Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ वक्ष्ये त्रयीमूर्तेर्विधानं त्वब्जिनीपतेः । मन्त्राणां यत्समाराध्य सर्वेष्टं प्राप्नुयाद्भुवि ॥ १ ॥

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ହେ କମଳପତି! ଏବେ ମୁଁ ତ୍ରୟୀମୂର୍ତ୍ତିର ବିଧାନ କହିବି; ଯେ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଆରାଧନା କଲେ ଭୂମିରେ ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 2

तारो रेचिकया युक्तो मेधानेत्रयुता रतिः । ससर्गा वामकर्णोढ्यो भृगुर्वढ्यासनो मरुत् ॥ २ ॥

‘ତାର’ ‘ରେଚିକା’ ସହ ଯୁକ୍ତ; ‘ରତି’ ‘ମେଧା’ ଓ ‘ନେତ୍ର’ ସହିତ ସମନ୍ୱିତ। ‘ସସର୍ଗା’ ବାମକର୍ଣ୍ଣ-ଯୁକ୍ତ; ‘ଭୃଗୁ’ ‘ବଢ୍ୟା’ ଆସନରେ ଆସୀନ; ଏବଂ ‘ମରୁତ୍’ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ରମରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 3

शेषोदित्य इति प्रोक्तो वस्वर्णो भुक्तिमुक्तिदः । देवभागो मुनिश्छन्दो गायत्री देवता रविः ॥ ३ ॥

ସେ ‘ଶେଷୋଦିତ୍ୟ’ ବୋଲି ପ୍ରକାଶିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଦୀପ୍ତିମୟ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଦୁହେଁ ଦାତା। ଋଷି ଦେବଭାଗ, ଛନ୍ଦ ଗାୟତ୍ରୀ, ଦେବତା ରବି (ସୂର୍ଯ୍ୟ)।

Verse 4

माया बीजं रमा शक्तिर्दृष्टादृष्टे नियोगकः । सत्याय हृदयं पश्चाद्ब्रह्मणे शिर ईरितम् ॥ ४ ॥

ମାୟାକୁ ବୀଜ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି; ରମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ଶକ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ସେ ଦୃଷ୍ଟ-ଅଦୃଷ୍ଟ ଉଭୟର ନିୟୋଗକ। ପରେ ହୃଦୟ ସତ୍ୟ ପାଇଁ, ଶିର ବ୍ରହ୍ମା ପାଇଁ ଘୋଷିତ।

Verse 5

विष्णवे तु शिखावर्म रुद्राय परिकीर्तितम् । नेत्रं स्यादग्रये पश्चात्शर्वायास्रमुदाहृतम् ॥ ५ ॥

‘ଶିଖା-ବର୍ମ’ ବିଷ୍ଣୁ ପାଇଁ ନିୟତ, ଏବଂ ରୁଦ୍ର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କଥିତ। ‘ନେତ୍ର’କୁ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ନ୍ୟାସ କର; ପରେ ‘ଅସ୍ତ୍ର’ ଶର୍ବ ପାଇଁ ଘୋଷିତ।

Verse 6

नेत्रो ज्वाला मनो हुं फट्स्वाहांता मनवो गणाः । पुनः षडर्णैर्ह्री लक्ष्म्याः कृत्वांतः स्थैः षडंगकम् ॥ ६ ॥

‘ନେତ୍ର’, ‘ଜ୍ୱାଳା’, ‘ମନୋ’ ଏବଂ ‘ହୁଂ’, ‘ଫଟ୍’, ‘ସ୍ୱାହା’ ଅନ୍ତ ଥିବା ମନ୍ତ୍ରମାନେ—ଏହିମାନେ ମନ୍ତ୍ର-ଗଣ। ପୁନଃ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଷଡର୍ଣ ‘ହ୍ରୀଂ’ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତରେ ସ୍ଥାପନ କରି ଷଡଙ୍ଗ କ୍ରିୟା କରିବ।

Verse 7

शिष्टारौजठरे पृष्टे तयोर्ङेंताख्यया न्यसेत् । आदित्यं च रविं पश्चाद्भानुं भास्करमेव च ॥ ७ ॥

ପିଠିର ଜଠର-ପ୍ରଦେଶରେ, ସେଇ ଦୁଇ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ‘ଙେଂତା’ ନାମକ ନ୍ୟାସ କରିବ। ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନାମ—ଆଦିତ୍ୟ, ରବି, ଭାନୁ, ଭାସ୍କର—କୁ ନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 8

सूर्यं च मूर्ध्नि वदने हृदि गुह्ये च पादयोः । सद्यादिपञ्च ह्रस्वाद्यान् न्यसेन्ङे हृदयोंऽतिमान् ॥ ८ ॥

ସାଧକ ମୁଣ୍ଡ, ମୁଖ, ହୃଦୟ, ଗୁହ୍ୟ-ପ୍ରଦେଶ ଓ ପାଦଦ୍ୱୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନ୍ୟାସ କରୁ। ପରେ ‘ସଦ୍ୟ’ ଆଦି ପଞ୍ଚକକୁ ହ୍ରସ୍ୱାଦି ସ୍ୱର ସହ କ୍ରମେ ନ୍ୟସି ହୃଦୟ-ନ୍ୟାସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁ।

Verse 9

ह्रीं रमामध्यगामष्टौ वर्णांस्तारादिकान्न्यसेत् । मूर्द्धास्यकंठहृत्कुक्षिनाभिलिंगगुदेषु च ॥ ९ ॥

‘ଓଁ’ ତାରାରୁ ଆରମ୍ଭ ଓ ମଧ୍ୟରେ ରମା (ଶ୍ରୀ) ଯୁକ୍ତ ଅଷ୍ଟ ବର୍ଣ୍ଣର ନ୍ୟାସ କରୁ। ସେଗୁଡିକୁ ମୁଣ୍ଡ, ମୁଖ, କଣ୍ଠ, ହୃଦୟ, କୁକ୍ଷି, ନାଭି, ଲିଙ୍ଗ ଓ ଗୁଦରେ ସ୍ଥାପନ କରୁ।

Verse 10

सचंद्रस्वरपूर्वं तु ङेतं शीतांशुमण्डलम् । मूर्द्धादिकंठपर्यंतं न्यसेञ्चांद्रिमनुस्प्ररन् ॥ १० ॥

ତାପରେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସ୍ୱରକୁ ପ୍ରଥମେ ଗ୍ରହଣ କରି ଶୀତକିରଣ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳର ନ୍ୟାସ ମୁଣ୍ଡରୁ କଣ୍ଠ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରୁ, ଏବଂ ମନେ ଚନ୍ଦ୍ରଜ୍ୟୋତି ସ୍ମରଣ କରୁ।

Verse 11

स्पर्शान्सेंदून्समुञ्चार्य ङेंतं भास्करमण्डलम् । न्यसेत्कंठादिनाभ्यंतं ध्यायन्प्रद्योतनं हृदि ॥ ११ ॥

ସ୍ୱର ସହିତ ସ୍ପର୍ଶବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ‘ଙେ’ ସହ ଭାସ୍କରମଣ୍ଡଳର ନ୍ୟାସ କଣ୍ଠରୁ ନାଭି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରୁ, ଏବଂ ହୃଦୟରେ ତାହାର ଦୀପ୍ତି ଧ୍ୟାନ କରୁ।

Verse 12

यादीन्सचंद्रानुञ्चार्य ङेतं च वह्निमंडलम् । नाभ्यादिपादपर्यंतं न्यसेद्वह्निमनुस्मरन् ॥ १२ ॥

‘ୟ’ ଆଦି ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ଚନ୍ଦ୍ର-ଅନୁବନ୍ଧ ସହ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ‘ଙେ’ ସହିତ ବହ୍ନିମଣ୍ଡଳକୁ ସ୍ମରଣ କରି ନାଭିରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ୍ୟାସ କରୁ; ଅଗ୍ନିତତ୍ତ୍ୱକୁ ନିରନ୍ତର ଧ୍ୟାନ କରୁ।

Verse 13

प्रोक्तोऽयं मण्डलन्यासो महातेजोविधायकः । आदिठांतार्णपूर्वं ङेंनमोंतं सोममण्डलम् ॥ १३ ॥

ଏହି ମଣ୍ଡଳ-ନ୍ୟାସ ମହାତେଜ ପ୍ରଦାୟକ ବୋଲି କଥିତ। ଆଦିବୀଜ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବର୍ଣ୍ଣକ୍ରମରେ ସୋମମଣ୍ଡଳ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶେଷରେ ‘ନମୋ’ଯୁକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରାନ୍ତ କର।

Verse 14

मूर्द्धादिहृदयांतं तु विन्यसेत्साधकोत्तमः । डकारादिक्षकारांतवर्णाद्यं वह्निमण्डलम् ॥ १४ ॥

ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧକ ମୁଣ୍ଡ ଠାରୁ ହୃଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଧିପୂର୍ବକ ନ୍ୟାସ କରିବ। ଡକାର ଠାରୁ କ୍ଷକାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣଦ୍ୱାରା ବହ୍ନିମଣ୍ଡଳ ନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 15

ङेंतं हृदादिपादान्तं विन्यसेत्सुसमाहितः । अग्रीषोमात्मको न्यासः कथितः सर्वसिद्धिदः ॥ १५ ॥

ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ରତାରେ ହୃଦୟ ଠାରୁ ପାଦାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ୍ୟାସ କର। ଅଗ୍ନି-ସୋମାତ୍ମକ ଏହି ନ୍ୟାସ ସର୍ବସିଦ୍ଧିଦାୟକ ବୋଲି କଥିତ।

Verse 16

न्यसेत्सेंदून्मातृकार्णाञ्जयांतपुरुषात्मने । नमोंते व्यापकं मंत्री हंस्नयासोऽयमीरितः ॥ १६ ॥

ଜୟନ୍ତ-ପୁରୁଷସ୍ୱରୂପ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ପାଇଁ ବୀଜ ଓ ମାତୃକା ବର୍ଣ୍ଣଦ୍ୱାରା ନ୍ୟାସ କର। ପରେ ମନ୍ତ୍ରଜପୀ ‘ହେ ବ୍ୟାପକ, ତୁମକୁ ନମୋ’ ବୋଲି କହିବ—ଏହା ହଂସନ୍ୟାସ।

Verse 17

अष्टावष्टौ स्वराञ्शेषान्पंचपञ्च मितान्पुनः । उक्तादित्यमुखानेतान्विन्यसेञ्च नवग्रहान् ॥ १७ ॥

ତାପରେ ଶେଷ ସ୍ୱରଗୁଡ଼ିକୁ—ଆଠ ଓ ପୁଣି ଆଠ—ଏବଂ ମିତ ପାଞ୍ଚ-ପାଞ୍ଚ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ନ୍ୟାସ କର। ଆଦିତ୍ୟ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ନବଗ୍ରହକୁ ମଧ୍ୟ କ୍ରମେ ବିନ୍ୟସ କର।

Verse 18

आधारलिंगयोर्नाभौ हृदि कंठे मुखांतरे । भ्रूमध्ये च तथा भाले ब्रह्मरंघ्रे न्यसेत्क्रमात् ॥ १८ ॥

ଆଧାର ଓ ଲିଙ୍ଗର ମଧ୍ୟରେ ନାଭିରେ, ପରେ ହୃଦୟରେ, କଣ୍ଠରେ, ମୁଖାନ୍ତରେ, ଭ୍ରୂମଧ୍ୟରେ, ଲଲାଟରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ରେ କ୍ରମେ ନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 19

हंसाख्यमग्नीषोमाख्यं मंडलत्रयमेव च । पुनर्न्यासत्रयं कुर्यान्मूलेन व्यापकं चरेत् ॥ १९ ॥

ହଂସାଖ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନୀଷୋମାଖ୍ୟ—ଏହିପରି ତିନି ମଣ୍ଡଳ ସ୍ଥାପନ କରି; ପୁନଃ ତ୍ରିବିଧ ନ୍ୟାସ କରି, ମୂଳମନ୍ତ୍ରରେ ବ୍ୟାପକ ନ୍ୟାସ/ଜପ ଆଚରଣ କରିବ।

Verse 20

एवं न्यासविधिं कृत्वा ध्यायेत्सूर्यं हृदबुजे । दानाभयाब्जयुगलं धारयंतं करै रविम् ॥ २० ॥

ଏଭଳି ନ୍ୟାସବିଧି କରି, ହୃଦୟକମଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବ—ସେଇ ରବିଙ୍କୁ, ଯିଏ ହସ୍ତଦ୍ୱୟରେ ଦାନ-ବରଦ ଓ ଅଭୟ-ପ୍ରଦ ପଦ୍ମଚିହ୍ନର ଯୁଗଳ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 21

कुंडलां गदकेयूरहारिणं च त्रयीतनुम् । ध्यात्वैवं प्रजपेन्मंत्री वसुलक्षं दशांशतः ॥ २१ ॥

କୁଣ୍ଡଳ, ଗଦା, କେୟୂର ଓ ହାର ଧାରଣ କରି, ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ତ୍ରୟୀ-ବେଦମୟ—ଏମିତି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି, ମନ୍ତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରଜପ ଆଠ ଲକ୍ଷ ବାର କରିବ ଏବଂ ତାହାର ଦଶାଂଶ ହୋମରୂପେ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 22

रक्तांभोजैस्तिलैर्वापि जुहुयाद्विधिवद्वसौ । प्रथमं पीठयजने धर्मादीनां स्थले यजेत् ॥ २२ ॥

ବିଧିମତେ ଅଗ୍ନିରେ ରକ୍ତପଦ୍ମ କିମ୍ବା ତିଳ ଦ୍ୱାରା ଆହୁତି ଦେବ। ପୀଠଯଜନରେ ପ୍ରଥମେ ଧର୍ମ ଆଦିଙ୍କ ଆସନସ୍ଥଳରେ ପୂଜା କରିବ।

Verse 23

प्रभूतं विमलं शारं समाराध्यमनंतरम् । परमादिमुखं मध्ये खबिंबांतं प्रपूजयेत् ॥ २३ ॥

ତତ୍ପରେ ସେହି ପ୍ରଭୂତ, ବିମଳ, ସାର-ତତ୍ତ୍ୱକୁ—ଯାହା ତୁରନ୍ତ ଆରାଧ୍ୟ—ପୂଜା କରିବ; ଯାହାର ପରମ ଆଦିମୁଖ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଓ ଆକାଶମଣ୍ଡଳର ବିମ୍ବାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ।

Verse 24

सोमाग्निमंडलं पूज्यरविमंडलमर्चयेत् । दीप्ता सूक्ष्मा जया भद्रा विभूतिर्विमला तथा ॥ २४ ॥

ସୋମ-ଅଗ୍ନି ମଣ୍ଡଳକୁ ପୂଜି ସାରି ପରେ ରବି-ମଣ୍ଡଳକୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ। (ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନେ) ଦୀପ୍ତା, ସୂକ୍ଷ୍ମା, ଜୟା, ଭଦ୍ରା, ବିଭୂତି ଏବଂ ତଥା ବିମଳା।

Verse 25

अमोघा विद्युता सर्वतोमुखी पीठशक्तयः । ह्रस्वत्रयोक्तिजाः क्लीबही ना वह्नींदुसंयुताः ॥ २५ ॥

ପୀଠ-ଶକ୍ତିମାନେ ଅମୋଘା, ବିଦ୍ୟୁତା ଓ ସର୍ବତୋମୁଖୀ। ତିନି ହ୍ରସ୍ୱ ଅକ୍ଷରର ଉଚ୍ଚାରଣରୁ ସେମାନେ ସୂଚିତ/ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ କ୍ଲୀଂ, ହୀଂ, ନା ସହ ବହ୍ନି (ଅଗ୍ନି) ଓ ଇନ୍ଦୁ (ଚନ୍ଦ୍ର) ତତ୍ତ୍ୱରେ ସଂଯୁକ୍ତ।

Verse 26

स्वरा बीजानि शक्तीनां तदाद्याः पूजयेत्तुः ताः । ब्रह्मविष्णुशिवात्मा ते सृष्टिः शेषान्विताप्यसौ ॥ २६ ॥

ସ୍ୱରମାନେ ହିଁ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ବୀଜ (ବୀଜାକ୍ଷର); ତେଣୁ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା-ବିଷ୍ଣୁ-ଶିବ ସ୍ୱରୂପ; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି—ଶେଷ ସହିତ—ଧାରିତ ରହେ।

Verse 27

एवं चान्ते योग पीठात्मने हृदयमीरयेत् । ताराद्योऽयं पीठमंत्रस्त्वनेनासनमादिशेत् ॥ २७ ॥

ଏହିପରି ଶେଷରେ ଯୋଗ-ପୀଠ-ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ହୃଦୟ-ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବ। ‘ତାରା’ରୁ ଆରମ୍ଭ ଏହା ପୀଠ-ମନ୍ତ୍ର; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆସନ (ପୂଜାସ୍ଥାନ) ସ୍ଥାପନ/ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବ।

Verse 28

ध्रुवो वियद्बिंदुयुतं खं खखोल्काय दृन्मनुः । नवार्णाय च मनवे मूर्तिं संकल्पयेत्सुधीः ॥ २८ ॥

ବିବେକୀ ସାଧକ ‘ଖ’ ଅକ୍ଷରକୁ ବିୟତ୍ (ଆକାଶ) ଓ ବିନ୍ଦୁ-ଯୁକ୍ତ କରି ଧ୍ରୁବଭାବେ ସ୍ଥିର ଧ୍ୟାନ କରି, ଖଖୋଲ୍କା ଓ ଦୃନ୍-ମନୁ ବିଧି ସହିତ ନବାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରର ମୂର୍ତ୍ତି ମନେ ସଙ୍କଳ୍ପ କରୁ।

Verse 29

साक्षिणं जगतां तस्यामावाह्य विधिवद्यजेत् । ततः षडंगामाराध्य द्विक्ष्वष्टांगं प्रपूजयेत् ॥ २९ ॥

ସେହି (ଯନ୍ତ୍ର/ବେଦୀ) ମଧ୍ୟରେ ଜଗତର ସାକ୍ଷୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆବାହନ କରି ପୂଜା କରୁ। ପରେ ଷଡ଼ଙ୍ଗ ଆରାଧନା କରି, ଦୁଇ ସ୍ଥାନରେ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ରୂପକୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରୁ।

Verse 30

संपूज्य मध्ये वादित्यं रविं भानुं च भास्करम् । सूर्यं दिशासु सद्यादिपंच ह्रस्वादिकानिमान् ॥ ३० ॥

ମଧ୍ୟରେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ—ରବି, ଭାନୁ, ଭାସ୍କର, ସୂର୍ୟ—ଏହି ନାମରେ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରି, ପରେ ଦିଗମାନେ ‘ସଦ୍-’ ଆଦି ପଞ୍ଚସମୂହ ଏବଂ ହ୍ରସ୍ୱାଦି (ସ୍ୱରରୂପ) ଏହାମାନଙ୍କୁ ବିନ୍ୟାସ କରୁ।

Verse 31

स्वस्वनामादिवर्णाद्याः शक्तयोऽर्च्या विदिक्षु च । उषां प्रज्ञां प्रभां संध्यां ततो ब्रह्मादिकान्यजेत् ॥ ३१ ॥

ବିଦିଶାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜନିଜ ନାମର ଆଦିବର୍ଣ୍ଣରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନ କରୁ। ପରେ ଉଷା, ପ୍ରଜ୍ଞା, ପ୍ରଭା, ସନ୍ଧ୍ୟାଙ୍କୁ ପୂଜି, ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଦେବତାଙ୍କୁ କ୍ରମେ ପୂଜା କରୁ।

Verse 32

पुरतोऽरुणमभ्यर्च्य सोमं ज्ञं च गुरुं भृगुम् । दिक्ष्वर्यमादिकानिष्ट्वा भूमिजं च शनैश्चरम् ॥ ३२ ॥

ପ୍ରଥମେ ସମ୍ମୁଖରେ ଅରୁଣଙ୍କୁ ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ଚନ କରି, ପରେ ସୋମ, ଜ୍ଞ (ବୁଧ), ଗୁରୁ (ବୃହସ୍ପତି) ଓ ଭୃଗୁ (ଶୁକ୍ର)ଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁ। ତାପରେ ଦିଗମାନେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ଇଷ୍ଟି କରି, ଭୂମିଜ (ମଙ୍ଗଳ) ଓ ଶନୈଶ୍ଚର (ଶନି)ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରୁ।

Verse 33

राहुं केतुं च कोणेषु पूर्ववत्परिपूजयेत् । इंद्राद्यानपि वज्राद्यान्पूजयेत्पूर्ववत्सुधीः ॥ ३३ ॥

କୋଣ ଦିଗମାନଙ୍କରେ ରାହୁ ଓ କେତୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବବତ୍ ବିଧିରେ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରିବ। ଏହିପରି ବୁଦ୍ଧିମାନ ସାଧକ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି (ବଜ୍ରଧାରୀ) ଦେବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ରୀତିରେ ପୂଜିବ।

Verse 34

इत्थं संपूज्य विधिवद्भास्करं भक्तवत्सलम् । समाहितो दिनेशाय दद्यादर्ध्यं दिने दिने ॥ ३४ ॥

ଏହିପରି ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କରି, ମନକୁ ସମାହିତ କରି, ଦିନେଶଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 35

प्राणानायम्य सद्भूमौ न्यासान्कृत्वा पुरोदितान् । विधाय मंडलं भानोः पीठं पूर्ववदर्चयेत् ॥ ३५ ॥

ଶୁଦ୍ଧ ଭୂମିରେ ପ୍ରାଣାୟାମ କରି, ପୂର୍ବୋକ୍ତ ନ୍ୟାସମାନ କରି, ଭାନୁଙ୍କ ମଣ୍ଡଳ ରଚି, ତାପରେ ପୂର୍ବବତ୍ ତାଙ୍କ ପୀଠକୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ।

Verse 36

ध्यात्वार्कं प्रयजेद्द्विव्यैर्मानसैरुपचारकैः । पात्रं ताम्रमयं प्रस्थतोयग्राहि सुशोभनम् ॥ ३६ ॥

ଅର୍କଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଦିବ୍ୟ ମାନସିକ ଉପଚାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ। ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଜଳ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ସୁଶୋଭିତ ତାମ୍ରପାତ୍ର ନେବ।

Verse 37

निधाय मंडले रक्तचंदनादिविनिर्मिते । विलोममातृकामूलमुञ्चरन्पूरयेज्जलैः ॥ ३७ ॥

ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ଆଦିଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ମଣ୍ଡଳରେ ତାହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ମାତୃକା-ବୀଜକୁ ବିଲୋମ କ୍ରମରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ଜଳରେ ତାହାକୁ ପୂରଣ କରିବ।

Verse 38

सूर्यबिंबविनिर्गच्छत्सुधांबुधिविभावितैः । कुंकुमं रोजनां राजीं चंदनं रक्तचंदनम् ॥ ३८ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟବିମ୍ବରୁ ନିର୍ଗତ ଅମୃତ-ସମୁଦ୍ରର ପ୍ରଭାବେ ଯେନ ଶକ୍ତିମାନ ହୋଇଥିବା ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟମାନେ—କୁଙ୍କୁମ, ରୋଚନା, ସୁଗନ୍ଧି ରଞ୍ଜକ-ରେଖା, ଚନ୍ଦନ ଓ ରକ୍ତଚନ୍ଦନ—ଏହିସବୁ ଉପକଳ୍ପନ କରିବ।

Verse 39

करवीरं जपाशालिकुशश्यामाकतंडुलान् । तिलवेणुयवांश्चैव निक्षिपेत्सलिले शुभे ॥ ३९ ॥

ଶୁଭ ଜଳରେ କରବୀର, ଜପା, ଶାଳି ଚାଉଳ, କୁଶ, ଶ୍ୟାମାକ ଧାନ୍ୟ, ତିଳ, ବେଣୁ (ବାଁଶ) ଓ ଯବ ମଧ୍ୟ ନିକ୍ଷେପ କରିବ।

Verse 40

सांगं सावरणं तत्रावाह्यार्कं पूर्ववद्यजेत् । गंधपुष्पधूपदीपनैवेद्याद्यै र्विधानतः ॥ ४० ॥

ସେଠାରେ ଅର୍କ (ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ)ଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗ ଓ ସାବରଣ ସହ ଆବାହନ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ବିଧିଅନୁସାରେ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ ଆଦିଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବ।

Verse 41

प्राणायामत्रयं कृत्वा कुर्यादंगानि पूर्ववत् । सुधाबीजं चंदनेन दक्षे करतले लिखेत् ॥ ४१ ॥

ତ୍ରିବିଧ ପ୍ରାଣାୟାମ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଅଙ୍ଗକ୍ରିୟା କରିବ; ଏବଂ ଚନ୍ଦନଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତର କରତଳରେ ‘ସୁଧା-ବୀଜ’ ଲେଖିବ।

Verse 42

तेनाच्छाद्यार्ध्यपात्रं च जपेन्मनुमनन्यधीः । अष्टोत्तरशतावृत्त्या पुनः संपूज्य भास्करम् ॥ ४२ ॥

ତାହାଦ୍ୱାରା ଅର୍ଘ୍ୟପାତ୍ରକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି, ଅନନ୍ୟଧୀ ସହିତ ମନ୍ତ୍ରଜପ କରିବ; ୧୦୮ ଆବୃତ୍ତି ପରେ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପୁନଃ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ପୂଜା କରିବ।

Verse 43

हस्ताभ्यां पात्रमादाय जानुभ्यामवनीं गतः । आमूर्ध्नि पात्रमुद्धृत्यांबरेण वरणे रवेः ॥ ४३ ॥

ଦୁଇହାତରେ ପାତ୍ର ଧରି ସାଧକ ଗୁଡ଼ିଗୁଡ଼ି ଭୂମିରେ ନମ୍ର ହେଉ। ପରେ ପାତ୍ରକୁ ଶିରୋଶିଖର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଠାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ବସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଆବରଣ କରୁ।

Verse 44

दृष्टिं चाधाय मनसा पूजयित्वा रविं पुनः । साधकेन स्वकैक्येन मूलमंत्रं धिया जपन् ॥ ४४ ॥

ଦୃଷ୍ଟିକୁ ସ୍ଥିର କରି ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ପୁନର୍ବାର ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ। ତାପରେ ସାଧକ ଆତ୍ମ-ଏକ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠ ହୋଇ, ବୁଦ୍ଧିଦ୍ୱାରା ମୂଳମନ୍ତ୍ରକୁ ମନେ ଜପ କରୁ।

Verse 45

अर्ध्यं दद्याद्रविं ध्यायव्रक्तचंदनमंडले । दत्त्वा पुष्पांजलिं भूयो जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ४५ ॥

ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ମଣ୍ଡଳରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ରବିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଅ। ପରେ ପୁନର୍ବାର ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ଅଷ୍ଟୋତ୍ତର ଶତ (୧୦୮) ଥର ଜପ କର।

Verse 46

नित्यं वा तद्विनेऽप्येवमर्ध्यं दद्याद्विवस्वते । तेन तुष्टो दिनेशोऽस्मै दद्याद्वित्तं यशः सुखम् ॥ ४६ ॥

କିମ୍ବା ସେହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତିଦିନ ଏହିପରି ବିବସ୍ୱାନଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଅ। ଏଥିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଦିନେଶ୍ୱର ତାକୁ ଧନ, ଯଶ, ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି।

Verse 47

पुत्रान्पौत्रानभीष्टं च यद्यत्सर्वं प्रयच्छति । अर्ध्यदानमिदं प्रोक्तमायुरारोग्यवर्द्धनम् ॥ ४७ ॥

ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟଦାନ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ଓ ଇଚ୍ଛିତ ସମସ୍ତ କିଛି ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହା ଆୟୁ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ବଢ଼ାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 48

धनधान्यपशुक्षेमक्षेत्रमित्रकलत्रदम् । तेजोवीर्ययशःकीर्तिविद्याविभवभोगदम् ॥ ४८ ॥

ଏହା ଧନ-ଧାନ୍ୟ, ପଶୁ ଓ କ୍ଷେମ ଦେଇଥାଏ; କ୍ଷେତ୍ର, ମିତ୍ର ଓ କଳତ୍ର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ। ତେଜ, ବୀର୍ୟ, ଯଶ-କୀର୍ତ୍ତି, ବିଦ୍ୟା, ବୈଭବ ଓ ଭୋଗ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।

Verse 49

गायत्र्याराधनासक्तः संध्यावंदनतत्परः । एवं मनुं जपन्विप्रो दुःखं नैवाप्नुयात्क्वचित् ॥ ४९ ॥

ଗାୟତ୍ରୀ-ଆରାଧନାରେ ଆସକ୍ତ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା-ବନ୍ଦନରେ ତତ୍ପର ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ କେବେ ମଧ୍ୟ କେଉଁଠି ଦୁଃଖ ପାଉନାହିଁ।

Verse 50

विकर्तनाय निर्माल्यमेवं संपूज्य दापयेत् । वियद्वह्निमरुत्साद्यांतार्वीसेंदुसमन्वितम् ॥ ५० ॥

ଏଭଳି ବିକର୍ତ୍ତନ (ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ)ଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି ନିର୍ମାଲ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ଆକାଶ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଆଦିର ପ୍ରତୀକ ସହ—ଧରା, ବାରି (ସମୁଦ୍ର/ନଦୀ) ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ—ଦାନସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 51

मार्तंडभैरवाख्यं हि बीजं त्रैलोक्यमोहनम् । बिंबबीजेन पुटितं सर्वकामफलप्रदम् ॥ ५१ ॥

‘ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ-ଭୈରବ’ ନାମକ ବୀଜମନ୍ତ୍ର ତ୍ରିଲୋକମୋହନ; ‘ବିମ୍ବ’ ବୀଜରେ ପୁଟିତ ହେଲେ ଏହା ସମସ୍ତ କାମନାର ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରେ।

Verse 52

पूर्ववत्सकलं चान्यदत्र ज्ञेयं मनीषिभिः । भृगुर्जलेंदुमन्वाढ्यः सोमाय हृदयांतिमः ॥ ५२ ॥

ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସବୁକିଛି ପୂର୍ବବତ୍ ଭାବେ ମନୀଷୀମାନେ ବୁଝିବା ଉଚିତ: ଭୃଗୁ ଜଲେନ୍ଦୁ ସହ, ଅନ୍ୱାଢ୍ୟ ସୋମ ସହ, ଏବଂ ହୃଦୟାନ୍ତିମ ମଧ୍ୟ ସୋମ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ।

Verse 53

षडक्षरो मंत्रराजो मुनिरस्य भृगुर्मतः । छंदः पंक्तिस्तु सोमोऽस्य देवता परिकीर्तिता ॥ ५३ ॥

ଏହି ଷଡକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରାଜର ଋଷି ଭୃଗୁ ବୋଲି ମତ। ଏହାର ଛନ୍ଦ ପଙ୍କ୍ତି, ଏବଂ ଅଧିଦେବତା ସୋମ ଘୋଷିତ।

Verse 54

आद्यं बीजं नमः शक्तिर्विनियोगोऽखिलाप्तये । षड्दीर्घेण स्वबीजेन षडंगानि समाचरेत् ॥ ५४ ॥

ଆଦ୍ୟ ବୀଜ ‘ନମଃ’ପୂର୍ବକ; ଏହାହି ଶକ୍ତି, ଏବଂ ଏହାର ବିନିଯୋଗ ସର୍ବାର୍ଥପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ। ନିଜ ବୀଜକୁ ଷଡ୍ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱର ସହ ନେଇ ଷଡଙ୍ଗ-ନ୍ୟାସ କର।

Verse 55

पूर्णेद्वास्यं स्फटिकभं नीलालकलसन्मुखम् । विभ्राणमिष्टं कुमुदं ध्यायेन्मुक्तास्रजं विधुम् ॥ ५५ ॥

ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରସମ ମୁଖ, ସ୍ଫଟିକପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ, ନୀଳ ଅଲକରେ ଶୋଭିତ—ପ୍ରିୟ କୁମୁଦ ଧାରଣ କରି, ମୁକ୍ତାମାଳାଭୂଷିତ ବିଧୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର।

Verse 56

ऋतुलक्षं जपेन्मंत्रं पायसेन ससर्पिषा । जुहुयात्तद्दशांशेन पीठे सोमांतपूजिते ॥ ५६ ॥

ଋତୁଲକ୍ଷ ପରିମାଣରେ ମନ୍ତ୍ରଜପ କର; ପରେ ଘୃତମିଶ୍ରିତ ପାୟସରେ ଆହୁତି ଦେ। ସେହି ଜପର ଦଶାଂଶ ନେଇ, ସୋମାନ୍ତପୂଜିତ ପୀଠରେ ହୋମ କର।

Verse 57

मूर्तिमूलेन संकल्प्य पूजयेद्विधिवद्विधुम् । केसरेष्वंगपूजा स्यात्पत्रेष्वेताश्च शक्तयः ॥ ५७ ॥

ମୂର୍ତ୍ତିର ମୂଳମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ସଙ୍କଳ୍ପ କରି, ବିଧିମତେ ବିଧୁ (ଚନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ପୂଜା କର। କେସରରେ ଅଙ୍ଗପୂଜା ହେବ; ପତ୍ର/ଦଳରେ ଏହି ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କର।

Verse 58

रोहिणी कृत्तिका चैव रेवती भरणी पुरः । रात्रिरार्द्रा ततो ज्योत्स्ना कला हारसमप्रभा ॥ ५८ ॥

ରୋହିଣୀ, କୃତ୍ତିକା ଓ ରେବତୀ—ଏମାନଙ୍କ ପୂର୍ବରେ ଭରଣୀ ଅଛି। ପରେ ରାତ୍ରି ଓ ଆର୍ଦ୍ରା; ତାପରେ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଓ କଳା, ହାରସୂତ୍ର ସମ ଦୀପ୍ତ।

Verse 59

सुशुक्लमाल्यवसनामुक्ताहारविभूषिताः । सर्वास्स्तनभराक्रांता रचितांजलयः शुभाः ॥ ५९ ॥

ଅତି ଶୁଭ୍ର ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମୁକ୍ତାହାରରେ ଭୂଷିତ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସ୍ତନଭାରରେ ନମି, ଶୁଭଭାବେ କରଯୋଡ଼ି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।

Verse 60

स्वप्रियासक्तमनसो मदविभ्रममंथराः । समभ्यर्च्याः सरोजाक्ष्यः पूर्णेंदुसदृशाननाः ॥ ६० ॥

ଯାହାଙ୍କ ମନ ପ୍ରିୟଜନରେ ଆସକ୍ତ, ପ୍ରେମମଦର ବିଭ୍ରମରେ ମନ୍ଥର ଗତି, ପଦ୍ମନୟନୀ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଖ—ସେମାନେ ଯଥାବିଧି ପୂଜ୍ୟ।

Verse 61

दलाग्रेषु समभ्यर्च्यास्त्वष्टौ सूर्यादिका ग्रहाः । आदित्यभूसुतबुधमंददेवेज्यराहवः ॥ ६१ ॥

ପତ୍ରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାଦି ଅଷ୍ଟ ଗ୍ରହଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ—ଆଦିତ୍ୟ (ସୂର୍ଯ୍ୟ), ଭୂସୁତ (ମଙ୍ଗଳ), ବୁଧ, ମନ୍ଦ (ଶନି), ଦେବେଜ୍ୟ (ବୃହସ୍ପତି) ଏବଂ ରାହୁ।

Verse 62

शुक्रकेतुयुता ह्येते पूज्याः पत्रग्रगाग्रहाः । रक्तारुणश्वेतनीलपीतधूम्रसिताऽसिताः ॥ ६२ ॥

ଶୁକ୍ର ଓ କେତୁ ସହିତ ଏହି ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ—ନିଜ ନିଜ ପଥରେ ଗତି କରୁଥିବା—ପତ୍ରାଗ୍ରେ ପୂଜ୍ୟ; ତାଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣ କ୍ରମେ ରକ୍ତ, ଅରୁଣ, ଶ୍ୱେତ, ନୀଳ, ପୀତ, ଧୂମ୍ର, ପାଣ୍ଡୁର ଓ ଅସିତ।

Verse 63

वामोरुन्यस्ततद्धस्ता दक्षिणेन धृताभयाः । सोकपालांस्तदस्त्राणि तद्वाह्ये पूजयेत्सुधीः ॥ ६३ ॥

ବାମ ଜଂଘାରେ ଯଥାଯଥ ହସ୍ତ ରଖି, ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତରେ ଅଭୟମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରି, ସୁଧୀ ସାଧକ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପାତ୍ର ଓ ଆୟୁଧ ସହିତ, ଏବଂ ଦେବଙ୍କ ବାହନ ସହିତ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରୁ।

Verse 64

एव संसाधितो मंत्रः प्रयच्छेदिष्टमात्मनः । पौर्णमास्यां जिताहारो दद्यादर्ध्यं विधूदये ॥ ६४ ॥

ଏଭଳି ସଂସାଧିତ ମନ୍ତ୍ର ସାଧକଙ୍କୁ ଇଷ୍ଟଫଳ ପ୍ରଦାନ କରେ। ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ ଦିନ ଆହାର ସଂଯମ କରି, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ସମୟରେ ସୋମଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 65

मंडलत्रितर्यं कुर्यात्प्राक्प्रत्यगायतं भुवि । पश्चिमे मंडले स्थित्वा पूजाद्रव्यं च मध्यमे ॥ ६५ ॥

ଭୂମିରେ ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବାଭାବେ ତିନୋଟି ମଣ୍ଡଳ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ। ପଶ୍ଚିମ ମଣ୍ଡଳରେ ଦାଁଡ଼ି, ମଧ୍ୟ ମଣ୍ଡଳରେ ପୂଜାଦ୍ରବ୍ୟ ରଖିବା।

Verse 66

संस्थाप्य सोममन्यस्मिन्मंडलेऽब्जसमन्विते । समभ्यर्च्यं विधानेन पीठपूजनपूर्वकम् ॥ ६६ ॥

ପଦ୍ମସହିତ ଅନ୍ୟ ମଣ୍ଡଳରେ ସୋମଙ୍କୁ ସଂସ୍ଥାପନ କରି, ପୀଠପୂଜା ପୂର୍ବକ ବିଧିଅନୁସାରେ ତାଙ୍କର ସମ୍ୟକ୍ ଅର୍ଚ୍ଚନ କରିବା।

Verse 67

स्थापयेद्राजतं पात्रं पुरतस्तत्र मंत्रवित् । सुरभीपयसापूर्य्य तं स्पृशन्प्रजपेन्मनुम् ॥ ६७ ॥

ସେଠାରେ ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍ ସାଧକ ସାମ୍ନାରେ ରୌପ୍ୟ ପାତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବା। ତାହାକୁ ସୁରଭି ଗାଈର ଦୁଧରେ ପୂରଣ କରି, ପାତ୍ରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି କରି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା।

Verse 68

अष्टोत्तरशतं पश्चाद्विद्या मंत्रेण मंत्रवित् । दद्यान्निशाकरायार्ध्यं सर्वाभीष्टार्थसिद्धये ॥ ६८ ॥

ତତ୍ପରେ ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍ ସାଧକ ବିଦ୍ୟା-ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତ ଜପ କରି, ସମସ୍ତ ଅଭୀଷ୍ଟାର୍ଥସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ନିଶାକର (ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ)ଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରୁ।

Verse 69

कुर्यादनेन विधिना प्रतिमासमतंद्रितः । वर्षांतरेण सवष्टं प्राप्नोति भुविमानवः ॥ ६९ ॥

ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ବିଧି ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିମାସ ଅପ୍ରମାଦରେ ଆଚରଣ କରୁ; ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଭୂମିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 70

विद्ये विद्यामालिनि स्यादंत चंद्रिणि कतवदेत् । चंद्रमुखि द्विठांतोऽयं विद्यामंत्र उदाहृतः ॥ ७० ॥

‘ହେ ବିଦ୍ୟେ, ହେ ବିଦ୍ୟାମାଲିନି, ହେ ଚନ୍ଦ୍ରିଣି (ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତିଯୁକ୍ତେ), ହେ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖି’—ଏଭଳି ସମ୍ବୋଧନ କରି; ‘ଠ’ ଦ୍ୱି-ଅକ୍ଷରାନ୍ତ ଥିବା ଏହାକୁ ବିଦ୍ୟା-ମନ୍ତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 71

एवं कुमुदिनीनाथमंत्रं यो जपति ध्रुवम् । धनं धान्यं सुतान्पौत्रान्सौभाग्यं लभतेऽचिरात् ॥ ७१ ॥

ଏଭଳି ଯେ କେହି କୁମୁଦିନୀନାଥ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ନିତ୍ୟ ଜପ କରେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 72

अथांगारकमंत्रं तु वक्ष्ये धनसुतप्रदम् । तारो दीर्घेंदुयुग्व्योम तदेवेंदुयुतः पुनः ॥ ७२ ॥

ଏବେ ମୁଁ ଧନ ଓ ପୁତ୍ରଦାୟକ ଅଙ୍ଗାରକ (ମଙ୍ଗଳ) ମନ୍ତ୍ର କହୁଛି—‘ତାର’ (ଓଁ), ପରେ ଦୀର୍ଘ ‘ଈ’, ପରେ ‘ଇନ୍ଦୁ’ (ଂ), ପରେ ‘ୟୁଗ୍’ (ଗ), ପରେ ‘ବ୍ୟୋମ’ (ହ); ଏବଂ ପୁନଃ ସେହି କ୍ରମ ‘ଇନ୍ଦୁ’ (ଂ) ସହିତ।

Verse 73

षांतः सर्गी च चंडीशौ क्रमार्दिदुविसर्गिणै । षडर्णोऽयं महामंत्रो मंगलस्याखिलेष्टदः ॥ ७३ ॥

‘ଷାଂ’, ‘ତଃ’, ‘ସର୍ଗୀ’, ‘ଚ’, ‘ଚଣ୍ଡୀଶ’—ଏହି ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମରେ ସଜାଇ, ଶେଷରେ ବିସର୍ଗ ସହ—ଏହା ଷଡକ୍ଷର ମହାମନ୍ତ୍ର; ସର୍ବମଙ୍ଗଳଦାୟକ ଓ ସର୍ବଇଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଦାତା।

Verse 74

विरूपाक्षो मुनिश्छंदोगायत्रं देवता कुजः । मंत्रार्णैः षड्भिरंगानि क्रुर्वन्ध्यायेद्धरात्मजम् ॥ ७४ ॥

ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ବିରୂପାକ୍ଷ, ଛନ୍ଦ ଗାୟତ୍ରୀ, ଦେବତା କୁଜ (ମଙ୍ଗଳ)। ମନ୍ତ୍ରର ଛଅ ଅକ୍ଷରରେ ଷଡଙ୍ଗ-ନ୍ୟାସ କରି ଧରାପୁତ୍ର ମଙ୍ଗଳଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 75

मेषस्थं रक्तवस्रांगं शूलशक्तिगदावरान् । करैर्बिभ्राणमीशानस्वेदजं भूंसुतं स्मरेत् ॥ ७५ ॥

ମେଷରେ ଅବସ୍ଥିତ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଦେହଧାରୀ, ହାତରେ ଶୂଳ, ଶକ୍ତି ଓ ଗଦା ଧାରଣକାରୀ, ଈଶାନ (ଶିବ)ଙ୍କ ସ୍ୱେଦଜ ଭୂମିପୁତ୍ର ମଙ୍ଗଳଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ-ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 76

रसलक्षं जपेन्मंत्रं दशांशं खदिरोद्भवैः । समिद्भिर्जुहुयादग्नौ शैवे पीठे यजेत्कुजम् ॥ ७६ ॥

ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ତାହାର ଦଶାଂଶ ଖଦିର ସମିଧାରେ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଶୈବ ପୀଠରେ କୁଜ (ମଙ୍ଗଳ)ଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 77

प्रागंगानि समाराध्य ह्येकविंशतिकोष्टकम् । मंगलोभूमिपुत्रश्च ऋणहर्ता धनप्रदः ॥ ७७ ॥

ପ୍ରଥମେ ପୂର୍ବାଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମାରାଧନ କରି, ଏକବିଂଶତି କୋଷ୍ଟକ (ବିନ୍ୟାସ)ର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତେବେ ଭୂମିପୁତ୍ର ମଙ୍ଗଳ ଋଣହର୍ତ୍ତା ଓ ଧନପ୍ରଦାତା ହୁଅନ୍ତି।

Verse 78

स्थिरासनो महाकायः सर्वकर्मावरोधकः । लोहितो लोहिताक्षश्च सामगानां कृपाकरः ॥ ७८ ॥

ସେ ସ୍ଥିରାସନୀ, ମହାକାୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମକୁ ନିରୋଧ କରୁଥିବା। ସେ ଲୋହିତ, ଲୋହିତାକ୍ଷ; ସାମଗାନ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପାଳୁ।

Verse 79

धरात्मजः कुजो भौमो भूमिदो भूमिनंदनः । अंगारको महीसूनुः सर्वरोगापहारकः ॥ ७९ ॥

ସେ ଧରାତ୍ମଜ—କୁଜ, ଭୌମ; ଭୂମିଦ, ଭୂମିନନ୍ଦନ; ଅଙ୍ଗାରକ, ମହୀସୂନୁ (ମଙ୍ଗଳ) ଏବଂ ସର୍ବରୋଗାପହାରକ।

Verse 80

वृष्टिकर्ता वृष्टिहर्ता सर्वकार्यार्थसिद्धिदः । इत्येक र्विशतिः प्रोक्ता मूर्तयो भूसुतस्य वै ॥ ८० ॥

ସେ ବୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା, ବୃଷ୍ଟି ହରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ-ଅର୍ଥରେ ସିଦ୍ଧି ଦେଉଥିବା। ଏହିପରି ଭୂସୁତଙ୍କ ଏକୋଇଶ ମୂର୍ତ୍ତି ଘୋଷିତ।

Verse 81

मंगलादीन्यजेन्मंत्री स्वस्वस्थानस्थितान्क्रमात् । इंद्राद्यानपि वज्रादीनेवं सिद्धो भवेन्मनुः ॥ ८१ ॥

ମନ୍ତ୍ରୀ (ସାଧକ) ମଙ୍ଗଳ ଆଦିଙ୍କୁ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥିତ ଭାବେ କ୍ରମାନୁସାରେ ପୂଜା କରୁ। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଜ୍ର ଆଦି ଆୟୁଧ ସହ ପୂଜିଲେ ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 82

सुतकामा कुरंगाक्षी भौमव्रतमुपाचरेत् । मार्गशीर्षेऽथ वैशाखे व्रतारंभः प्रशस्यते ॥ ८२ ॥

ହେ କୁରଙ୍ଗାକ୍ଷୀ! ପୁତ୍ରକାମନା କରୁଥିବା ନାରୀ ଭୌମବ୍ରତ (ମଙ୍ଗଳବାର ବ୍ରତ) ଆଚରଣ କରୁ। ଏହି ବ୍ରତର ଆରମ୍ଭ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ କିମ୍ବା ବୈଶାଖ ମାସରେ ବିଶେଷ ପ୍ରଶଂସିତ।

Verse 83

अरुणोदयवेलायामुत्थायावश्यकं पुनः । विनिर्वर्त्य रदान्धावेदपामार्गेण वाग्यता ॥ ८३ ॥

ଅରୁଣୋଦୟ ବେଳେ ଉଠି ପୁନଃ ନିତ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ଶୌଚାଦି କର୍ମ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ପାଦନ କରିବ। ‘ବେଦ-ପାମାର୍ଗ’ ଦାତୁନରେ ଦାନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ କରି ପରେ ବାକ୍-ସଂଯମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବ।

Verse 84

स्नात्वा रक्तांबरधरा रक्तमाल्यविलेपना । नैवेद्यादींश्च संभारान्रक्तान्सर्वान्प्रकल्पयेत् ॥ ८४ ॥

ସ୍ନାନ କରି ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ଓ ଲେପନ ଧାରଣ କରିବ। ନୈବେଦ୍ୟ ଆଦି ସମସ୍ତ ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀକୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ।

Verse 85

योग्यं विप्रं समाहूय कुजमर्चेत्तदाज्ञया । रक्तगोगोमयालिप्तभूमौ रक्तासने विशेत् ॥ ८५ ॥

ଯୋଗ୍ୟ ବିପ୍ରଙ୍କୁ ଡାକି ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ କୁଜ (ମଙ୍ଗଳ)ଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନ କରିବ। ଲାଲ ଗାଈର ଗୋମୟରେ ଲିପା ଭୂମିରେ ଲାଲ ଆସନରେ ବସିବ।

Verse 86

आचम्य देशकालौ च स्मृत्वा काम्य समुच्चरन् । मङ्गलादीनि नामानि स्वकीयांगेषु विन्यसेत् ॥ ८६ ॥

ଆଚମନ କରି ଦେଶ-କାଳ ସ୍ମରଣ କରି, ଇଚ୍ଛିତ ସଙ୍କଳ୍ପ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବାବେଳେ ‘ମଙ୍ଗଳ’ ଆଦି ଶୁଭ ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ଅଙ୍ଗରେ ନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 87

मुखे प्रविन्यसेत्साध्वी सामगानां कृपाकरम् । धरात्मजं नसोरक्ष्णोः कुजं भौमं ललाटके ॥ ८७ ॥

ସାଧ୍ବୀ ନାରୀ ମୁଖରେ ସାମଗାନଙ୍କ କୃପାକର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନ୍ୟାସ କରିବ। ନାସିକା ଓ ନେତ୍ରରେ ଧରାତ୍ମଜ (ମଙ୍ଗଳ)ଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବ; ଏବଂ ଲଲାଟରେ ଭୂମିପୁତ୍ର କୁଜ-ଭୌମଙ୍କୁ ନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 88

भूमिदं तु भ्रुवोर्मध्ये मस्तके भूमिनन्दनम् । अङ्गारकं शिखायां च सर्वांगे च महीसुतम् ॥ ८८ ॥

ଭ୍ରୂମଧ୍ୟରେ ‘ଭୂମିଦ’ ନାମମନ୍ତ୍ରକୁ ନ୍ୟାସ କର; ମସ୍ତକରେ ‘ଭୂମିନନ୍ଦନ’; ଶିଖାରେ ‘ଅଙ୍ଗାରକ’; ଏବଂ ସର୍ବାଙ୍ଗରେ ‘ମହୀସୁତ’ ବିନ୍ୟସ କର।

Verse 89

बाहुद्वये न्यसेत्पश्चात्सर्वरोगापहारकम् । मूर्द्धादि वृष्टिकर्तारमापादांतं न्यसेत्सुधीः ॥ ८९ ॥

ତାପରେ ଦୁଇ ବାହୁରେ ‘ସର୍ବରୋଗାପହାରକ’ ନ୍ୟାସ କର। ସୁଧୀ ସାଧକ ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଦାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ‘ବୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା’ ବିନ୍ୟସ କର।

Verse 90

विन्यसेद्रृष्टिहर्तारं मूर्द्धांतं चरणादितः । न्यसेदंते ततो दिक्षु सर्वकार्यार्थसिद्धिदम् ॥ ९० ॥

ପାଦଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମୁଣ୍ଡାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ‘ଦୃଷ୍ଟିହର୍ତ୍ତା’ ନ୍ୟାସ କର। ଶେଷରେ ଦିଗମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିନ୍ୟସ କର; ଏହା ସର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟାର୍ଥ ସିଦ୍ଧି ଦେଏ।

Verse 91

नाभौ हृदि शिरस्यारं वक्रे भूमिजमेव च । विन्यस्यैवं निजे देहे ध्यायेत्प्राग्वद्धरात्मजम् ॥ ९१ ॥

ନାଭି, ହୃଦୟ ଓ ଶିରରେ ‘ଅର’ (ଚକ୍ରାର) ବିନ୍ୟସ କରି, ବକ୍ର-ପ୍ରଦେଶରେ ‘ଭୂମିଜ’ କୁ ମଧ୍ୟ ନ୍ୟାସ କର। ଏଭଳି ନିଜ ଦେହରେ ବିନ୍ୟସ କରି ପୂର୍ବବତ୍ ଧରାତ୍ମଜଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର।

Verse 92

मानसैरुपचारैश्च संपूज्यार्ध्यं निधापयेत् । एकविंशतिकोष्ठाढ्ये त्रिकोणे ताम्रपत्रगे ॥ ९२ ॥

ମାନସିକ ଉପଚାର ସହିତ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରି, ଏକୋଇଶି କୋଷ୍ଠ ଯୁକ୍ତ ତାମ୍ରପତ୍ରରେ ଅଙ୍କିତ ତ୍ରିକୋଣରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ନିଧାପନ କର।

Verse 93

आवाह्याङ्गारकं तत्र रक्तपुष्पादिभिर्यजेत् । अङ्गानि पूर्वमाराध्य मङ्गलादीन्प्रपूजयेत् ॥ ९३ ॥

ସେଠାରେ ଅଙ୍ଗାରକ (ମଙ୍ଗଳ)ଙ୍କୁ ଆବାହନ କରି ରକ୍ତପୁଷ୍ପ ଆଦିଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବ। ପ୍ରଥମେ ଅଙ୍ଗପୂଜା କରି, ପରେ ମଙ୍ଗଳାଦି ଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବ॥୯୩॥

Verse 94

एकविंशतिकोष्ठेषु चक्रमारं च भूमिजम् । त्रिकोणेषु च सम्पूज्य बहिरष्टौ च मातृकाः ॥ ९४ ॥

ଏକୋଇଶି କୋଷ୍ଠରେ ଚକ୍ରମାର ଓ ଭୂମିଜ (ଭୌମ)ଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବ। ତ୍ରିକୋଣମାନେ ଭିତରେ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରି, ବାହାର ପଟେ ଅଷ୍ଟ ମାତୃକାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବ॥୯୪॥

Verse 95

इंद्रादीनथ वज्रादीन्बाह्ये संपूजयेत्पुनः । धूपदीपौ समर्प्याथ गोधूमान्नं निवेदयेत् ॥ ९५ ॥

ତାପରେ ବାହାରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବମାନଙ୍କୁ ଓ ବଜ୍ରାଦି ଦିବ୍ୟାୟୁଧମାନଙ୍କୁ ପୁନଃ ପୂଜା କରିବ। ଧୂପ-ଦୀପ ସମର୍ପଣ କରି, ଗହମ ଅନ୍ନକୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ନିବେଦନ କରିବ॥୯୫॥

Verse 96

ताम्रपात्रे शुद्धतोयपूरिते रक्तचंदनम् । रक्तपुष्पाक्षतफलान्याक्षिप्यार्ध्यं समर्पयेत् । मंगलाय ततो मंत्री इदं मंत्रद्वयं पठेत् ॥ ९६ ॥

ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ପୂରିତ ତାମ୍ରପାତ୍ରରେ ରକ୍ତଚନ୍ଦନ, ରକ୍ତପୁଷ୍ପ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଫଳ ଦେଇ ଅର୍ଘ୍ୟ ସମର୍ପଣ କରିବ। ପରେ ମଙ୍ଗଳାର୍ଥେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବ॥୯୬॥

Verse 97

भूमिपुत्र महातेजः स्वेदोद्भवपिनाकिनः । सुतार्थिनी प्रपन्ना त्वां गृहाणार्ध्यं नमोऽस्तु ते ॥ ९७ ॥

ହେ ଭୂମିପୁତ୍ର! ହେ ମହାତେଜସ୍ବୀ! ହେ ସ୍ୱେଦୋଦ୍ଭବ ପିନାକଧାରୀ! ପୁତ୍ରଲାଭ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ନେଇଛି; ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମକୁ ନମସ୍କାର॥୯୭॥

Verse 98

रक्तप्रवालसंकाश जपाकुसुमसन्निभ । महीसुत महाभाग गृहाणार्ध्यं नमोऽस्तु ते ॥ ९८ ॥

ହେ ରକ୍ତ ପ୍ରବାଳ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଜପାକୁସୁମ ସମ! ହେ ପୃଥିବୀପୁତ୍ର ମହାଭାଗ, ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 99

एकविंशतिपूर्वोक्तैर्ङेनमोंतैंश्च नामभिः । ताराद्यैः प्रणमेत्पश्चात्तावत्यश्च प्रदक्षिणाः ॥ ९९ ॥

ପୂର୍ବେ କହିଥିବା ଏକୋଇଶ ନାମ—‘ଙେ’ ଆରମ୍ଭ କରି ‘ନମୋଂ’ ଓ ‘ତୈଂ’ ସହ—ଦ୍ୱାରା ଜପ କରି; ପରେ ‘ତାରା…’ ଆଦି ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେତେ ସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବ।

Verse 100

धरणीगर्भसंभूतं विद्युत्तेजः समप्रभम् । कुमारं शक्तिहस्तं च मङ्गलं प्रणमाम्यहम् ॥ १०० ॥

ଧରଣୀର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିତ, ବିଦ୍ୟୁତ୍-ତେଜ ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ, କୁମାର ରୂପ, ହସ୍ତେ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରୁଥିବା ମଙ୍ଗଳଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।

Verse 101

ततो रेखात्रयं कुर्यात्खदिरांगारकेण च । मार्जयेद्वामपादेन मंत्राभ्यां च समाहिता ॥ १०१ ॥

ତାପରେ ଖଦିର କାଠର ଅଙ୍ଗାର ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ରେଖା କରିବ; ଏବଂ ମନକୁ ସମାହିତ କରି, ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ବାମ ପାଦରେ ତାହାକୁ ମାର୍ଜନ (ସମ) କରିବ।

Verse 102

दुःखदौर्भाग्यनाशाय पुत्रसंतानहेतवे । कृतरेखात्रयं वामपादेनैतत्प्रमार्ज्म्यहम् ॥ १०२ ॥

ଦୁଃଖ ଓ ଦୌର୍ଭାଗ୍ୟ ନାଶ ପାଇଁ, ଏବଂ ପୁତ୍ର-ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ହେତୁ, ମୁଁ ଅଙ୍କିତ ଏହି ତିନି ରେଖାକୁ ବାମ ପାଦରେ ଏବେ ପ୍ରମାର୍ଜନ କରୁଛି।

Verse 103

ऋणदुः खविनाशाय मनोभीष्टार्थसिद्धिये । मार्जयाम्यसिता रेखास्तिस्रो जन्मत्रयोद्भवाः ॥ १०३ ॥

ଋଣଜନିତ ଦୁଃଖବିନାଶ ଓ ମନୋଭୀଷ୍ଟ ଅର୍ଥସିଦ୍ଧି ପାଇଁ, ତିନି ଜନ୍ମରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ତିନିଟି କଳା ରେଖାକୁ ମୁଁ ପୋଛିଦେଉଛି।

Verse 104

स्तुवीत धरणीपुत्रं पुष्पांजलिकरा ततः । ध्यायंती तत्पदांभोजं पूजासांगत्वसिद्धये ॥ १०४ ॥

ତାପରେ ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଲି ଧରି କରଯୋଡ଼ି ଧରଣୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବ; ତାଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ଧ୍ୟାନ କରି, ପୂଜା ସାଙ୍ଗୋପାଙ୍ଗ ଭାବେ ସିଦ୍ଧ ହେବା ପାଇଁ।

Verse 105

ऋणहर्त्रे नमस्तुभ्यं दुःखदारिद्र्यनाशिने । सौभाग्यसुखदो नित्यं भव मे धरणीसुत ॥ १०५ ॥

ହେ ଋଣହର୍ତ୍ତା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଦୁଃଖ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟନାଶକ! ହେ ଧରଣୀପୁତ୍ର, ସଦା ମୋତେ ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସୁଖ ଦେଉ।

Verse 106

तप्तकांचनसंकाश तरुणार्कसमप्रभ । सुखसौभाग्यधनद ऋणदारिद्य्रनाशक ॥ १०६ ॥

ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସଦୃଶ କାନ୍ତିମାନ, ନବୋଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରଭାମୟ! ସୁଖ-ସୌଭାଗ୍ୟ-ଧନଦାତା, ଋଣ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟନାଶକ!

Verse 107

ग्रहराज नमस्तेऽस्तु सर्वकल्याणकारक । प्रसादं कुरु देवेश सर्वकल्याणभाजन ॥ १०७ ॥

ହେ ଗ୍ରହରାଜ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର—ତୁମେ ସର୍ବକଲ୍ୟାଣକାରକ। ହେ ଦେବେଶ, ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉ; ତୁମେ ସର୍ବକଲ୍ୟାଣର ଆଶ୍ରୟ।

Verse 108

देवदानवगंधर्वयक्षराक्षसपन्नगाः । आप्नुवन्ति शिवं सर्वे सदा पूर्णमनोरथाः ॥ १०८ ॥

ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ନାଗ—ସମସ୍ତେ ଶିବରୂପ ମଙ୍ଗଳକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣମନୋରଥ ରହନ୍ତି।

Verse 109

आचिरादेव लोकेऽस्मिन्यस्याराधनतो जनाः । प्राप्नुवन्ति सुखं तस्मै नमो धरणिसूनवे ॥ १०९ ॥

ଯାହାଙ୍କ ଆରାଧନାରେ ଏହି ଲୋକର ଲୋକେ ଶୀଘ୍ର ସୁଖ ପାଆନ୍ତି, ସେଇ ଧରଣୀସୁନୁଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।

Verse 110

यो वक्रगतिमापन्नो नृणां दुःखं प्रयच्छति । पूजितः सुखसौभाग्यं तस्मै क्ष्मासूनवे नमः ॥ ११० ॥

ଯେ ବକ୍ରଗତି ଧାରଣ କଲେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦିଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପୂଜିତ ହେଲେ ସୁଖ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି—ସେଇ କ୍ଷ୍ମାସୁନୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 111

नभसि द्योतमानाय सर्वकल्याणहेतवे । मङ्गलाय नमस्तुभ्यं धनसंतानहेतवे ॥ १११ ॥

ଆକାଶେ ଦ୍ୟୋତମାନ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ହେତୁ, ଧନ ଓ ସନ୍ତାନ ଦାତା ମଙ୍ଗଳଦେବ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 112

प्रसादं कुरु मे भौममंगलप्रद मंगल । मेषवाहन रुद्रात्मन्देहि पुत्रान्धनं यशः ॥ ११२ ॥

ହେ ଭୌମ, ମଙ୍ଗଳପ୍ରଦ ମଙ୍ଗଳ! ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ। ହେ ମେଷବାହନ, ହେ ରୁଦ୍ରାତ୍ମନ୍—ମୋତେ ପୁତ୍ର, ଧନ ଓ ଯଶ ଦିଅ।

Verse 113

एवं स्तुत्वा प्रणम्याथ विसृज्य धरणीसुतम् । यथाशक्त्या प्रदाय स्वं गृह्णीयाद्ब्रणाशिषः ॥ ११३ ॥

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି, ପ୍ରଣାମ କରି, ପରେ ଧରଣୀସୁତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନରେ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଯଥାଶକ୍ତି ନିଜ ଦାନ ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 114

गुरवे दक्षिणां दत्त्वा भुञ्जीयात्तन्निवेदितम् ॥ ११४ ॥

ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିବେଦିତ ଓ ଅନୁମୋଦିତ ପ୍ରସାଦ-ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 115

एवमावत्सरं कुर्यात्प्रतिमंगलवासरम् । तिलैर्होमं विधायाथ शतार्द्धं भोजयोद्द्विजान् ॥ ११५ ॥

ଏଭଳି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବର୍ଷ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଙ୍ଗଳବାର ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ତିଳରେ ହୋମ କରି, ପଚାଶର ଦ୍ୱିଗୁଣ ଅର୍ଥାତ୍ ଶତ ଦ୍ୱିଜ (ବ୍ରାହ୍ମଣ)ଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ।

Verse 116

भौममूर्तिं स्वर्णमयीमाचार्याय समर्पयेत् । मंडलस्थे घटेऽभ्यर्च्येत्सुतसौभाग्यसिद्धये ॥ ११६ ॥

ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଭୌମ (ମଙ୍ଗଳ)ଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ମୂର୍ତ୍ତି ସମର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ମଣ୍ଡଳରେ ସ୍ଥାପିତ ଘଟରେ ତାଙ୍କୁ ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ଚନ କଲେ ପୁତ୍ର-ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ କଲ୍ୟାଣ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 117

एवं व्रतपरा नारी प्राप्नुयात्सुभगान्सुतान् । ऋणनाशाय वित्तार्थं व्रतं कुर्यात्पुमानपि ॥ ११७ ॥

ଏଭଳି ବ୍ରତପରା ନାରୀ ସୌଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଶୁଭ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପାଏ। ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ଋଣନାଶ ଓ ଧନଲାଭ ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 118

ब्राह्मणः प्रजपेन्मन्त्रंमग्निर्मूर्द्धेति वैदिकम् । अंगारकस्य गायत्रीं वक्ष्ये यजनसिद्धये ॥ ११८ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣ “ଅଗ୍ନି ମୂର୍ଧେ” ଇତ୍ୟାଦିରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ଏବେ ଯଜ୍ଞସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅଙ୍ଗାରକ (ମଙ୍ଗଳ)ଙ୍କ ଗାୟତ୍ରୀ କହୁଛି।

Verse 119

अंगारकाय शब्दांते विद्महे पदमीरयेत् । शक्तिहस्ताय वर्णांते धीमहीति समुञ्चरेत् ॥ ११९ ॥

“ଅଙ୍ଗାରକାୟ” ଶବ୍ଦାନ୍ତେ “ବିଦ୍ମହେ” ପଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବ। ଏବଂ “ଶକ୍ତିହସ୍ତାୟ” ବର୍ଣ୍ଣାନ୍ତେ ଯଥାବିଧି “ଧୀମହି” କହିବ।

Verse 120

तन्नो भौमः प्रचोवर्णान्दयांदिति च संवदेत् । भौमस्यैषा तु गायत्री जप्तुः सर्वेष्टसिद्धिदा ॥ १२० ॥

“ତନ୍ନୋ ଭୌମଃ ପ୍ରଚୋଦୟାତ୍, ଦୟାଂ ଦଦାତୁ” ଏହିପରି ଜପ କରିବ। ଏହା ଭୌମ (ମଙ୍ଗଳ)ଙ୍କ ଗାୟତ୍ରୀ; ଜପକାରୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟସିଦ୍ଧି ଦେଏ।

Verse 121

भौमोपासनमेतद्धि बुधमन्त्रमथोच्यते । फांतः कर्णेंदुसंयुक्तो बुधो ङेंते हदंतिमः ॥ १२१ ॥

ଏହା ଭୌମ (ମଙ୍ଗଳ) ଉପାସନାବିଧି। ଏବେ ବୁଧ (ମର୍କ୍ୟୁରି) ମନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଉଛି—“ଫାଂ” କର୍ଣ୍ଣ-ଇନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନସଂଯୁକ୍ତ, “ବୁଧ” ଶବ୍ଦସହ, “ଙେଂତେ” ଅନ୍ତ, ଏବଂ ଶେଷରେ “ହ” ବର୍ଣ୍ଣ।

Verse 122

रसाणों बुधमन्त्रोऽयं मुनिब्रह्मास्य कीर्तितः । पंक्तिश्छैदो देवता तु बुधः सर्वेष्टदो नृणाम् ॥ १२२ ॥

ଏହା ବୁଧ ମନ୍ତ୍ର; ଏହାର ଋଷି ମୁନିମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ। ଛନ୍ଦ ପଂକ୍ତି, ଦେବତା ବୁଧ—ଯିଏ ନରମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟ ଦେଇଥାନ୍ତି।

Verse 123

आद्यं बीजं नमः शक्तिर्विनियोगोऽखिलाप्तये । वंदे बुधं सदा भक्त्या पीताम्बरविभूषणम् ॥ १२३ ॥

ଆଦ୍ୟ ବୀଜ ଉଚ୍ଚାରିତ; ଶକ୍ତି “ନମଃ”; ଏହାର ବିନିଯୋଗ ସର୍ବାଭୀଷ୍ଟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ। ମୁଁ ସଦା ଭକ୍ତିରେ ପୀତାମ୍ବର-ଭୂଷଣଧାରୀ ବୁଧଦେବଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରେ।

Verse 124

जानुस्थवामहस्ताढ्यं साभयेतरपाणिकम् । ध्यात्वेवं प्रजपेसहस्रं विजितेंद्रियः ॥ १२४ ॥

ବାମହାତ ଘୁଁଡି ଉପରେ ରଖି, ଅନ୍ୟହାତରେ ଅଭୟମୁଦ୍ରା ଦେଖାଉଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ସାଧକ ସହସ୍ର ଜପ କରିବ।

Verse 125

दशांशं जुहुयादाज्यैः पीठे पूर्वोदितेऽर्चयेत् । अङ्गमातृदिशापालहेतिभिर्बुधमर्चयेत् ॥ १२५ ॥

ଘିଅରେ ଦଶାଂଶ ହୋମ କରି, ପୂର୍ବୋକ୍ତ ପୀଠରେ ପୂଜା କରିବ। ଅଙ୍ଗଶକ୍ତି, ମାତୃଦେବୀ, ଦିଗ୍ପାଳ ଓ ଦିବ୍ୟ ଆୟୁଧ ସହିତ ବୁଧଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ।

Verse 126

एवं सिद्धे मनौ मंत्री साधयेत्स्वमनोरथान् । सहस्रं प्रजपेन्मंत्रं नित्यं दशदिनावधि ॥ १२६ ॥

ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧ ହେଲେ ସାଧକ ନିଜ ମନୋରଥ ସାଧନ କରିବ। ପରେ ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ସହସ୍ର ଥର ମନ୍ତ୍ରଜପ ନିତ୍ୟ କରିବ।

Verse 127

तस्याशु ग्रहजा पीडा नश्यत्येव न संशयः । बुधस्याराधनं प्रोक्तं गुरोराराधनं श्रृणु ॥ १२७ ॥

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରହଜନ୍ୟ ପୀଡା ଶୀଘ୍ର ନଶିଯାଏ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ବୁଧଦେବଙ୍କ ଆରାଧନା କହାଗଲା; ଏବେ ଗୁରୁ (ବୃହସ୍ପତି)ଙ୍କ ଆରାଧନା ଶୁଣ।

Verse 128

बृंहस्पतिपदं ङेंऽतं सेंद्वाद्यर्णाघमंडितम् । नमोंतो वसुवर्णोऽयं मुनिर्ब्रह्मास्य संमतः ॥ १२८ ॥

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମତ ଏହି ମୁନି ସୁବର୍ଣ୍ଣଦ୍ୟୁତିରେ ଦୀପ୍ତ। ତାଙ୍କ ନାମ ‘ବୃହସ୍ପତି’ ଶବ୍ଦରେ ଗଠିତ; ଶେଷରେ ‘ଙେଂ’, ଆରମ୍ଭରେ ‘ସେଂ’ ଓ ‘ଦ୍ୱା’ ଆଦି ଅକ୍ଷରରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ଏବଂ ଶେଷେ ‘ନମୋଂ’ ଦ୍ୱାରା ସମାପ୍ତ।

Verse 129

छन्दोऽनुष्टुप्सुराचार्यो देवता बीजमादिमम् । हृच्छक्तिर्दीर्घवह्नींदुयुगलेनांगकल्पना ॥ १२९ ॥

ଛନ୍ଦ ଅନୁଷ୍ଟୁପ; ଦେବତା ସୁରାଚାର୍ୟ (ଦେବଗୁରୁ); ଆଦିମ ବୀଜାକ୍ଷର ହିଁ ବୀଜ। ହୃଚ୍ଛକ୍ତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଏବଂ ଦୀର୍ଘରୂପ ‘ବହ୍ନୀ’ ଓ ‘ଇନ୍ଦୁ’ ଯୁଗଳ ଅକ୍ଷରଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ କରିବାକୁ ହୁଏ।

Verse 130

न्यस्तवामकरं राशौ रत्नानां दक्षिणात्करात् । किरंतं पीतपुष्पालंकारालेपांशुकार्चितम् ॥ १३० ॥

ତାଙ୍କ ବାମହସ୍ତ ରତ୍ନରାଶି ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ଥିଲା, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣହସ୍ତରେ ସେ ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଛିଟାଉଥିଲେ। ପୀତପୁଷ୍ପ, ଅଲଙ୍କାର, ସୁଗନ୍ଧ ଲେପ ଓ ସୁକୁମାର ବସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସମର୍ଚ୍ଚନା କରାଗଲା।

Verse 131

सर्वविद्यानिधिं देवगुरुं स्वर्णद्युतिं स्मरेत् । लक्षं जपो दशांशेन घृतेनान्नेन वा हुनेत् ॥ १३१ ॥

ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ନିଧି, ସୁବର୍ଣ୍ଣଦ୍ୟୁତିମାନ ଦେବଗୁରୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର। ଏକ ଲକ୍ଷ ଜପ କରି, ତାହାର ଦଶାଂଶ ପରିମାଣ ଘୃତ କିମ୍ବା ଅନ୍ନଦ୍ୱାରା ହୋମ କର।

Verse 132

धर्मादिपीठे प्रयजेदंगदिक्पालहेतिभिः । एवं सिद्धे मनौ मंत्री साधयेदिष्टमात्मनः ॥ १३२ ॥

ଧର୍ମାଦି ପୀଠରେ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ, ଦିକ୍ପାଳମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଆୟୁଧସହିତ ପୂଜା କରି ଯଜନ କର। ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ମନ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ଇଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧନ କରିବ।

Verse 133

विपरोगादिपीडासु कलहे स्वजनोद्भवे । पिप्पलोत्थसमिद्भिश्च जुहुयात्तन्निवृत्तये ॥ १३३ ॥

ଘୋର ରୋଗାଦି ପୀଡା ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଦ୍ରବରେ, କିମ୍ବା ନିଜ ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳହ ହେଲେ, ପିପ୍ପଳ (ଅଶ୍ୱତ୍ଥ) ଗଛର ସମିଧାଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ—ସେହି କଷ୍ଟ ନିବାରଣ ପାଇଁ।

Verse 134

हुत्वा दिनत्रयं मन्त्री निशापुष्पैर्घृतप्लुतैः । स विंशतिशतं शीघ्रं वासांसि लभते महीम् ॥ १३४ ॥

ମନ୍ତ୍ରସାଧକ ତିନି ଦିନ ଧରି ଘିଅରେ ସିକ୍ତ ରାତିରେ ଫୁଟୁଥିବା ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଦୁଇ ହଜାର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂମି ଲାଭ କରେ।

Verse 135

गुरोराराधनं प्रोक्तं श्रृणु शुक्रस्य सांप्रतम् । वस्रं मे देहि शुक्राय ठद्वयांतो ध्रुवादिकः ॥ १३५ ॥

ଗୁରୁଙ୍କ ଆରାଧନା କୁହାଗଲା; ଏବେ ଶୁକ୍ର-ବିଧି ଶୁଣ। ‘ଶୁକ୍ର ପାଇଁ ମୋତେ ବସ୍ତ୍ର ଦିଅ’ ବୋଲି କହି, ଧ୍ରୁବା ଆଦିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଠ-ଦ୍ୱୟାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 136

रुद्रार्णोऽयं मनुर्ब्रह्मा मुनिश्छन्दो विराहुत । दैत्येज्यो देवता बीजं ध्रुवः शक्तिर्वसुप्रिया ॥ १३६ ॥

ଏହି ବିଦ୍ୟାରେ ପ୍ରଧାନ ଅକ୍ଷର ରୁଦ୍ରାର୍ଣ; ଋଷି ମନୁ; ସ୍ୱାମୀ ବ୍ରହ୍ମା; ମୁନି (ଅନ୍ୟ) ଋଷି; ଛନ୍ଦ ‘ଛନ୍ଦସ’; ଆହୁତି-ରୂପ ‘ବିରାହୁତ’; ଦେବତା ‘ଦୈତ୍ୟେଜ୍ୟ’; ବୀଜ ‘ବୀଜ’; ଶକ୍ତି ‘ଧ୍ରୁବ’; ଏବଂ ପ୍ରିୟା ଦେବୀ ‘ବସୁପ୍ରିୟା’।

Verse 137

भूनेत्र चन्द्रनेत्राग्निनेत्रार्णैः स्यात्षडंगकम् । शुक्लांबरालेपभूषं करेण ददतं धनम् ॥ १३७ ॥

‘ଭୂ’, ‘ନେତ୍ର’, ‘ଚନ୍ଦ୍ର’, ‘ନେତ୍ର’, ‘ଅଗ୍ନି’, ‘ନେତ୍ର’—ଏହି ଅକ୍ଷରମାନେ ମିଶି ଷଡଂଗ ସୂତ୍ର ହୁଏ। ଦେବତାଙ୍କୁ ଶ୍ୱେତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଲେପିତ-ଭୂଷିତ, ଏବଂ ଗୋଟିଏ ହାତରେ ଧନ ଦାନ କରୁଥିବା ରୂପେ ଧ୍ୟାନ କର।

Verse 138

वामेन शुक्रं व्याख्यानमुद्रादोषं स्मरेत्सुधीः । अयुतं प्रजपेन्मन्त्रं दशांशं जुहुयाद् घृतैः ॥ १३८ ॥

ବାମହସ୍ତରେ ଶୁକ୍ର-ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବ୍ୟାଖ୍ୟାନମୁଦ୍ରାରେ ଯେ ଦୋଷ ହୁଏ, ସୁଧୀ ସାଧକ ତାହା ସ୍ମରଣ କରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରୁ। ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦଶହଜାର ଜପ କରି, ତାହାର ଦଶାଂଶ ଘୃତଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରୁ।

Verse 139

धर्मादिपीठे प्रयजेदंगेंद्रादितदायुधैः । श्वेतपुष्पैः सुगंधैश्च जुहुयाद् भृगुवासरे ॥ १३९ ॥

ଧର୍ମାଦି ପୀଠରେ ପୂଜା କରି, ଅଙ୍ଗେନ୍ଦ୍ର ଆଦିଙ୍କ ଆୟୁଧଗୁଡ଼ିକୁ ଅର୍ପଣ କରୁ। ଭୃଗୁବାସର (ଶୁକ୍ରବାର) ଦିନ ଶ୍ୱେତ ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ହୋମ-ଆହୁତି କରୁ।

Verse 140

एकविंशतिवारं यो लभतेसोंऽशुकं मणीन् । मनवोऽमो सदा गोप्या न देया यस्य कस्यचित् ॥ १४० ॥

ଯେ ଏହାକୁ ଏକୋଇଶିଥର ପ୍ରାପ୍ତ/ସିଦ୍ଧ କରେ, ସେ ବସ୍ତ୍ର ଓ ମଣି ପାଏ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସଦା ଗୋପନୀୟ; ଯାହାକୁ-ତାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 141

भक्तियुक्ताय शिष्याय देया वा निजसूनवे ॥ १४१ ॥

ଏହା ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଶିଷ୍ୟକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍, ନହେଲେ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍।