रुद्रस्य रणप्रवेशः तथा दैत्यगणानां बाणवृष्टिः (Rudra Enters the Battlefield; the Daityas’ Arrow-Storm)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ वीरगणै रुद्रो रौद्ररूपो महाप्रभुः । अभ्यगाद्वृषभारूढस्संग्रामं प्रहसन्निव

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ତେବେ ମହାପ୍ରଭୁ ରୁଦ୍ର ରୌଦ୍ରରୂପ ଧାରଣ କରି, ବୀରଗଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ହୋଇ, ବୃଷଭାରୂଢ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ, ଯେନେ ହସୁଥିବା ପରି।

Verse 2

रुद्रमायांतमालोक्य सिंहनादैर्गणाः पुनः । निवृत्ताः संगरे रौद्रा ये हि पूर्वं पराजिताः

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି ଗଣମାନେ ସିଂହନାଦ କଲେ; ପୂର୍ବେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିବା ସେଇ ରୌଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁଣି ସଙ୍ଗ୍ରାମକୁ ଫେରିଲେ।

Verse 3

वीर शब्दं च कुर्वन्तस्तेऽप्यन्ये शांकरा गणाः । सोत्सवास्सायुधा दैत्यान्निजघ्नुश्शरवृष्टिभिः

ବୀରଧ୍ୱନି କରି ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ, ଉତ୍ସାହରେ ସାୟୁଧ ହୋଇ, ଶରବୃଷ୍ଟିରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିହତ କଲେ।

Verse 4

दैत्या हि भीषणं रुद्रं सर्वे दृष्ट्वा विदुद्रुवुः । शांकरं पुरुषं दृष्ट्वा पातकानीव तद्भयात्

ଭୟଙ୍କର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟ ପଳାଇଲେ; ଶାଙ୍କର ପରମପୁରୁଷଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଭୟାତୁର ହୋଇ, ପାପ ନଶିଯାଏ ପରି ସେମାନେ ଛିଟିଯାଇଲେ।

Verse 5

अथो जलंधरो दैत्यान्निवृत्तान्प्रेक्ष्य संगरे । अभ्यधावत्स चंडीशं मुंचन्बाणान्सहस्रशः

ତେବେ ଜଲନ୍ଧର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଛକୁ ଫେରୁଥିବା ଦେଖି, ଚଣ୍ଡୀଶଙ୍କ ଉପରେ ବେଗରେ ଧାଉ କଲା ଏବଂ ସହସ୍ରଶଃ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲା।

Verse 6

निशुंभशुंभप्रमुखा दैत्येन्द्राश्च सहस्रशः । अभिजग्मुश्शिवं वेगाद्रोषात्संदष्टदच्छदाः

ନିଶୁମ୍ଭ-ଶୁମ୍ଭ ପ୍ରମୁଖ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରମାନେ ସହସ୍ରଶଃ, କ୍ରୋଧରେ ଦାନ୍ତ ଚେପି, ମହାବେଗରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଦିଗକୁ ଧାଇଗଲେ।

Verse 7

कालनेमिस्तथा वीरः खड्गरोमा बलाहकः । घस्मरश्च प्रचंडश्चापरे चापि शिवं ययुः

କାଳନେମି, ବୀର ଖଡ୍ଗରୋମା, ବଲାହକ, ଘସ୍ମର, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାବଳୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରିବାକୁ ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥେ ଆଗେଇଲେ।

Verse 8

बाणैस्संछादयामासुर्द्रुतं रुद्रगणांश्च ते । अंगानि चिच्छिदुर्वीराः शुंभाद्या निखिला मुने

ହେ ମୁନେ! ଶୁମ୍ଭ ଆଦି ସମସ୍ତ ବୀରମାନେ ଶୀଘ୍ର ବାଣବର୍ଷାରେ ରୁଦ୍ରଗଣମାନଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧକ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ କାଟି-ଛେଦିଦେଲେ।

Verse 9

बाणांधकारसंछन्नं दृष्ट्वा गणबलं हरः । तद्बाणजालमाच्छिद्य बाणैराववृते नभः

ବାଣର ଅନ୍ଧକାରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଗଣବଳକୁ ଦେଖି ହର ସେଇ ବାଣଜାଲକୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ନିଜ ବାଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାରିଦିଗର ଆକାଶକୁ ଆବୃତ କଲେ।

Verse 10

दैत्यांश्च बाणवात्याभिः पीडितानकरोत्तदा । प्रचंडबाणजालोघैरपातयत भूतले

ତେବେ ସେ ବାଣବାତ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୀଡିତ କଲେ ଏବଂ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବାଣଜାଲର ଘନ ଧାରାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୂତଳରେ ପତିତ କରିଦେଲେ।

Verse 11

खड्गरोमशिरः कायात्तथा परशुनाच्छिनत् । बलाहकस्य च शिरः खट्वांगेनाकरोद्द्विधा

ପରଶୁଦ୍ୱାରା ସେ ଖଡ୍ଗରୋମର ଶିର ଦେହରୁ କାଟିଦେଲା; ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ଦଣ୍ଡରେ ବଲାହକର ଶିର ଦୁଇ ଭାଗ କଲା। ଯୁଦ୍ଧର ଭୟଙ୍କର ବେଗରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ନିହତ ହେଲେ, ପ୍ରଭୁପକ୍ଷର ଅପରାଜେୟ ବଳ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।

Verse 12

स बद्ध्वा घस्मरं दैत्यं पाशेनाभ्यहनद्भुवि । महावीर प्रचंडं च चकर्त्त विशिखेन ह

ସେ ଘସ୍ମର ଦୈତ୍ୟକୁ ପାଶରେ ବାନ୍ଧି ଭୂମିରେ ଆଘାତ କରି ପତିତ କଲା; ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଣ୍ଟକିତ ବାଣରେ ମହାବୀର ପ୍ରଚଣ୍ଡକୁ ମଧ୍ୟ କାଟି ଢାଳିଦେଲା।

Verse 13

वृषभेण हताः केचित्केचिद्बाणैर्निपातिता । न शेकुरसुराः स्थातुं गजा सिंहार्दिता इव

କେହି ବୃଷଭ (ନନ୍ଦୀ)ର ପ୍ରହାରରେ ହତ ହେଲେ, କେହି ବାଣରେ ପତିତ ହେଲେ; ସିଂହଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ଗଜମାନଙ୍କ ପରି ଅସୁରମାନେ ଦଢ଼ି ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ।

Verse 14

ततः क्रोधपरीतात्मा दैत्यान्धिक्कृतवान्रणे । शुंभादिकान्महादैत्यः प्रहसन्प्राह धैर्यवान्

ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ଆବୃତ ମନ ଥିବା ସେ ମହାଦୈତ୍ୟ ରଣଭୂମିରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଧିକ୍କାର କଲା; ଧୈର୍ୟବାନ ହୋଇ ହସିହସି ଶୁମ୍ଭ ଆଦିଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 15

जलंधर उवाच । किं व उच्चरितैर्मातुर्धावद्भिः पृष्ठतो हतैः । न हि भीतवधः श्लाघ्यः स्वर्गदः शूरमानिनाम्

ଜଲନ୍ଧର କହିଲା—“ମାତାଙ୍କ ନାମେ ଏମିତି ଉଚ୍ଚ ଗର୍ଜନର କଣ ଲାଭ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଭୟରେ ଧାଉଥିବାମାନଙ୍କୁ ପଛରୁ ମାରୁଛ? ଭୀତଙ୍କ ବଧ ଶ୍ଲାଘ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହା ଶୂରମାନିଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଉନାହିଁ।”

Verse 16

यदि वः प्रधने श्रदा सारो वा क्षुल्लका हृदि । अग्रे तिष्ठत मात्रं मे न चेद्ग्राम्यसुखे स्पृहा

ଯଦି ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମମାନଙ୍କର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅଛି, ହୃଦୟରେ ଅଳ୍ପମାତ୍ରେ ମଧ୍ୟ ସାହସ କିମ୍ବା ବଳ ଅଛି, ତେବେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଅ। ନଚେତ୍ ଯଦି ତୁଚ୍ଛ ଗ୍ରାମ୍ୟ ସୁଖରେ ଆସକ୍ତି ଅଛି, ତେବେ ଆଗକୁ ଆସନି।

Verse 17

रणे मृत्युर्वरश्चास्ति सर्वकामफलप्रदः । यशःप्रदो विशेषेण मोक्षदोऽपि प्रकीर्त्तितः

ରଣରେ ବୀରମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ବର; ଏହା ସମସ୍ତ କାମନାର ଫଳ ଦେଏ। ବିଶେଷରେ ଯଶ ଦେଏ ଏବଂ ମୋକ୍ଷଦାୟକ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 18

सूर्यस्य मंडलं भित्त्वा यायाद्वै परमं पदम् । परिव्राट् परमज्ञानी रणे यत्संमुखे हतः

ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ଭେଦି ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ସେ ପରମଜ୍ଞାନୀ ପରିବ୍ରାଟ୍; ରଣରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯେ ହତ ହୁଏ, ସେ ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚେ।

Verse 19

मृत्योर्भयं न कर्तव्यं कदाचित्कुत्रचिद्बुधैः । अनिर्वार्यो यतो ह्येष उपायैर्निखिलैरपि

ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ, ମୃତ୍ୟୁଭୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ ମୃତ୍ୟୁ ଅନିବାର୍ୟ, ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ରୋକିହେବ ନାହିଁ।

Verse 20

मृत्युर्जन्मवतां वीरा देहेन सह जायते । अद्य वाब्दशतात् वा मृत्युर्वै प्राणिनां ध्रुवः

ହେ ବୀରମାନେ, ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେହ ସହିତେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଆଜି ହେଉ କି ଶତବର୍ଷ ପରେ—ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ ଧ୍ରୁବ।

Verse 21

तन्मृत्युभयमुत्सार्य युध्यध्वं समरे मुदा । सर्वथा परमानन्द इहामुत्राप्यसंशयः

ମୃତ୍ୟୁଭୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଆନନ୍ଦରେ ସମରରେ ଯୁଦ୍ଧ କର। ନିଃସନ୍ଦେହ, ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ—ଦୁହିଁଠି ସର୍ବଥା ପରମାନନ୍ଦ ମିଳିବ।

Verse 22

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायांपञ्चमे युद्धखंडे जलंधरवधोपाख्याने जलंधरयुद्धवर्णनंनाम द्वाविंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଶିବମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ ରୁଦ୍ରସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଯୁଦ୍ଧଖଣ୍ଡରେ, ଜଲନ୍ଧରବଧୋପାଖ୍ୟାନ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ଜଲନ୍ଧରଯୁଦ୍ଧବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଦ୍ୱାବିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 23

अथ दृष्ट्वा स्वसैन्यं तत्पलायनपरायणम् । चुक्रोधाति महावीरस्सिंधुपुत्रो जलंधरः

ତାପରେ ନିଜ ସେନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଳାୟନରେ ଲଗ୍ନ ଦେଖି, ସିନ୍ଧୁପୁତ୍ର ମହାବୀର ଜଲନ୍ଧର ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲା।

Verse 24

ततः क्रोधपरीतात्मा क्रोधाद्रुद्रं जलंधरः । आह्वापयामास रणे तीव्राशनिसमस्वनः

ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବୃତ ଜଲନ୍ଧର କ୍ରୋଧବଶେ ରଣଭୂମିରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲା; ତାହାର ଗର୍ଜନ ତୀବ୍ର ବଜ୍ରଧ୍ୱନି ସମାନ ଥିଲା।

Verse 25

जलंधर उवाच । युद्ध्यस्वाद्य मया सार्द्धं किमेभिर्निहतैस्तव । यच्च किञ्चिद्बलं तेऽस्ति तद्दर्शय जटाधर

ଜଲନ୍ଧର କହିଲା—ଏବେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର; ତୁମେ ଯେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିହତ କରିଛ, ସେମାନେ ତୁମ ପାଇଁ କ’ଣ ଉପକାର? ହେ ଜଟାଧର ପ୍ରଭୁ, ଯେତେ ବଳ ଅଛି ସେସବୁ ପ୍ରକାଶ କର।

Verse 26

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा बाण सप्तत्या जघान वृषभध्वजम् । जलंधरो महादैत्यश्शंभुमक्लिष्टकारिणम्

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ଏପରି କହି ମହାଦୈତ୍ୟ ଜଲନ୍ଧର ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକାରୀ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ସତରିଟି ବାଣର ବର୍ଷାରେ ଆଘାତ କଲା।

Verse 27

तानप्राप्तान्महादेवो जलंधरशरान्द्रुतम् । निजैर्हि निशितैर्बाणैश्चिच्छेद प्रहसन्निव

ଜଲନ୍ଧରର ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ମହାଦେବ ନିଜ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତୁରନ୍ତ ଛେଦ କରିଦେଲେ—ମନେ ହସୁଥିବା ପରି।

Verse 28

ततो हयान्ध्वजं छत्रं धनुश्चिच्छेद सप्तभिः । जलंधरस्य दैत्यस्य न तच्चित्रं हरे मुने

ତାପରେ ହରି ସାତଟି ବାଣରେ ଦୈତ୍ୟ ଜଲନ୍ଧରର ଘୋଡ଼ା, ଧ୍ୱଜ, ଛତ୍ର ଓ ଧନୁଷକୁ ଛେଦ କଲେ। ହେ ମୁନି, ହରି ପାଇଁ ଏହା କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 29

स च्छिन्नधन्वा विरथः पाथोधितनयोऽसुरः । अभ्यधावच्छिवं क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगवान्

ଧନୁ ଭଙ୍ଗି ରଥହୀନ ହୋଇଥିବା ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ର ସେଇ ଅସୁର କ୍ରୋଧରେ, ବେଗରେ ଗଦା ଉଠାଇ ଶ୍ରୀଶିବଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଲା।

Verse 30

प्रभुर्गदां च तत्क्षिप्तां सहसैव महेश्वरः । पाराशर्यं महालीलो द्रुतं बाणैर्द्विधाकरोत्

ତେବେ ମହାଲୀଳାରେ ରତ ପ୍ରଭୁ ମହେଶ୍ୱର ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ସେଇ ଗଦାକୁ ଏବଂ ପାରାଶର୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ, ଦ୍ରୁତ ବାଣରେ କ୍ଷଣେ ଦ୍ୱିଧା କରିଦେଲେ।

Verse 31

तथापि मुष्टिमुद्यम्य महाक्रुद्धो महासुरः । अभ्युद्ययौ महावेगाद्द्रुतं तं तज्जिघांसया

ତଥାପି ସେଇ ମହାସୁର ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ମୁଷ୍ଟି ଉଠାଇ, ତାକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ମହାବେଗରେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଦିଗକୁ ଧାଇଲା।

Verse 32

तावदेवेश्वरेणाशु बाणोघैस्स जलंधरः । अक्लिष्टकर्मकारेण क्रोशमात्रमपाकृतः

ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ବାଣବର୍ଷାରେ ଜଲନ୍ଧର ଶୀଘ୍ର ପଛକୁ ଠେଲାଯାଇଲା; ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମକାରୀ ପ୍ରଭୁ ତାକୁ ଏକ କ୍ରୋଶମାତ୍ର ଦୂରେ ହଟାଇଦେଲେ।

Verse 33

ततो जलंधरो दैत्यो रुद्रं मत्वा बलाधिकम् । ससर्ज मायां गांधर्वीमद्भुतां रुद्रमोहिनीम्

ତାପରେ ଦୈତ୍ୟ ଜଲନ୍ଧର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ବଳରେ ଅଧିକ ବୋଲି ଭାବି, ରୁଦ୍ରମୋହନାର୍ଥେ ଅଦ୍ଭୁତ ଗାନ୍ଧର୍ବୀ ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କଲା।

Verse 34

तस्य मायाप्रभावात्तु गंधर्वाप्सरसां गणाः । आविर्भूता अनेके च रुद्रमोहनहेतवे

ତାହାର ମାୟାପ୍ରଭାବରୁ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଅନେକ ଗଣ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ (ଏବଂ ତାଙ୍କ ପକ୍ଷକୁ) ମୋହିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ।

Verse 35

ततो जगुश्च ननृतुर्गंधर्वाप्सरसां गणाः । तालवेणुमृदंगांश्च वादयन्तिस्म चापरे

ତେବେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦଳ ଗାଇଲେ ଓ ନାଚିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ତାଳ, ବେଣୁ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ବଜାଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବିଜୟମୟ ମଙ୍ଗଳ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 36

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं गणै रुद्रो विमोहितः । पतितान्यपि शस्त्राणि करेभ्यो न विवेद सः

ସେଇ ମହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ରୁଦ୍ର ଗଣମାନଙ୍କ ସହିତ ବିସ୍ମୟ-ମୋହରେ ପଡ଼ିଲେ; ତାଙ୍କ ହାତରୁ ଶସ୍ତ୍ର ପଡ଼ିଗଲା ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ ଜାଣିଲେ ନାହିଁ।

Verse 37

एकाग्रीभूतमालोक्य रुद्रं दैत्यो जलंधरः । कामतस्स जगामाशु यत्र गौरी स्थिताऽभवत्

ରୁଦ୍ର ଏକାଗ୍ର ହୋଇଥିବାକୁ ଦେଖି ଦୈତ୍ୟ ଜଲନ୍ଧର କାମବଶତଃ ଶୀଘ୍ର ଗୌରୀ ଯେଉଁଠି ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲା।

Verse 38

युद्धे शुंभनिशुंभाख्यौ स्थापयित्वा महाबलौ । दशदोर्दण्डपंचास्यस्त्रिनेत्रश्च जटाधरः

ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୁମ୍ଭ-ନିଶୁମ୍ଭ ନାମକ ମହାବଳୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଦଶଭୁଜ, ପଞ୍ଚମୁଖ, ତ୍ରିନେତ୍ର ଓ ଜଟାଧାରୀ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ପ୍ରକଟ ହେଲା।

Verse 39

महावृषभमारूढस्सर्वथा रुद्रसंनिभः । आसुर्य्या मायया व्यास स बभूव जलंधरः

ହେ ବ୍ୟାସ! ସେ ମହାବୃଷଭ ଉପରେ ଆରୂଢ ହୋଇ ସର୍ବଥା ରୁଦ୍ର ସଦୃଶ ଦେଖାଗଲା; ଆସୁରୀ ମାୟାରେ ସେଇ ଜଲନ୍ଧର ହେଲା।

Verse 40

अथ रुद्रं समायातमालोक्य भववल्लभा । अभ्याययौ सखीमध्यात्तद्दर्शनपथेऽभवत्

ତେବେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଭବଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପାର୍ବତୀ ସଖୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ଧାଇ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନପଥରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

Verse 41

यावद्ददर्श चार्वंगी पार्वतीं दनुजेश्वरः । तावत्स वीर्यं मुमुचे जडांगश्चाभवत्तदा

ଦାନବେଶ୍ୱର ଯେତେବେଳେ ଚାରୁଅଙ୍ଗୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲା, ସେହି କ୍ଷଣେ ତାହାର ବୀର୍ୟ ସ୍ଖଳିତ ହେଲା ଏବଂ ଦେହ ଜଡ ଓ ନିଷ୍ପ୍ରାଣ ହୋଇଗଲା।

Verse 42

अथ ज्ञात्वा तदा गौरी दानवं भयविह्वला । जगामांतर्हिता वेगात्सा तदोत्तरमानसम्

ତେବେ ସେଇ ଦାନବର ଉପସ୍ଥିତି ଜାଣି ଗୌରୀ ଭୟରେ ବିହ୍ୱଳ ହେଲେ; ସେ ତୁରନ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇ ବେଗରେ ଉତ୍ତର-ମାନସ ଦିଗକୁ ଗଲେ।

Verse 43

तामदृश्य ततो दैत्यः क्षणाद्विद्युल्लतामिव । जवेनागात्पुनर्योद्धुं यत्र देवो महेश्वरः

ତାକୁ ନଦେଖି ସେ ଦୈତ୍ୟ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଲତା ପରି ବେଗରେ, ପୁନଃ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ ମହେଶ୍ୱର ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଧାଇଗଲା।

Verse 44

पार्वत्यपि महाविष्णुं सस्मार मनसा तदा । तावद्ददर्श तं देवं सोपविष्टं समीपगम्

ତେବେ ପାର୍ବତୀ ମଧ୍ୟ ମନରେ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ଏବଂ ସେହି କ୍ଷଣେ ସମୀପରେ ଉପବିଷ୍ଟ ଥିବା ସେଇ ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 45

तं दृष्ट्वा पार्वती विष्णुं जगन्माता शिवप्रिया । प्रसन्नमनसोवाच प्रणमंतं कृतांजलिम्

କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜଗନ୍ମାତା ଶିବପ୍ରିୟା ପାର୍ବତୀ ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 46

पार्वत्युवाच । विष्णो जलंधरो दैत्यः कृतवान्परमाद्भुतम् । तत्किं न विदितं तेऽस्ति चेष्टितं तस्य दुर्मतेः

ପାର୍ବତୀ କହିଲେ— ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଦୈତ୍ୟ ଜଲନ୍ଧର ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ସେଇ ଦୁର୍ମତିର କୌଣସି ଚେଷ୍ଟା କି ତୁମକୁ ଅଜଣା?

Verse 47

तच्छ्रुत्वा जगदम्बाया वचनं गरुडध्वजः । प्रत्युवाच शिवां नत्वा सांजलिर्नम्रकंधरः

ଜଗଦମ୍ବାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଗରୁଡଧ୍ୱଜ (ବିଷ୍ଣୁ) ଶିବାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ହାତ ଯୋଡ଼ି, ନମ୍ର ଗ୍ରୀବାରେ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 48

श्रीभगवानुवाच । भवत्याः कृपया देवि तद्वृत्तं विदितं मया । यदाज्ञापय मां मातस्तत्कुर्य्यां त्वदनुज्ञया

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ— ହେ ଦେବୀ, ତୁମ କୃପାରେ ସେ ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ମୋତେ ଜଣା ପଡ଼ିଛି। ହେ ମାତା, ତୁମେ ଯାହା ଆଜ୍ଞା କରିବ, ତୁମ ଅନୁମତିରେ ମୁଁ ସେହି କରିବି।

Verse 49

सनत्कुमार उचाच । तच्छ्रुत्वा विष्णुवचन्ं पुनरप्याह पार्वती । हृषीकेशं जगन्माता धर्मनीतिं सुशिक्षयन्

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ— ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ପାର୍ବତୀ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ। ଜଗନ୍ମାତା ଧର୍ମନୀତି ଓ ସଦାଚାର ପଥ ଶିଖାଇବାକୁ ହୃଷୀକେଶ (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କୁ ସୁଭଳି ଉପଦେଶ ଦେଲେ।

Verse 50

पार्वत्युवाच । तेनैव दर्शितः पन्था बुध्यस्व त्वं तथैव हि । तत्स्त्रीपातिव्रतं धर्मं भ्रष्टं कुरु मदाज्ञया

ପାର୍ବତୀ କହିଲେ—ସେଇ ନିଜେ ପଥ ଦେଖାଇଛି; ତୁମେ ତାହା ବୁଝି ସେହିପରି ଆଚରଣ କର। ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ସେଇ ସ୍ତ୍ରୀର ପତିବ୍ରତା-ଧର୍ମକୁ ଡଗମଗାଇ ଭଙ୍ଗ କରା।

Verse 51

नान्यथा स महादैत्यो भवेद्वध्यो रमेश्वर । पातिव्रतसमो नान्यो धर्मोऽस्ति पृथिवीतले

ହେ ରମେଶ୍ୱର! ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ସେ ମହାଦୈତ୍ୟ ବଧଯୋଗ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ; କାରଣ ପୃଥିବୀତଳେ ପତିବ୍ରତାଧର୍ମ ସମାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧର୍ମ ନାହିଁ।

Verse 52

सनत्कुमार उवाच । इत्यनुज्ञां समाकर्ण्य शिरसाधाय तां हरिः । छल कर्त्तुं जगामाशु पुनर्जालंधरं पुरम्

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ସେଇ ଅନୁମତି ଶୁଣି ହରି ଶିର ନମାଇ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ଛଳ କରିବାକୁ ଶୀଘ୍ର ପୁନଃ ଜାଲନ୍ଧର ନଗରକୁ ଗଲେ।