Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 69

The Description of the Four Durgā Mantras

Devanagari script

पूजयेदगमोक्तेन विधानेन समाहितः । तारावाक्छक्तिकमला हसखूफ्रें हसौः स्मृताः ॥ ६९ ॥

Transliteration

pūjayedagamoktena vidhānena samāhitaḥ | tārāvākchaktikamalā hasakhūphreṃ hasauḥ smṛtāḥ || 69 ||

Translation

ସମାହିତ ଚିତ୍ତରେ ଆଗମୋକ୍ତ ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା। ମନ୍ତ୍ର-ସଂଜ୍ଞାଗୁଡ଼ିକ—ତାରା, ବାକ୍, ଶକ୍ତି, କମଳା; ଏବଂ ‘ହସଖୂଫ୍ରେଂ’ ‘ହସୌଃ’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ॥୬୯॥

Word by Word

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• आगम-उक्तेन: as stated in the Āgama
• आगम-उक्तेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: आगम (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; वच्→क्त)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (आगमे उक्तः)

• विधानेन: by the prescribed procedure
• विधानेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• समाहितः: being concentrated/attentive
• समाहितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + धा (धातु) → समाहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; ‘collected/attentive’

• तारा-वाक्-शक्ति-कमलाः: Tārā, Vāk, Śakti, and Kamalā
• तारा-वाक्-शक्ति-कमलाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारा (प्रातिपदिक) + वाक् (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक) + कमला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (चारि नामानि)

• हस-खू-फ्रें: the seed-syllables ‘has khū phreṃ’
• हस-खू-फ्रें: Mantra (मन्त्र)
• Type: Noun
• Root: हस् (बीज/मन्त्राक्षर-प्रातिपदिक) + खू (मन्त्राक्षर) + फ्रें (मन्त्राक्षर)
• Form: अव्यक्त-रूप (मन्त्रबीज-समूह); पाठे ‘फ्रें’ इत्यादि बीजाक्षर-निर्देशः; विभक्ति-निर्णयः अनिश्चितः (मन्त्रपाठत्वात्)

• हसौः: (the seed) ‘hasauḥ’
• हसौः: Mantra (मन्त्र)
• Type: Noun
• Root: हसौः (मन्त्रबीज/प्रातिपदिक)
• Form: मन्त्रबीज; रूप-निर्णयः (विभक्ति/वचन) अनिश्चितः—बीजाक्षर-प्रयोगः

• स्मृताः: are said/are remembered
• स्मृताः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः—‘are said/are remembered as’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara
• Agama
• Tara
• Vak
• Shakti
• Kamala (Lakshmi)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes disciplined, concentrated worship performed exactly as taught in the Āgamas, highlighting that specific mantra-names and bīja-sounds are integral to invoking divine śakti during pūjā.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as orderly, attentive worship—devotion guided by scriptural method—where reverence is embodied through correct mantra-recitation and ritual focus rather than mere emotion alone.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects technical ritual science aligned with mantra-śāstra and Agamic procedure—practical know-how of mantra designations and bīja usage applied within formal pūjā and nyāsa.