Adhyaya 14

Verse 1

सूत उवाच । प्राप्तसिंहासनो वीरो भद्रायुः स महीपतिः । प्रविवेश वनं रम्यं कदाचिद्भार्यया सह

ସୂତ କହିଲେ— ସିଂହାସନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ବୀର ଭଦ୍ରାୟୁ ନାମକ ମହୀପତି, ଏକଦା ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହ ରମ୍ୟ ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 2

तस्मिन्विकसिताशोकप्रसूननवपल्लवे । प्रोत्फुल्लमल्लिकाखंडकूजद्भ्रमरसंकुले

ସେଠାରେ ନବପଲ୍ଲବ ସହ ଅଶୋକ ପୁଷ୍ପ ବିକଶିତ ଥିଲା, ଏବଂ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମଲ୍ଲିକା-ଗୁଚ୍ଛମାନେ ଭ୍ରମରଙ୍କ ଗୁଞ୍ଜନରେ ସଂକୁଳ ଥିଲେ।

Verse 3

नवकेसरसौरभ्यबद्धरागिजनोत्सवे । सद्यः कोरकिताशोकतमालगहनांतरे

ଯେଉଁଠାରେ ନବକେସରର ସୌରଭ ରାଗାନୁରକ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସବସଦୃଶ ଆନନ୍ଦ ଜଗାଇଥିଲା, ଏବଂ ତମାଳର ଘନ ଉପବନ ମଧ୍ୟରେ ଅଶୋକରେ ସଦ୍ୟଃ କଳି ଧରିଥିଲା।

Verse 4

प्रसूनप्रकरानम्र माधवीवनमंडपे । प्रवालकुसुमोद्द्योतचूतशाखिभिरञ्चिते

ମାଧବୀଲତାବନର ମଣ୍ଡପରେ, ପୁଷ୍ପଗୁଚ୍ଛର ଭାରେ ନମ୍ର ଲତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରବାଳବର୍ଣ୍ଣ କୁସୁମରେ ଦୀପ୍ତ ଆମ୍ରଶାଖାମାନେ ସେ ସ୍ଥାନକୁ ଶୋଭାୟିତ କରିଥିଲେ।

Verse 5

पुन्नागवनविभ्रांतपुंस्कोकिलविराविणि । वसन्तसमये रम्ये विजहार स्त्रिया सह

ପୁନ୍ନାଗବନରେ ଏଠି-ସେଠି ଉଡ଼ିବୁଲୁଥିବା ପୁଂସ୍କୋକିଳମାନଙ୍କ ମଧୁର କୁହୁଧ୍ୱନିରେ ଗୁଞ୍ଜିତ, ସେଇ ରମ୍ୟ ବସନ୍ତକାଳରେ ରାଜା ନିଜ ରାଣୀ ସହିତ ବିହାର କଲେ।

Verse 6

अथाविदूरे क्रोशंतौ धावंतौ द्विजदंपती । अन्वीयमानौ व्याघ्रेण ददर्श नृपसत्तमः

ତେବେ ଅଦୂରେ, ଚିତ୍କାର କରି କରି ଧାଉଥିବା ଏକ ଦ୍ୱିଜ ଦମ୍ପତିକୁ—ଯାହାଙ୍କୁ ଏକ ବ୍ୟାଘ୍ର ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲା—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଦେଖିଲେ।

Verse 7

पाहि पाहि महाराज हा राजन्करुणानिधे । एष धावति शार्दूलो जग्धुमावां महारयः

ସେମାନେ କହିଲେ—“ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର, ମହାରାଜ! ହେ ରାଜନ, କରୁଣାନିଧି! ଏହି ଶାର୍ଦୂଳ ଭୟଙ୍କର ବେଗରେ ଆମକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଧାଉଛି!”

Verse 8

एष पर्वतसंकाशः सर्वप्राणिभयंकरः । यावन्न खादति प्राप्य तावन्नौ रक्ष भूपते

“ଏହା ପର୍ବତସମ ମହାକାୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର। ଆମକୁ ପହଞ୍ଚି ଭକ୍ଷଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ—ହେ ଭୂପତେ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର!”

Verse 9

इत्थमाक्रंदितं श्रुत्वा स राजा धनुराददे । तावदागत्य शार्दूलो मध्ये जग्राह तां वधूम्

ଏପରି ଆର୍ତ୍ତନାଦ ଶୁଣି ରାଜା ଧନୁଷ ଧରିଲେ। ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବାଘ ଧାଇଆସି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହିଁ ସେ ବଧୂକୁ ଧରିନେଲା।

Verse 10

हा नाथ नाथ हा कांत हा शंभो जगतः पते । इति रोरूयमाणां तां यावज्जग्राह भीषणः

ସେ କାନ୍ଦିକାନ୍ଦି କହିଲା—“ହା ନାଥ! ହା ନାଥ! ହା କାନ୍ତ! ହେ ଶମ୍ଭୋ, ଜଗତ୍ପତେ!”—ଏମିତି ରୋଦନ କରୁଥିବାବେଳେ ହିଁ ସେ ଭୟଙ୍କର ପଶୁ ତାକୁ ଧରିନେଲା।

Verse 11

तावत्स राजा निशितैर्भल्लैर्व्याघ्रमताडयत् । न च तैर्विव्यथे किंचिद्गिरींद्र इव वृष्टिभिः

ତାପରେ ରାଜା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବାଘକୁ ଆଘାତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ସେ କିଛିମାତ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଲା ନାହିଁ—ବର୍ଷାରେ ଅଚଳ ପର୍ବତଶିଖର ପରି।

Verse 12

स शार्दूलो महासत्त्वो राज्ञोस्त्रैरकृतव्यथः । बलादाकृष्य तां नारीमपाक्रामत सत्वरः

ସେ ମହାସତ୍ତ୍ୱ ବାଘ ରାଜାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅବ୍ୟଥ ରହିଲା। ସେ ନାରୀକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଟାଣିନେଇ ଶୀଘ୍ର ପଳାଇଗଲା।

Verse 13

व्याघ्रेणापहृतां पत्नीं वीक्ष्य विप्रोऽतिदुःखितः । रुरोद हा प्रिये बाले हा कांते हा पतिव्रते

ବାଘ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ପତ୍ନୀକୁ ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲା। ସେ କାନ୍ଦିଉଠିଲା—“ହା ପ୍ରିୟେ! ହା ବାଲେ! ହା କାନ୍ତେ! ହା ପତିବ୍ରତେ!”

Verse 14

एकं मामिह संत्यज्य कथं लोकांतरं गता । प्राणेभ्योपि प्रियां त्यक्त्वा कथं जीवितुमुत्सहे

ମୋତେ ଏଠି ଏକା ଛାଡ଼ି ତୁମେ କିପରି ପରଲୋକକୁ ଗଲା? ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ତୁମକୁ ହରାଇ ମୁଁ କିପରି ବଞ୍ଚିବାକୁ ସାହସ କରିବି?

Verse 15

राजन्क्व ते महास्त्राणि क्व ते श्लाघ्यं महद्धनुः । क्व ते द्वादशसाहस्रमहानागातिगं बलम्

ହେ ରାଜନ, ଏବେ ତୁମ ମହାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠି? ତୁମ ପ୍ରଶଂସିତ ମହାଧନୁ କେଉଁଠି? ଦ୍ୱାଦଶ ସହସ୍ର ମହାଗଜକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ତୁମ ବଳ କେଉଁଠି ଗଲା?

Verse 16

किं ते शंखेन खङ्गेन किं ते मंत्रास्त्रविद्यया । किं च तेन प्रयत्नेन किं प्रभावेण भूयसा

ତୁମ ଶଙ୍ଖ ଓ ଖଡ଼୍ଗରେ କି ଲାଭ? ମନ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାର କି ଉପକାର? ଆବଶ୍ୟକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବିଫଳ ହେଲେ ସେ ପ୍ରୟାସ ଓ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ କାହିଁକି?

Verse 17

तत्सर्वं विफलं जातं यच्चान्यत्त्वयि तिष्ठति । यस्त्वं वनौकसं जंतुं निवारयितुमक्षमः

ତୁମ ଭିତରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ସବୁ କିଛି ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇଗଲା—କାରଣ ତୁମେ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ସେ ଜନ୍ତୁସଦୃଶ ଦୁଷ୍ଟ ଆକ୍ରମଣକାରୀକୁ ରୋକିପାରିଲ ନାହିଁ।

Verse 18

क्षात्त्रस्यायं परो धर्मः क्षताद्यत्परिरक्षणम् । तस्मात्कुलोचिते धर्मे नष्टे त्वज्जीवितेन किम्

କ୍ଷତ୍ରିୟର ପରମ ଧର୍ମ ଏହି—ଆହତ ଓ ପୀଡିତମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା। ତେଣୁ କୁଳୋଚିତ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ତୁମ ଜୀବନର କି ମୂଲ୍ୟ?

Verse 19

आर्तानां शरणार्तानां त्राणं कुर्वंति पार्थिवाः । प्राणैरर्थैश्च धर्मज्ञास्तद्विहीना मृतोपमाः

ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜାମାନେ ଆର୍ତ୍ତ ଓ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ ଓ ଧନ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଯେମାନେ ଏହି ଭାବ ହୀନ, ସେମାନେ ମୃତତୁଲ୍ୟ।

Verse 20

धनिनां दानहीनानां गार्हस्थ्याद्भिक्षुता वरा । आर्तत्राणविहीनानां जीवितान्मरणं वरम्

ଧନୀ ହୋଇ ଦାନହୀନ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ୟଠାରୁ ଭିକ୍ଷାବୃତ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଆର୍ତ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ନକରୁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନଠାରୁ ମରଣ ଭଲ।

Verse 21

वरं विषादनं राज्ञो वरमग्नौ प्रवेशनम् । अनाथानां प्रपन्नानां कृपणानामरक्षणात्

ରାଜା ପାଇଁ ବିଷାଦ ମଧ୍ୟ ଭଲ, ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ ମଧ୍ୟ ଭଲ; କିନ୍ତୁ ଅନାଥ, ଶରଣାଗତ ଓ ଦୀନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ନକରିବା ତାହାଠାରୁ ଅଧମ।

Verse 22

इत्थं विलपितं तस्य स्ववीर्यस्य च गर्हणम् । निशम्य नृपतिः शोकादात्मन्येवमचिंतयत्

ତାହାର ଏପରି ବିଲାପ ଓ ନିଜ ବୀର୍ୟର ଗର୍ହଣା ଶୁଣି ରାଜା ଶୋକାକୁଳ ହୋଇ ମନମଧ୍ୟରେ ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କଲେ।

Verse 23

अहो मे पौरुषं नष्टमद्य दैवविपर्ययात् । अद्य कीर्तिश्च मे नष्टा पातकं प्राप्तमुत्क टम्

ହାୟ! ଦୈବବିପର୍ୟୟରେ ଆଜି ମୋ ପୌରୁଷ ନଷ୍ଟ ହେଲା। ଆଜି ମୋ କୀର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ; ଘୋର ପାତକ ମୋତେ ଆକ୍ରାନ୍ତ କଲା।

Verse 24

धर्मः कालोचितो नष्टो मन्दभाग्यस्य दुर्मतेः । नूनं मे संपदो राज्यमायुष्यं क्षयमेष्यति

ମନ୍ଦଭାଗ୍ୟ ଓ ଦୁର୍ମତି ଥିବା ମୋ ପାଇଁ କାଳୋଚିତ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା। ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ସମ୍ପଦ, ରାଜ୍ୟ ଓ ଆୟୁଷ୍ୟ ଏବେ କ୍ଷୟକୁ ଯାଉଛି।

Verse 25

अपुंसां संपदो भोगाः पुत्रदारधनानि च । दैवेन क्षणमुद्यंति क्षणादस्तं व्रजंति च

ଅଧୈର୍ୟ (ଅପୁଂସ) ଲୋକଙ୍କର ସମ୍ପଦ ଓ ଭୋଗ—ପୁତ୍ର, ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ଧନ—ଦୈବବଶେ କ୍ଷଣମାତ୍ର ଉଦିତ ହୋଇ, ପରକ୍ଷଣେ ଅସ୍ତ ହୋଇ ଲୁପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 26

अत एनं द्विजन्मानं हतदारं शुचार्दितम् । गतशोकं करिष्यामि दत्त्वा प्राणानपि प्रियान्

ଏହିହେତୁ ଭାର୍ଯ୍ୟାହୀନ ଓ ଶୋକାର୍ଦ୍ର ଏହି ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ମୁଁ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତ କରିବି; ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ମୋର ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ଦେଇଦେବି।

Verse 27

इति निश्चित्य मनसा भद्रायुर्नृपसत्तमः । पतित्वा पादयोस्त्वस्य बभाषे परिसांत्वयन्

ମନରେ ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଦ୍ରାୟୁ ତାଙ୍କ ପାଦତଳେ ପଡ଼ି, ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ।

Verse 28

कृपां कुरु मयि ब्रह्मन्क्षत्रबंधौ हतौजसि । शोकं त्यज महाबुद्धे दास्याम्यर्थं तवेप्सितम्

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ—ମୁଁ ତ କେବଳ ନାମମାତ୍ର କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୁ, ଶକ୍ତିହୀନ। ହେ ମହାବୁଦ୍ଧେ! ଶୋକ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ; ଆପଣ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ମୁଁ ଦେବି।

Verse 29

इदं राज्यमियं राज्ञी ममेदं च कलेवरम् । त्वधीनमिदं सर्वं किं तेऽभिलषितं वद

ଏହି ରାଜ୍ୟ, ଏହି ରାଣୀ, ଏବଂ ମୋର ଏହି ଦେହ ମଧ୍ୟ—ସବୁ ତୁମ ଅଧୀନ। କହ, ତୁମର କ’ଣ ଅଭିଲାଷ?

Verse 30

ब्राह्मण उवाच । किमादर्शेन चांधस्य किं गृहैर्भैक्ष्यजीविनः । किं पुस्तकेन मूर्खस्य ह्यस्त्रीकस्य धनेन किम्

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—ଅନ୍ଧକୁ ଦର୍ପଣରେ କ’ଣ କାମ? ଭିକ୍ଷାଜୀବୀକୁ ଘରରେ କ’ଣ ଲାଭ? ମୂର୍ଖକୁ ପୁସ୍ତକରେ କ’ଣ ଉପକାର? ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀହୀନକୁ ଧନରେ କ’ଣ ଅର୍ଥ?

Verse 31

अतोऽहं गतपत्नीको भुक्तभोगो न कर्हिचित् । इमां तवाग्रमहिषीं कामार्थं दीयतां मम

ଏହେତୁ ମୁଁ ପତ୍ନୀହୀନ, ଏବଂ କେବେ ଭୋଗସୁଖ ଭୋଗ କରିନାହିଁ। ତେଣୁ କାମାର୍ଥେ ତୁମର ଏହି ଅଗ୍ରମହିଷୀକୁ ମୋତେ ଦିଆଯାଉ।

Verse 32

राजोवाच । ब्रह्मन्किमेष धर्मस्ते किमेतद्गुरुशासनम् । अस्वर्ग्यमयशस्यं च परदाराभिमर्शनम्

ରାଜା କହିଲେ—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ଏହା କି ତୁମ ‘ଧର୍ମ’? ଏହା କି ଗୁରୁଶାସନ? ପରଦାରାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ସ୍ୱର୍ଗପଥ ନୁହେଁ; ଏହା ଅପଯଶକର।

Verse 33

दातारः संति वित्तस्य राज्यस्य गजवाजिनाम् । आत्मदेहस्य वा क्वापि न कलत्रस्य कर्हिचित्

ଧନର, ରାଜ୍ୟର, ହାତୀ-ଘୋଡ଼ାର ଦାତା ଅଛନ୍ତି; କେଉଁଠି କେଉଁଠି କେହି ନିଜ ଦେହ ମଧ୍ୟ ଦେଇଦିଏ—କିନ୍ତୁ ପତ୍ନୀକୁ କେବେ ଦାନ କରାଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 34

परदारोपभोगेन यत्पापं समुपार्जितम् । न तत्क्षालयितुं शक्यं प्रायश्चित्तशतैरपि

ପରସ୍ତ୍ରୀଭୋଗରେ ଯେ ପାପ ସଞ୍ଚିତ ହୁଏ, ତାହା ଶତଶତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଧୋଇ ଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 35

ब्राह्मण उवाच । अपि ब्रह्मवधं घोरमपि मद्यनिषेवणम् । तपसा नाशयिष्यामि कि पुनः पारदारिकम् । तस्मात्प्रयच्छ मे भार्यामिमां त्वं ध्रुवमन्यथा

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—ଭୟଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପ ଓ ମଦ୍ୟପାନ ପାପକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ନାଶ କରିଦେବି; ତେବେ ପରସ୍ତ୍ରୀ-ଦୋଷ କ’ଣ! ତେଣୁ ଏହି ତୋର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ମୋତେ ଦେ; ନହେଲେ ନିଶ୍ଚୟ ବିନାଶ।

Verse 36

अरक्षणाद्भयार्तानां गंतासि निरयं ध्रुवम् । इति विप्रगिरा भीतश्चिंतयामास पार्थिवः । अरक्षणान्महत्पापं पत्नीदानं ततो वरम्

“ଭୟାର୍ତ୍ତମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ନ କଲେ ତୁ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ଯିବୁ”—ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବାଣୀରେ ଭୀତ ହୋଇ ରାଜା ଚିନ୍ତା କଲେ: “ଅରକ୍ଷଣ ମହାପାପ; ତେଣୁ ଭାର୍ଯ୍ୟାଦାନ ତାହାଠାରୁ ଭଲ।”

Verse 37

अतः पत्नीं द्विजाग्र्याय दत्त्वा निर्मुक्तकिल्विषः । सद्यो वह्निं प्रवेक्ष्यामि कीर्तिश्च निहिता भवेत्

“ଏହେତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦାନ କରି ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ମୁଁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି; ଏଭଳି ମୋ କୀର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପିତ ହେବ।”

Verse 38

इति निश्चित्य मनसा समुज्ज्वाल्य हुताशनम् । तं ब्राह्मणं समाहूय ददौ पत्नीं सहोदकाम्

ଏଭଳି ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କରି ପବିତ୍ର ହୁତାଶନକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାକି ଉଦକବିଧି ସହିତ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ତାଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।

Verse 39

स्वयं स्नातः शुचिर्भूत्वा प्रणम्य विबुधेश्वरान् । तमग्निं द्विः परिक्रम्य शिवं दध्यौ समाहितः

ସେ ନିଜେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଚି ହୋଇ, ଦେବାଧିଶ୍ୱରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା; ସେଇ ଅଗ୍ନିକୁ ଦୁଇଥର ପରିକ୍ରମା କରି, ସମାହିତଚିତ୍ତରେ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲା।

Verse 40

तमथाग्नौ पतिष्यंतं स्वपदासक्तचेतसम् । प्रत्यदृश्यत विश्वेशः प्रादुर्भूतो जगत्पतिः

ତାପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଦରେ ଚିତ୍ତ ଆସକ୍ତ କରି ସେ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଜଗତ୍ପତି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ।

Verse 41

तमीश्वरं पंचवक्त्रं त्रिनेत्रं पिनाकिनं चन्द्रकलावतंसम् । आलंबितापिंगजटाकलापं मध्यंगतं भास्करकोटितेजसम्

ସେ ସେଇ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲା—ପଞ୍ଚବକ୍ତ୍ର, ତ୍ରିନେତ୍ର, ପିନାକଧାରୀ; ଚନ୍ଦ୍ରକଳାରେ ଭୂଷିତ; ଝୁଲୁଥିବା ପିଙ୍ଗଳ ଜଟାକଲାପସହ; କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ।

Verse 42

मृणालगौरं गजचर्मवाससं गंगातरंगो क्षितमौलिदेशम् । नागेंद्रहारावलिकंकणोर्मिकाकिरीटकोट्यंगदकुंडलोज्ज्वलम्

ସେ ମୃଣାଳ ପରି ଗୌରବର୍ଣ୍ଣ, ଗଜଚର୍ମବସନଧାରୀ; ମସ୍ତକଦେଶ ଗଙ୍ଗାର ତରଙ୍ଗରେ ସିଞ୍ଚିତ; ନାଗେନ୍ଦ୍ରହାର, କଙ୍କଣ-ବଲୟ, କିରୀଟ, ଅଙ୍ଗଦ ଓ କୁଣ୍ଡଳରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ।

Verse 43

त्रिशूलखट्वांगकुठारचर्ममृगाभयेष्टार्थपिनाकहस्तम् । वृषोपरिस्थं शितिकंठमीशं प्रोद्भूतमग्रे नृपतिर्ददर्श

ନୃପତି ନିଜ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ଶିତିକଣ୍ଠ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲା—ବୃଷଭ ଉପରେ ଆସୀନ; ଯାହାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ତ୍ରିଶୂଳ, ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ, କୁଠାର, ଚର୍ମ, ମୃଗ, ଅଭୟମୁଦ୍ରା, ଇଷ୍ଟାର୍ଥବର ଓ ପିନାକ ଥିଲା।

Verse 44

अथांबराद्द्रुतं पेतुर्दिव्याः कुसुमवृष्टयः । प्रणेदुर्देवतूर्याणि देवाश्च ननृतुर्जगुः

ତେବେ ଆକାଶରୁ ଶୀଘ୍ର ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା। ଦେବତୂର୍ୟ ନିନାଦିତ ହେଲା, ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦେ ନାଚି ଗାଇଲେ।

Verse 45

तत्राजग्मुर्नारदाद्याः सनकाद्या सुरर्षयः । इन्द्रादयश्च लोकेशास्तथाब्रह्मर्षयोऽमलाः

ସେଠାକୁ ନାରଦ ଆଦି, ସନକ ଆଦି ଦେବର୍ଷିମାନେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଲୋକେଶମାନେ—ସହିତ ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

Verse 46

तेषां मध्ये समासीनो महादेवः सहोमया । ववर्ष करुणासारं भक्तिनम्रे महीपतौ

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉମାସହିତ ମହାଦେବ ଆସୀନ ଥିଲେ। ଭକ୍ତିରେ ନମ୍ର ରାଜା ଉପରେ ସେ କରୁଣାର ସାର ବର୍ଷାଇଲେ।

Verse 47

तद्दर्शनानंदविजृंभिताशयः प्रवृद्धबाष्पांबुपरिप्लुतांगः । प्रहृष्टरोमा गलगद्गदाक्षरं तुष्टाव गीर्भिर्मुकुलीकृतांजलिः

ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନର ଆନନ୍ଦରେ ତାହାର ହୃଦୟ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ହେଲା। ଅଶ୍ରୁଧାରାରେ ଅଙ୍ଗ ଭିଜିଗଲା, ରୋମାଞ୍ଚ ହେଲା; ଗଳା ଭରି ଶବ୍ଦ ଅଟକିଲା—ଏବଂ ସେ କରଯୋଡ଼ି ସ୍ତୁତିବାଣୀରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲା।

Verse 48

राजोवाच । नतोस्म्यहं देवमनाथमव्ययं प्रधानमव्यक्तगुणं महांतम् । अकारणं कारणकारणं परं शिवं चिदानंदमयं प्रशांतम्

ରାଜା କହିଲେ—ଅନାଥ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଅବ୍ୟୟ ସେଇ ଦେବଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି; ଅବ୍ୟକ୍ତ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ମହାନ ପ୍ରଧାନକୁ; ଅକାରଣ ହୋଇ ମଧ୍ୟ କାରଣମାନଙ୍କର କାରଣ ଥିବା ପରମ ଶିବଙ୍କୁ—ଚିଦାନନ୍ଦମୟ ଓ ପରମ ପ୍ରଶାନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରୁଛି।

Verse 49

त्वं विश्वसाक्षी जगतोऽस्यकर्त्ता विरूढधामा हृदि सन्निविष्टः । अतो विचिन्वंति विधौ विपश्चितो योगैरनेकैः कृतचित्तरोधैः

ତୁମେ ବିଶ୍ୱସାକ୍ଷୀ, ଏହି ଜଗତର କର୍ତ୍ତା; ତୁମ ତେଜ ଦୃଢ଼ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଓ ହୃଦୟରେ ନିବାସ କରୁଛ। ତେଣୁ ଚିତ୍ତନିରୋଧ କରି ଅନେକ ଯୋଗସାଧନାରେ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ତୁମକୁ ଖୋଜନ୍ତି।

Verse 50

एकात्मतां भावयतां त्वमेको नानाधियां यस्त्वमनेकरूपः । अतींद्रियं साक्ष्युदयास्तविभ्रमं मनःपथात्संह्रियते पदं ते

ଏକତ୍ୱ ଭାବନା କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଏକମାତ୍ର; ବିଭିନ୍ନ ଧାରାର ମନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଅନେକ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ। ତୁମ ତତ୍ତ୍ୱ ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତ; ସାକ୍ଷୀ-ଚେତନା ଉଦୟ ହେଲେ ତୁମ ପଦ ମନପଥରୁ ପରେ ହୋଇଯାଏ।

Verse 51

तं त्वां दुरापं वचसो धियाश्च व्यपेतमोहं परमात्मरूपम् । गुणैकनिष्ठाः प्रकृतौ विलीनाः कथं वपुः स्तोतुमलंगिरो मे

ବାଣୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦୁର୍ଲଭ—ମୋହରହିତ, ପରମାତ୍ମସ୍ୱରୂପ। କିନ୍ତୁ ମୋର ବାଣୀ ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣରେ ଲୀନ ଓ ଗୁଣରେ ନିଷ୍ଠିତ; ତେବେ ତୁମ ରୂପକୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ମୋ କଥା କିପରି ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ହେବ?

Verse 52

तथापि भक्त्याश्रयतामुपेयुस्तवांघ्रिपद्मं प्रणतार्तिभंजनम् । सुघोरसंसारदवाग्निपीडितो भजामि नित्यं भवभीतिशांतये

ତଥାପି ଭକ୍ତିର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବାମାନେ ତୁମ ପଦ୍ମପାଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଯାହା ନମ୍ର ଶରଣାଗତଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତି ଭଞ୍ଜନ କରେ। ମୁଁ ଏହି ଘୋର ସଂସାର-ଦାବାଗ୍ନିରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ଭବଭୀତି ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ନିତ୍ୟ ତୁମକୁ ଭଜେ।

Verse 53

नमस्ते देव देवाय महादेवाय शंभवे । नमस्त्रिमूर्तिरूपाय सर्गस्थित्यंतकारिणे

ଦେବଦେବ ମହାଦେବ ଶମ୍ଭୁ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିରୂପ, ସୃଷ୍ଟି-ସ୍ଥିତି-ଅନ୍ତ କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 54

नमो विश्वादिरूपाय विश्वप्रथमसाक्षिणे । नमः सन्मात्रतत्त्वाय बोधानंदघनाय च

ବିଶ୍ୱର ଆଦିରୂପ, ଜଗତର ପ୍ରଥମ ସାକ୍ଷୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କେବଳ ସତ୍-ତତ୍ତ୍ୱ, ବୋଧ-ଆନନ୍ଦଘନ ସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 55

सर्वक्षेत्रनिवासाय क्षेत्रभिन्नात्मशक्तये । अशक्ताय नमस्तुभ्यं शक्ताभासाय भूयसे

ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବାସ କରୁଥିବା, କ୍ଷେତ୍ରଭେଦରେ ଭିନ୍ନ ଆତ୍ମଶକ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ ନିର୍ଲେପ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସର୍ବତ୍ର ଶକ୍ତି-ପ୍ରଭା ଭାବେ ଦୀପ୍ତ—ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ।

Verse 56

निराभासाय नित्याय सत्यज्ञानांतरात्मने । विशुद्धाय विदूराय विमुक्ताशेषकर्मणे

ମାୟା-ଆଭାସରହିତ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଭୁ, ଯାହାଙ୍କ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ସତ୍ୟ ଓ ଜ୍ଞାନ—ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପରମ ବିଶୁଦ୍ଧ, ସର୍ବଥା ପର, ଅବଶିଷ୍ଟ କର୍ମରୁ ବିମୁକ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 57

नमो वेदांतवेद्याय वेदमूलनिवासिने । नमो विविक्तचेष्टाय निवृत्तगुण वृत्तये

ବେଦାନ୍ତଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞେୟ, ବେଦମୂଳରେ ନିବାସୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯାହାଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା ସର୍ବଥା ବିବିକ୍ତ, ଯାହାଙ୍କ ବୃତ୍ତି ଗୁଣଗତିରୁ ନିବୃତ୍ତ—ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 58

नमः कल्याणवीर्याय कल्याणफलदायिने । नमोऽनंताय महते शांताय शिवरूपिणे

କଲ୍ୟାଣମୟ ବୀର୍ୟଧାରୀ, କଲ୍ୟାଣଫଳଦାତା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅନନ୍ତ, ମହାନ, ଶାନ୍ତ, ଶିବସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 59

अघोराय सुघोराय घोराघौघ विदारिणे । भर्गाय भवबीजानां भंजनाय गरीयसे । नमो विध्वस्तमोहाय विशदात्मगुणाय च

ଅଘୋର ସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଏବଂ ପରମ ସୁଘୋର—ଭୟର ଦଳକୁ ବିଦାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭର୍ଗ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଭବବୀଜମାନଙ୍କୁ ଭଞ୍ଜନ କରୁଥିବା ଅତିବନ୍ଦ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମୋହବିଧ୍ୱଂସୀ, ନିର୍ମଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆତ୍ମଗୁଣଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 60

पाहि मां जगतां नाथ पाहि शंकर शाश्वत । पाहि रुद्र विरूपाक्ष पाहि मृत्युंजयाव्यय

ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ହେ ଶଙ୍କର, ଶାଶ୍ୱତ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ହେ ରୁଦ୍ର, ତ୍ରିନେତ୍ର (ବିରୂପାକ୍ଷ), ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ହେ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ, ଅବ୍ୟୟ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।

Verse 61

शम्भो शशांककृतशेखर शांतमूर्ते गौरीश गोपतिनिशापहुताशनेत्र । गंगाधरांधकविदारण पुण्यकीर्ते भूतेश भूधरनिवास सदा नमस्ते

ହେ ଶମ୍ଭୋ, ଯାହାଙ୍କ ଶିରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର, ଯାହାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଶାନ୍ତି; ହେ ଗୌରୀଶ, ଯାହାଙ୍କ ନେତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଚନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି। ହେ ଗଙ୍ଗାଧର, ଅନ୍ଧକବିଦାରଣ, ପୁଣ୍ୟକୀର୍ତ୍ତି; ହେ ଭୂତେଶ, ପର୍ବତନିବାସୀ—ଆପଣଙ୍କୁ ସଦା ନମସ୍କାର।

Verse 62

सूत उवाच । एवं स्तुतः स भगवान्राज्ञा देवो महेश्वरः । प्रसन्नः सह पार्वत्या प्रत्युवाच दयानिधिः

ସୂତ କହିଲେ—ରାଜା ଏପରି ସ୍ତୁତି କରିବାରୁ ଭଗବାନ ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଏବଂ ପାର୍ବତୀ ସହିତ କରୁଣାନିଧି ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 63

ईश्वर उवाच । राजंस्ते परितुष्टोऽस्मि भक्त्या पुण्यस्तवेन च । अनन्यचेता यो नित्यं सदा मां पर्यपूजयः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ଭକ୍ତି ଓ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ସ୍ତବନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ। ତୁମେ ଅନନ୍ୟ ଚିତ୍ତରେ ନିତ୍ୟ, ସଦା ମୋତେ ହିଁ ପୂଜା କରିଛ।

Verse 64

तव भावपरीक्षार्थं द्विजो भूत्वाहमागतः । व्याघ्रेण या परिग्रस्ता सैषा दैवी गिरींद्रजा

ତୁମ ଅନ୍ତର୍ଭାବର ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ଦ୍ୱିଜରୂପ ଧାରଣ କରି ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ବ୍ୟାଘ୍ରେ ଗ୍ରସ୍ତ ହେଲା ପରି ଦେଖାଯାଇଥିବା ସେ ‘ଗିରିରାଜ-କନ୍ୟା’ ପ୍ରକୃତରେ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକଟି ଥିଲା।

Verse 65

व्याघ्रो मायामयो यस्ते शरैरक्षतविग्रहः । धीरतां द्रष्टुकामस्ते पत्नीं याचितवानहम्

ସେ ବ୍ୟାଘ୍ରଟି ମାୟାମୟ ନିର୍ମାଣ; ତୁମ ଶରମାନେ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଦେହ ଅକ୍ଷତ ରହିଲା। ତୁମ ଧୀରତା ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ମୁଁ ତୁମ ପତ୍ନୀକୁ ଯାଚନା କରିଥିଲି।

Verse 66

अस्याश्च कीर्तिमालिन्यास्तव भक्त्या च मानद । तुष्टोऽहं संप्रयच्छामि वरं वरय दुर्लभम्

ହେ ମାନଦ! ତୁମ ଭକ୍ତି ଓ ଏହି କୀର୍ତ୍ତିମାଲିନୀର ଭକ୍ତିରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ମୁଁ ତୁମକୁ ବର ଦେଉଛି—ଦୁର୍ଲଭ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯାହା ଚାହ, ଚୟନ କର।

Verse 67

राजोवाच । एष एव वरो देव यद्भवान्परमेश्वरः । भवतापपरीतस्य मम प्रत्यक्षतां गतः

ରାଜା କହିଲେ—ହେ ଦେବ! ମୋର ଏହି ଏକମାତ୍ର ବର: ଆପଣ ପରମେଶ୍ୱର ହୋଇ ସଂସାରତାପରେ ପୀଡିତ ମୋ ପାଖେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 68

नान्यं वरं वृणे देव भवतो वरदर्षभात् । अहं च सेयं सा राज्ञी मम माता च मत्पिता

ହେ ଦେବ, ବରଦାତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବର ଚାହେଁନି। ମୋପରେ, ଏହି ରାଣୀପରେ, ମୋ ମାତା ଓ ମୋ ପିତାପରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ରହୁ।

Verse 69

वैश्यः पद्माकरो नाम तत्पुत्रः सुनयाभिधः । सर्वानेतान्महादेव सदा त्वत्पार्श्वगान्कुरु

ପଦ୍ମାକର ନାମରେ ଜଣେ ବୈଶ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁନୟ ନାମରେ ପରିଚିତ। ହେ ମହାଦେବ, ଏମାନଙ୍କୁ ସଦା ତୁମ ପାର୍ଶ୍ୱସେବକ କର।

Verse 70

सूत उवाच । अथ राज्ञी महाभागा प्रणता कीर्तिमालिनी । भक्त्या प्रसाद्य गिरिशं ययाचे वरमुत्तमम्

ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ରାଣୀ କୀର୍ତ୍ତିମାଲିନୀ ପ୍ରଣାମ କରି, ଭକ୍ତିରେ ଗିରୀଶଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ଉତ୍ତମ ବର ଯାଚିଲେ।

Verse 71

राज्ञ्युवाच । चंद्रांगदो मम पिता माता सीमंतिनी च मे । तयोर्याचे महादेव त्वत्पार्श्वे सन्निधिं सदा

ରାଣୀ କହିଲେ—ମୋ ପିତା ଚନ୍ଦ୍ରାଙ୍ଗଦ, ମୋ ମାତା ସୀମନ୍ତିନୀ। ହେ ମହାଦେବ, ସେମାନଙ୍କ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମ ପାର୍ଶ୍ୱେ ସଦା ସନ୍ନିଧି ମୁଁ ଯାଚୁଛି।

Verse 72

एवमस्त्विति गौरीशः प्रसन्नो भक्तवत्सलः । तयोः कामवरं दत्त्वा क्षणादंतर्हितोऽभवत्

‘ଏବମସ୍ତୁ’ ବୋଲି ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ଗୌରୀଶ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦେଇ ସେ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 73

सोपि राजा सुरैः सार्धं प्रसादं प्राप्य शूलिनः । सहितः कीर्तिमालिन्या बुभुजे विषयान्प्रियान्

ସେ ରାଜା ମଧ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ଶୂଲିନଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। କୀର୍ତ୍ତିମାଲିନୀ ସହ ଥାଇ ସେ ପ୍ରିୟ ବିଷୟସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ।

Verse 74

कृत्वा वर्षायुतं राज्यमव्याहतबलोन्नतिः । राज्यं पुत्रेषु विन्यस्य भेजे शंभोः परं पदम्

ଅବ୍ୟାହତ ବଳ ଓ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ସମୃଦ୍ଧି ସହ ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କରି, ସେ ରାଜ୍ୟକୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି ଶମ୍ଭୁ (ଶିବ)ଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 75

चंद्रांगदोपि राजेंद्रो राज्ञी सीमंतिनी च सा । भक्त्या संपूज्य गिरिशं जग्मतुः शांभवं पदम्

ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରାଙ୍ଗଦ ଏବଂ ରାଣୀ ସୀମନ୍ତିନୀ—ଦୁହେଁ ଭକ୍ତିରେ ଗିରୀଶ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରି ଶାମ୍ଭବ ପଦ, ଅର୍ଥାତ୍ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଧାମକୁ ଗଲେ।

Verse 76

एतत्पवित्रमघनाशकरं विचित्रं शम्भोर्गुणानुकथनं परमं रहस्यम् । यः श्रावयेद्बुधजनान्प्रयतः पठेद्वा संप्राप्य भोगविभवं शिव मेति सोंते

ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଗୁଣାନୁକଥନର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ, ପରମ ରହସ୍ୟମୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ପବିତ୍ର ଓ ପାପନାଶକ। ଯେ ନିୟମରେ ଏହା ପଢ଼େ କିମ୍ବା ବୁଧଜନଙ୍କୁ ଶୁଣାଏ—ସେ ଭୋଗ-ବିଭବ ପାଇ ଶେଷରେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।