Adhyaya 116

Verse 1

सूतौवाच । तथान्यापि च तत्रास्ति सुविख्याताम्बरेवती । देवी कामप्रदा पुंसां बालकानां सुखप्रदा

ସୂତ କହିଲେ—ସେଠାରେ ଆଉ ଜଣେ ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ‘ଅମ୍ବରେବତୀ’ ନାମରେ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଇଷ୍ଟକାମ୍ୟ ଫଳ ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 2

यां दृष्ट्वा पूजयित्वाऽथ चैत्राष्टम्यां विशेषतः । शुक्लायां नाप्नुयान्मर्त्यः कुटुम्बव्यसनं क्वचित्

ଯାହାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ପୂଜା କଲେ—ବିଶେଷତଃ ଚୈତ୍ରମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀରେ—ମର୍ତ୍ୟ କେବେ ମଧ୍ୟ କୁଟୁମ୍ବବ୍ୟସନ ପାଉନାହିଁ।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । केन वा स्थापिता तत्र सा देवी चाम्बरेवती । किंप्रभावा किंस्वरूपा सूतपुत्र वदस्व नः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ସେଠାରେ ଦେବୀ ଅମ୍ବରେବତୀଙ୍କୁ କିଏ ସ୍ଥାପନ କଲେ? ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ, ସ୍ୱରୂପ କ’ଣ? ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ଆମକୁ କୁହ।

Verse 4

सूत उवाच । यदा शेषेण संदिष्टा नानानागा विषोल्बणाः । पुरस्यास्य विनाशाय क्रोधसंरक्तलोचनाः । तदा तस्य प्रिया सा च पुत्रशोकेनपीडिता

ସୂତ କହିଲେ—ଶେଷଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ବିଷରେ ଭୟଙ୍କର ଓ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତଚକ୍ଷୁ ଅନେକ ନାଗ ଏହି ପୁରର ବିନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ ହେଲେ; ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ରଶୋକରେ ପୀଡିତ ହେଲେ।

Verse 5

स्वयमेवाग्रतो गत्वा भक्षयामास तं द्विजम् । कुटुम्बेन समायुक्तं येन पुत्रो निपातितः

ସେ ନିଜେ ଆଗକୁ ଯାଇ, ଯେ ଦ୍ୱିଜ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରକୁ ନିପାତିତ କରିଥିଲା, ସେହି ଦ୍ୱିଜକୁ ତାଙ୍କର କୁଟୁମ୍ବ ସହିତ ଭକ୍ଷଣ କଲେ।

Verse 6

अथ तस्य द्विजेन्द्रस्य बालवैधव्यसंयुता । अनुजाऽसीत्तपोयुक्ता ब्रह्मचर्यकृतक्षणा

ତାପରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କର ଏକ କନିଷ୍ଠା ଭଗିନୀ ଥିଲେ; ସେ ଅଳ୍ପବୟସରେ ହିଁ ବୈଧବ୍ୟ ପାଇଥିଲେ; ସେ ତପସ୍ୟାରେ ନିୟୁକ୍ତ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ।

Verse 7

सा दृष्ट्वा भक्षितं सर्वं भट्टिकाख्या कुटुम्बकम् । नाग पत्न्या ततः प्राह जलमादाय पाणिना

ଭଟ୍ଟିକା ନାମକ ସେହି ସ୍ତ୍ରୀ ଯେତେବେଳେ ଦେଖିଲେ ଯେ ନାଗପତ୍ନୀ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପରିବାରକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିଛି, ସେତେବେଳେ ସେ ହାତରେ ଜଳ ନେଇ କହିଲେ।

Verse 8

यस्मात्त्वया कुटुम्बं मे नाशं नीतं द्विजिह्वके । दर्शितं च महद्दुःखं मम बन्धुजनोद्भवम्

ହେ ଦ୍ୱିଜିହ୍ୱେ (ସର୍ପିଣୀ)! ଯେହେତୁ ତୁମେ ମୋର ପରିବାରକୁ ନାଶ କରିଛ ଏବଂ ମୋତେ ମୋର ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ବିନାଶଜନିତ ମହାଦୁଃଖ ଦେଖାଇଛ।

Verse 9

तथा त्वमपि संप्राप्य मानुषत्वं सुगर्हितम् । मानुषं पतिमासाद्य पुत्रपौत्रानवाप्य च

ସେହିପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିନ୍ଦନୀୟ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ମନୁଷ୍ୟ ପତିଙ୍କୁ ପାଇ ଏବଂ ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି...

Verse 10

तेषां विनाशजं दुःखं मा नुषे त्वमवाप्स्यसि । नागत्वे वर्तमानायाः शापं तेऽमुं ददाम्यहम्

ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ସେମାନଙ୍କର ବିନାଶଜନିତ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ନାଗୁଣୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଅଭିଶାପ ଦେଉଅଛି।

Verse 11

साऽपि श्रुत्वाऽथ तं शापं रेवती भट्टिकोद्भवम् । क्रोधेन महताविष्टा ह्यदशत्तां द्रुतं ततः

ଭଟ୍ଟିକାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସେହି ଅଭିଶାପ ଶୁଣି ରେବତୀ (ନାଗପତ୍ନୀ) ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଦଂଶନ କଲେ।

Verse 12

अथ तस्यास्तनुं प्राप्य नागीदंष्ट्रा विषोल्बणा । जगाम शतधा नाशं बिभिदे न त्वचं क्वचित्

କିନ୍ତୁ ସେହି ନାରୀର ଶରୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ମାତ୍ରେ, ସେହି ନାଗୁଣୀର ବିଷାକ୍ତ ଦାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ଶହେ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ତଥାପି ତାହାର ଚର୍ମକୁ ଟିକିଏ ବି ଭେଦ କରିପାରିଲା ନାହିଁ।

Verse 13

ततः सा लज्जयाविष्टा स्वरक्तप्लावितानना । विषण्णा निषसादाथ संनिविष्टा धरातले

ତତ୍ପରେ ସେ ଲଜ୍ଜାରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ନିଜ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ମୁହଁ ସହିତ ବିଷାଦଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଭୂମି ଉପରେ ବସିପଡ଼ିଲା।

Verse 14

एतस्मिन्नंतरे नागास्तथान्ये ये समागताः । रेवतीं ते समालोक्य तथारूपां भयान्विताम् । प्रोचुश्च किमिदं देवि तव वक्त्रे रुजास्पदम्

ଏହି ସମୟରେ ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ନାଗମାନେ ରେବତୀଙ୍କୁ ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ଏବଂ ଭୟଭୀତ ଦେଖି କହିଲେ: "ହେ ଦେବୀ! ତୁମ ମୁଖରେ ଏହି କଷ୍ଟଦାୟକ ଘା' କଣ?"

Verse 15

अथवा किं प्रभावोऽयं कस्यचिद्रक्तसंपदः

"କିମ୍ବା ଏହା କାହାର ପ୍ରଭାବ? ଏହି ରକ୍ତସ୍ରାବ କେଉଁ କାରଣରୁ ହୋଇଛି?"

Verse 16

रेवत्युवाच । येयं दुष्टतमा काचिद्दृश्यते दुष्टतापसी । अस्या जातो विकारोऽयं ममास्ये नागसत्तमाः

ରେବତୀ କହିଲେ: "ହେ ନାଗଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ! ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ତପସ୍ୱିନୀ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ମୋ ମୁଖରେ ଏହି ବିକାର ଜାତ ହୋଇଛି।"

Verse 17

तस्मादेनां महा दुष्टां भगिनीं तस्य दुर्मतेः । येन मे निहतः पुत्रो द्विजपुत्रेण सांप्रतम्

ତେଣୁ ସେହି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର ଏହି ମହାଦୁଷ୍ଟା ଭଗିନୀକୁ ଧର, ଯାହା କାରଣରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋର ପୁତ୍ର ନିହତ ହୋଇଛି ।

Verse 18

भक्ष्यतां भक्ष्यतां शीघ्रं मम नाशाय संस्थिताम् । सांप्रतं मन्मुखे तेनं रुधिरं पन्नगोत्तमाः

ହେ ସର୍ପଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ! ମୋର ବିନାଶ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଏହି ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଶୀଘ୍ର ଭକ୍ଷଣ କର, ଭକ୍ଷଣ କର । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ହେତୁ ମୋ ମୁଖରେ ରକ୍ତ ଆସିଯାଇଛି ।

Verse 19

अथ ते पन्नगाः क्रुद्धा ददंशुस्तां तपस्विनीम् । समं सर्वेषु गात्रेषु यथान्या प्राकृता स्त्रियम्

ତତ୍ପରେ ସେହି କ୍ରୋଧିତ ସର୍ପମାନେ ସେହି ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସମାନ ଭାବରେ ଦଂଶନ କଲେ, ଯେପରି ସେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସାଧାରଣ ସ୍ତ୍ରୀ ଅଟନ୍ତି ।

Verse 20

ततस्तेषामपि तथा मुखाद्दंष्ट्रा विनिर्गताः । रुधिरं च ततो जज्ञे शेषपत्न्या यथा तथा

ତତ୍ପରେ ସେମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ୍ତ (ବିଷଦାନ୍ତ) ବାହାରି ପଡ଼ିଲା ଏବଂ ରକ୍ତ ବାହାରିଲା, ଯେପରି ଶେଷନାଗଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହୋଇଥିଲା ।

Verse 21

अथ तस्याः प्रभावं तं दृष्ट्वा ते नागसत्तमाः । शेषा भय परित्रस्ताः प्रजग्मुश्च दिशो दश

ତତ୍ପରେ ସେହି ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କର ସେହି ପ୍ରଭାବ ଦେଖି ସେହି ନାଗଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଭୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାୟନ କଲେ ।

Verse 22

भट्टिकापि जगामाशु स्वाश्रमं प्रति दुःखिता । भयत्रस्तैः समंताच्च वीक्ष्यमाणा महोरगैः

ଭଟ୍ଟିକା ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲା। ଭୟାକୁଳ ମହାନାଗମାନେ ତାକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ନିହାଳୁଥିଲେ।

Verse 23

ततः सर्वं समालोक्य ताप्यमानं महोरगैः । तत्स्थानं स्वजनैर्मुक्तं दुःखेन महतान्वितैः

ତାପରେ ମହାନାଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସବୁକିଛି ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ସେଠାର ଲୋକେ ମହାଦୁଃଖରେ ଆବୃତ ହୋଇ ସେ ସ୍ଥାନ ତ୍ୟାଗ କଲେ।

Verse 24

जगामान्यत्र सा साध्वी सम्यग्व्रतपरायणा । तीर्थ यात्रां प्रकुर्वाणा परिबभ्राम मेदिनीम्

ସେ ସାଧ୍ବୀ, ସମ୍ୟକ୍ ବ୍ରତରେ ପରାୟଣ, ଅନ୍ୟତ୍ର ଗଲା; ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରୁଥିବାବେଳେ ସେ ପୃଥିବୀ ସାରା ପରିଭ୍ରମଣ କଲା।

Verse 25

एवमुद्वासिते स्थाने तस्मिन्सा रेवती तदा । स्मृत्वा तं भट्टिकाशापं दुःखेन महताऽन्विता

ଏଭଳି ସେ ସ୍ଥାନ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲାପରେ, ରେବତୀ ଭଟ୍ଟିକାର ସେଇ ଶାପକୁ ସ୍ମରଣ କରି ମହାଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲା।

Verse 26

कथं मे मानुषीगर्भे शापाद्वासो भविष्यति । मानुष्येण च कांतेन प्रभविष्यति संगमः

‘ଶାପର କାରଣରେ ମୋର ମାନୁଷୀ ଗର୍ଭରେ ବାସ କିପରି ହେବ? ଏବଂ ମାନବ ପ୍ରିୟତମ ସହିତ ମୋର ସଙ୍ଗମ କିପରି ସମ୍ଭବ ହେବ?’

Verse 27

नैतत्पुत्रोद्भवं दुःखं तथा मां बाधते ह्रदि । यथेदं मानुषे गर्भे संवासो मानुषं प्रति

ପୁତ୍ରପ୍ରସବର ଦୁଃଖ ମୋ ହୃଦୟକୁ ସେତେ ପୀଡ଼ା ଦେଉନାହିଁ, ଯେତେ ଏହି—ମାନବ ଗର୍ଭରେ ବାସ କରି ମାନବ ଅବସ୍ଥାରେ ବନ୍ଧିତ ହେବା—ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି।

Verse 28

तथा दशनसंत्यक्ता कथं भर्तुः स्वमाननम् । दर्शयिष्यामि भूयोऽपि क्षते क्षारोऽत्र मे स्थितः

ଦାନ୍ତ ଛିନିଯାଇଥିବାବେଳେ ମୁଁ ମୋ ଭର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ପୁଣି କିପରି ମୁହଁ ଦେଖାଇବି—ମୋ ମାନ କିପରି ରଖିବି? କାରଣ ଏହି ଘାଉ ମୋ ଭିତରେ ଏଯାଁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷାର ପରି ଜଳୁଛି।

Verse 29

तस्मात्परिचरिष्यामि क्षेत्रेऽत्रैव व्यवस्थिता । किं करिष्यामि संप्राप्य गृहं पुत्रं विनाकृता

ଏହେତୁ ମୁଁ ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ହିଁ ସ୍ଥିର ରହି ସେବା କରିବି। ଘରକୁ ଫେରି ମୁଁ କଣ କରିବି, ଯେତେବେଳେ ମୋତେ ପୁତ୍ରବିହୀନ କରାଯାଇଛି?

Verse 30

ततश्चाराधयामास सम्यक्छ्रद्धासमन्विता । अंबिकां सा तदा देवीं स्थापयित्वा सुरेश्वरीम्

ତାପରେ ଦୃଢ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ସେ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଆରାଧନା କଲା; ସେଠାରେ ଦେବମାନଙ୍କର ଅଧୀଶ୍ୱରୀ ଅମ୍ବିକା ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି।

Verse 31

गन्धपुष्पोपहारेण नैवेद्यैर्विविधैरपि । गीतनृत्यैस्तथा वाद्यैर्मनोहारिभिरेव च

ସୁଗନ୍ଧ ଓ ପୁଷ୍ପ-ଉପହାରରେ, ବିଭିନ୍ନ ନୈବେଦ୍ୟରେ, ଏବଂ ମନୋହର ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ବାଦ୍ୟର ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୂଜା କଲା।

Verse 32

ततः कतिपयाहस्य तस्तास्तुष्टा सुरेश्वरी । प्रोवाच वरदाऽस्मीति प्रार्थयस्व हृदि स्थितम्

ତାପରେ କିଛି ଦିନ ପରେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଓ ପୂଜାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସୁରେଶ୍ୱରୀ କହିଲେ—“ମୁଁ ବରଦାତ୍ରୀ; ହୃଦୟରେ ଯାହା ଅଛି, ତାହା ମାଗ।”

Verse 33

रेवत्युवाच । अहं शप्ता पुरा देवि ब्राह्मण्या कारणांतरे । यत्त्वं मानुषमासाद्य स्वयं भूत्वा च मानुषी

ରେବତୀ କହିଲା—“ହେ ଦେବୀ, ପୂର୍ବେ ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣରୁ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ମୋତେ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ—ତୁମେ ମାନବ ଅବସ୍ଥା ପାଇ ସ୍ୱୟଂ ମାନବୀ ହେବେ।”

Verse 34

ततः संप्राप्स्यसि फलं तेषां नाशसमुद्रवम् । महद्दुःखं स्वपुत्रोत्थं मम शापेन पीडिता

“ତାପରେ ସେଇ ଶାପର ଫଳ ତୁମେ ପାଇବ—ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିନାଶର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଉଦ୍ଧାମ; ଏବଂ ମୋ ଶାପରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ନିଜ ପୁତ୍ରଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମହାଦୁଃଖ।”

Verse 35

तथा मम मुखाद्दंष्ट्रा संनीताश्च सुरेश्वरि । तेषां च संभवस्तावत्कथं स्यात्त्वत्प्रभावतः

“ଏବଂ ହେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ, ମୋ ମୁଖରୁ ଦଂଷ୍ଟ୍ରା (ଦାନ୍ତ) ଅପସାରିତ ହୋଇଛି। ତୁମ ପ୍ରଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର ପୁନଃ ଉଦ୍ଭବ କିମ୍ବା ଫେରା କିପରି ସମ୍ଭବ?”

Verse 36

भवंतु तनया नश्च तथा वंशविवर्धनाः । एतन्मे वांछितं देवि नान्यत्संप्रार्थयाम्यहम्

“ଆମ ପାଇଁ ପୁତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ, ଏବଂ ସେମାନେ ବଂଶବର୍ଧକ ହେଉନ୍ତୁ। ହେ ଦେବୀ, ଏହିଟି ମୋର ଅଭିଷ୍ଟ; ଏହାଛଡ଼ା ମୁଁ ଆଉ କିଛି ମାଗୁନି।”}]}

Verse 37

देव्युवाच । नात्र वासस्त्वया कार्यः कथंचिदपि शोभने । मनुष्यगर्भसंवासो भर्त्ता च भविता नरः

ଦେବୀ କହିଲେ—ହେ ଶୋଭନେ, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏଠାରେ ଆଉ ବାସ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୁମର ମାନବ-ଗର୍ଭ ସମ୍ବନ୍ଧ ହେବ, ଏବଂ ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ହେବେ।

Verse 38

तस्माच्छृणुष्व मे वाक्यं यत्त्वां वक्ष्यामि सांप्रतम् । दुःखनाशकरं तुभ्यं सत्यं च वरवर्णिनि

ଏହେତୁ ମୋର ବାକ୍ୟ ଶୁଣ—ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ଯାହା କହିବି। ହେ ସୁନ୍ଦରବର୍ଣ୍ଣିନୀ, ଏହା ତୁମ ଦୁଃଖ ନାଶ କରିବ ଏବଂ ଏହା ସତ୍ୟ।

Verse 39

उत्पत्स्यति न संदेहो देवकार्यप्रसिद्धये । तव भर्त्ता त्रिलोकेऽस्मिन्कृत्वा मानुषविग्रहम्

ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ଏହି ତ୍ରିଲୋକରେ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଜନ୍ମ ନେବେ।

Verse 42

तस्या गर्भं समासाद्य त्वं जन्म समवाप्स्यसि । रामरूपस्य शेषस्य पुनर्भार्या भविष्यसि

ତାହାର ଗର୍ଭକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ତୁମେ ଜନ୍ମ ପାଇବ; ରାମରୂପଧାରୀ ଶେଷଙ୍କର ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ପତ୍ନୀ ହେବ।

Verse 43

तस्मात्त्वं देवि मा शोकं कार्येऽस्मिन्कुरु शोभने । तेन मानुषजे गर्भे संभूतिः संभविष्यति

ଏହେତୁ, ହେ ଦେବୀ, ହେ ଶୋଭନେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶୋକ କରନି। ତାହା ଦ୍ୱାରା ମାନବ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚୟ ହେବ।

Verse 44

तत्र पश्यसि यन्नाशं स्वकुटुम्बसमुद्भवम् । हिताय तदवस्थायास्तद्भविष्यत्यसंशयम्

ସେଠାରେ ତୁମ ନିଜ କୁଟୁମ୍ବରୁ ଉଦ୍ଭବ ଯେ ନାଶ ତୁମେ ଦେଖୁଛ, ସେ ଅବସ୍ଥାର ହିତ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ ହେବ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 45

ततः परं युगं पापं यतो भीरु भविष्यति । तदूर्ध्वं मर्त्यधर्माणो म्लेच्छाः स्थास्यंति सर्वतः

ତାପରେ ପାପମୟ ଯୁଗ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବ, ଯାହାରେ ଲୋକେ ଭୟଭୀତ ହେବେ; ତାହା ପରେ କେବଳ ମର୍ତ୍ୟଧର୍ମ ଅନୁସରଣକାରୀ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ସର୍ବତ୍ର ଦଢ଼ିବେ।

Verse 46

ततः स्वर्गनिवासार्थं भगवान्देवकीसुतः । संहर्ता स्वकुलं सर्वं स्वयमेव न संशयः

ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗନିବାସ ନିମିତ୍ତେ ଭଗବାନ ଦେବକୀସୁତ ସ୍ୱୟଂ ନିଜ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ସଂହାର କରିବେ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 47

भविष्यंति पुनर्दंष्ट्रास्तव वक्त्रे मनोरमाः । तस्मात्त्वं गच्छ पातालं स्वभर्त्ता यत्र तिष्ठति

ପୁନର୍ବାର ତୁମ ମୁଖରେ ମନୋହର ଦଂଷ୍ଟ୍ରା (ଦାନ୍ତ) ପ୍ରକଟ ହେବ। ତେଣୁ ଯେଉଁ ପାତାଳରେ ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ତୁମେ ଯାଅ।

Verse 48

अन्यच्चापि यदिष्टं ते किंचिच्चित्ते व्यवस्थितम् । तत्कीर्तयस्व कल्याणि महांस्तोषो मम स्थितः

ଆଉ ଯଦି ତୁମର କିଛି ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ମନରେ ଯାହା କିଛି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ ରହିଛି, ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ତାହା କହ; ମୋର ସନ୍ତୋଷ ମହାନ।

Verse 49

रेवत्यु वाच । स्थाने स्थेयं सदाऽत्रैव मम नाम्ना सुरेश्वरि । येन मे जायते कीर्तिस्त्रैलोक्ये सचराचरे

ରେବତୀ କହିଲେ—ହେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ! ମୋ ନାମରେ ମୁଁ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ସଦା ସ୍ଥିତ ରହିବି, ଯେପରି ମୋ କୀର୍ତ୍ତି ତ୍ରିଲୋକରେ ଚରାଚର ସହିତ ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରସାରିତ ହେଉ।

Verse 50

तथाऽहं नागलोकाच्च चतुर्दश्यष्टमीषु च । सदा त्वां पूजयिष्यामि विशेषान्नवमीदिने

ସେହିପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ—ନାଗଲୋକରୁ ଆସି—ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ସଦା ତୁମକୁ ପୂଜିବି; ନବମୀ ଦିନରେ ତ ବିଶେଷ ଭକ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବି।

Verse 51

आश्विनस्य सिते पक्षे सर्वैर्नागैः समन्विता । प्रपूजां ते विधास्यामि श्रद्धया परया युता

ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ, ସମସ୍ତ ନାଗମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମୁଁ ତୁମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କରିବି।

Verse 52

तस्मिन्नहनि येऽन्येऽपि पूजां दास्यंति ते नराः । मा पश्यंतु प्रसादात्ते नरास्ते वल्लभक्षयम्

ସେହି ଦିନ ଯେ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପୂଜା ଅର୍ପଣ କରିବେ, ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ସେମାନେ ନିଜ ପ୍ରିୟବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ନାଶ-ହାନି ଦେଖିବେ ନାହିଁ।

Verse 53

देव्युवाच । एवं भद्रे करिष्यामि वासो मेऽत्र भविष्यति । त्वन्नाम्ना पूजकानां च श्रेयो दास्यामि ते सदा । महानवमिजे चाह्नि विशेषेण शुचिस्मिते

ଦେବୀ କହିଲେ—ହେ ଭଦ୍ରେ! ଏମିତିହି କରିବି; ମୋର ବାସ ଏଠାରେ ହେବ। ତୁମ ନାମରେ ପୂଜା କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସଦା ଶ୍ରେୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେବି; ବିଶେଷକରି ପବିତ୍ର ମହାନବମୀ ଦିନରେ, ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ।

Verse 54

सूत उवाच । एवमुक्ता तया साऽथ रेवती शेषवल्लभा । जगाम स्वगृहं पश्चाद्धर्षेण महतान्विता

ସୂତ କହିଲେ—ଦେବୀଙ୍କ ଏପରି ବଚନ ଶୁଣି ଶେଷଙ୍କ ପ୍ରିୟା ରେବତୀ ମହାହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପରେ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲା।

Verse 55

ततःप्रभृति सा देवी तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिता । तन्नाम्ना कामदा नृणां सर्वव्यसननाशिनी

ସେହି ସମୟରୁ ଦେବୀ ସେହି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରହିଲେ; ଏବଂ ସେହି ନାମରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘କାମଦା’—ସମସ୍ତ ବିପଦ-ଦୁଃଖ ନାଶିନୀ—ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

Verse 56

अंबा सा कीर्त्यते दुर्गा रेवती सोरगप्रिया । ततः संकीर्त्यते लोके भूतले चांबरेवती

ସେଇ ଅମ୍ବା ‘ଦୁର୍ଗା’ ଭାବେ କୀର୍ତ୍ତିତ; ଏବଂ ‘ରେବତୀ’ ଭାବେ ନାଗକୁଳପ୍ରିୟା। ତେଣୁ ଲୋକେ, ଭୂତଳରେ, ତାଙ୍କୁ ‘ଅମ୍ବା-ରେବତୀ’ ବୋଲି ସଂକୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି।

Verse 57

यस्तां श्रद्धासमोपेतः शुचिर्भूत्वा प्रपूजयेत् । नवम्यामाश्विने मासि शुक्लपक्षे समाहितः । न स संवत्सरं यावद्व्यसनं स्वकुलो द्भवम्

ଯେ କେହି ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଶୁଚି ହୋଇ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀ ଦିନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ କୁଳରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ବିପଦକୁ ପାଉନାହିଁ।

Verse 58

दृष्ट्वाग्रे छिद्रकं व्यालयुक्तं दोषैर्विमुच्यते । ग्रहभूतपिशाचोत्थैस्तथान्यैरपि चापदैः

ସମ୍ମୁଖରେ ସର୍ପଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ ‘ଛିଦ୍ରକ’ ଦର୍ଶନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୋଷମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଗ୍ରହ-ଭୂତ-ପିଶାଚଜନିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆପଦାରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଏ।