
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ରାଜା (କ୍ଷୋଣିନାଥ/ନରାଧିପ)ଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ‘ଦଶକନ୍ୟା’ ନାମକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି—ଏହା ପରମ ସୁନ୍ଦର ଓ ସର୍ବପାପହର ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏହି ତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୈବ କାରଣକଥାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ: ଏଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କ ସହ ଦଶଜଣ ସଦ୍ଗୁଣୀ କନ୍ୟାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ବିବାହ-ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଥିବାରୁ ସ୍ଥାନଟି ‘ଦଶକନ୍ୟା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ପରେ ବିଧି-ଉପଦେଶ: ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଅଲଙ୍କୃତ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହରେ ଦାନ (କନ୍ୟାଦାନ) କଲେ ଅପାର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ—କେଶସଂଖ୍ୟା ପରି ବର୍ଷ ଶିବସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ବାସ, ତା’ପରେ ଦୁର୍ଲଭ ମାନବଜନ୍ମ ଓ ଶେଷରେ ମହାଧନ-ସମୃଦ୍ଧି। ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରି ଶାନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଦାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି; ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣର ଅତି ଅଳ୍ପ ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ବାକ୍-ମନ-ଦେହର ପୂର୍ବଦୋଷ ନାଶ କରେ। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ, ବିଦ୍ୟାଧର-ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନ, ଏବଂ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସ—କର୍ମ, ନୀତି ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ଫଳ ଏଠାରେ ଏକତ୍ର ହୁଏ।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । गच्छेत्ततः क्षोणिनाथ तीर्थं परमशोभनम् । सर्वपापहरं पुण्यं दशकन्येति विश्रुतम् । महादेवकृतं पुण्यं सर्वकामफलप्रदम्
ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ଭୂପତି! ତାପରେ ପରମ ଶୋଭନ, ସର୍ବପାପହର ଓ ପୁଣ୍ୟ ‘ଦଶକନ୍ୟା’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହା ମହାଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ଧର୍ମସମ୍ମତ ସମସ୍ତ କାମନାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
Verse 2
तत्र तीर्थे महादेवो दशकन्या गुणान्विताः । ब्रह्मणो वरयामास ह्युद्वाहेन युयोज ह
ସେହି ତୀର୍ଥରେ ମହାଦେବ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଦଶ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବରିବାକୁ ଚାହିଲେ ଏବଂ ଉଦ୍ୱାହ (ବିବାହ) ବିଧିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ଯୋଗ କରାଇଦେଲେ।
Verse 3
तदाप्रभृति तत्तीर्थं दशकन्येति विश्रुतम् । सर्वपापहरं पुण्यमक्षयं कीर्तितं फलम्
ସେହି ସମୟରୁ ସେଇ ତୀର୍ଥ ‘ଦଶକନ୍ୟା’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହା ପୁଣ୍ୟମୟ, ସର୍ବପାପହର, ଏବଂ ତାହାର ଫଳ ଅକ୍ଷୟ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।
Verse 4
तत्र तीर्थे तु यः कन्यां ददाति समलंकृताम् । प्राप्नोति पुरुषो दत्त्वा यथाशक्त्या स्वलंकृताम्
ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଯେ ପୁରୁଷ ସୁଶୋଭିତ (ଅଲଙ୍କୃତ) କନ୍ୟାକୁ ଦାନ କରେ, ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଯଥୋଚିତ ଅଳଙ୍କାର ସହ ଦାନ କରି କଥିତ ଫଳ ପାଏ।
Verse 5
तेन दानोत्थपुण्येन पूतात्मानो नराधिप । वसन्ति रोमसंख्यानि वर्षाणि शिवसन्निधौ
ହେ ନରାଧିପ! ସେହି ଦାନଜନିତ ପୁଣ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ପବିତ୍ର ହୁଏ, ଏବଂ ସେମାନେ ଶିବସନ୍ନିଧିରେ ଦେହର ରୋମସଂଖ୍ୟା ପରି ଅସଂଖ୍ୟ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସ କରନ୍ତି।
Verse 6
ततः कालेन महता त्विह लोके नरेश्वर । मानुष्यं प्राप्य दुष्प्राप्यं धनकोटीपतिर्भवेत्
ତାପରେ ବହୁତ କାଳ ପରେ, ହେ ନରେଶ୍ୱର, ଏହି ଲୋକକୁ ପୁନର୍ଆସି ଦୁର୍ଲଭ ମାନବଜନ୍ମ ପାଇ ସେ କୋଟି ଧନର ଅଧିପତି ହୁଏ।
Verse 7
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या स्नात्वा विप्राय काञ्चनम् । सम्प्रयच्छति शान्ताय सोऽत्यन्तं सुखमश्नुते
ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଯେ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରି ଶାନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରେ, ସେ ପରମ ସୁଖ ପାଏ।
Verse 8
वाचिकं मानसं वापि कर्मजं यत्पुरा कृतम् । तत्सर्वं विलयं याति स्वर्णदानेन भारत
ହେ ଭାରତ, ବାଣୀରେ, ମନରେ କିମ୍ବା କର୍ମରେ ପୂର୍ବେ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ସୁବର୍ଣ୍ଣଦାନରେ ଲୟ ପାଏ।
Verse 9
नरो दत्त्वा सुवर्णं चापि वालाग्रमात्रकम् । तत्र तीर्थे दिवं याति मृतो नास्त्यत्र संशयः
ସେହି ତୀର୍ଥରେ ମଣିଷ ଚୁଲର ଅଗ୍ରମାତ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଦାନ କଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 10
तत्र विद्याधरैः सिद्धैर्विमानवरमास्थितः । पूज्यमानो वसेत्तावद्यावदाभूतसम्प्लवम्
ସେଠାରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ଆସୀନ ହୋଇ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ, ଭୂତସମ୍ପ୍ଲବ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସୋବାସ କରେ।
Verse 206
अध्यायः
ଅଧ୍ୟାୟ (ଇତି ଅଧ୍ୟାୟ-ସମାପ୍ତିର ସୂଚକ)।