
ଋଷିମାନେ ସୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—ପୂର୍ବ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଜଣେ ଯୁବତୀ ଆଘାତ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା ନାହିଁ? ସୂତ କହିଲେ: ଅମରେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥରେ, ବିଶେଷକରି ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣ-ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ, ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରଭାବ କ୍ଷେତ୍ରସୀମାରେ ପଛକୁ ହଟେ; ସେଠାରେ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ନାଶ ପାଏ। ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ବିରୋଧରେ ଦେବମାନେ ପରାଜିତ ହେଲାପରେ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ କନ୍ୟା ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅଦିତି (ଦିତିଙ୍କ ସହୋଦରୀ) ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତପସ୍ୟାର ଫଳରେ ପୃଥିବୀରୁ ଶିବଲିଙ୍ଗ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲା। ତାପରେ ଆକାଶବାଣୀ ବର ଦେଲା—ଯୁଦ୍ଧରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା ଲୋକ ଏକ ବର୍ଷ ଅଜେୟ ରହିବେ; ଏବଂ ମାଘ କୃଷ୍ଣ-ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଏକ ବର୍ଷ ରୋଗମୁକ୍ତ ଓ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବେ; ମୃତ୍ୟୁ ନିଜେ ତୀର୍ଥପରିସର ଛାଡ଼ି ଯାଏ। ଅଦିତି ଲିଙ୍ଗର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ; ସେମାନେ ବଳ ପାଇ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜିତିଲେ। ଦୈତ୍ୟମାନେ ଯେନ ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁକରଣ ନ କରନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ଦେବମାନେ ସେଇ ତିଥିରେ ଲିଙ୍ଗରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ମୃତ୍ୟୁନିବାରଣ ହେବାରୁ ଏହାର ନାମ ‘ଅମର’। ଶେଷରେ ଲିଙ୍ଗ ସମୀପରେ ପାଠର ଫଳଶ୍ରୁତି, ଅଦିତି ସୃଷ୍ଟ ନିକଟସ୍ଥ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ, ଏବଂ ସ୍ନାନ-ଲିଙ୍ଗଦର୍ଶନ-ଜାଗରଣ—ଏହି ତିନିଟିକୁ ମୁଖ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ବୋଲି ପୁନରୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି।
Verse 1
ऋषय ऊचुः । यत्त्वया कथितं सूत न मृता सा कुमारिका । हता रौद्रप्रहारैश्च कौतुकं तन्महत्तरम्
ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତ! ତୁମେ କହିଥିବା ପରି ସେଇ କୁମାରୀ ସତ୍ୟରେ ମରିନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରହାରରେ ପତିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ତ ଅଧିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ—ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।
Verse 2
यतो भूयः प्रसंजाता योगिनी हरतुष्टिदा । यत्त्वार्थं सर्वमाचक्ष्व कारणं च तदद्भुतम्
କାରଣ ସେ ପୁନର୍ବାର ହରତୁଷ୍ଟିଦା ଯୋଗିନୀ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥ ଓ ତାହାର ପଛରେ ଥିବା ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ କାରଣ ଆମକୁ ବିସ୍ତାରେ କୁହ।
Verse 3
सूत उवाच । सा प्रविष्टा समं तेन सुपुण्यममरेश्वरम् । माघकृष्णचतुर्दश्यां न मृत्युर्यत्र विद्यते
ସୂତ କହିଲେ—ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ ଅମରେଶ୍ୱର ଧାମରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ମାଘ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରଭାବ ନଥାଏ।
Verse 4
ततोऽष्टौ वसवस्तत्र द्वादशार्कास्तथैव च । एकादशापरे रुद्रा नासत्यौ द्वौ च सुन्दरौ
ତେବେ ସେଠାରେ ଅଷ୍ଟ ବସୁ, ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଏବଂ ଏକାଦଶ ଅନ୍ୟ ରୁଦ୍ର; ସୁନ୍ଦର ଦୁଇ ନାସତ୍ୟ (ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର) ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
Verse 5
ऋषय ऊचुः । अमरेश्वर इत्युक्तो यो देवो ह्यमरत्वदः । केन संस्थापितो ह्यत्र किंप्रभावश्च कीर्तय
ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଏଠାରେ ଯେ ଦେବ ‘ଅମରେଶ୍ୱର’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଅମରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅମରତ୍ୱ ଦେଉଥିବା ଦାତା। ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ କିଏ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ? ଦୟାକରି କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ।
Verse 6
सूत उवाच । अदितिश्च दितिश्चैव प्रजापतिसुते शुभे । कृते पुरातिरूपाढ्ये कश्यपेन महात्मना
ସୂତ କହିଲେ—ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଶୁଭ କନ୍ୟା ଅଦିତି ଓ ଦିତି, ପୁରାତନ କାଳରେ, ବିଚିତ୍ର ରୂପସମୃଦ୍ଧ ସେହି ଯୁଗରେ, ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିବାହରୂପେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲେ।
Verse 8
अदित्यां विबुधा जाता दितेश्चैव तु दैत्यपाः । तेषां सापत्न्यभावेन महद्वैरमुपस्थितम् । अथ दैत्यैः सुरा ध्वस्ताः कृताश्चान्ये पराङ्मुखाः । अन्ये तु भयसंत्रस्ता दिशो जग्मुः क्षतांगकाः
ଅଦିତିଠାରୁ ଦେବମାନେ ଜନ୍ମିଲେ, ଦିତିଠାରୁ ଦୈତ୍ୟାଧିପମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ସାପତ୍ନ୍ୟଭାବ ହେତୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାବୈର ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ପରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ; କେହି ପରାଜୟରେ ପଛକୁ ଫେରିଲେ, ଆଉ କେହି ଭୟାକୁଳ ହୋଇ ଆହତ ଦେହ ସହ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତକୁ ପଳାଇଗଲେ।
Verse 9
ततो दुःखसमायुक्ता देवमातात्र संस्थिता । तपश्चक्रे दिवानक्तं शिवध्यानपरायणा
ତେବେ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବମାତା ସେଠାରେ ରହି, ଶିବଧ୍ୟାନରେ ପରାୟଣ ହୋଇ, ଦିନରାତି ତପସ୍ୟା କଲେ।
Verse 10
एवं तस्यास्तपःस्थाया गते युगचतुष्टये । निर्भिद्य धरणीपृष्ठं शिवलिंगं समुत्थितम्
ଏଭଳି ସେ ତପସ୍ୟାରେ ଅଚଳ ରହିଥିବାବେଳେ, ଚାରି ଯୁଗ ଗତ ହେଲାପରେ ପୃଥିବୀର ପୃଷ୍ଠକୁ ଭେଦି ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉଦ୍ଭବିଲା।
Verse 11
ततस्तस्मै कृतानन्दा स्तुत्वा स्तोत्रैः पृथग्विधैः । अष्टांगप्रणिपातेन नमश्चक्रे समाहिता
ତାପରେ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ସ୍ତୁତି କଲା ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି ନମସ୍କାର ଅର୍ପଣ କଲା।
Verse 12
एतस्मिन्नंतरे वाणी संजाता गगनांगणे । शरीररहिता दिव्या मेघगम्भीरनिःस्वना
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଆକାଶମଣ୍ଡଳରେ ଏକ ବାଣୀ ଉଦ୍ଭବିଲା—ଶରୀରରହିତ, ଦିବ୍ୟ, ଏବଂ ମେଘଗର୍ଜନ ସଦୃଶ ଗମ୍ଭୀର ନିନାଦଯୁକ୍ତ।
Verse 13
वरं प्रार्थय कल्याणि यस्ते हृदि व्यवस्थितः । प्रसन्नोऽहं प्रदास्यामि तवाद्य शशिशेखरः
“ବର ପ୍ରାର୍ଥନା କର, ହେ କଲ୍ୟାଣୀ! ଯେ ତୋ ହୃଦୟରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ—ମୁଁ ଶଶିଶେଖର ପ୍ରସନ୍ନ; ଆଜି ତୋତେ ସେ ବର ଦେବି।”
Verse 14
अदितिरुवाच । मम पुत्राः सुरश्रेष्ठ हन्यन्ते युधि दानवैः । तत्कुरुष्व गतायासानवध्यान्रणमूर्धनि
ଅଦିତି କହିଲେ—“ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବମାନେ ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି; ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ଲାନ୍ତିରହିତ ଏବଂ ରଣାଗ୍ରେ ଅବଧ୍ୟ କରିଦିଅ।”
Verse 15
श्रीभगवानुवाच । एतल्लिंगं मदीयं ये स्पृष्ट्वा यास्यंति संयुगे । अवध्यास्ते भविष्यन्ति यावत्संवत्सरं शुभे
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ହେ ଶୁଭେ! ଯେମାନେ ମୋର ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ସଂଗ୍ରାମକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବଧ୍ୟ ଓ ଅଜେୟ ହେବେ।
Verse 16
अन्योऽपि मानवो योऽत्र चतुर्दश्यां समाहितः । माघमासस्य कृष्णायां प्रकरिष्यति जागरम्
ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ, ଯେ ଏଠାରେ ମାଘମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ରାତ୍ରିଜାଗରଣ କରିବ—
Verse 17
सोऽपि संवत्सरं यावद्भविष्यति निरामयः । अपि मृत्युदिने प्राप्ते योऽस्मिन्नायतने शुभे
ସେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିରାମୟ ରହିବ। ମୃତ୍ୟୁଦିନ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେ ଏହି ଶୁଭ ଆୟତନରେ ଅବସ୍ଥିତ—
Verse 18
आगमिष्यति तं मृत्युर्दूरात्परिहरिष्यति । एवमुक्त्वाथ सा वाणी विरराम ततः परम्
ମୃତ୍ୟୁ ଆସିବାକୁ ଚାହିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାକୁ ଦୂରରୁ ଏଡ଼ାଇ ଯିବ। ଏପରି କହି ସେଇ ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ ପରେ ନିରବ ହେଲା।
Verse 19
अदितिश्चापि सन्तुष्टा हतशेषान्सुतांस्ततः । समानीयाथ तल्लिंगं तेषामेव न्यदर्शयत् । कथयामास तत्सर्वं माहात्म्यं यद्वरोदितम्
ଅଦିତି ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ତାପରେ ସେ ହତ୍ୟାରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିବା ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ସେଇ ଲିଙ୍ଗ ଦେଖାଇଲେ ଏବଂ ବରପ୍ରଦ ଦିବ୍ୟବାଣୀ ଯେ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଥିଲା, ସେ ସବୁକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
Verse 20
ततस्ते विबुधाः सर्वे तल्लिंगं प्रणिपत्य च । प्रतिजग्मुस्तुष्टियुक्ताः शस्त्राण्यादाय तान्प्रति
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତୃପ୍ତିଭରା ହୃଦୟରେ, ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ସେହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପୁନଃ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
Verse 21
यत्र ते दानवा हृष्टाः स्थिताः शक्रपदे शुभे । स्वर्गभोगसमायुक्ता नन्दनांतर्व्यवस्थिताः
ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦାନବମାନେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଶକ୍ରଙ୍କ ଶୁଭ ଅଧିକାରଭୂମିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ—ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଭୋଗରେ ସମାୟୁକ୍ତ, ନନ୍ଦନବନର ଅନ୍ତରେ ବସିଥିଲେ।
Verse 22
अथ ते दानवा दृष्ट्वा संप्राप्तांस्त्रिदिवौकसः । सहसा संगरार्थाय नानाशस्त्रधरान्बहून्
ତାପରେ ସେ ଦାନବମାନେ ତ୍ରିଦିବବାସୀମାନେ ଆସିପହଞ୍ଚିଥିବାକୁ ଦେଖି, ସହସା ସଙ୍ଗ୍ରାମ ପାଇଁ ନାନାପ୍ରକାର ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଅନେକଙ୍କୁ ସଜ୍ଜ କଲେ।
Verse 23
रथवर्यान्समारुह्य धृतशस्त्रास्त्रवर्मणः । युद्धार्थं सम्मुखा जग्मुर्गर्जमाना घना इव
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି, ଶସ୍ତ୍ର-ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବର୍ମ ଧାରଣ କରି, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସମ୍ମୁଖେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ—ଘନ ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ।
Verse 24
ततः समभवद्युद्धं देवानां दानवैः सह । रोषप्रेरितचित्तानां मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्
ତାପରେ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଦାନବମାନଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। କ୍ରୋଧପ୍ରେରିତ ଚିତ୍ତ ଥିବା ସେମାନେ, ମୃତ୍ୟୁ ଘଟାଇ ପରେ ମାତ୍ର ପଛକୁ ଫେରିଲେ।
Verse 25
ततस्ते विबुधाः सर्वे हरलब्धवरास्तदा । जघ्नुर्दैत्यानसंख्याताच्छितैः शस्त्रैरनेकधा
ତେବେ ହର (ଶିବ)ଙ୍କଠାରୁ ସେ ସମୟରେ ବର ପାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ରରେ ନାନା ପ୍ରକାରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
Verse 26
हतशेषाश्च ये तेषां ते त्यक्त्वा त्रिदशालयम् । पलायनकृतोत्साहाः प्रविष्टा मकरालयम्
ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ ବଞ୍ଚି ରହିଲେ, ସେମାନେ ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କ ଆଳୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ପଳାୟନର ଆତୁରତାରେ ମକରାଳୟ—ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
Verse 27
ततः शक्रः समापेदे स्वराज्यं दानवैर्हृतम् । यदासीत्पूर्वकाले तत्समग्रं हतकण्टकम्
ତେବେ ଶକ୍ର ଦାନବମାନେ ହରଣ କରିଥିବା ନିଜ ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ—ପୂର୍ବକାଳର ଭଳି ସମଗ୍ର ଓ ବାଧାର କଣ୍ଟକମୁକ୍ତ।
Verse 28
ततस्ते दानवाः शेषा ज्ञात्वा तल्लिंगसंभवम् । माहात्म्यं वृषनाथस्य क्षेत्रस्यास्योद्भवस्य च
ତେବେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦାନବମାନେ ସେହି ଲିଙ୍ଗର ଉଦ୍ଭବ ଜାଣି, ବୃଷନାଥଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଏବଂ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ପବିତ୍ର ପ୍ରାକଟ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଲେ।
Verse 29
शुक्रेण कथितं सर्वं माघकृष्णे निशागमे । चतुर्दश्यां शुचिर्भूत्वा यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । कालाघ्रातोऽपि न प्राणैः स पुमांस्त्यज्यते क्वचित्
ମାଘ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଶେଷ ରାତିରେ ଏ ସବୁ ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ କହିଥିଲେ। ଯେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଶୁଚି ହୋଇ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତିରେ ପୂଜେ, ସେ କାଳସ୍ପର୍ଶ (ମୃତ୍ୟୁ) ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣଦ୍ୱାରା କେବେ ତ୍ୟଜିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
Verse 30
तस्माद्यूयं समासाद्य तल्लिंगं तद्दिने निशि । पूजयध्वं महाभागा येन स्युर्मृत्युवर्जिताः
ଏହେତୁ ହେ ମହାଭାଗମାନେ, ସେହି ଦିନର ରାତିରେ ସେଇ ଲିଙ୍ଗକୁ ସମୀପ କରି ପୂଜା କର; ତାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁ-ପୀଡାରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।
Verse 31
यावत्संवत्सरस्यातं सत्यमेतन्मयोदितम् । यथा ते देवसंघाश्च तत्प्रभावादसंशयम्
ସମ୍ବତ୍ସରର ସମଗ୍ର ପରିଚାଳନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ସତ୍ୟ—ମୁଁ ଏହିପରି କହିଛି; ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ଦେବସଂଘମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ସଫଳ ହୁଅନ୍ତି।
Verse 32
अथ तं दानवेन्द्राणां मंत्रं ज्ञात्वा सुरेश्वरः । नारदाद्ब्राह्मणः पुत्राद्भयत्रस्तमनास्ततः
ତାପରେ ସୁରେଶ୍ୱର ନାରଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଠାରୁ ଦାନବେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଣା ଜାଣି, ହୃଦୟରେ ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ ହେଲେ।
Verse 33
मंत्रं चक्रे समं देवैस्तत्र देवस्य रक्षणे । यथा स्यादुद्यमः सम्यक्तस्मिन्नहनि सर्वदा
ତାପରେ ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ସେଇ ଦେବତାଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯୋଜନା କଲେ, ଯେପରି ସେହି ଦିନ ସେମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ସଦା ସମ୍ୟକ୍ ଓ ଅବିଚଳ ଭାବେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ।
Verse 34
कोटयस्तु त्रयस्त्रिंशद्देवानां सायुधास्ततः । रक्षार्थं तस्य लिंगस्य तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । माघकृष्णचतुर्दश्यां सुसंनद्धाः प्रहारिणः
ତାପରେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ତେତ୍ରିଶ କୋଟି ଦେବତା ସେଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେଇ ଲିଙ୍ଗର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ହେଲେ। ମାଘ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ସେମାନେ ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ପ୍ରହାର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।
Verse 35
अथ ते दानवा दृष्ट्वा तान्देवांस्तत्र संस्थितान् । भयसंत्रस्तमनसो दुद्रुवुः सर्वतो दिशम्
ତେବେ ସେଇ ଦାନବମାନେ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ ମନେ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
Verse 36
अथ प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । भूय एव सुराः सर्वे मंत्रं चक्रुः परस्परम्
ତାପରେ ନିର୍ମଳ ପ୍ରଭାତେ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଉଦିତ ହେବା ସହ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପୁନର୍ବାର ପରସ୍ପରେ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।
Verse 37
यद्येतत्क्षेत्रमुत्सृज्य गमिष्यामः सुरालयम् । लिंगमेतत्समभ्येत्य पूजयिष्यंति दानवाः
“ଯଦି ଆମେ ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସୁରାଳୟ (ସ୍ୱର୍ଗ) କୁ ଯାଉ, ତେବେ ଦାନବମାନେ ଏଠାକୁ ଆସି ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜିବେ।”
Verse 38
ततोऽवध्या भविष्यंति तेऽपि सर्वे यथा वयम् । तस्मादत्रैव तिष्ठामस्त्रयस्त्रिंशत्प्रनायकाः
“ତେବେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆମ ପରି ସମସ୍ତେ ଅବଧ୍ୟ ହେବେ। ତେଣୁ ଆମେ—ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶ ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରନାୟକ—ଏଠାରେଇ ରହିବା।”
Verse 39
कोटीनामेव सर्वेषां शेषा गच्छन्तु तत्र च । सहस्राक्षेण संयुक्ताः स्वर्गे स्वपररक्षकाः
“ଏହି ସମସ୍ତ କୋଟିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶେଷମାନେ ସେଠାକୁ (ସ୍ୱର୍ଗକୁ) ଯାଆନ୍ତୁ, ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ; ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ନିଜ ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।”}]}
Verse 41
एते तल्लिंगरक्षार्थं तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । शेषाः शक्रसमायुक्ताः प्रजग्मुस्त्रिदशालयम्
ସେହି ଲିଙ୍ଗର ରକ୍ଷାର୍ଥେ ଏମାନେ ସେଇ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ; ଶେଷମାନେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ସହ ଦେବାଳୟକୁ ଗଲେ।
Verse 42
सूत उवाच । एवं प्रभावं लिंगं तु देवदेवस्य शूलिनः । भवद्भिः परिपृष्टं यददित्या स्थापितं पुरा
ସୂତ କହିଲେ—ଦେବଦେବ ଶୂଳିନ (ଶିବ)ଙ୍କ ଲିଙ୍ଗର ଏହିପରି ମହାପ୍ରଭାବ ଅଛି; ଯାହା ବିଷୟରେ ତୁମେ ପଚାରିଛ, ସେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଆଦିତି ପୂର୍ବେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
Verse 43
यस्मान्न विद्यते मृत्युस्तेन दृष्टेन देहिनाम् । अमराख्यं ततो लिंगं विख्यातं भुवनत्रये
ଦେହଧାରୀମାନେ ତାହାକୁ ଦେଖିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ; ତେଣୁ ସେ ଲିଙ୍ଗ ‘ଅମର’ ନାମରେ ତ୍ରିଭୁବନରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲା।
Verse 44
यस्मिन्देशेऽपि सा कन्या हता तेन द्विजन्मना । जाबालिना सुक्रुद्धेन तस्य देवस्य मंदिरे
ସେହି ଦେଶରେ, ସେଇ ଦେବଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱିଜ ଜାବାଳି ସେ କନ୍ୟାକୁ ହତ୍ୟା କଲା।
Verse 45
आसीत्तत्र दिने कृष्णा माघमास चतुर्दशी । तेन नो निधनं प्राप्ता सुहताऽपि तपस्विनी
ସେ ଦିନ ମାଘମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଥିଲା; ତେଣୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ତପସ୍ୱିନୀ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ।
Verse 46
एतद्वः सर्वमाख्यातं तस्य लिंगस्य सम्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ସେହି ଲିଙ୍ଗର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଦେଲି; ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ସର୍ବ ପାପନାଶକ।
Verse 47
यश्चैतत्पठते भक्त्या तस्य लिंगस्य संनिधौ । अपमृत्युभयं तस्य कथंचिन्नैव जायते
ସେହି ଶିବଲିଙ୍ଗର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଯେ ଏହା ପଢ଼େ, ତାହାର ଅପମୃତ୍ୟୁଭୟ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମେ ନାହିଁ।
Verse 48
तस्याग्रेऽस्ति शुभं कुण्डं पूरितं स्वच्छवारिणा । अदित्या निर्मितं देव्या स्नानार्थं चात्मनः कृते
ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ଶୁଭ କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଦେବୀ ଅଦିତି ନିଜ ସ୍ନାନାର୍ଥେ ଏହା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।
Verse 49
स्नानं कृत्वा नरस्तस्मिन्यस्तल्लिंगं प्रपश्यति । करोति जागरं रात्रौ तस्मिन्नेव दिनेदिने । सोऽद्यापि वत्सरं यावन्नापमृत्युमवाप्नुयात्
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେ ନର ସେହି ଲିଙ୍ଗର ଦର୍ଶନ କରେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଦିନେଦିନେ ରାତ୍ରିଜାଗରଣ କରେ, ସେ ଆଜିଠାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅପମୃତ୍ୟୁକୁ ପାଉନାହିଁ।