Adhyaya 39
Shukla YajurvedaAdhyaya 3913 Mantras

Adhyaya 39

Additional sacrificial formulas.

← Adhyaya 38Adhyaya 40

Mantras

Mantra 1

स्वाहा॑ प्रा॒णेभ्य॒: साधि॑पतिकेभ्यः । पृ॒थि॒व्यै स्वाहा॒ ऽग्नये॒ स्वाहा॒ ऽन्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा॑ वा॒यवे॒ स्वाहा॑ । दि॒वे स्वाहा॒ सूर्या॑य॒ स्वाहा॑

ସ୍ୱାହା ପ୍ରାଣମାନଙ୍କୁ, ତାଙ୍କର ଅଧିପତି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ। ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ୱାହା; ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱାହା; ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ସ୍ୱାହା; ବାୟୁକୁ ସ୍ୱାହା। ଦିବକୁ ସ୍ୱାହା; ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ୱାହା।

Mantra 2

दि॒ग्भ्यः स्वाहा॑ च॒न्द्राय॒ स्वाहा॒ नक्ष॑त्रेभ्य॒: स्वाहा॒ ऽद्भ्यः स्वाहा॒ वरु॑णाय॒ स्वाहा॑ । नाभ्यै॒ स्वाहा॑ पू॒ताय॒ स्वाहा॑

ଦିଗମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା; ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ସ୍ୱାହା; ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା; ଜଳମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା; ବରୁଣକୁ ସ୍ୱାହା। ନାଭିକୁ ସ୍ୱାହା; ପୂତ (ଶୁଦ୍ଧ ତତ୍ତ୍ୱ/ଶକ୍ତି) କୁ ସ୍ୱାହା।

Mantra 3

वा॒चे स्वाहा॑ प्रा॒णाय॒ स्वाहा॑ प्रा॒णाय॒ स्वाहा॑ । चक्षु॑षे॒ स्वाहा॒ चक्षु॑षे॒ स्वाहा॒ श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा॒ श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा॑

ବାଚକୁ ସ୍ୱାହା; ପ୍ରାଣକୁ ସ୍ୱାହା, ପ୍ରାଣକୁ ସ୍ୱାହା। ଚକ୍ଷୁକୁ ସ୍ୱାହା, ଚକ୍ଷୁକୁ ସ୍ୱାହା; ଶ୍ରୋତ୍ରକୁ ସ୍ୱାହା, ଶ୍ରୋତ୍ରକୁ ସ୍ୱାହା।

Mantra 4

मन॑स॒: काम॒माकू॑तिं वा॒चः स॒त्यम॑शीय । प॒शू॒नाᳪ रू॒पमन्न॑स्य॒ रसो॒ यश॒: श्रीः श्र॑यतां॒ मयि॒ स्वाहा॑

ମୁଁ ମନର କାମନା ଓ ସଙ୍କଳ୍ପକୁ, ଏବଂ ବାଣୀର ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ। ପଶୁମାନଙ୍କର ରୂପ, ଅନ୍ନର ରସ, ଯଶ ଓ ଶ୍ରୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ମୋରେ ଆଶ୍ରୟ କରୁ—ସ୍ୱାହା।

Mantra 5

प्र॒जाप॑तिः सम्भ्रि॒यमा॑णः स॒म्राट् सम्भृ॑तो वैश्वदे॒वः स॑ᳪस॒न्नो घ॒र्मः प्रवृ॑क्त॒स्तेज॒ उद्य॑त आश्वि॒नः पय॑स्यानी॒यमा॑ने पौ॒ष्णो वि॑ष्य॒न्दमा॑ने मारु॒तः क्लथ॑न् । मै॒त्रः शर॑सि सन्ता॒य्यमा॑ने वाय॒व्यो॒ ह्रि॒यमा॑ण आग्ने॒यो हू॒यमा॑नो॒ वाग्घु॒तः

ପ୍ରଜାପତି, ସମ୍ଭ୍ରିୟମାଣ (ସଂଗ୍ରହ ହେଉଥିବା)ବେଳେ ସମ୍ରାଟ୍; ସମ୍ଭୃତ (ସଂଗ୍ରହିତ) ହେଲେ ବୈଶ୍ୱଦେବ; ସନ୍ନ (ଘନୀଭୂତ/ସଂକୁଚିତ) ହେଲେ ଘର୍ମ; ପ୍ରବୃକ୍ତ (ପ୍ରସୃତ/ଅଗ୍ରେ ପ୍ରେରିତ) ହେଲେ ଉଦ୍ୟତ ତେଜ। ପୟସ୍ୱତୀ ଧାରାରେ ନୀୟମାଣ (ଆଗକୁ ନେଇଯାଉଥିବା)ବେଳେ ଅଶ୍ୱିନ; ବିଷ୍ୟନ୍ଦମାଣ (ଝରି ବାହାରୁଥିବା)ବେଳେ ପୂଷଣ; କ୍ଲଥନ (ମଥନ/ଘୋଳଣ)ରେ ମାରୁତ। ସରସି (ସରୋବର)ରେ ସନ୍ତାୟ୍ୟମାଣ (ଶାନ୍ତ ହୋଇ ନିବିଡ଼ ହେଉଥିବା)ବେଳେ ମୈତ୍ର; ହ୍ରିୟମାଣ (ବହୁଥିବା/ବହନ ହେଉଥିବା)ବେଳେ ବାୟବ୍ୟ; ହୂୟମାଣ (ଆହୁତିରୂପେ ଅର୍ପିତ)ବେଳେ ଆଗ୍ନେୟ; ଏବଂ ବାଗ୍ଘୁତ (ବାଣୀଦ୍ୱାରା ଅର୍ପିତ ଆହୁତି) ଅଟେ।

Mantra 6

स॒वि॒ता प्र॑थ॒मेऽह॑न्न॒ग्निर्द्वि॒तीये॑ वा॒युस्तृ॒तीय॑ आदि॒त्यश्च॑तु॒र्थे च॒न्द्रमा॑: पञ्च॒म ऋ॒तुः ष॒ष्ठे म॒रुत॑: सप्त॒मे बृह॒स्पति॑रष्ट॒मे । मि॒त्रो न॑व॒मे वरु॑णो दश॒म इन्द्र॑ एकाद॒शे विश्वे॑ दे॒वा द्वा॑द॒शे

ପ୍ରଥମ ଦିନ ସବିତା; ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ଅଗ୍ନି; ତୃତୀୟ ଦିନ ବାୟୁ; ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ଆଦିତ୍ୟ; ପଞ୍ଚମ ଦିନ ଚନ୍ଦ୍ରମା; ଷଷ୍ଠ ଦିନ ଋତୁ; ସପ୍ତମ ଦିନ ମରୁତ; ଅଷ୍ଟମ ଦିନ ବୃହସ୍ପତି। ନବମ ଦିନ ମିତ୍ର; ଦଶମ ଦିନ ବରୁଣ; ଏକାଦଶ ଦିନ ଇନ୍ଦ୍ର; ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ବିଶ୍ୱେ ଦେବାଃ।

Mantra 7

उ॒ग्रश्च॑ भी॒मश्च॒ ध्वा॒न्तश्च॒ धुनि॑श्च । सा॒स॒ह्वाँश्चा॑भियु॒ग्वा च॑ वि॒क्षिप॒: स्वाहा॑

ଉଗ୍ର ଓ ଭୀମ, ଧ୍ୱାନ୍ତ ଓ ଧୁନି; ସାସହ୍ୱାନ ଓ ଅଭିୟୁଗ୍ୱା, ଏବଂ ବିକ୍ଷିପ—ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା!

Mantra 8

अ॒ग्निᳪ हृद॑येना॒शनि॑ᳪ हृदया॒ग्रेण॑ पशु॒पतिं॑ कृत्स्न॒हृद॑येन भ॒वं य॒क्ना । श॒र्वं मत॑स्नाभ्या॒मीशा॑नं म॒न्युना॑ महादे॒वम॑न्तःपर्श॒व्येनो॒ग्रं दे॒वं व॑नि॒ष्ठुना॑ वसिष्ठ॒हनुः॒ शिङ्गी॑नि को॒श्याभ्या॑म्

ଅଗ୍ନିକୁ ହୃଦୟଦ୍ୱାରା; ଅଶନି (ବଜ୍ର)କୁ ହୃଦୟର ଅଗ୍ରଭାଗଦ୍ୱାରା; ପଶୁପତିକୁ ସମଗ୍ର ହୃଦୟଦ୍ୱାରା; ଭବକୁ ଯକୃତ୍ (ଯକୃତ/କଳିଜା)ଦ୍ୱାରା। ଶର୍ବକୁ ବୃକ୍କଦ୍ୱାରା; ଈଶାନକୁ ମନ୍ୟୁ (କ୍ରୋଧ)ଦ୍ୱାରା; ମହାଦେବକୁ ଅନ୍ତଃପର୍ଶବ୍ୟ (ଭିତର ପାଶ୍ୱ ଅସ୍ଥି/ପାଜର)ଦ୍ୱାରା; ଉଗ୍ର ଦେବକୁ ବନିଷ୍ଠୁ (କଟି/ପୃଷ୍ଠଭାଗ)ଦ୍ୱାରା; ବସିଷ୍ଠ-ହନୁ (ଦୃଢ଼ ଜହ୍ନୁବାଳ)କୁ ଶିଙ୍ଗଦ୍ୱାରା; କୋଶ୍ୟାଭ୍ୟାମ୍ (ବୃଷଣ)ଦ୍ୱାରା (ସ୍ଥାପିତ କରେ)।

Mantra 9

उ॒ग्रँल्लोहि॑तेन मि॒त्रᳪ सौ॑व्रत्येन रु॒द्रं दौर्व्र॑त्ये॒नेन्द्रं॑ प्रक्री॒डेन॑ म॒रुतो॒ बले॑न सा॒ध्यान् प्र॒मुदा॑ । भ॒वस्य॒ कण्ठ्य॑ᳪ रु॒द्रस्या॑न्तः पा॒र्श्व्यं म॑हादे॒वस्य॒ यकृ॑च्छ॒र्वस्य॑ वनि॒ष्ठुः प॑शु॒पते॑: पुरी॒तत्

ଉଗ୍ରକୁ ଲୋହିତ (ଲାଲିମା)ଦ୍ୱାରା; ମିତ୍ରକୁ ସୌବ୍ରତ୍ୟ (ସୁହୃଦତା/ସଦ୍‌ସଙ୍ଗ)ଦ୍ୱାରା; ରୁଦ୍ରକୁ ଦୌର୍ବ୍ରତ୍ୟ (ଦୁର୍ବ୍ରତ)ଦ୍ୱାରା; ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ପ୍ରକ୍ରୀଡ (କ୍ରୀଡାମୟ ପରାକ୍ରମ)ଦ୍ୱାରା; ମରୁତମାନଙ୍କୁ ବଳଦ୍ୱାରା; ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରମୁଦା (ଆନନ୍ଦ)ଦ୍ୱାରା। ଭବଙ୍କର କଣ୍ଠ; ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଅନ୍ତଃପାର୍ଶ୍ୱ୍ୟ (ଭିତର ପାଶ୍ୱ); ମହାଦେବଙ୍କର ଯକୃତ୍; ଶର୍ବଙ୍କର ବନିଷ୍ଠୁ (କଟି/ପୃଷ୍ଠଭାଗ); ପଶୁପତିଙ୍କର ପୁରୀତତ୍ (ଓମେଣ୍ଟମ/ଆନ୍ତ୍ର ଉପର ଚର୍ବିପଟଳ)।

Mantra 10

लोम॑भ्य॒ः स्वाहा॒ लोम॑भ्य॒ः स्वाहा॑ त्व॒चे स्वाहा॑ त्व॒चे स्वाहा॒ लोहि॑ताय॒ स्वाहा॒ लोहि॑ताय॒ स्वाहा॒ मेदो॑भ्य॒ः स्वाहा॒ मेदो॑भ्य॒ः स्वाहा॑ । मा॒ᳪसेभ्य॒ः स्वाहा॑ मा॒ᳪसेभ्य॒ः स्वाहा॒ स्नाव॑भ्य॒ः स्वाहा॒ स्नाव॑भ्य॒ः स्वाहा॒ ऽस्थभ्य॒ः स्वाहा॒ स्थभ्य॒ः स्वाहा॑ म॒ज्जभ्य॒ः स्वाहा॑ म॒ज्जभ्य॒ः स्वाहा॑ । रेत॑से॒ स्वाहा॑ पा॒यवे॒ स्वाहा॑

ଲୋମଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା, ଲୋମଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା। ତ୍ୱଚେ ସ୍ୱାହା, ତ୍ୱଚେ ସ୍ୱାହା। ଲୋହିତାୟ ସ୍ୱାହା, ଲୋହିତାୟ ସ୍ୱାହା। ମେଦୋଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା, ମେଦୋଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା। ମାଂସେଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା, ମାଂସେଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା। ସ୍ନାବଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା, ସ୍ନାବଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା। ଅସ୍ଥଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା, ଅସ୍ଥଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା। ମଜ୍ଜଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା, ମଜ୍ଜଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା। ରେତସେ ସ୍ୱାହା। ପାୟବେ ସ୍ୱାହା।

Mantra 11

आ॒या॒साय॒ स्वाहा॑ प्राया॒साय॒ स्वाहा॑ संया॒साय॒ स्वाहा॑ विया॒साय॒ स्वाहो॑द्या॒साय॒ स्वाहा॑ । शु॒चे स्वाहा॒ शोच॑ते॒ स्वाहा॒ शोच॑मानाय॒ स्वाहा॒ शोका॑य॒ स्वाहा॑

ଆୟାସକୁ ସ୍ୱାହା; ପ୍ରାୟାସକୁ ସ୍ୱାହା; ସଂୟାସକୁ ସ୍ୱାହା; ବିୟାସକୁ ସ୍ୱାହା; ଉଦ୍ୟାସକୁ ସ୍ୱାହା। ଶୁଚେ (ଶୁଦ୍ଧିକୁ) ସ୍ୱାହା; ଶୋଚତେ (ଦହୁଥିବାକୁ) ସ୍ୱାହା; ଶୋଚମାନାୟ (ଦହୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବାକୁ) ସ୍ୱାହା; ଶୋକାୟ (ଶୋକକୁ) ସ୍ୱାହା।

Mantra 12

तप॑से॒ स्वाहा॒ तप्य॑ते॒ स्वाहा॒ तप्य॑मानाय॒ स्वाहा॑ त॒प्ताय॒ स्वाहा॑ घ॒र्माय॒ स्वाहा॑ । निष्कृ॑त्यै॒ स्वाहा॒ प्राय॑श्चित्त्यै॒ स्वाहा॑ भेष॒जाय॒ स्वाहा॑

ତପସେ ସ୍ୱାହା; ତପ୍ୟତେ (ଦହୁଥିବାକୁ/ଦହନକୁ) ସ୍ୱାହା; ତପ୍ୟମାନାୟ (ଦହୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବାକୁ) ସ୍ୱାହା; ତପ୍ତାୟ (ତପ୍ତକୁ) ସ୍ୱାହା; ଘର୍ମାୟ (ଘର୍ମ/ଉଷ୍ଣ ପାନ-ଦ୍ରବ୍ୟକୁ) ସ୍ୱାହା। ନିଷ୍କୃତ୍ୟୈ (ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ/ବିମୋଚନକୁ) ସ୍ୱାହା; ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା; ଭେଷଜାୟ (ଔଷଧ/ଚିକିତ୍ସାକୁ) ସ୍ୱାହା।

Mantra 13

य॒माय॒ स्वाहा ऽन्त॑काय॒ स्वाहा॑ मृ॒त्यवे॒ स्वाहा॒ ब्रह्म॑णे॒ स्वाहा॑ ब्रह्मह॒त्यायै॒ स्वाहा॒ विश्वे॑भ्यो दे॒वेभ्य॒ः स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ᳪ स्वाहा॑

ଯମାୟ ସ୍ୱାହା; ଅନ୍ତକାୟ ସ୍ୱାହା; ମୃତ୍ୟବେ ସ୍ୱାହା; ବ୍ରହ୍ମଣେ ସ୍ୱାହା; ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାୟୈ ସ୍ୱାହା; ବିଶ୍ୱେଭ୍ୟୋ ଦେବେଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା; ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀଭ୍ୟାମ୍ ସ୍ୱାହା।

Frequently Asked Questions

Its mantras read like closing appendices that ‘seal’ ritual details—inner consecration, protection, expiation, and heat-purification—so the sacrificer is fully prepared for the concluding philosophical movement.

Tapas is invoked as purifying heat in graded stages, culminating in gharma (the ‘hot draught’/pravargya emblem), symbolizing the final refinement that burns away residue and makes the rite complete.

They treat the body and victim as a divine altar by assigning deities to parts and by offering to constituents and fatigue-states; this both protects integrity and serves as prāyaścitta, reintegrating what is depleted or tainted.