Adhyaya 48

Verse 1

स्कंद उवाच । शृणुष्व मैत्रावरुणे द्वारवत्यां यदूद्वहः । दानवानां वधार्थाय भुवोभारापनुत्तये

ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ—ହେ ମୈତ୍ରାବରୁଣ, ଶୁଣ। ଦ୍ୱାରବତୀରେ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ) ଦାନବବଧ ଓ ପୃଥିବୀର ଭାର ହରଣ ପାଇଁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 2

आविरासीत्स्वयं कृष्णः कृष्णवर्त्मप्रतापवान् । वासुदेवो जगद्धाम देवक्या वसुदेवतः

ସ୍ୱୟଂ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରକଟ ହେଲେ—କୃଷ୍ଣମାର୍ଗର ପ୍ରତାପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେ ବାସୁଦେବ, ଜଗଦ୍ଧାମ; ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ (ବସୁଦେବ ବଂଶରେ) ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 3

साशीतिलक्षं तस्यासन्कुमारा अर्कवर्चसः । स्वर्गे पितादृशा बालाः सुशीला न हि कुंभज

ତାଙ୍କର ଅଶୀତି ଲକ୍ଷ ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ତେଜସ୍ବୀ। ହେ କୁମ୍ଭଜ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ସେମାନେ ପିତାଙ୍କ ପରି ସୁଶୀଳ ଓ ସଦାଚାରୀ ଥିଲେ।

Verse 4

अतीवरूपसंपन्ना अतीव सुमहाबलाः । अतीव शस्त्रशास्त्रज्ञा अतीव शुभलक्षणाः

ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂପସମ୍ପନ୍ନ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାବଳୀ; ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିପୁଣ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।

Verse 6

तांद्रष्टुं मानसः पुत्रो ब्रह्मणस्तपसांनिधिः । कृतवल्कलकौपीनो धृत कृष्णाजिनांबरः । गृहीतब्रह्मदंडश्च त्रिवृन्मौंजी सुमेखलः । उरस्थलस्थ तुलसी मालया समलंकृतः

ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାନସ ପୁତ୍ର ତଥା ତପସ୍ୟାର ଭଣ୍ଡାର ନାରଦ, ବଳ୍କଳ ଓ କୌପୀନ ପରିଧାନ କରି, କୃଷ୍ଣସାର ମୃଗଚର୍ମ ଧାରଣ କରି, ହାତରେ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ଧରି, ତିନି ଧାଡ଼ି ବିଶିଷ୍ଟ ମୁଞ୍ଜ ଘାସର ମେଖଳା ପିନ୍ଧି ଏବଂ ବକ୍ଷରେ ତୁଳସୀ ମାଳାରେ ସୁଶୋଭିତ ହୋଇ ବାହାରିଲେ।

Verse 7

गोपीचंदननिर्यास लसदंगविलेपनः । तपसा कृशसर्वांगो मूर्तो ज्वलनवज्ज्वलन्

ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ଗୋପୀଚନ୍ଦନର ଲେପ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା; ତପସ୍ୟା ହେତୁ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶରୀର କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

Verse 8

आजगामांबरचरो नारदो द्वारकापुरीम् । विश्वकर्मविनिर्माणां जितस्वर्गपुरीश्रियम्

ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ନାରଦ ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଯାହାର ଶୋଭା ସ୍ୱର୍ଗପୁରୀର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିଥିଲା।

Verse 9

तंदृष्ट्वा नारदं सर्वे विनम्रतरकंधराः । प्रबद्ध मूर्धांजलयः प्रणेमुर्वृष्णिनंदनाः

ସେହି ନାରଦ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣି ବଂଶୀୟ କୁମାରମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିନମ୍ର ହୋଇ, ମସ୍ତକ ଅବନତ କରି ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 10

सांबः स्वरूपसौंदर्य गर्वसर्वस्वमोहितः । न ननाम मुनिं तत्र हसंस्तद्रूपसंपदम्

କିନ୍ତୁ ସାମ୍ବ, ନିଜର ରୂପ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଗର୍ବରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ନାହିଁ; ବରଂ ମୁନିଙ୍କ ରୂପ ଦେଖି ଉପହାସ କରି ହସିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 11

सांबस्य तमभिप्रायं विज्ञाय स महामुनिः । विवेश सुमहारम्यं नारदः कृष्णमंदिरम्

ସାମ୍ବଙ୍କ ଅଭିପ୍ରାୟ ଜାଣି ମହାମୁନି ନାରଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ-ମନ୍ଦିର-ପ୍ରାସାଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 12

कृष्णोथ दृष्ट्वाऽगच्छंतं प्रत्युद्गम्य च नारदम् । मधुपर्केण संपूज्य स्वासने चोपवेशयत्

ତାପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନାରଦଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଆଗକୁ ବଢ଼ି ସ୍ୱାଗତ କଲେ; ମଧୁପର୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି ନିଜ ଆସନରେ ବସାଇଲେ।

Verse 13

कृत्वा कथा विचित्रार्थास्तत एकांतवर्तिनः । कृष्णस्य कर्णेऽकथयन्नारदः सांबचेष्टितम्

ବିଚିତ୍ର ସୂକ୍ଷ୍ମାର୍ଥ କଥା କରି, ପରେ ଏକାନ୍ତରେ, ନାରଦ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କାନରେ ସାମ୍ବଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା କହିଲେ।

Verse 14

अवश्यं किंचिदत्राऽस्ति यशोदानंदवर्धन । प्रायशस्तन्न घटतेऽसंभाव्यं नाथ वास्त्रियाम्

ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ କିଛି ଅଛି, ହେ ଯଶୋଦାନନ୍ଦବର୍ଧନ! କାରଣ ଏପରି କଥା ସାଧାରଣତଃ ଘଟେ ନାହିଁ, ହେ ନାଥ; ସ୍ତ୍ରୀବିଷୟରେ ତ ଏହା ଅସମ୍ଭବପ୍ରାୟ।

Verse 15

यूनां त्रिभुवनस्थानां सांबोऽतीव सुरूपवान् । स्वभावचंचलाक्षीणां चेतोवृत्तिः सुचंचला

ତ୍ରିଭୁବନର ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମ୍ବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁରୂପବାନ; ଯାହାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱଭାବତଃ ଚଞ୍ଚଳ, ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତବୃତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ।

Verse 16

अपेक्षंते न मुग्धाक्ष्यः कुलं शीलं श्रुतं धनम् । रूपमेव समीक्षंते विषमेषु विमोहिताः

ବିଷୟମୋହରେ ମୁଗ୍ଧନୟନୀ ଯୁବତୀମାନେ କୁଳ, ଶୀଳ, ଶ୍ରୁତି(ବିଦ୍ୟା) ଓ ଧନକୁ ଗଣନା କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଜଟିଳ ରାଗପାଶରେ ମୋହିତ ହୋଇ ସେମାନେ କେବଳ ରୂପକୁ ଦେଖନ୍ତି।

Verse 18

वामभ्रुवां स्वभावाच्च नारदस्य च वाक्यतः । विज्ञाताऽखिलवृत्तांतस्तथ्यं कृष्णोप्यमन्यत

ସୁନ୍ଦର-ଭ୍ରୂଧାରିଣୀ ନାରୀମାନଙ୍କ ସ୍ୱଭାବରୁ ଏବଂ ନାରଦଙ୍କ ବଚନରୁ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସମଗ୍ର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଜାଣି ତାହାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ମାନିଲେ।

Verse 19

तावद्धैर्यंचलाक्षीणां तावच्चेतोविवेकिता । यावन्नार्थी विविक्तस्थो विविक्तेर्थिनि नान्यथा

ଚଞ୍ଚଳନୟନୀମାନଙ୍କ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ମନର ବିବେକଶକ୍ତି ସେତେଦିନ ଯାଏ ରହେ, ଯେତେଦିନ ପ୍ରଲୋଭକ ଏକାନ୍ତରେ ନଥାଏ; ଏକାନ୍ତକାମିନୀ ସହ ଏକାନ୍ତ ହେଲେ ତ ତାହା ରହେ ନାହିଁ।

Verse 20

इत्थं विवेचयंश्चित्ते कृष्णः क्रोधनदीरयम् । विवेकसेतुनाऽस्तभ्य नारदं प्राहिणोत्सुधीः

ଏପରି ମନେ ବିଚାର କରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବିବେକ-ସେତୁଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧ-ନଦୀର ତୀବ୍ର ବେଗକୁ ରୋକିଲେ; ତାପରେ ସେହି ସୁଧୀ ନାରଦଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।

Verse 21

सांबस्य वैकृतं किंचित्क्वचित्कृष्णोनवैक्षत । गते देवमुनौ तस्मिन्वीक्षमाणोप्यहर्निशम्

ସେ ଦେବମୁନି ଚାଲିଗଲା ପରେ ମଧ୍ୟ, ଦିନରାତି ନିରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସାମ୍ବରେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କୌଣସି ବିକୃତ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।

Verse 22

कियत्यपि गते काले पुनरप्याययौ मुनिः । मध्ये लीलावतीनां च ज्ञात्वा कृष्णमवस्थितम्

କିଛି କାଳ ଅତିବାହିତ ହେଲାପରେ ମୁନି ପୁନର୍ବାର ଆସିଲେ। ଲୀଳାମୟୀ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ଜାଣି ସେଠାକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

Verse 23

बहिः क्रीडंतमाहूय सांबमित्याह नारदः । याहि कृष्णांतिकं तूर्णं कथयागमनं मम

ବାହାରେ ଖେଳୁଥିବା ସାମ୍ବକୁ ଡାକି ନାରଦ କହିଲେ—“ଶୀଘ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ ଏବଂ ମୋର ଆଗମନ କଥା ଜଣାଇଦେ।”

Verse 24

सांबोपि यामि नोयामि क्षणमित्थमचिंतयत् । कथं रहःस्थ पितरं यामि स्त्रैणसखंप्रति

ସାମ୍ବ ମଧ୍ୟ କ୍ଷଣମାତ୍ର ଚିନ୍ତା କଲା—“ଯାଉ କି ନ ଯାଉ? ଏକାନ୍ତରେ ରତିକ୍ରୀଡା-ସଖୀ ସହିତ ଥିବା ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ମୁଁ କିପରି ଯିବି?”

Verse 25

न यामि च कथं वाक्यादस्याहं ब्रह्मचारिणः । ज्वलदंगारसंकाश स्फुरत्सर्वांगतेजसः

“ମୁଁ ଯଦି ନ ଯାଏ, ତେବେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କ ବାକ୍ୟକୁ କିପରି ଅବମାନ କରିବି? ଯାହାଙ୍କ ସର୍ବାଙ୍ଗରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଙ୍ଗାର ସଦୃଶ ତେଜ ସ୍ଫୁରିତ।”

Verse 26

प्रणमत्सुकुमारेषु व्रीडितोयं मयैकदा । इदानीमपि नो यायामस्य वाक्यान्महामुनेः

“ଏକଥର ସୁକୁମାରମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବାବେଳେ ସେ ମୋତେ ଲଜ୍ଜିତ କରିଥିଲେ; ଏବେ ମଧ୍ୟ ସେହି ମହାମୁନିଙ୍କ ବାକ୍ୟରୁ ମୁଁ ଯିବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବି ନାହିଁ।”

Verse 27

अत्याहितं तदस्तीह तदागोद्वयदर्शनात् । पितुः कोपोपि सुश्लाघ्यो मयि नो ब्राह्मणस्य तु

ଏଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଅନର୍ଥ ଅଛି—ସେଇ ଲକ୍ଷଣ, ସେଇ ଦୁଇ ଗାଈର ଦର୍ଶନରୁ ମୁଁ ଏହା ଜାଣିଛି। ପିତାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ମଧ୍ୟ ସହ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ମୋ ପ୍ରତି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କ୍ରୋଧ ସହ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 28

ब्रह्मकोपाग्निनिर्दग्धाः प्ररोहंति न जातुचित् । अपराग्निविनिर्दग्धारो हंते दावदग्धवत्

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କ୍ରୋଧାଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ଅଙ୍କୁରିତ ହୁଏନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ଦାବାଗ୍ନିରେ ଜଳିଥିବା ବନ ପରି ପୁନଃ ଗଜାଏ।

Verse 29

इति ध्यात्वा क्षणं सांबोऽविशदंतःपुरंपितुः । मध्ये स्त्रैणसभंकृष्णं यावज्जांबवतीसुतः

ଏପରି କ୍ଷଣମାତ୍ର ଚିନ୍ତା କରି ଜାମ୍ବବତୀପୁତ୍ର ସାମ୍ବ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା; ସେଠାରେ ସ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବିରାଜିତ ଥିଲେ।

Verse 30

दूरात्प्रणम्य विज्ञप्तिं स चकार सशंकितः । तावत्तमन्वगच्छच्च नारदः कार्यसिद्धये

ଦୂରରୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେ ଶଙ୍କିତ ମନେ ନିଜ ନିବେଦନ କଲା। ସେଇ ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ନାରଦ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଆସିଲେ।

Verse 31

ससंभ्रमोथ कृष्णोपि दृष्ट्वा सांबं च नारदम् । समुत्तस्थौ परिदधत्पीतकौशेयमंबरम्

ସାମ୍ବ ଓ ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭ୍ରମସହ ଆଦରରେ ସହସା ଉଠିଦାଁଡ଼ିଲେ ଏବଂ ନିଜ ପୀତ କୌଶେୟ ବସ୍ତ୍ରକୁ ସଜାଇଲେ।

Verse 32

उत्थिते देवकीसूनौ ताः सर्वा अपि गोपिकाः । विलज्जिताः समुत्तस्धुर्गृह्णंत्यः स्वंस्वमंबरम्

ଦେବକୀନନ୍ଦନ ଉଠିବା ସହିତ ସେ ସମସ୍ତ ଗୋପୀମାନେ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଉଠି ଦାଁଡ଼ାଇଲେ ଏବଂ ନିଜ ନିଜ ବସ୍ତ୍ର ଉଠାଇଲେ।

Verse 33

महार्हशयनीये तं हस्ते धृत्वा महामुनिम् । समुपावेशयत्कृष्णः सांबश्च क्रीडितुं ययौ

କୃଷ୍ଣ ମହାମୁନିଙ୍କ ହାତ ଧରି ତାଙ୍କୁ ମହାର୍ହ ଶୟ୍ୟାରେ ବସାଇଲେ; ଏବଂ ସାମ୍ବ ଖେଳିବାକୁ ଚାଲିଗଲା।

Verse 34

तासां स्खलितमालोक्य तिष्ठंतीनां पुरो मुनिः । कृष्णलीलाद्रवीभूतवरांगानां जगौ हरिम्

ସାମ୍ନାରେ ଦାଁଡ଼ାଇଥିବା ସେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତଡ଼ବଡ଼ାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଦେଖି, କୃଷ୍ଣଲୀଳାରେ ଦ୍ରବିଭୂତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁନି ହରି (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 35

पश्यपश्य महाबुद्धे दृष्ट्वा जांबवतीसुतम् । इमाः स्खलितमापन्नास्तद्रूपक्षुब्धचेतसः

“ଦେଖ, ଦେଖ, ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ! ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି ଏମାନେ ତଡ଼ବଡ଼ାଉଛନ୍ତି; ତାହାର ରୂପ ଏମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତକୁ କ୍ଷୁବ୍ଧ କରିଦେଇଛି।”

Verse 36

कृष्णोपि सांबमाहूय सहसैवाशपत्सुतम् । सर्वा जांबवतीतुल्याः पश्यंतमपि दुर्विधेः

କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ବକୁ ଡାକି ହଠାତ୍ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଶାପ ଦେଲେ—“ହେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବାନ! ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଜାମ୍ବବତୀ ସମାନ ହେଉନ୍ତୁ।”

Verse 37

यस्मात्त्वद्रूपमालोक्य गोपाल्यः स्खलिता इमाः । तस्मात्कुष्ठी भव क्षिप्रमकांडागमनेन च

ତୋର ରୂପ ଦେଖି ଏହି ଗୋପୀମାନେ ଠୋକର ଖାଇଛନ୍ତି; ତେଣୁ ତୁ ଶୀଘ୍ର କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ହେଉ, ଏବଂ ସେ ରୋଗ ବିଳମ୍ବ ବିନା ଅକସ୍ମାତ୍ ତୋପରେ ପଡ଼ୁ।

Verse 38

वेपमानो महाव्याधिभयात्सांबोपि दारुणात् । कृष्णं प्रसादयामास बहुशः पापशांतये

ସେଇ ଭୟଙ୍କର ମହାବ୍ୟାଧିର ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ ସାମ୍ବ ମଧ୍ୟ ପାପଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।

Verse 39

कृष्णोप्यनेन संजानन्सांबं स्वसुतमौरसम् । अब्रवीत्कुष्ठमोक्षाय व्रज वैश्वेश्वरीं पुरीम्

କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଏହାଦ୍ୱାରା ଜାଣିଲେ ଯେ ସାମ୍ବ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ତାଙ୍କର ଔରସ ପୁତ୍ର; ସେ କହିଲେ—“କୁଷ୍ଠମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ବୈଶ୍ୱେଶ୍ୱରୀ ପୁରୀ, ଅର୍ଥାତ୍ ବାରାଣସୀକୁ ଯା।”

Verse 40

तत्र ब्रध्नं समाराध्य प्रकृतिं स्वामवाप्स्यसि । महैनसां क्षयो यत्र नास्ति वाराणसीं विना

ସେଠାରେ ବ୍ରଧ୍ନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆରାଧନା କଲେ ତୁ ନିଜ ସ୍ୱାଭାବିକ ଅବସ୍ଥା ପୁନଃ ପାଇବୁ; କାରଣ ମହାପାପର କ୍ଷୟ ବାରାଣସୀ ବିନା କେଉଁଠି ନାହିଁ।

Verse 41

यत्र विश्वेश्वरः साक्षाद्यत्र स्वर्गापगा च सा । येषां महैनसां दृष्टा मुनिभिर्नैव निष्कृतिः । तेषां विशुद्धिरस्त्येव प्राप्य वाराणसीं पुरीम्

ଯେଉଁଠି ସାକ୍ଷାତ୍ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ବିରାଜମାନ, ଯେଉଁଠି ସେଇ ସ୍ୱର୍ଗାପଗା ଗଙ୍ଗା ପ୍ରବାହିତ—ଯାହାଙ୍କ ମହାପାପର ନିଷ୍କୃତି ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବାରାଣସୀ ପୁରୀ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି।

Verse 42

न केवलं हि पापेभ्यो वाराणस्यां विमुच्यते । प्राकृतेभ्योपि पापेभ्यो मुच्यते शंकराज्ञया

ବାରାଣସୀରେ ମଣିଷ କେବଳ ପାପରୁ ନୁହେଁ; ଶଙ୍କରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସ୍ୱାଭାବିକ, ଜନ୍ମଜାତ ଦୋଷ ଓ ମଲିନତାରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 43

अथवा विदितं नो ते वल्लवीनां विचेष्टितम् । विनाष्टौनायिकाः कृष्ण कामयंतेऽबलाह्यमुम्

କିମ୍ବା ତୁମେ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା ଜାଣ ନାହ; ପ୍ରିୟବିୟୋଗରେ, ହେ କୃଷ୍ଣ, କାମାର୍ତ୍ତ ନାୟିକାମାନେ ଅଯୋଗ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ କାମନା କରନ୍ତି।

Verse 44

तत्रानंदवने शंभोस्तवशाप निराकृतिः । सांब तत्त्वेरितं याहि नान्यथा शापनिर्वृतिः

ସେଠାରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆନନ୍ଦବନରେ ତୁମ ଶାପ ନିରସ୍ତ ହେବ। ହେ ସାମ୍ବ, ସତ୍ୟବଚନ ଅନୁସାରେ ଯାଅ; ଶାପନିବୃତ୍ତିର ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନାହିଁ।

Verse 45

ततः कृष्णं समापृच्छ्य कर्मनिर्मुक्तचेष्टितः । नारदः कृतकृत्यः सन्ययावाकाशवर्त्मना

ତାପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ, କର୍ମବନ୍ଧନମୁକ୍ତ ଚେଷ୍ଟାସହ କୃତକୃତ୍ୟ ନାରଦ ଆକାଶମାର୍ଗେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 46

सांबो वाराणसीं प्राप्य समाराध्यांशुमालिनम् । कुंडं तत्पृष्ठतः कृत्वा निजां प्रकृतिमाप्तवान्

ସାମ୍ବ ବାରାଣସୀକୁ ପହଞ୍ଚି ଅଂଶୁମାଲିନ (ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ)ଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆରାଧନା କରି, ତାହାର ପଛେ ଏକ କୁଣ୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରି, ନିଜ ସ୍ୱାଭାବିକ ଅବସ୍ଥା (ଆରୋଗ୍ୟ) ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।

Verse 47

सांबादित्यस्तदारभ्य सर्वव्याधिहरो रविः । ददाति सर्वभक्तेभ्योऽनामयाः सर्वसंपदः

ସେହି ସମୟରୁ ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟ—ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ—ସମସ୍ତ ବ୍ୟାଧି ହରଣକାରୀ ହେଲେ; ସେ ନିଜ ସମସ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ନିରାମୟତା ଓ ସର୍ବପ୍ରକାର ସମ୍ପଦ ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 48

सांबकुंडे नरः स्नात्वा रविवारेऽरुणोदये । सांबादित्यं च संपूज्य व्याधिभिर्नाभिभूयते

ରବିବାର ଅରୁଣୋଦୟେ ସାମ୍ବକୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ବିଧିପୂର୍ବକ ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ସେ ବ୍ୟାଧିଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 49

न स्त्री वैधव्यमाप्नोति सांबादित्यस्य सेवनात् । वंध्या पुत्रं प्रसूयेत शुद्धरूपसमन्वितम्

ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟଙ୍କ ସେବା-ଭକ୍ତିରେ ସ୍ତ୍ରୀ ବୈଧବ୍ୟ ପାଉନାହିଁ; ଏବଂ ବନ୍ଧ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶୁଭ ରୂପସମ୍ପନ୍ନ ପୁତ୍ରକୁ ପ୍ରସବ କରେ।

Verse 50

शुक्लायां द्विज सप्तम्यां माघे मासि रवेर्दिने । महापर्व समाख्यातं रविपर्व समं शुभम्

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ଯଦି ରବିଦିନରେ ପଡ଼େ, ତେବେ ତାହା ‘ମହାପର୍ବ’ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ—ଶୁଭ ‘ରବିପର୍ବ’ ସମାନ ମନ୍ୟ।

Verse 51

महारोगात्प्रमुच्येत तत्र स्नात्वारुणोदये । सांबादित्यं प्रपूज्यापि धर्ममक्षयमाप्नुयात्

ସେଠାରେ ଅରୁଣୋଦୟେ ସ୍ନାନ କଲେ ମହାରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏବଂ ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଅକ୍ଷୟ ଧର୍ମପୁଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 52

सन्निहत्यां कुरुक्षेत्रे यत्पुण्यं राहुदर्शने । तत्पुण्यं रविसप्तम्यां माघे काश्यां न संशयः

କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ସନ୍ନିହତ୍ୟାରେ ରାହୁ-ଦର୍ଶନରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେହି ପୁଣ୍ୟ ମାଘମାସର ରବି-ସପ୍ତମୀରେ କାଶୀରେ ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 53

मधौमासि रवेर्वारे यात्रा सांवत्सरी भवेत् । अशोकैस्तत्र संपूज्य कुंडे स्नात्वा विधानतः

ମଧୁମାସରେ, ରବିବାର ଦିନ କରାଯାଇଥିବା ଯାତ୍ରା ‘ସାଂବତ୍ସରୀ’ ଅର୍ଥାତ୍ ବାର୍ଷିକ ପୁଣ୍ୟଫଳଦାୟିନୀ ହୁଏ; ସେଠାରେ ଅଶୋକ ପୁଷ୍ପରେ ପୂଜା କରି, କୁଣ୍ଡରେ ବିଧିମତେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 54

सांबादित्यं नरो जातु न शोकैरभिभूयते । संवत्सरकृतात्पापाद्बहिर्भवति तत्क्षणात्

ଯେ ନର ସାଂବାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ, ସେ କେବେ ଶୋକରେ ଅଭିଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏବଂ ବର୍ଷଭରି ସଞ୍ଚିତ ପାପ ସେହି କ୍ଷଣରେ ହିଁ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।

Verse 55

विश्वेशात्पश्चिमाशायां सांबेनात्र महात्मना । सम्यगाराधिता मूर्तिरादित्यस्य शुभप्रदा

ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ମହାତ୍ମା ସାଂବ ଏଠାରେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ଶୁଭପ୍ରଦ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଆରାଧନା କରିଥିଲେ।

Verse 56

इयं भविष्या तन्मूर्तिरगस्ते त्वत्पुरोऽकथि । तामभ्यर्च्य नमस्कृत्य कृत्वाष्टौ च प्रदक्षिणाः । नरो भवति निष्पापः काशीवास फलं लभेत्

ହେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ! ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା—‘ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ଅବିଚଳ ରହିବ।’ ଏହାକୁ ପୂଜା କରି, ନମସ୍କାର କରି, ଆଠଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ନର ନିଷ୍ପାପ ହୁଏ ଏବଂ କାଶୀବାସର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଏ।

Verse 57

सांबादित्यस्य माहात्म्यं कथितं ते महामते । यच्छ्रुत्वापि नरो जातु यमलोकं न पश्यति

ହେ ମହାମତେ! ମୁଁ ତୁମକୁ ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଛି। ଏହା ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ କେବେ ଯମଲୋକ ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 58

इदानीं द्रौपदादित्यं कथयिष्यामि तेनघ । तथा द्रौपदआदित्यः संसेव्यो भक्तसिद्धिदः

ଏବେ, ହେ ନିଷ୍ପାପ! ମୁଁ ଦ୍ରୌପଦାଦିତ୍ୟଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି। ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବାରୁ ଦ୍ରୌପଦାଦିତ୍ୟ ସେବ୍ୟ।