Adhyaya 123

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति शुक्लतीर्थमनुत्तमम् । दर्भैः संसूचितं श्वेतैर्यदद्यापि द्विजोत्तमाः

ସୂତ କହିଲେ—ସେଠାରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଅନୁତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ନାମ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥ। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ଏହା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଶ୍ୱେତ ଦର୍ଭାଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ।

Verse 2

चमत्कारपुरे पूर्वमासीत्कश्चित्सुशल्यवित् । रजकः शुद्धकोनाम पुत्रपौत्रसमन्वितः

ପୂର୍ବେ ଚମତ୍କାରପୁରରେ ଶୁଦ୍ଧକ ନାମକ ଜଣେ ରଜକ ଥିଲେ; ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରସହିତ ଥିଲେ।

Verse 3

स सर्वरजकानां च प्राधान्येन व्यवस्थितः । प्रधानब्राह्मणानां च करोत्यंबरशोधनम्

ସେ ସମସ୍ତ ରଜକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଧାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଶୋଧନ କରୁଥିଲେ।

Verse 4

कस्यचित्त्वथ कालस्य नीलीकुण्ड्यां समाहितः । प्राक्षिपद्ब्राह्मणेंद्राणां वासो विज्ञातवांश्चिरात्

ତାପରେ ଗୋଟିଏ ସମୟରେ ସେ ନୀଳୀକୁଣ୍ଡୀରେ କାମରେ ଏକାଗ୍ର ଥିବାବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ସେଥିରେ ପକାଇଦେଲେ—ଏହା ସେ ବହୁଦେର ପରେ ଜାଣିପାରିଲେ।

Verse 5

अथासौ मन्दचित्तश्च स्वामाहूयकुटुम्बिनीम् । पुत्रांश्च वचनं प्राह रहस्ये भयविह्वलः

ତେବେ ସେ ମନେ ବ୍ୟାକୁଳ ଓ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଡାକି, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଗୁପ୍ତରେ ଏହି କଥା କହିଲା।

Verse 6

निर्मूल्यानि सुवस्त्राणि ब्राह्मणानां महात्मनाम् । नीलीमध्ये विमोहेन प्रक्षिप्तानि बहूनि च

ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଅମୂଲ୍ୟ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମୋର ମୋହବଶରେ ନୀଲୀର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ଅନେକ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଛି।

Verse 7

वधबन्धादिकं कर्म ते करिष्यंत्यसंशयम् । तस्मादन्यत्र गच्छामो गृहीत्वा रजनीमिमाम्

ନିଶ୍ଚୟ ତେମାନେ ପିଟିବା ଓ ବାନ୍ଧିବା ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ; ତେଣୁ ଏହି ରାତିକୁ ଧରି (ତୁରନ୍ତ) ଆମେ ଅନ୍ୟତ୍ର ଚାଲିଯାଉ।

Verse 8

एवं स निश्चयं कृत्वा सारमादाय मंदिरात् । प्रस्थितो भार्यया सार्द्धं कांदिशीको द्विजोत्तमाः

ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି ଘରୁ ସାରସମ୍ପତ୍ତି ନେଇ, କାନ୍ଦିଶୀର ସେ ପୁରୁଷ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।

Verse 9

तावत्तस्य सुता गत्वा स्वां सखीं दाशसंभवाम् । उवाच क्षम्यतां भद्रे यन्मया कुकृतं कृतम्

ଏତିକିବେଳେ ତାହାର କନ୍ୟା ଯାଇ ମାଛୁଆ କୁଳଜାତ ନିଜ ସଖୀକୁ କହିଲା—ହେ ଭଦ୍ରେ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା କୁକୃତ୍ୟକୁ କ୍ଷମା କର।

Verse 10

अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि प्रक्रीडंत्या त्वया सह । प्रणयाद्बाल्यभावाच्च क्रोधाद्वाथ महेर्ष्यया

ଅଜ୍ଞାନରୁ କିମ୍ବା ଜାଣିଶୁଣି—ତୋ ସହ ଖେଳୁଥିବାବେଳେ—ସ୍ନେହରୁ, ଶିଶୁଭାବରୁ, କ୍ରୋଧରୁ କିମ୍ବା ମହା ଈର୍ଷ୍ୟାରୁ ମଧ୍ୟ…

Verse 11

अथ सा सहसा श्रुत्वा बाष्पपर्याकुलेक्षणा । उवाच किमिदं भद्रे यन्मामित्थं प्रभाषसे

ଏ କଥା ଶୁଣି ସେ ତୁରନ୍ତ—ଲୁହରେ ଭରିଥିବା ବ୍ୟାକୁଳ ଚକ୍ଷୁ ସହ—କହିଲା: “ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ମୋତେ ଏଭଳି କାହିଁକି କହୁଛ?”

Verse 12

सख्युवाच । मम तातेन नीलायां प्रक्षिप्तान्यंबराणि च । ब्राह्मणानां महार्हाणि विभ्रमेण सुलोचने

ସଖୀ କହିଲା: “ହେ ସୁଲୋଚନେ, ଭ୍ରମବଶତଃ ମୋ ତାତା ନୀଳା ନଦୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଫେଙ୍କିଦେଇଛନ୍ତି।”

Verse 13

तत्प्रभाते परिज्ञाय दंडं धास्यंति दारुणम् । एवं चित्ते समास्थाय तातः संप्रस्थितोऽधुना

“ପ୍ରଭାତେ ଏ କଥା ଜଣାପଡିଲେ ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଦେବେ। ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ମନେ କରି ମୋ ତାତା ଏମିତି ଏବେ ଯାତ୍ରା କରିଛନ୍ତି।”

Verse 14

अहं तवातिकं प्राप्ता दर्शनार्थमनिन्दिते । अनुज्ञाता प्रयास्यामि त्वया तस्मात्प्रमुच्यताम्

“ହେ ଅନିନ୍ଦିତେ, କେବଳ ତୋ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ମୁଁ ତୋ ପାଖକୁ ଆସିଛି। ତୋ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ ମୁଁ ଯିବି; ତେଣୁ ମୋତେ ବିଳମ୍ବରୁ ମୁକ୍ତ କର।”

Verse 15

अथ सा तद्वचः श्रुत्वा प्रसन्नवदनाऽब्रवीत् । यद्येवं मा सरोजाक्षि कुत्रचित्संप्रयास्यसि

ସେହି କଥା ଶୁଣି ସେ ପ୍ରସନ୍ନମୁଖେ କହିଲା— “ଯଦି ଏମିତି, ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ତୁମେ କେଉଁଠିକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଅନି।”

Verse 16

निवारय द्रुतं गत्वा तातं नो गम्यतामिति । अस्ति पूर्वोत्तरे भागे स्थानादस्माज्जलाशयः

“ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ନିବାର; ସେ ଯାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ। କାରଣ ଏହି ସ୍ଥାନରୁ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଗୋଟିଏ ଜଳାଶୟ ଅଛି।”

Verse 19

ततः स विस्मयाविष्टः स्वयं सस्नौ कुतूहलात् । यावच्छुक्लत्वमापन्नस्तादृक्कृष्णवपुर्धरः

ତାପରେ ସେ ବିସ୍ମୟାବିଷ୍ଟ ହୋଇ କୁତୁହଳରେ ନିଜେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲା—ଯେ କଳାବର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲା, ସେ ଶୁକ୍ଳତ୍ୱ (ଶୁଦ୍ଧ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା) ପାଇଲା।”

Verse 20

तस्मात्तत्रैव वस्त्राणि प्रक्षालयतु सत्वरम् । तातः स तव यास्यंति विशुद्धिं परमां शुभे

“ଏହିହେତୁ ସେଠାରେଇ ଶୀଘ୍ର ବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଧୋଇଦିଅ। ତାହାପରେ, ହେ ଶୁଭେ, ତୁମ ପିତା ପରମ ବିଶୁଦ୍ଧି ପାଇବେ।”

Verse 21

अथ सा सत्वरं गत्वा निजतातस्य तद्वचः । सत्वरं कथयामास प्रहृष्टवदना सती

ତାପରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମୁଖେ ସେହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ତୁରନ୍ତ କହିଦେଲା।

Verse 22

मम सख्या समादिष्टं नातिदूरे जलाशयः । तत्र श्वेतत्वमायाति सर्वं क्षिप्तं सितेतरम्

ମୋ ସଖୀ କହିଛି—ଅତି ଦୂର ନୁହେଁ ଏକ ଜଳାଶୟ ଅଛି। ସେଠାରେ ଯାହା କିଛି ଫେଙ୍କାଯାଏ—ଶ୍ୱେତ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ସବୁ ଶ୍ୱେତ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାଏ।

Verse 23

तस्मात्प्रक्षालय प्रातस्तत्र गत्वा जलाशये । वस्त्राण्यमूनि शुक्लत्वं संप्रयास्यंत्यसंशयम्

ଏହିହେତୁ ପ୍ରଭାତେ ସେଇ ଜଳାଶୟକୁ ଯାଇ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଧୋଇଦିଅ। ଏହି ବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ୱେତତା ଓ ଶୁଦ୍ଧତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 24

रजक उवाच । नैतत्संपत्स्यते पुत्रि यन्नीलस्य परिक्षयः । वस्त्रलग्नस्य जायेत यतः प्रोक्तं पुरातनैः

ରଜକ କହିଲା—କନ୍ୟେ, ବସ୍ତ୍ରରେ ଲାଗିଥିବା ନୀଳ ରଙ୍ଗ ନଷ୍ଟ ହେବ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। କାରଣ ପୁରାତନମାନେ କହିଛନ୍ତି—ବସ୍ତ୍ରଲଗ୍ନ ନୀଳର କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 25

वज्रलेपस्य मूर्खस्य नारीणां कर्कटस्य च । एको ग्रहस्तु मीनानां नीलीमद्यपयोस्तथा

ବଜ୍ରଲେପ, ମୂର୍ଖ, ନାରୀ ଓ କର୍କଟ—ଏମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ‘ଗ୍ରହ’ (ଏକମାତ୍ର ଦୃଢ଼ ପକଡ଼) ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ସେପରି ମାଛର, ଏବଂ ନୀଳ, ମଦ୍ୟ ଓ ଦୁଧର ମଧ୍ୟ ଏକମାତ୍ର ଗ୍ରହ ଅଛି।

Verse 26

कन्योवाच । तत्र ह्यागम्यतां तावद्वस्त्रणयादाय यत्नतः । तोयाच्छुद्धिं प्रयास्यंति तदाऽगंतव्यमेव हि

କନ୍ୟା କହିଲା—ତେବେ ପ୍ରଥମେ ସେଠାକୁ ଯାଉ, ବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଯତ୍ନରେ ସହ ନେଇ। ସେଇ ଜଳରୁ ଏମାନେ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇବେ; ତେଣୁ ନିଶ୍ଚୟ ଯାଇ ଦେଖିବା ଉଚିତ।

Verse 27

भूयोऽपि मंदिरे वाऽथ तस्मात्स्थानाद्दिगंतरम् । गंतव्यं सकलैरेव ममैतद्धृदि संस्थितम्

ପୁନର୍ବାର—ମନ୍ଦିରକୁ ହେଉ କି ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଦିଗନ୍ତର ଦୂରକୁ ହେଉ—ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚୟ ଗମନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ସଙ୍କଳ୍ପ ମୋ ହୃଦୟରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥିତ।

Verse 28

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा साधुसाध्विति तेऽसकृत् । प्रोच्य बांधवभृत्याश्च रात्रावेव प्रजग्मिरे

ତାହାର ବଚନ ଶୁଣି ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ‘ସାଧୁ, ସାଧୁ’ ବୋଲି କହିଲେ; ପରେ ବାନ୍ଧବ ଓ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇ ସେହି ରାତିରେ ହିଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 29

दाशकन्यां पुरः कृत्वा संशयं परमं गताः । विभवेन समायुक्ता निजेन द्विजसत्तमाः

ଦାଶକନ୍ୟାକୁ ଆଗରେ ରଖି ସେହି ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମମାନେ ପରମ ସନ୍ଦେହରେ ଆକୁଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ବିଭବ-ସାଧନ ସହିତ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

Verse 30

ततः सा दर्शयामास दाशकन्या जलाशयम् । बहुवीरुधसंछन्नं दुष्प्रवेशं च देहिनाम्

ତାପରେ ସେହି ଦାଶକନ୍ୟା ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ଜଳାଶୟ ଦେଖାଇଲା—ଯାହା ବହୁ ଲତା-ବୀରୁଧରେ ଆବୃତ ଓ ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ ଦୁର୍ଗମ ଥିଲା।

Verse 31

ततः स रजकस्तत्र वस्त्राण्यादाय सर्वशः । प्रविष्टः सलिले तस्मिन्क्षालयामास वै द्विजाः

ତାପରେ ସେହି ରଜକ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ବସ୍ତ୍ର ନେଇ ସେହି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତାହାମାନଙ୍କୁ ଧୋଇବା ଆରମ୍ଭ କଲା।

Verse 32

अथ तानि सुवस्त्राणि मेचकाभानि तत्क्षणात् । जातानि स्फटिकाभानि तत्क्षणादेव कृत्स्नशः

ତେବେ ନୀଳାଭ-ଶ୍ୟାମ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେଇ ସୁବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସେହି କ୍ଷଣରେ ସ୍ଫଟିକ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଗଲା, ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ।

Verse 33

ततस्तुष्टिसमायुक्तः साधुसाध्विति चाऽब्रवीत् । समालिंग्य सुतां प्राह दाशकन्यां च सादरम्

ତାପରେ ସନ୍ତୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ “ସାଧୁ! ସାଧୁ!” ବୋଲି କହିଲା; କନ୍ୟାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ମାଛୁଆର କନ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ସାଦରେ ସମ୍ବୋଧନ କଲା।

Verse 34

सुवस्त्राणि द्विजेंद्राणामर्पयामो यथाक्रमम्

“ଆସ, ଯଥାକ୍ରମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ (ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ) ସୁବସ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରିବା।”

Verse 35

ततः स स्वगृहं गत्वा तानि वस्त्राणि कृत्स्नशः । यथाक्रमेण संहृष्टः प्रददौ द्विजसत्तमाः

ତାପରେ ସେ ନିଜ ଘରକୁ ଯାଇ ସେଇ ସମସ୍ତ ବସ୍ତ୍ର ନେଇ, ହର୍ଷିତ ହୋଇ, ଯଥାକ୍ରମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କଲା।

Verse 36

अथ ते ब्राह्मणा दृष्ट्वा तां शुद्धिं वस्त्रसंभवाम् । तं च श्वेतीकृतं चेदृग्रजकं विस्मयान्विताः

ତେବେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକଟିତ ସେଇ ଶୁଦ୍ଧିକୁ ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ସେଇ ରଜକ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଶ୍ୱେତ ହୋଇଯାଇଥିବା ଦେଖି ସେମାନେ ବିସ୍ମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

Verse 37

पप्रच्छुः किमिदं चित्रं वस्त्रमूर्धजसंभवम् । अनौपम्यं च संजातं वदस्व यदि मन्यसे

ସେମାନେ ପଚାରିଲେ—ଏହା କି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, କେଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର? ଅନୁପମ ଚମତ୍କାର ଘଟିଛି; ଯଥୋଚିତ ମନେ କଲେ କହନ୍ତୁ।

Verse 38

रजक उवाच । एतानि विप्रा वस्त्राणि मया क्षिप्तानि मोहतः । नीलीमध्ये सुवस्त्राणि विनष्टानि च कृत्स्नशः

ରଜକ କହିଲା—ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ମୋହବଶରେ ମୁଁ ଏହି ବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନୀଳି କୁଣ୍ଡରେ ଛାଡ଼ିଦେଲି; ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହେଲା।

Verse 39

ततो भयं महद्भूतं कुटुम्बेन समन्वितः । चलितो रजनीवक्त्रे दिगंते ब्राह्मणोत्तमाः

ତାପରେ ମହାଭୟ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା; ପରିବାର ସହିତ ସେ ରାତିର ଅନ୍ଧକାରେ ଦୂର ଦିଗକୁ ଚାଲିଲା—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମମାନେ।

Verse 40

अथैषा तनयाऽस्माकं गता निजसखीं प्रति । दाशात्मजां सुदुःखार्ता पुनर्दर्शनलालसा

ତାପରେ ଆମ ଝିଅ, ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ଓ ପୁନର୍ଦର୍ଶନ ଲାଲସାରେ, ନିଜ ସଖୀ ପାଖକୁ ଗଲା—ମାଛୁଆର ଝିଅ ପାଖକୁ।

Verse 41

तया सर्वमभिप्रायं ज्ञात्वा मे दुःखहेतुकम् । ततः संदर्शयामास स्थिताग्रे स्वजलाशयम्

ସେ ମୋ ଦୁଃଖର କାରଣ ସହ ସମସ୍ତ ଅଭିପ୍ରାୟ ଜାଣି, ତାପରେ ସାମ୍ନାରେ ନିକଟେ ଥିବା ନିଜ ଜଳାଶୟ ଦେଖାଇଲା।

Verse 42

तस्मिन्प्रक्षिप्तमात्राणि वस्त्राणीमानि तत्क्षणात् । ईदृग्वर्णानि जातानि विस्मयस्य हि कारणम्

ସେହି ଜଳରେ କେବଳ ନିକ୍ଷେପ କରିମାତ୍ରେ ଏହି ବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଏପରି ଶୁଦ୍ଧ ବର୍ଣ୍ଣ ଧାରଣ କଲା; ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କାରଣ।

Verse 43

तथा मे मूर्धजाः कृष्णास्तत्र स्नातस्य तत्क्षणात् । परं शुक्लत्वमापन्ना एतत्प्रोक्तं मया स्फुटम्

ସେହିପରି ମୋର କଳା କେଶମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିମାତ୍ରେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ୱେତ ହୋଇଗଲେ; ଏହା ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ କହିଛି।

Verse 44

एवं ते ब्राह्मणाः श्रुत्वा कौतूहलसमन्विताः । तत्र जग्मुः परीक्षार्थं विक्षिप्य तदनंतरम्

ଏହା ଶୁଣି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କୌତୁହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପରୀକ୍ଷାର୍ଥେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସେଠାକୁ ଗଲେ।

Verse 45

कृष्णद्रव्याणि भूरीणि केशादीनि सहस्रशः । सर्वं तच्छुक्लतां याति त्यक्त्वा वर्णं मलीमसम्

ହଜାରେ ହଜାରେ କଳା ଦ୍ରବ୍ୟ—କେଶ ଆଦି—ସେଠାରେ ଶ୍ୱେତ ହୋଇଗଲା; ମଲିନ କଳା ବର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ କରି ସବୁ ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ୱେତତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 46

ततो वृद्धतया ये च विशेषाच्छ्वेतमूर्धजाः । ते सस्नुः श्रद्धया युक्तास्तरुणाश्चापि धर्मिणः

ତାପରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ବିଶେଷକରି ଯାହାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକେଶ ଶ୍ୱେତ ଥିଲା, ସେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ; ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୁବକମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କଲେ।

Verse 47

ततः शुक्लत्वमापन्नास्तेजोवीर्यसमन्विताः । भवंति तत्प्रभावेन प्रयांति च परां गतिम्

ତେବେ ସେମାନେ ଶୁକ୍ଳତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ତେଜ ଓ ବୀର୍ୟରେ ସମନ୍ୱିତ ହେଲେ; ସେହି ତୀର୍ଥପ୍ରଭାବରେ ସେମାନେ ପରମ ଗତିକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 48

अथ तद्वासवो दृष्ट्वा शुक्लतीर्थं प्रमुक्तिदम् । पूरयामास रजसा मानुषोत्थभयेन च

ତାପରେ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ମୁକ୍ତିଦାୟକ ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥକୁ ଦେଖି, ମାନବମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭୟରୁ ତାହାକୁ ଧୂଳିରେ ପୂରିଦେଲେ।

Verse 49

अद्यापि तत्र यत्किंचिज्जायतेऽथ तृणादिकम् । तत्सर्वं शुक्लतामेति तत्तोयस्य प्रभावतः

ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଯାହା କିଛି ଜନ୍ମେ—ତୃଣ ଆଦି ମଧ୍ୟ—ସେ ସବୁ ତାହାର ଜଳପ୍ରଭାବରେ ଶୁକ୍ଳ ହୋଇଯାଏ।

Verse 50

श्वैतैस्तैस्तारयेत्सर्वान्पितॄन्नरकगानपि

ସେହି ଶ୍ୱେତ ଅର୍ପଣ/ଉପଚାରଦ୍ୱାରା, ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବେ ନରକଗତ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସହିତ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତାରଣ କରାଯାଇପାରେ।

Verse 51

तत्तीर्थोत्थां मृदं गात्रे योजयित्वा नरोत्तमः । स्नानं करोति तीर्थानां सर्वेषां लभते फलम्

ସେହି ତୀର୍ଥଜନିତ ମୃଦାକୁ ଦେହରେ ଲେପି ଯେ ନରୋତ୍ତମ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ପାଏ।

Verse 52

यस्तैर्दर्भैर्नरो भक्त्या तिलैश्चारण्यसंभवैः । करोति तर्पणं विप्राः स प्रीणाति पितामहान्

ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ଯେ ନର ଭକ୍ତିସହିତ ସେଇ ଦର୍ଭ ଓ ସେଇ ଅରଣ୍ୟଜ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ତର୍ପଣ କରେ, ସେ ନିଜ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଓ ପିତାମହମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୀତ କରାଏ।

Verse 53

अथाश्वमेधात्संप्राप्यं गयाश्राद्धेन यत्फलम् । नीलसंज्ञगवोत्सर्गे तथात्रापि द्विजोत्तमाः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଓ ଗୟାଶ୍ରାଦ୍ଧରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ଏଠାରେ ‘ନୀଳା’ ନାମକ ଗୋଉତ୍ସର୍ଗ (ଦାନ/ମୁକ୍ତି) କଲେ ମଧ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 54

ऋषय ऊचुः । शुक्लतीर्थं कथं जातं तत्र त्वं सूतनंदन । विस्तरेण समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତନନ୍ଦନ, ସେଠାରେ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା? ଆମର ମହା କୌତୁହଳ; ବିସ୍ତାରରେ କହ।

Verse 55

सूत उवाच । श्वेतद्वीपः समानीतो विष्णुना प्रभविष्णुना । तत्क्षेत्रे कलिभीतेन यथा शौक्ल्यं न संत्यजेत्

ସୂତ କହିଲେ—ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ବିଷ୍ଣୁ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଲେ, ଯେପରି ସେଇ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ—କଳିର ଭୟରୁ—ତାହା ନିଜ ଶ୍ୱେତତା (ଶୁଦ୍ଧତା) ତ୍ୟାଗ ନ କରେ।

Verse 56

कलिकालेन संस्पृष्टः श्वेतद्वीपोऽपि श्यामताम् । न प्रयाति द्विजश्रेष्ठास्ततस्तत्र निवेशितः

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, କଳିକାଳର ସ୍ପର୍ଶ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପ ଶ୍ୟାମତାକୁ ଯାଏ ନାହିଁ; ତେଣୁ ତାହାକୁ ସେଠାରେ ସ୍ଥାପିତ କରାଗଲା।