Adhyaya 10

Verse 1

नारद उवाच । गृध्रस्यैतद्वचः श्रुत्वा दुःखविस्मयसंयुतः । इन्द्रद्युम्नस्तमा पृच्छय मरणायोपचक्रमे

ନାରଦ କହିଲେ—ଗୃଧ୍ରର ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ଦୁଃଖ ଓ ବିସ୍ମୟରେ ଆବୃତ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାହାକୁ ପୁନଃ ପଚାରିଲେ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ନିଜକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 2

ततस्तमालोक्य तथा मुमूर्षुं कौशिकादिभिः । स संहितं विचिंत्याह दीर्घायुषमथात्मनः

ତେବେ ତାକୁ ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ, ମରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଦେଖି, କୌଶିକ ଆଦି ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଚିନ୍ତା କରି, ତାହାର ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ କହିଲେ।

Verse 3

मैवं कार्षीः श्रुणु गिरं भद्रक त्वं चिरंतनः । मत्तोऽप्यस्ति स्फुटं चैव ज्ञास्यति त्वदभीप्सितम्

ଏମିତି କରନି; ହେ ଭଦ୍ର, ମୋର ବାଣୀ ଶୁଣ। ତୁମେ ଚିରଞ୍ଜୀବୀ। ମୋଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉପରେ ଜଣେ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ତୁମ ଅଭିପ୍ସିତ ବିଷୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ଜଣାଇବେ।

Verse 4

मानसे सरसि ख्यातः कूर्मोमंथरकाख्यया । तस्य नाविदितं किंचिदेहि तत्र व्रजामहे

ମାନସ ସରୋବରରେ ମନ୍ଥରକ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ କଚ୍ଛପ ଅଛି। ତାହା ପାଇଁ କିଛି ମଧ୍ୟ ଅଜଣା ନୁହେଁ; ଆସ, ସେଠାକୁ ଯାଉ।

Verse 5

ततः प्रतीतास्ते भूपमुनिगृध्रबकास्तथा । उलूकसहिता जग्मुः सर्वे कूर्मदिदृक्षवः

ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ ରାଜା, ମୁନିମାନେ, ଗିଧ ଓ ବକ—ଉଲୁକ ସହିତ—ସମସ୍ତେ କଚ୍ଛପକୁ ଦେଖିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଯାତ୍ରା କଲେ।

Verse 6

सरस्तीरे स्थितः कूर्मस्तान्निरीक्ष्य विदूरगान् । कांदिशीको विवेशासौ जलं शीघ्रतरं तदा

ସରୋବର ତୀରେ ଥିବା କଚ୍ଛପଟି ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଲା ଏବଂ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଅତିଶୀଘ୍ର ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 7

कौशिकोऽथ तमाहेदं प्रहस्य वचनं स्वयम् । कस्मात्कूर्म प्रनष्टोद्य विमुखोऽभ्यागतेष्वपि

ତେବେ କୌଶିକ ହସି ନିଜେ ତାହାକୁ ଏହି କଥା କହିଲେ— “ହେ କୂର୍ମ! ଆଜି କାହିଁକି ତୁମେ ଲୁଚିଗଲା, ଅତିଥି ଆସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ବିମୁଖ ହେଲା?”

Verse 8

अग्निर्द्विजानां विप्रश्च वर्णानां रमणः स्त्रियाम् । गुरुः पिता च पुत्राणां सर्वस्याभ्यागतो गुरुः

ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଗୁରୁସମ ପୂଜ୍ୟ; ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ; ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପତି ପ୍ରିୟ; ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିତା ଗୁରୁ— ତଥାପି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଆସିଥିବା ଅତିଥି ହିଁ ଗୁରୁସମ।

Verse 9

विहाय तमिमं धर्ममातिथ्यविमुखः कथम् । गृह्णासि पापं सर्वेषां ब्रूहि कूर्माधुनोत्तरम्

ଏହି ଅତିଥିଧର୍ମକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମେ କିପରି ଆତିଥ୍ୟରୁ ବିମୁଖ ହେଲା? ସମସ୍ତଙ୍କ ପାପ ତୁମେ କିପରି ନିଜ ଉପରେ ନେଉଛ? ହେ କୂର୍ମ, ଏବେ ଉତ୍ତର କହ।

Verse 10

कूर्म उवाच । चिरंतनो हि जानामि कर्त्तुमातिथ्यसत्क्रियाम् । अभ्यागतेष्वपचितिं धर्मशास्त्रेषु निश्चितम्

କୂର୍ମ କହିଲା— “ମୁଁ ପ୍ରାଚୀନ; ଅତିଥି-ସତ୍କାର କିପରି କରିବା ମୁଁ ଭଲଭାବେ ଜାଣେ। ଅଭ୍ୟାଗତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଦର-ସମ୍ମାନ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ନିଶ୍ଚିତ।”

Verse 11

सुमहत्कारणं चात्र श्रूयतां तद्वदामि वः । नाहं पराङ्मुखो जात एतावंति दिनान्यपि

“ଏଠାରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ କାରଣ ଅଛି— ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହୁଛି। ଏତେ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ କେବେ ଧର୍ମରୁ ପରାଙ୍ମୁଖ ହୋଇନାହିଁ।”

Verse 12

अभ्यागतस्य कस्यापि सर्वसत्कारसद्व्रती । किं त्वेष पंचमो यो वो दृश्यते सरलाकृतिः

ଆସିଥିବା ଯେକୌଣସି ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସତ୍କାର-ସମ୍ମାନ ଦେବା ମୋର ସଦ୍ବ୍ରତ। କିନ୍ତୁ ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପଞ୍ଚମଜଣ କିଏ, ଯେ ଏଠାରେ ସରଳ ଆକୃତିରେ ଦିଶୁଛି?

Verse 13

इंद्रद्युम्नो महीपालो बिभोम्यस्मादलंतराम् । अमुना यजमानेन रौचकाख्ये पुरा पुरे

ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମକ ରାଜାକୁ ମୁଁ ଏହି କାରଣରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟ କରୁଛି। ପୂର୍ବେ ‘ରୌଚକ’ ନାମକ ନଗରରେ, ସେଇ ପୁରୁଷ ଯଜମାନ ହୋଇ (ଯଜ୍ଞରେ) ଯାହା କରିଥିଲା…

Verse 14

यज्ञपावकदग्धा मे पृष्ठिर्नाद्यापि निर्व्रणा । तन्मे भयं पुनर्जातं किमयं पुनरेव माम्

ଯଜ୍ଞାଗ୍ନିରେ ମୋ ପିଠି ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲା; ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଘାଉ ଭଲ ହୋଇନାହିଁ। ତେଣୁ ମୋର ଭୟ ପୁଣି ଜାଗିଲା—ଏ କି ପୁନର୍ବାର ମୋତେ (ହାନି) କରିବ?

Verse 15

आसुतीवलमाधाय भुवि धक्ष्यति संप्रति । इति वाक्यावसाने तु कूर्मस्य कुरुसत्तम

ତ୍ୱରିତ ପ୍ରେରଣାର ବଳ ଧାରଣ କରି ସେ ଏବେ ପୃଥିବୀରେ (ମୋତେ) ଦହିବ। କୂର୍ମ ଏହିପରି କହି ସମାପ୍ତ କରିବା ସହିତ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, …

Verse 16

पपात पुष्पवृष्टिः खाद्विमुक्ताप्सरसां गणैः । सस्वनुर्देववाद्यानि कीर्त्युद्धारे महीपतेः

ଆକାଶରୁ ଅପ୍ସରାଗଣ ଛାଡ଼ିଥିବା ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା। ରାଜାଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତିର ଉତ୍କର୍ଷ ଘୋଷଣା କରି ଦିବ୍ୟ ବାଦ୍ୟଧ୍ୱନି ନିନାଦିତ ହେଲା।

Verse 17

विस्मितास्ते च ददृशुर्विमानं पुरतः स्थितम् । इंद्रद्युम्नकृते देवदूतेनाधिष्ठितं तदा

ସେମାନେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଦିବ୍ୟ ବିମାନକୁ ଦେଖିଲେ; ସେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ପ୍ରେଷିତ ଦେବଦୂତ ତାହାରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଥିଲେ।

Verse 18

अयातयामाः प्रददुराशिषोऽस्मै सुरद्विजाः । साधुवादो दिवि महानासीत्तस्य महीपतेः

ଅକ୍ଲାନ୍ତ ସୁରଦ୍ୱିଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କଲେ; ସେହି ମହୀପତିଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ‘ସାଧୁ! ସାଧୁ!’ ବୋଲି ମହାନ୍ ପ୍ରଶଂସାଧ୍ୱନି ଉଠିଲା।

Verse 19

ततो विमानमालंब्य देवदूतस्तमुच्चकैः । इंद्रद्युम्नमुवाचेदं श्रृण्वतां नाकवासिनाम्

ତାପରେ ଦେବଦୂତ ବିମାନକୁ ଧରି, ନାକବାସୀମାନେ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 20

देवदूत उवाच । नवीकृताधुना कीर्तिस्तव भूपाल निर्मला । त्रिलोक्यामपि तच्छीघ्रं विमानमिदमारुह

ଦେବଦୂତ କହିଲେ— ହେ ଭୂପାଳ! ଏବେ ତୁମର ନିର୍ମଳ କୀର୍ତ୍ତି ନବୀକୃତ ହୋଇଛି; ତାହା ଶୀଘ୍ର ତ୍ରିଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସାରିତ ହେବ, ତେଣୁ ଏହି ବିମାନରେ ତୁରନ୍ତ ଆରୋହଣ କର।

Verse 21

गम्यतां ब्रह्मणो लोकमाकल्पं तपसोर्जितम् । प्रेषितोऽहमनेनैव तवानयनकारणात्

ଚଳ, ତପସ୍ୟାରେ ଅର୍ଜିତ ଏବଂ କଳ୍ପାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବସ୍ଥିତ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଉ; ତୁମକୁ ସେଠାକୁ ନେଇଯିବା ପାଇଁ ହିଁ ସେ ମୋତେ ପ୍ରେଷିତ କରିଛନ୍ତି।

Verse 22

यावत्कीर्तिर्मनुष्यस्य पृथिव्यां प्रथिता भवेत् । तावानेव भवेत्स्वर्गी सति पुण्ये ह्यनंतके

ମନୁଷ୍ୟର କୀର୍ତ୍ତି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେତେଦିନ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସେ—ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟର ଆଧାରେ।

Verse 23

सुरालयसरोवापीकूपारामादिकल्पना । एतदर्थं हि पूर्ताख्या धर्मशास्त्रेषु निश्चिता

ଦେବାଳୟ, ସରୋବର, କୂପ, ବାଉଳି/ପାଇଦା-କୂପ, ଉଦ୍ୟାନ ଆଦିର ସ୍ଥାପନା—ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ—ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ‘ପୂର୍ତ୍ତ’ ନାମକ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ନିଶ୍ଚିତ।

Verse 24

इंद्रद्युम्न उवाच । अमी ममैव सुहृदो मार्कंडबककौशिकाः । गृध्रकूर्मौ प्रभावोऽयममीषां मम वृद्धये

ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କହିଲେ—ଏମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ସୁହୃଦ: ମାର୍କଣ୍ଡ, ବକ ଓ କୌଶିକ। ଗୃଧ୍ର ଓ କୂର୍ମର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରଭାବ ତାଙ୍କର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ମୋର ଉନ୍ନତିକୁ ମଧ୍ୟ ସାଧିଲା।

Verse 25

तच्चेदमी मया साकं ब्रह्मलोकं प्रयांत्युत । पुरःस्थितास्तदायास्ये ब्रह्मलोकं च नान्यथा

ଯଦି ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ସହ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି, ତେବେ—ଏମାନେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିବାରୁ—ମୁଁ ସେହି ସମୟରେ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯିବି; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।

Verse 26

परेषामनपेक्ष्यैव कृतप्रतिकृतं हि यः । प्रवर्तते हितायैव स सुहृत्प्रोच्यते बुधैः

ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା ନକରି, କୃତ ଉପକାରର ପ୍ରତିଉପକାର କରି, କେବଳ ପରହିତ ପାଇଁ ଯେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ—ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ତାକୁ ‘ସତ୍ୟ ସୁହୃଦ’ ବୋଲି କହନ୍ତି।

Verse 27

स्वार्थोद्युक्तधियो ये स्युरन्वर्थास्तेप्यसुंधराः । मरणं प्रकृतिश्चैव जीवितं विकृतिर्यदा

ଯେମାନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି କେବଳ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଲଗ୍ନ, ସେମାନେ ନାମମାତ୍ର ‘ଜୀବିତ’ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ଜୀବନର ଧାରକ ନୁହେଁ। ଯେତେବେଳେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ‘ସ୍ୱାଭାବିକ’ ମନାଯାଏ ଏବଂ ଜୀବନ ନିଜେ ବିକୃତି ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଉଲଟିଯାଏ।

Verse 28

प्राणिनां परमो लाभः केवलं प्राणिसौहृदम् । दरिद्रा रागिणोऽसत्यप्रतिज्ञाता गुरुद्रुहः

ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରମ ଲାଭ ହେଉଛି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସୌହୃଦ୍ୟ ମାତ୍ର। କିନ୍ତୁ ଗୁଣରେ ଦରିଦ୍ର ଓ ଆସକ୍ତିବଶ ଲୋକେ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅସତ୍ୟ ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୋହୀ ହୋଇଯାନ୍ତି।

Verse 29

मित्रावसानिनः पापाः प्रायो नरकमंडनाः । परार्थनष्टास्तदमी पंच संप्रति साधवः

ମିତ୍ରତାକୁ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ପାପୀମାନେ ପ୍ରାୟ ନରକର ଭୂଷଣ ହୁଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପରହିତ ପାଇଁ ନିଜକୁ ବିପଦରେ ରଖିଥିବା ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ ଏବେ ସତ୍ୟ ସାଧୁ।

Verse 30

मम कीर्तिसमुद्धारः स प्रभावो महात्मनाम् । अमीषां यदि ते स्वर्गं प्रयास्यन्ति मया सह । तदाहमपि यास्यामि देवदूतान्यथा न हि

ଏହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ମୋ କୀର୍ତ୍ତି ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛି। ହେ ଦେବଦୂତ, ଯଦି ସେମାନେ ମୋ ସହ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବେ, ତେବେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯିବି; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।

Verse 31

देवदूत उवाच । एते हरगणाः सर्वेशापभ्रष्टाः क्षितिं गताः

ଦେବଦୂତ କହିଲେ—ଏମାନେ ହରଙ୍କ ଗଣ; ସର୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶାପରେ ପତିତ ହୋଇ ପୃଥିବୀକୁ ଅବତରିଛନ୍ତି।

Verse 32

शापांते हरपार्श्वे तु यास्यंति पृथिवीपते । विहायेमानतो भूप त्वमागच्छ मया सह

ହେ ପୃଥିବୀପତେ! ଶାପାନ୍ତେ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ହର (ଶିବ)ଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଫେରିଯିବେ। ତେଣୁ, ହେ ରାଜନ୍, ଏମାନଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଛାଡ଼ି ମୋ ସହ ଆସ।

Verse 33

न चैषां रोचते स्वर्गो हित्वा देवं महेश्वरम् । इंद्रद्युम्न उवाच । यद्येवं गच्छ तद्दूत नायास्येहं त्रिविष्टपम्

ମହେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ରୁଚେ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କହିଲେ—ଯଦି ଏମିତି, ହେ ଦୂତ, ତୁମେ ଯାଅ; ମୁଁ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ (ସ୍ୱର୍ଗ)କୁ ଯିବି ନାହିଁ।

Verse 34

तथा तथा यति ष्यामि भविष्यामि यथा गणः । अविशुद्धिक्षयाधिक्यदूषणैरेष निंदितः

ସେହିପରି ମୁଁ ଯତ୍ନ କରିବି ଏବଂ ଗଣ (ଶିବଗଣ) ସଦୃଶ ହେବି। ଏହି ସ୍ୱର୍ଗ ଅଶୁଦ୍ଧି, ପୁଣ୍ୟକ୍ଷୟ ଆଦି ଦୋଷରେ ଦୂଷିତ ଥିବାରୁ ନିନ୍ଦିତ।

Verse 35

स्वर्गः सदानुश्रविकस्तस्मादेनं न कामये । तत्रस्थास्य पुनः पातो भयं न व्येति मानसात्

ସ୍ୱର୍ଗ କେବଳ ପରମ୍ପରାରେ ଶୁଣାଯାଇଥିବା କଥା; ତେଣୁ ମୁଁ ତାହାକୁ କାମନା କରେନି। ସେଠାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ପତନର ଭୟ ମୋ ମନରୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 36

पुनः पातो यतः पुंसस्तस्मात्स्वर्गं न कामये । सति पुण्ये स्वयं तेन पातितो निजलोकतः

ଯେହେତୁ ପୁରୁଷଙ୍କର ପୁନଃ ପତନ ହୁଏ, ତେଣୁ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ କାମନା କରେନି। ପୁଣ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହା କ୍ଷୟ ହେଲେ ସେ ନିଜ ଲୋକରୁ ମଧ୍ୟ ପତିତ ହୁଏ।

Verse 37

चतुर्मुखेन वैलक्ष्यं गतोऽस्मि कथमेमि तम् । इतीदमुक्त्वा दूतं तं श्रृण्वतोऽस्यैव विस्मयात्

ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇଛି; ତେବେ ସେଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ମୁଁ କିପରି ଯିବି? ଏହି କଥା କହି, ଦୂତ ଶୁଣୁଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ରାଜା ବିସ୍ମୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ ରହିଲେ।

Verse 38

अप्राक्षीद्भूपतिः कूर्मं तदायुःकारणं तदा । इदमायुः कथं जातं कूर्म दीर्घतमं तव

ତେବେ ରାଜା କୂର୍ମକୁ ତାହାର ଆୟୁଷ୍ୟର କାରଣ ପଚାରିଲେ—ହେ କୂର୍ମ, ତୋର ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ କିପରି ହେଲା?

Verse 39

सुहृन्मित्रं गुरुस्त्वं मे येन कीर्तिर्ममोद्धृता

ତୁମେ ମୋର ସୁହୃଦ, ମିତ୍ର ଓ ଗୁରୁ; କାରଣ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ଉନ୍ନତ ହୋଇଛି।

Verse 40

कूर्म उवाच । श्रृणु भूप कथां दिव्यां श्रवणात्पापनाशिनीम् । कथां सुमधुरामेतां शिवमाहात्म्यसंयुताम्

କୂର୍ମ କହିଲେ—ହେ ଭୂପ, ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥା ଶୁଣ; ଏହାର ଶ୍ରବଣମାତ୍ରେ ପାପ ନଶିଯାଏ। ଏହି କଥା ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଧୁର ଓ ଶିବମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ସଂଯୁକ୍ତ।

Verse 41

श्रृण्वन्निमामपि कथां नृपते मनुष्यः सुश्रद्धया भवति पापविमुक्तदेहः । शंभोः प्रसादमभिगम्य यथायुरेवमासीत्प्रसादत इयं मम कूर्मता च

ହେ ନୃପତେ, ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି କଥାକୁ ସୁଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣେ, ସେ ଦେହସହିତ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ପାଇଲେ ଆୟୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ସ୍ଥିର ଓ ସାର୍ଥକ ହୁଏ; ସେଇ କୃପାରୁ ମୋର ଏହି ‘କୂର୍ମତା’ ମଧ୍ୟ ହେଲା।