୍ତ ଫଳ ଦେଏ।

Verse 68

तस्मादतिथयः प्राप्ता यूयं सर्वेऽद्य मे गृहम् । प्रकरोमि किमातिथ्यं प्रोच्यतां द्विजसत्तमाः

ଏହେତୁ ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଆଜି ଅତିଥିରୂପେ ମୋ ଘରକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ଆଜି ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ଗୃହରେ। ମୁଁ କେମିତି ଆତିଥ୍ୟ କରିବି? କହନ୍ତୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ!

Verse 69

ऋषय ऊचुः । एतदेव मुनेऽस्माकमातिथ्यं कोटिसंमितम् । अल्पायुरपि ते बालो यज्जातो मृत्युवर्जितः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ମୁନେ! ଆମ ପାଇଁ ଏହିଟି ହିଁ କୋଟିସମ ଆତିଥ୍ୟ; ଅଳ୍ପାୟୁ ହେବାକୁ ଥିବା ତୁମ ବାଳକ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁବର୍ଜିତ ହୋଇ ଜନ୍ମିଛି।

Verse 70

मृकण्ड उवाच । मृत्युनाऽलिंगितं बालमस्मदीयं मुनीश्वराः । भवद्भिरद्य संरक्ष्य कुलं कृत्स्नं समुद्धृतम्

ମୃକଣ୍ଡ କହିଲେ—ହେ ମୁନୀଶ୍ୱରମାନେ! ମୃତ୍ୟୁ ମୋ ବାଳକକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଆଜି ଆପଣମାନେ ସୁରକ୍ଷା କରି ମୋ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଛନ୍ତି।

Verse 71

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नव्रते तथा । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नाऽस्ति निष्कृतिः

ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା, ସୁରାପାନୀ, ଚୋର ଓ ବ୍ରତଭଙ୍ଗକାରୀ—ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଜ୍ଜନମାନେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିଧାନ କରିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ କୃତଘ୍ନ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।

Verse 72

तस्मात्कृतघ्नतादोषो न स्यान्मम मुनीश्वराः । यथा कार्यं भवद्भिश्च तथा सर्वैर्न संशयः

ଏହେତୁ, ହେ ମୁନୀଶ୍ୱରମାନେ! କୃତଘ୍ନତାର ଦୋଷ ମୋର ନ ହେଉ। ଆପଣମାନେ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍, ସେହିଟି ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ କରନ୍ତୁ।

Verse 73

ऋषय ऊचुः । यदि प्रत्युपकाराय मन्यसे त्वं द्विजोत्तम । गृहं कुरुष्व नो वाक्याद्देवस्य परमेष्ठिनः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟୁପକାର କରିବାକୁ ଭାବୁଛ, ତେବେ ଆମ ବାକ୍ୟାନୁସାରେ ଏଠାରେ ଦେବ ପରମେଷ୍ଠିଙ୍କ ଗୃହ (ମନ୍ଦିର) ସ୍ଥାପନ କର।

Verse 74

येनाऽयं बालकस्तेऽद्य कृतो मृत्युविवर्जितः । तस्मात्स्थापय तीर्थेन देवं तं प्रपितामहम्

ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଶିଶୁ ଆଜି ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି, ତେଣୁ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ସେଇ ଦେବ ପ୍ରପିତାମହ (ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କର।

Verse 75

पुत्रेण सहितः पश्चादाराधय दिवानिशम् । वयमेव त्वया सार्धं तं च देवं पितामहम्

ତାପରେ ପୁତ୍ର ସହିତ ଦିନରାତି ତାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କର। ଆମେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହିତ ସେଇ ଦେବ ପିତାମହଙ୍କୁ ପୂଜିବୁ।

Verse 76

नित्यं प्रपूजयिष्यामस्तथान्येऽपि द्विजोत्तमाः । बालेनाऽनेन सार्धं ते सख्यमत्र स्थितं यतः । बालसख्यमिति ख्यातं नाम्ना तेन भविष्यति

ଆମେ ନିତ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବୁ; ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବେ। ଏଠାରେ ଏହି ଶିଶୁ ସହ ତୁମ ସଖ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହା ‘ବାଳସଖ୍ୟ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।

Verse 77

तीर्थमन्यैरिति ख्यातं बालकानां हितावहम् । रोगार्तानां भयार्तानामस्माकं वचनात्सदा

ଏହି ତୀର୍ଥ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ହିତକର ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ—ଆମ ବଚନରୁ ସଦା—ରୋଗପୀଡିତ ଓ ଭୟପୀଡିତମାନଙ୍କ ପାଇଁ।

Verse 78

अस्मिंस्तीर्थे शिशुं लोकाः स्नापयिष्यंति ये द्विज । रोगार्तं वा भयार्तं वा पीडितं वा ग्रहादिभिः

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଯେ ଲୋକମାନେ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଶିଶୁକୁ ସ୍ନାନ କରାନ୍ତି—ସେ ରୋଗପୀଡିତ ହେଉ କି ଭୟପୀଡିତ, କିମ୍ବା ଗ୍ରହାଦି ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ—

Verse 79

भविष्यति न संदेहः सर्वदोषविवर्जितः । पितामहप्रसादेन तथाऽस्मद्वचनाद्द्विज

କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ସେ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଓ କ୍ଲେଶରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ପିତାମହଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଏବଂ ଆମ ବଚନରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।

Verse 80

ये पुनर्मानुषा विप्र निष्कामाः श्रद्धयान्विताः । स्नानमात्रं करिष्यंति ते यांति परमां गतिम्

କିନ୍ତୁ ହେ ବିପ୍ର, ଯେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଷ୍କାମ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ—ସେମାନେ କେବଳ ସ୍ନାନମାତ୍ର କଲେ ମଧ୍ୟ ପରମ ଗତିକୁ ପାଆନ୍ତି।

Verse 81

एवमुक्त्वाथ ते सर्वे मुनयः शंसितव्रताः । तमामंत्र्य मुनिं जग्मुस्तीर्थान्यन्यानि सत्वराः

ଏପରି କହି, ପ୍ରଶଂସିତ ବ୍ରତଧାରୀ ସେ ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ସେଇ ମୁନିଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କୁ ଗଲେ।

Verse 82

मृकण्डोऽपि सपुत्रश्च तस्मिन्स्थाने पितामहम् । स्थापयामास संहृष्टो ज्येष्ठे ज्येष्ठास्थिते विधौ

ମୃକଣ୍ଡୁ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ରସହ ସେଇ ସ୍ଥାନରେ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ ହର୍ଷରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ—ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବିଧି ସମ୍ପନ୍ନ ହେବାବେଳେ।

Verse 83

ततश्चाऽराधयामास दिवारात्रमतंद्रितः । सपुत्रः श्रद्धया युक्तः संप्राप्तश्च परां गतिम्

ତାପରେ ସେ ଦିନରାତି କ୍ଳାନ୍ତି ବିନା ଆରାଧନା କଲେ; ପୁତ୍ରସହ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 84

सूत उवाच । ततःप्रभृति तत्तीर्थं बालसख्यमिति स्मृतम् । पावनं सर्वजंतूनां बालानां रोगनाशनम्

ସୂତ କହିଲେ—ସେହି ସମୟରୁ ସେ ତୀର୍ଥ ‘ବାଲସଖ୍ୟ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରେ ଏବଂ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ରୋଗ ନାଶ କରେ।

Verse 85

ज्येष्ठे ज्येष्ठासु यो बालस्तत्र स्नानं समाचरेत् । न स पीडामवाप्नोति यावत्संवत्सरं द्विजाः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ର ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଯେ ଶିଶୁ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପୂରା ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ପୀଡା ପାଉନାହିଁ।

Verse 86

ग्रहभूतपिशाचानां शाकिनीनां विशेषतः । अगम्यः सर्वदुष्टानां तथाऽन्येषां प्रजायते

ବିଶେଷତଃ ଗ୍ରହ, ଭୂତ, ପିଶାଚ ଓ ଶାକିନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଅଗମ୍ୟ ହୁଏ; ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେ ଅଜେୟ ଓ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ହୁଏ।