Gṛhastha-nitya-karman: Śauca, Sandhyā-vidhi, Pañca-yajña, and Āśrama-krama

Verse 1

सनक उवाच । गृहस्थस्य सदाचारं वक्ष्यामि मुनिसत्तम । यद्रूतां सर्वपापानि नश्यंत्येव न संशयः ॥ १ ॥

ସନକ କହିଲେ—ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ ଗୃହସ୍ଥର ସଦାଚାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; ଯାହା ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନିଶ୍ଚୟ ନଶିଯାଏ।

Verse 2

ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय पुरुषार्थाविरोधिनीम् । वृत्तिं संचिंतयेद्विप्र कृतकेशप्रसाधनः ॥ २ ॥

ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠି, ହେ ବିପ୍ର, କେଶ ଶୁଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରସାଧନ କରି, ପୁରୁଷାର୍ଥଙ୍କୁ ବିରୋଧ ନକରୁଥିବା ଜୀବିକା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 3

दिवासंध्यासु कर्णस्थब्रह्मसूत्र उदड्मुखः । कुर्यान्मूत्रपुरीषे तु रात्रौ चेद्दक्षिणामुखः ॥ ३ ॥

ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ଯଜ୍ଞୋପବୀତକୁ କାନରେ ରଖି ଉତ୍ତରମୁଖ ହୋଇ ମୂତ୍ର‑ପୁରୀଷ ତ୍ୟାଗ କରିବ; ରାତିରେ ଦକ୍ଷିଣମୁଖ ହୋଇ କରିବ।

Verse 4

शिरः प्रावृत्य वस्त्रेण ह्यंतर्द्धाय तृणैर्महीम् । वहन्काष्टं करेणैकं तावन्मौनी भवेद्द्विजः ॥ ४ ॥

ବସ୍ତ୍ରରେ ଶିର ଢାକି, ତୃଣଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଆବୃତ କରି, ଗୋଟିଏ ହାତରେ କାଠ ଧରି—ସେତେ ସମୟ ଦ୍ୱିଜ ମୌନବ୍ରତ ରଖିବ।

Verse 5

पथि गोष्टे नदीतीरे तडागगृहसन्निधौ । तथा वृक्षस्य च्छायायां कांतारे वह्निसन्निधौ ॥ ५ ॥

ପଥରେ, ଗୋଷ୍ଠରେ, ନଦୀତୀରେ, ତଡାଗ କିମ୍ବା ଗୃହ ସନ୍ନିଧାନରେ; ଏବଂ ବୃକ୍ଷଛାୟାରେ, କାନ୍ତାରେ, ଅଗ୍ନି ସନ୍ନିଧିରେ—ଏମିତି ସ୍ଥାନରେ ଶୌଚାଚାରରେ ସଂଯମ ଓ ଶୁଚିତା ରଖିବ।

Verse 6

देवालये तथोद्याने कृष्टभूमौ चतुष्पथे । ब्राह्मणानां समीपे च तथा गोगुरुयोषिताम् ॥ ६ ॥

ଦେବାଳୟରେ, ଉଦ୍ୟାନରେ, କୃଷ୍ଟଭୂମିରେ, ଚତୁଷ୍ପଥରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସମୀପରେ; ଏବଂ ଗୋ, ଗୁରୁ, ଯୋଷିତ୍‌ମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ—ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଯଥୋଚିତ ସଂଯମ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରଖିବ।

Verse 7

तुषांगारकपालेषु जलमध्ये तथैव च । एवमादिषु देशेषु मलमूत्रं न कारयेत् ॥ ७ ॥

ତୁଷ ଢେରରେ, ଅଙ୍ଗାରରେ, କପାଳ/ଭଙ୍ଗା ପାତ୍ରଖଣ୍ଡରେ, ଏବଂ ଜଳମଧ୍ୟରେ—ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ—ମଳ‑ମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 8

शौचे यत्नः सदा कार्यः शौचमूलो द्विजः स्मृतः । शौचाचारविहीनस्य समस्तं कर्म निष्फलम् ॥ ८ ॥

ଶୌଚ ପାଇଁ ସଦା ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱିଜ ଶୌଚମୂଳକ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ଶୌଚାଚାରହୀନଙ୍କ ସମସ୍ତ କର୍ମ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ॥

Verse 9

शौचं तु द्विविधं प्रोक्तं ब्राह्ममाभ्यंतरं तथा । मृज्जलाभ्यां बहिः शुद्धिर्भावशुद्धिस्तथांतरम् ॥ ९ ॥

ଶୌଚ ଦୁଇ ପ୍ରକାର—ବାହ୍ୟ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତର; ଏହା ବ୍ରାହ୍ମ (ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ) ନିୟମ। ମୃତ୍ତିକା ଓ ଜଳରେ ବାହ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି, ଭାବଶୁଦ୍ଧିରେ ଅନ୍ତଃଶୁଦ୍ଧି॥

Verse 10

गृहीतशिश्रश्चोत्थाय शौचार्थं मृदमाहरेत् । न मूषकादिखनितां फालोत्कृष्टां तथैव च ॥ १० ॥

ମଳତ୍ୟାଗ ପରେ ଉଠି ଶୌଚ ପାଇଁ ମୃତ୍ତିକା ଆଣିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ମୂଷକ ଆଦି ଖୋଦିଥିବା ମାଟି, ଓ ହାଳରେ ନୂଆକରି ଉଲଟାଯାଇଥିବା ମାଟି ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ॥

Verse 11

वापीकूपतडागेभ्यो नाहरेदपि मृत्तिकाम् । शौचं कुर्यात्प्रयत्नेन समादाय शुभां मृदम् ॥ ११ ॥

ବାପୀ, କୂପ, ତଡାଗ ଆଦିଠାରୁ ମାଟି ଆଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଥାସ୍ଥାନରୁ ଶୁଭ ଓ ପରିଷ୍କାର ମୃତ୍ତିକା ନେଇ ପ୍ରୟତ୍ନରେ ଶୌଚ କରିବା ଉଚିତ॥

Verse 12

लिंगे मृदेका दातव्या तिस्रो वा मेढ्रयोर्द्वयोः । एतन्मूत्रमुत्सर्गे शौचमाहूर्मनीषिणः ॥ १२ ॥

ଲିଙ୍ଗରେ ଏକ ପରିମାଣ ମାଟି ଦେବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଦୁଇ ଅଣ୍ଡକୋଷରେ ତିନି ପରିମାଣ। ମୂତ୍ରତ୍ୟାଗ ପରେ ଏହି ଶୌଚକୁ ମନୀଷୀମାନେ କହିଛନ୍ତି॥

Verse 13

एका लिंगे गुदे पंच दश वामे तथोभयोः । सप्त तिस्रः प्रदातव्याः पादयोर्मृत्तिकाः पृथक् ॥ १३ ॥

ଲିଙ୍ଗରେ ମୃତ୍ତିକା ଏକଥର ଲେପ କରିବା ଉଚିତ; ଗୁଦରେ ପାଞ୍ଚଥର; ବାମ ହାତରେ ଦଶଥର, ଏବଂ ଉଭୟ ହାତରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ଦୁଇ ପାଦରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ସାତ ଓ ତିନିଥର ମୃତ୍ତିକା ଲେପ କରିବା ଉଚିତ॥୧୩॥

Verse 14

एतच्छौचं विडुत्सर्गे गंधलेपापनुत्तये । एतच्छौचं गृहस्थस्य द्विगुणं ब्रह्मचारिणाम् ॥ १४ ॥

ବିଡୁତ୍ସର୍ଗ ପରେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଓ ଲେପିତ ଅଶୁଚି ନିବାରଣ ପାଇଁ ଏହି ଶୌଚବିଧି କଥିତ। ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ମାନ; ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ଏହାକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣ ପାଳନ କରିବେ॥୧୪॥

Verse 15

त्रिगुणां तु वनस्थानां यतीनां तच्चर्गुणम् । स्वस्थाने पूर्णशौचं स्यात्पथ्यर्द्धं मुनिसत्तम ॥ १५ ॥

ବାନପ୍ରସ୍ଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୌଚମାନ ତ୍ରିଗୁଣ; ଯତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଚତୁର୍ଗୁଣ। ନିଜ ଯଥାସ୍ଥାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୌଚ ହେବ; ପଥରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଧିର ଅର୍ଧମାତ୍ର ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ॥୧୫॥

Verse 16

आतुरे नियमो नास्ति महापदि तथैव च । गंधलेपक्षयकरं शौर्चं कुर्याद्विचक्षणः ॥ १६ ॥

ଆତୁର (ରୋଗୀ) ପାଇଁ କଠୋର ନିୟମ ନାହିଁ; ମହାପଦ (ବଡ଼ ବିପଦ) ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ଯେ ଶୌଚ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଓ ଲେପିତ ମଲିନତାକୁ କ୍ଷୟ କରେ, ବିଚକ୍ଷଣ ଲୋକ ସେହି ଶୌଚ କରିବେ॥୧୬॥

Verse 17

स्त्रीणामनुपनीतानां गंधलेपक्षयावधि । व्रतस्थानां तु सर्वेषां यतिवच्छौचमिष्यते ॥ १७ ॥

ଅନୁପନୀତା (ଉପନୟନ ନହୋଇଥିବା) ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗନ୍ଧ-ଲେପ କ୍ଷୟ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୌଚ ମନ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରତରେ ସ୍ଥିତ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯତିଙ୍କ ପରି ଶୌଚ ଇଷ୍ଟ ବୋଲି କହାଯାଇଛି॥୧୭॥

Verse 18

विधवानां च विप्रेंद्र एतदेव निगद्यते । एवं शौचं तु निर्वर्त्य पश्चाद्वै सुसमाहितः ॥ १८ ॥

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ବିଧବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ହିଁ କୁହାଯାଇଛି। ଏଭଳି ଶୌଚ ସମାପ୍ତ କରି ପରେ ସୁସମାହିତ ହୋଇ ସାବଧାନ ରହିବା ଉଚିତ॥୧୮॥

Verse 19

प्रागास्य उदगास्यो वाप्याचामेत्प्रयर्तेंद्रियः । त्रिश्चतुर्धा पिबेदापो गंधफेनादिवर्जिताः ॥ १९ ॥

ପୂର୍ବମୁଖ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରମୁଖ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂୟମ କରି ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ। ଗନ୍ଧ, ଫେନ ଆଦି ଦୋଷରହିତ ଜଳ ତିନି କିମ୍ବା ଚାରିଥର ପିଇବା ଉଚିତ॥୧୯॥

Verse 20

द्विर्मार्जयेत्कपोलं च तलेनोष्ठौ च सत्तम । तर्जन्यंगुष्ठयोगेन नासारंध्रद्वयं स्पृशेत् ॥ २० ॥

ହେ ସତ୍ତମ, କପୋଳକୁ ଦୁଇଥର ପୋଛିବା ଉଚିତ ଏବଂ ତଳହାତରେ ଓଠକୁ ମଧ୍ୟ ପୋଛିବା ଉଚିତ। ପରେ ତର୍ଜନୀ ଓ ଅଙ୍ଗୁଠି ଯୋଗ କରି ଦୁଇ ନାସାରନ୍ଧ୍ରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ॥୨୦॥

Verse 21

अगुंष्ठानामिकाभ्यां च चक्षुः श्रोत्रे यथाक्रमम् । कनिष्ठांगुष्ठयोगेन नाभिदेशे स्पृशेद्द्विजः ॥ २१ ॥

ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅନାମିକା ଦ୍ୱାରା କ୍ରମେ ଚକ୍ଷୁ ଓ କର୍ଣ୍ଣକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ କନିଷ୍ଠା ଓ ଅଙ୍ଗୁଠି ଯୋଗେ ଦ୍ୱିଜ ନାଭିଦେଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ॥୨୧॥

Verse 22

तलेनोरःस्थलं चैव अंगुल्यग्रैः शिरः स्पृशेत् । तलेन चांगुलाग्रैर्वा स्पृशेदंसौ विचक्षणः ॥ २२ ॥

ତଳହାତରେ ବକ୍ଷସ୍ଥଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଆଙ୍ଗୁଳିର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଶିରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା ବିଚକ୍ଷଣ ବ୍ୟକ୍ତି ତଳହାତ ଓ ଆଙ୍ଗୁଳିର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଦୁଇ କାନ୍ଧକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁ॥୨୨॥

Verse 23

एवमाचम्य विप्रेंद्र शुद्धिमाप्नोत्यनुत्तमाम् । दंतकाष्ठं ततः खादेत्सत्वचं शस्तवृक्षजम् ॥ २३ ॥

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଏପରି ଆଚମନ କଲେ ଅନୁତ୍ତମ ଶୁଦ୍ଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ତାପରେ ଶାସ୍ତ୍ରସମ୍ମତ ଶୁଭ ବୃକ୍ଷଜ, ଛାଲ ସହିତ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଚବାଇବା ଉଚିତ।

Verse 24

बिल्वासनापामार्गणां निम्बान्मार्कादिशाखिनाम् । प्रक्षाल्य वारिणा चैव मंत्रेणाप्यभिमंत्रितम् ॥ २४ ॥

ବିଲ୍ୱ, ଆସନ, ଅପାମାର୍ଗ, ନିମ୍ବ ଇତ୍ୟାଦି ବୃକ୍ଷର ଶାଖା/ପତ୍ରକୁ ଜଳରେ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରି ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

Verse 25

आयुर्बलं यशो वर्चः प्रजाः पशुवसूनि च । ब्रह्म प्रज्ञां च मेधां च त्वन्नो धेहि वनस्पते ॥ २५ ॥

ହେ ବନସ୍ପତେ! ଆମକୁ ଆୟୁ, ବଳ, ଯଶ ଓ ତେଜ ଦିଅ; ସନ୍ତାନ, ପଶୁ ଓ ଧନ-ସମ୍ପଦ ମଧ୍ୟ ଦିଅ; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ମେଧା ଆମେ ଧାରଣ କରିପାରୁ ଏମିତି କର।

Verse 26

कनिष्ठाग्रसमं स्थौल्ये विप्रः खादेद्दशांगुलम् । नवांगुलं क्षत्रियश्च वैश्यश्चाष्टांगुलोन्मितम् ॥ २६ ॥

କନିଷ୍ଠା (ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଠି)ର ପ୍ରସ୍ଥକୁ ମାନ ଧରି ଭୋଜନର ପରିମାଣ ମାପିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ନବ ଅଙ୍ଗୁଳ, ଏବଂ ବୈଶ୍ୟ ଅଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗୁଳ ପରିମାଣ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 27

शूद्रो वेदांगुलमितं वनिता च मुनीश्वर । अलाभे दंतकाष्ठानां गंडूषैर्भानुसंमितैः ॥ २७ ॥

ହେ ମୁନୀଶ୍ୱର! ଶୂଦ୍ର ପାଇଁ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ବେଦ-ଅଙ୍ଗୁଳ (ବାର ଅଙ୍ଗୁଳ) ପରିମାଣର ହେବ, ଏବଂ ନାରୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ନ ମିଳିଲେ ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ-ସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ବାରଥର ଜଳରେ ଗଣ୍ଡୂଷ କରି ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ।

Verse 28

मुखशुद्धिर्विधीयेत तृणपत्रसमन्वितैः । करेणादाय वामेन संचर्वेद्वामदंष्ट्रया ॥ २८ ॥

ମୁଖଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ତୃଣ ଓ ପତ୍ରସହିତ କୁଶାଦି ନେଇ ବାମହସ୍ତରେ ଧରିବ। ପରେ ବାମ ପକ୍ଷର ଦାନ୍ତଦ୍ୱାରା ମୃଦୁ ଘର୍ଷଣ କରି ମୁଖ ପବିତ୍ର କରିବ।

Verse 29

द्विजान्संघर्ष्य गोदोहं ततः प्रक्षाल्य पाटयेत् । जिह्वामुल्लिख्य ताभ्यां तु दलाभ्यां नियतेंद्रियः ॥ २९ ॥

ଦ୍ୱିଜ କୁଶତୃଣ ଓ ଗୋଦୋହପାତ୍ରକୁ ଘର୍ଷଣ କରି ଶୁଦ୍ଧ କରିବ; ପରେ ଧୋଇ କୁଶକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରିବ। ଇନ୍ଦ୍ରିୟସଂଯମରେ ଜିହ୍ୱାକୁ ମୃଦୁ ଭାବେ ପରିଷ୍କାର କରି, ସେଇ ଦୁଇ ଦଳଦ୍ୱାରା ବିଧି କରିବ।

Verse 30

प्रक्षाल्य प्रक्षिपेदू दूरे भूयश्चाचम्य पूर्ववत् । ततः स्नानं प्रकुर्वीत नद्यादौ विमले जले ॥ ३० ॥

ତାହାକୁ ଧୋଇ ଦୂରେ ଫେଙ୍ଗିଦେବ; ପୁଣି ପୂର୍ବବତ୍ ଆଚମନ କରିବ। ତାପରେ ନଦୀ ଆଦି ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବ।

Verse 31

तटं प्रक्षाल्य दर्भाश्च विन्यस्य प्रविशेज्जलम् । प्रणम्य तत्र तीर्थानि आवाह्य रविमंडलात् ॥ ३१ ॥

ତଟକୁ ଧୋଇ ସେଠାରେ ଦର୍ଭ ରଖି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବ। ସେଠାରେ ପ୍ରଣାମ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରୁ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କୁ ଆବାହନ କରିବ।

Verse 32

गंधाद्यैर्मंडलं कृत्वा ध्यात्वा देवं जनार्दनम् । स्नायान्मंत्रान्स्मरन्पुण्यांस्तीर्थानि च विरिंचिज ॥ ३२ ॥

ଗନ୍ଧ ଆଦି ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡଳ କରି ଦେବ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବ। ହେ ବିରିଞ୍ଚିଜ! ପୁଣ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଓ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ସ୍ନାନ କରିବ।

Verse 33

गंगे च यमुने चैव गोदावरि सरस्वति । नर्मदे सिंधुकावेरि जलेऽस्मिन्सन्निधिं कुरु ॥ ३३ ॥

ହେ ଗଙ୍ଗେ, ହେ ଯମୁନେ, ଏବଂ ଗୋଦାବରୀ ସରସ୍ୱତୀ; ହେ ନର୍ମଦେ, ସିନ୍ଧୁ କାବେରୀ—ଏହି ଜଳରେ ଏବେ ପବିତ୍ର ସନ୍ନିଧି କର।

Verse 34

पुष्कराद्यानि तीर्थानि गंगाद्याः सरितस्तथा । आगच्छंतु महाभागाः स्नानकाले सदा मम ॥ ३४ ॥

ପୁଷ୍କର ଆଦି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ଆଦି ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ—ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନେ—ମୋ ସ୍ନାନକାଳେ ସଦା ଆସି ସନ୍ନିଧି ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 35

अयोध्या मथुरा माया काशीं कांची ह्यवंतिका । पुरी द्वारावती ज्ञेया सप्तैता मोक्षदायिकाः ॥ ३५ ॥

ଅଯୋଧ୍ୟା, ମଥୁରା, ମାୟା (ହରିଦ୍ୱାର), କାଶୀ, କାଞ୍ଚୀ, ଅବନ୍ତିକା (ଉଜ୍ଜୟିନୀ), ପୁରୀ ଓ ଦ୍ୱାରାବତୀ—ଏହି ସାତ ନଗରୀ ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ ବୋଲି ଜଣା।

Verse 36

ततोऽधमर्षण जप्त्वा यतासुर्वारिसंप्लुतः । स्नानांगं तर्पणं कृत्वाचम्यार्ध्यं भानवेऽर्पयेत् ॥ ३६ ॥

ତାପରେ ଅଘମର୍ଷଣ ମନ୍ତ୍ର ଜପି, ପ୍ରାଣ ସଂଯମ କରି, ଜଳରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିଜି ସ୍ନାନାଙ୍ଗ ସମାପ୍ତ କରିବ; ତର୍ପଣ କରି, ଆଚମନ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 37

ततो ध्यात्वा विवस्वंतं जलान्निर्गत्य नारद । परिधायाहतं धौतं द्वितीयं परिवीय च ॥ ३७ ॥

ତାପରେ, ହେ ନାରଦ, ବିବସ୍ୱାନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ସେ ଜଳରୁ ବାହାରିଲା; ଧୋଇଥିବା ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲା ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ପରିବେଷ୍ଟନ କଲା।

Verse 38

कुशासने समाविश्य संध्याकर्म समारभेत् । ईशानाभिमुखो विप्र गायत्र्याचम्य वै द्विज ॥ ३८ ॥

କୁଶ ଆସନରେ ବସି ସନ୍ଧ୍ୟାକର୍ମ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଈଶାନ କୋଣକୁ ମୁଖ କରି ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଆଚମନ କରନ୍ତୁ।

Verse 39

ऋतमित्यभिमंत्र्यार्थ पुनरेवाचमेद् बुधः । ततस्तु वारिणात्मानं वेष्टयित्वा समुक्ष्य च ॥ ३९ ॥

ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି 'ଋତମ୍' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରି ପୁନର୍ବାର ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ୍। ତା’ପରେ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଆବୃତ କରି ନିଜ ଉପରେ ସିଞ୍ଚନ କରିବେ।

Verse 40

संकल्प्य प्रणवान्ते तु ऋषिच्छंदः सुरान्स्मरन् । भूरादिभिर्व्याहृतिभिः सप्तभिः प्रोक्ष्य मस्तकम् ॥ ४० ॥

ସଂକଳ୍ପ କରି ଏବଂ ଶେଷରେ ଓଁକାର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଋଷି, ଛନ୍ଦ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବେ। ତା’ପରେ 'ଭୂଃ' ଆଦି ସାତ ବ୍ୟାହୃତି ଦ୍ୱାରା ମସ୍ତକରେ ଜଳ ସିଞ୍ଚନ କରିବେ।

Verse 41

न्यासं समाचरेन्मंत्री पृथगेव करांगयोः । विन्यस्य हृदये तारं भूः शिरस्यथ विन्यसेत् ॥ ४१ ॥

ମନ୍ତ୍ର ସାଧକ ହାତ ଓ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କରେ ପୃଥକ୍ ଭାବରେ ନ୍ୟାସ କରିବେ। ହୃଦୟରେ 'ତାର' (ଓଁ) ନ୍ୟାସ କରି, ମସ୍ତକରେ 'ଭୂଃ' ନ୍ୟାସ କରିବେ।

Verse 42

भुवः शिखायां स्वश्चैव कवये भूर्भुवोऽक्षिषु । भूर्भुवः स्वस्तथात्रास्त्रं दिक्षु तालत्रयं न्यसेत् ॥ ४२ ॥

ଶିଖାରେ 'ଭୁବଃ', ମୁଖରେ 'ସ୍ୱଃ' ଏବଂ ଆଖିରେ 'ଭୂର୍ଭୁବଃ' ନ୍ୟାସ କରିବେ। ଦିଗମାନଙ୍କରେ 'ଭୂର୍ଭୁବଃ ସ୍ୱଃ' ମନ୍ତ୍ରରେ ଅସ୍ତ୍ରନ୍ୟାସ କରିବେ ଏବଂ ତିନିଥର ତାଳି ମାରିବେ।

Verse 43

तत आवाहयेत्संध्यां प्रातः कोकनदस्थिताम् । आगच्छ वरदे देवि त्र्यक्षरे ब्रह्मवादिनि ॥ ४३ ॥

ତତଃ ପ୍ରାତଃକାଳେ ରକ୍ତପଦ୍ମସ୍ଥିତା ସନ୍ଧ୍ୟାଦେବୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବ— “ଆସ ଵରଦେ ଦେବୀ, ତ୍ର୍ୟକ୍ଷରେ, ବ୍ରହ୍ମବାଦିନୀ।”

Verse 44

गायत्रि च्छंदसां मातर्ब्रह्मयोने नमोऽस्तु ते । मध्याह्ने वृषभारुढां शुक्लांबरसमावृताम् ॥ ४४ ॥

ହେ ଗାୟତ୍ରୀ, ଛନ୍ଦମାତା, ବ୍ରହ୍ମଯୋନି! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମଧ୍ୟାହ୍ନେ ତୁମକୁ ବୃଷଭାରୂଢା, ଶୁକ୍ଳାମ୍ବରାବୃତା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବ।

Verse 45

सावित्रीं रुद्रयोनिं चावाहयेद्रुद्रवादिनीम् । सायं तु गरुडारुढां पीतांबरसमावृत्ताम् ॥ ४५ ॥

ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଯୋନି ରୂପେ, ରୁଦ୍ରମନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାରିଣୀ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରିବ। ସାୟଂକାଳେ ତାଙ୍କୁ ଗରୁଡାରୂଢା, ପୀତାମ୍ବରାବୃତା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବ।

Verse 46

सरस्वतीं विष्णुयोनिमाह्वयेद्विष्णुवादिनीम् । तारं च व्याहृतीः सत्प त्रिपदां च समुच्चरन् ॥ ४६ ॥

ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଯୋନି, ବିଷ୍ଣୁବାଦିନୀ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରିବ; ଏବଂ ତାର ‘ଓଁ’, ବ୍ୟାହୃତି (ଭୂଃ ଭୁବଃ ସ୍ୱଃ) ଓ ତ୍ରିପଦା ଗାୟତ୍ରୀକୁ ସମୁଚ୍ଚାରଣ କରିବ।

Verse 47

शिरः शिखां च संपूर्य कुभयित्वा विरेचयेत् । वाममध्यात्परैर्वायुं क्रमेण प्राणसंयमे ॥ ४७ ॥

ପ୍ରାଣସଂଯମରେ ଶ୍ୱାସକୁ ଶିର ଓ ଶିଖା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂରଣ କରି ଦୃଢ଼ କୁମ୍ଭକ କରି, ପରେ ରେଚକ କରିବ। ତାପରେ ବାମ ଓ ପରେ ମଧ୍ୟ ଦିଗରୁ କ୍ରମେ ବାୟୁକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବ।

Verse 48

द्विराचामेत्ततः पश्चात्प्रातः सूर्यश्चमेति च । आपः पुनंतु मध्याह्ने सायमग्निश्चमेति च ॥ ४८ ॥

ତାପରେ ଦୁଇଥର ଆଚମନ କରି—ପ୍ରାତଃ “ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ପବିତ୍ର କରୁନ୍ତୁ” ବୋଲି; ମଧ୍ୟାହ୍ନେ “ଆପଃ ମୋତେ ଶୁଦ୍ଧ କରୁନ୍ତୁ” ବୋଲି; ସନ୍ଧ୍ୟାରେ “ଅଗ୍ନି ମୋତେ ପବିତ୍ର କରୁନ୍ତୁ” ବୋଲି ଜପ କରିବ।

Verse 49

आपो हिष्ठेति तिसृभिर्मार्जनं च ततश्चरेत् । सुमुत्रिया न इत्युक्त्वा नासास्पृष्टजलेन च ॥ ४९ ॥

ତାପରେ “ଆପୋ ହି ଷ୍ଠା…” ମନ୍ତ୍ରକୁ ତିନିଥର ଜପି ମାର୍ଜନ (ପ୍ରୋକ୍ଷଣ) କରିବ। ପରେ “ସୁମୁତ୍ରିୟା ନଃ…” ବୋଲି କହି, ନାସାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଇଥିବା ଜଳରେ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରିବ।

Verse 50

द्विषद्वर्गं समुत्सार्य द्रुपदां शिरसि क्षिपेत् । ऋतं च सत्यमेतेन कृत्वा चैवाघमर्षणम् ॥ ५० ॥

ଦ୍ୱେଷୀ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଦୂରେ ହଟାଇ (ପାପଭାରକୁ) ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଋତ ଓ ସତ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ନିଶ୍ଚୟ ‘ଅଘମର୍ଷଣ’—ପାପକ୍ଷାଳନ—ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 51

अंतश्चरसि मंत्रेण सकृदेव पिबेदपः । ततः सूर्याय विधिवद्गन्धं पुष्पं जलांजलिम् ॥ ५१ ॥

‘ଅନ୍ତଶ୍ଚରସି’ ମନ୍ତ୍ର ଜପି ଏକଥର ଜଳ ପିଇବ। ପରେ ବିଧିମତେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଜଳାଞ୍ଜଳି (ଅର୍ଘ୍ୟ) ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 52

क्षिप्त्वोपतिष्ठेद्देवर्षे भास्करं स्वस्तिकांजलिम् । ऊर्द्धूबाहुरधोबाहुः क्रमात्कल्यादिके त्रिके ॥ ५२ ॥

ହେ ଦେବର୍ଷି! (ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜଳ) ଛିଟାଇ ପରେ ଭାସ୍କରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ୱସ୍ତିକାଞ୍ଜଳି କରି ଭକ୍ତିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବ। କୃତାଦି ତିନି ଯୁଗର କ୍ରମରେ—କେଉଁଠି ବାହୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, କେଉଁଠି ତଳକୁ ରଖି—ବିଧି ପାଳନ କରିବ।

Verse 53

उहुत्यं चित्रं तच्चक्षुरित्येतात्र्रितयं जपेत् । सौराञ्छैवान्वैष्णवांश्च मंत्रानन्यांश्च नारद ॥ ५३ ॥

“ଉହୁତ୍ୟଂ”, “ଚିତ୍ରଂ”, “ତଚ୍ଚକ୍ଷୁଃ” — ଏହି ତ୍ରୟକୁ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ହେ ନାରଦ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଜପ କରାଯାଉ।

Verse 54

तेजोऽसि गायत्र्यसीति प्रार्थयेत्सवितुर्महः । ततोऽङ्गानि त्रिरावर्त्य ध्यायेच्छक्तीस्तदात्मिकाः ॥ ५४ ॥

“ତୁମେ ତେଜ; ତୁମେ ଗାୟତ୍ରୀ” ଭାବେ ଜପ କରି ସବିତୃଙ୍କ ମହତ୍ ମହିମା-ତେଜକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ତିନିଥର ମନେ ଆବର୍ତ୍ତନ କରି, ସେହି ସ୍ୱରୂପୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 55

ब्रह्मणी चतुराननाक्षवलया कुम्भं करैः स्रुक्स्रवौ बिभ्राणा त्वरुणेंदुकांतिवदना ऋग्रूपिणी बालिका । हंसारोहणकेलिखण्खण्मणेर्बिंबार्चिता भूषिता गायत्री परिभाविता भवतु नः संपत्समृद्ध्यै सदा ॥ ५५ ॥

ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ତି ଭଗବତୀ ଗାୟତ୍ରୀ—ଚତୁରାନନଙ୍କ ନ୍ୟାୟ ଜପମାଳା-ବଳୟ ଧାରଣ କରି, କରଦ୍ୱୟେ କୁମ୍ଭ ଓ ସ୍ରୁକ୍-ସ୍ରବ ଧରି; ନବଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତି ସଦୃଶ ମୁଖମଣ୍ଡଳା, ଋଗ୍ବେଦ-ସ୍ୱରୂପିଣୀ ଯୁବତୀ; ହଂସବାହନ କ୍ରୀଡାର ଝଙ୍କାରିତ ମଣିଭୂଷଣରେ ବିଭୂଷିତ ଓ ବିମ୍ବସଦୃଶ ଅଳଙ୍କାରେ ଶୋଭିତ—ସେ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ନିତ୍ୟ ବିରାଜି, ଆମକୁ ସଦା ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 56

रुद्राणी नवयौवना त्रिनयना वैयाघ्रचर्मांबरा खट्वांगत्रिशिखाक्षसूत्रवलयाऽभीतिश्रियै चास्तु नः । विद्युद्दामजटाकलापविलसद्बालेंदुमौलिर्मुदा सावित्री वृषवाहना सिततनुर्ध्येया यजूरूपिणी ॥ ५६ ॥

ନବଯୌବନା, ତ୍ରିନୟନା, ବ୍ୟାଘ୍ରଚର୍ମାମ୍ବରା, ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ-ତ୍ରିଶୂଳ-ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଳା ଓ ବଳୟଧାରିଣୀ ରୁଦ୍ରାଣୀ ଆମକୁ ଅଭୟ-ଶ୍ରୀ ଦିଅନ୍ତୁ। ତାଙ୍କ ଜଟାକଲାପ ବିଦ୍ୟୁତ୍ମାଳା ପରି ଦୀପ୍ତ, ମୌଳିରେ ବାଳଚନ୍ଦ୍ର ଶୋଭିତ; ସେ ସାବିତ୍ରୀ, ବୃଷଭବାହନା, ଶ୍ୱେତତନୁ, ଧ୍ୟାନଯୋଗ୍ୟା, ଯଜୁର୍ବେଦ-ସ୍ୱରୂପିଣୀ।

Verse 57

ध्येया सा च सरस्वती भगवती पीतांबरालंकृता श्यामा श्यामतनुर्जरोपरिलसद्गात्रांचिता वैष्णवी । तार्क्ष्यस्था मणिनूपुरांगदलसद्ग्रैवेयभूषोज्ज्वला हस्तालंकृतशंखचक्रसुगदापद्मा श्रियै चास्तु नः ॥ ५७ ॥

ପୀତାମ୍ବରରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ୟାମତନୁ, ଅଙ୍ଗମାନେ ଜରାର ଦୀପ୍ତ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି, ବୈଷ୍ଣବୀ ସ୍ୱଭାବରେ ସ୍ଥିତ—ସେଇ ଭଗବତୀ ସରସ୍ୱତୀ ଧ୍ୟାନଯୋଗ୍ୟା। ଗରୁଡ଼ାସୀନା, ମଣିନୂପୁର ଓ ଅଙ୍ଗ-ଗ୍ରୀବାଭୂଷଣର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କାନ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତ; ହସ୍ତେ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧାରିଣୀ—ସେ ଆମ ପାଇଁ ଶ୍ରୀ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 58

एवं ध्यात्वा जपेत्तिष्ठन्प्रातर्मध्याह्नके तथा । सायंकाले समासीनो भक्त्या तद्गतमानसः ॥ ५८ ॥

ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି ପ୍ରାତଃକାଳେ ଦାଁଡି ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଜପ କରିବ। ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଆସନେ ବସି ଭକ୍ତିସହ ମନକୁ ସେହି ପ୍ରଭୁରେ ଲୀନ କରିବ।

Verse 59

सहस्रपरमां देवीं शतमध्यां दशावराम् । त्रिपदां प्रणवोपेतां भूर्भुवः स्वरुपक्रमाम् ॥ ५९ ॥

ମୁଁ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ—ଯିଏ ‘ସହସ୍ର’ରେ ପରମା, ‘ଶତ’ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟ, ‘ଦଶ’ ତାଙ୍କ ଅଧୋଭାଗ; ଯିଏ ତ୍ରିପଦା, ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ଭୂଃ-ଭୁବଃ-ସ୍ୱଃ କ୍ରମରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ।

Verse 60

षट्तारः संपुटो वापि व्रतिनश्च यतेर्जपः । गृहस्थस्य सतारः स्याज्जप्य एवंविधो मुने ॥ ६० ॥

ବ୍ରତଧାରୀ ସାଧକ ଓ ଯତିଙ୍କ ଜପ ଷଟ୍-ତାର ସମ୍ପୁଟ ସହିତ ହେବ; କିନ୍ତୁ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ସପ୍ତ-ତାର ହେବ। ହେ ମୁନେ, ଏହି ହେଉଛି ଜପର ବିଧି।

Verse 61

ततो जप्त्वा यथाशक्ति सवित्रे विनिवेद्य च । गायत्र्यै च सवित्रे च प्रक्षिपेदंजलिद्वयम् ॥ ६१ ॥

ତାପରେ ଯଥାଶକ୍ତି ଜପ କରି ତାହାକୁ ସବିତୃଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବ। ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ସବିତୃ—ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ—ଅଞ୍ଜଳିରେ ଦୁଇଥର ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 62

ततो विसृज्य तां विप्र उत्तरे इति मंत्रतः । ब्रह्मणेशेन हरिणानुज्ञाता गच्छ सादरम् ॥ ६२ ॥

ତାପରେ, ହେ ବିପ୍ର, ‘ଉତ୍ତରେ…’ ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ବିସର୍ଜନ କରି, ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ (ଶିବ) ଓ ହରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ଆଦରପୂର୍ବକ ଅନୁମତି ପାଇ, ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ପ୍ରସ୍ଥାନ କର।

Verse 63

दिग्भ्यो दिग्देवताभ्यश्च नमस्कृत्य कृतांजलिः । प्रातरादेः परं कर्म कुर्यादपि विधानतः ॥ ६३ ॥

ଦିଗମାନଙ୍କୁ ଓ ଦିଗ୍ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ନମସ୍କାର କରି, ପରେ ବିଧିଅନୁସାରେ ପ୍ରାତଃକାଳର ପରବର୍ତ୍ତୀ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 64

प्रातर्मध्यंदिने चैव गृहस्थः स्नानमाचरेत् । वानप्रस्थश्च देवर्षे स्नायात्त्रिषवणं यतिः ॥ ६४ ॥

ଗୃହସ୍ଥ ପ୍ରାତଃକାଳ ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ହେ ଦେବର୍ଷି, ବାନପ୍ରସ୍ଥ ମଧ୍ୟ; ଯତି ତ୍ରିଷବଣ—ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 65

आतुराणां तु रोगाद्यैः पांथानां च सकृन्मतम् । ब्रह्मयज्ञं ततः कुर्याद्दर्भपाणिर्मुनीश्वर ॥ ६५ ॥

ରୋଗ ଆଦିରେ ପୀଡିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ଓ ପଥିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ (ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ) ଏକଥର କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ତେଣୁ, ହେ ମୁନୀଶ୍ୱର, ହାତରେ ଦର୍ଭ ଧରି ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ କର।

Verse 66

दिवोदितानि कर्माणि प्रमादादकृतानि चेत् । शर्वर्याः प्रथमे यामे तानि कुर्याद्यथाक्रमम् ॥ ६६ ॥

ଦିନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରମାଦରେ ହୋଇନଥିଲେ, ରାତିର ପ୍ରଥମ ଯାମରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାକ୍ରମେ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 67

नोपास्ते यो द्विजः संध्यां धूर्तबुद्धिरनापदि । पाषंडः स हि विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः ॥ ६७ ॥

ଯେ ଦ୍ୱିଜ କୌଣସି ସତ୍ୟ ଆପଦ ନଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଧୂର୍ତ୍ତବୁଦ୍ଧିରେ ସନ୍ଧ୍ୟା-ଉପାସନା କରେନାହିଁ, ସେ ପାଷଣ୍ଡ ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣିବା ଉଚିତ; ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମାଚରଣରୁ ବହିଷ୍କୃତ।

Verse 68

यस्तु संध्यादिकर्माणि कूटयुक्तिविशारदः । परित्यजति तं विद्यान्महापातकिनां वरम् ॥ ६८ ॥

ଯେ କୁଟିଲ ଯୁକ୍ତିରେ ପାରଦର୍ଶୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟା-ଆଦି ନିତ୍ୟକର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରେ, ତାକୁ ମହାପାତକୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 69

ये द्विजा अभिभाषंते त्यक्तसंध्यादिकर्मणः । ते यांति नरकान्घोरान्यावच्चंद्रार्कतारकम् ॥ ६९ ॥

ଯେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟା-ଆଦି କର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି ମଧ୍ୟ ଅଧିକାରରେ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ-ତାରା ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘୋର ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 70

देवार्चनं ततः कुर्याद्वैश्वदेवं यथाविधि । तत्रात्यमतिथिं सम्यगन्नाद्यैश्च प्रपूजयेत् ॥ ७० ॥

ତାପରେ ଦେବାର୍ଚ୍ଚନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଯଥାବିଧି ବୈଶ୍ୱଦେବ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଅନ୍ନାଦି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ୟକ୍ ସତ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

Verse 71

वक्तव्या मधुरा वाणी तेष्वप्यभ्यागतेषु तु । जलान्नकंदमूलैर्वा गृहदानेन चार्चयेत् ॥ ७१ ॥

ମଧୁର ବାଣୀ କହିବା ଉଚିତ; ଅପେକ୍ଷା ନଥିବା ଭାବେ ଆସିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜଳ, ଅନ୍ନ, କନ୍ଦମୂଳ କିମ୍ବା ଘରେ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇ ଯଥାଶକ୍ତି ସତ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

Verse 72

अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रतिनिवर्तिते । स तस्मै दुष्कृतं दत्त्वा पुण्यमादाय गच्छति ॥ ७२ ॥

ଯାହାର ଘରୁ ଅତିଥି ଆଶାଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଫେରିଯାଏ, ସେ ଗୃହସ୍ଥକୁ ନିଜ ଦୁଷ୍କୃତ ଦେଇ ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ନେଇ ଚାଲିଯାଏ।

Verse 73

अज्ञातगोत्रनामानमन्यग्रामादुपागतम् । विपश्चितोऽतिथिं प्राहुर्विष्णुवत्तं प्रपूजयेत् ॥ ७३ ॥

ଅନ୍ୟ ଗ୍ରାମରୁ ଆସିଥିବା ଏବଂ ଯାହାର ଗୋତ୍ର-ନାମ ଅଜ୍ଞାତ, ତାହାକୁ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ‘ଅତିଥି’ କହନ୍ତି; ସେହି ଅତିଥିଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁସମ ଭାବି ପୂଜା-ସତ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

Verse 74

स्वग्रामवासिनं त्वेकं श्रोत्रियं विष्णुतत्परम् । अन्नाद्यैः प्रत्यहं विप्रपितॄनुद्दिश्य तर्पयेत् ॥ ७४ ॥

ନିଜ ଗ୍ରାମରେ ବସୁଥିବା ବେଦଜ୍ଞ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ଓ ବିଷ୍ଣୁପରାୟଣ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ, ପ୍ରତିଦିନ ଅନ୍ନାଦି ଦେଇ ତର୍ପଣ କରି ତୃପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 75

पंचयज्ञपरित्यागी ब्रह्माहेत्युच्यते बुधैः । कुर्यादहरहस्तस्मात्पंचयज्ञान्प्रयन्ततः ॥ ७५ ॥

ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ‘ବ୍ରହ୍ମହନ୍ତା’ କହନ୍ତି; ତେଣୁ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 76

देवयज्ञो भूतयज्ञः पितृयज्ञस्तथैव च । नृपज्ञो ब्रह्मयज्ञश्च पंचयज्ञान्प्रचक्षते ॥ ७६ ॥

ଦେବଯଜ୍ଞ, ଭୂତଯଜ୍ଞ, ପିତୃଯଜ୍ଞ, ନୃପଯଜ୍ଞ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ—ଏହି ପାଞ୍ଚଟିକୁ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 77

भृत्यमित्रादिसंयुक्तः स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः । द्विजानां भोज्यमश्रीयात्पात्रं नैव परित्यजेत् ॥ ७७ ॥

ଭୃତ୍ୟ, ମିତ୍ର ଆଦିଙ୍କ ସହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାକ୍‌ସଂଯମ ରଖି ସ୍ୱୟଂ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ନିଜ ପାତ୍ରକୁ କେବେ ଅବମାନରେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 78

संस्थाप्य स्वासमे पादौ वस्त्रार्द्धं परिधाय च । मुखेन वमितं भुक्त्वा सुरापीत्युच्यते बुधैः ॥ ७८ ॥

ନିଜ ମୁହଁ ଉପରେ ନିଜ ପାଦ ରଖି ଏବଂ ଅର୍ଧବସ୍ତ୍ର ମାତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମୁହଁରୁ ବାନ୍ତି ହୋଇଥିବା ଜିନିଷ ଯେ ଖାଏ—ବୁଦ୍ଧିମାନେ ତାହାକୁ ସୁରାପାନ ସମାନ କହନ୍ତି।

Verse 79

खादितार्द्धं पुनः खादेन्मोदकांश्च फलानि च । प्रत्यक्षं लवणं चैव गोमांसशीति गद्यते ॥ ७९ ॥

ଅର୍ଧ ଖାଇଥିବାକୁ ପୁଣି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନିୟମବିରୁଦ୍ଧ ଭାବେ ମୋଦକ ଓ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଲୁଣକୁ ସିଧା (ଏକା) ନେବା ନିନ୍ଦିତ—ଏହାକୁ ‘ଗୋମାଂସ ଭକ୍ଷଣ ସମ’ କୁହାଯାଏ।

Verse 80

अपोशाने वाचमने अद्यद्रव्येषु च द्विजः । शब्द न कारयेद्विप्रस्तं कुर्वन्नारकी भवेत् ॥ ८० ॥

ଆପୋଶନ, ବାଚମନ ଏବଂ ଅଶୁଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ସମୟରେ ଦ୍ୱିଜ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେ ଏହା କରେ ସେ ନରକଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 81

पथ्यमन्नं प्रभुञ्जीत वाग्यतोऽन्नमसुत्सयनम् । अमृतोपस्तरणमसि अपोशानं भुजेः पुरः ॥ ८१ ॥

ବାକ୍ ସଂଯମ ରଖି, ଅନ୍ନକୁ ନିନ୍ଦା ନ କରି, କେବଳ ପଥ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଭୋଜନ ପୂର୍ବରୁ ‘ଅମୃତୋପସ୍ତରଣମସି’ କହି ଆପୋଶନ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 82

अमृतापिधानमसि भोज्यान्तेऽपः सकृत्पिबेत् । प्राणाद्या आहुतीर्दत्त्वाचम्य भोजनमाचरेत् ॥ ८२ ॥

ଭୋଜନ ଶେଷରେ ‘ଅମୃତାପିଧାନମସି’ କହି ଏକଥର ଜଳ ପିବା ଉଚିତ୍। ପରେ ପ୍ରାଣ ଆଦି ଆହୁତି ଦେଇ, ଆଚମନ କରି, ଭୋଜନବିଧି ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 83

ततश्चाचम्य विप्रेंद्र शास्त्रचिंतापरो भवेत् । रात्रावपि यथाशक्ति शयनासनभोजनैः ॥ ८३ ॥

ତତଃ ଆଚମନ କରି, ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ଶାସ୍ତ୍ରଚିନ୍ତାରେ ପରାୟଣ ହେଉ। ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ଯଥାଶକ୍ତି ଶୟନ, ଆସନସୁଖ ଓ ଭୋଜନରେ ସଂଯମ ରଖ।

Verse 84

एवं गृही सदाचारं कुर्यात्प्रतिदिनं मुने । यदाऽचारपरित्यागी प्रायश्चित्ती तदा भवेत् ॥ ८४ ॥

ହେ ମୁନେ, ଗୃହୀ ଏଭଳି ପ୍ରତିଦିନ ସଦାଚାର ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ଆଚାର ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବାକୁ ପଡ଼େ।

Verse 85

दूषितां स्वतनुं दृष्ट्वा पालिताद्यैश्च सत्तम । पुत्रेषु भार्यां निःक्षिप्य वनं गच्छेत्सहैव वा ॥ ८५ ॥

ହେ ସତ୍ତମ, ନିଜ ଦେହ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ପରିଚାରକ ଆଦିଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ଚାଲୁଛି ବୋଲି ଦେଖିଲେ, ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ହାତରେ ନିକ୍ଷେପ କରି ବନକୁ ଯାଉ—ଏକା କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ସହ।

Verse 86

भवेत्रिषवणस्नायी नखश्मश्रुजटाधरः । अधः शायी ब्रह्मचारी पञ्चयज्ञपरायणः ॥ ८६ ॥

ସେ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସ୍ନାନ କରୁ, ନଖ-କେଶ ଓ ଦାଢ଼ି କାଟିବା ଛାଡ଼ି ଜଟା ଧାରଣ କରୁ। ଭୂମିରେ ଶୟନ କରୁ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହୋଇ ରହୁ, ଏବଂ ପଞ୍ଚମହାଯଜ୍ଞରେ ପରାୟଣ ହେଉ।

Verse 87

फलमूलाशनो नित्यं स्वाध्यायनिरतास्तथा । दयावान्सर्वभूतेषु नारायणपरायणः ॥ ८७ ॥

ସେ ନିତ୍ୟ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଭୋଜନ କରୁ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ନିରତ ରହୁ, ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାବାନ୍ ହେଉ, ଏବଂ ନାରାୟଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାୟଣ ହେଉ।

Verse 88

वर्जयेद्ग्रामजातानि पुष्पाणि च फलानि च । अष्टौ ग्रासांश्च भुञ्जीत न कुर्याद्रात्रिभोजनम् ॥ ८८ ॥

ଗ୍ରାମରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅନ୍ନ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳକୁ ବର୍ଜନ କରିବ। କେବଳ ଆଠ ଗ୍ରାସ ଭୋଜନ କରି, ରାତିରେ ଭୋଜନ କରିବ ନାହିଁ।

Verse 89

अत्यन्तं वर्जयेत्तैलं वानप्रस्थसमाश्रमी । व्यवायं वर्जयेच्चैव निद्रालस्ये तथैव च ॥ ८९ ॥

ବାନପ୍ରସ୍ଥ ଆଶ୍ରମୀ ତେଲକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଜନ କରିବ। ମୈଥୁନ, ଅତିନିଦ୍ରା ଓ ଆଳସ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବ।

Verse 90

शंखचक्रगदापाणिं नित्यं नारायणं स्मरेत् । वानप्रस्थः प्रकुर्वीत तपश्चांद्रायणादिकम् ॥ ९० ॥

ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରିବ। ବାନପ୍ରସ୍ଥ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣାଦି ତପସ୍ୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବ।

Verse 91

सहेत शीततापादिवह्निं परिचरेत्सदा । यदा मनसि वैराग्यं जातं सर्वेषु वस्तुषु ॥ ९१ ॥

ଶୀତ, ତାପ ଆଦିକୁ ସହିବ ଏବଂ ଅଗ୍ନିସେବାରେ ସଦା ନିୟମିତ ରହିବ। ଯେତେବେଳେ ମନରେ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ପ୍ରତି ବୈରାଗ୍ୟ ଜନ୍ମେ।

Verse 92

तदैव संन्यसेद्विप्र पतितस्त्वन्यथा भवेत् । वेदांताभ्यासनिरतः शांतो दांतो जितेंद्रियः ॥ ९२ ॥

ହେ ବିପ୍ର! ସେତେବେଳେ ତୁରନ୍ତ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିବ; ନହେଲେ ପତିତ ହେବ। ବେଦାନ୍ତାଭ୍ୟାସରେ ନିରତ, ଶାନ୍ତ, ଦାନ୍ତ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ରହିବ।

Verse 93

निर्द्वेद्वो निरहंकारो निर्ममः सर्वदा भवेत् । शमादिगुणसंयुक्तः कामक्रोधविवर्जितः ॥ ९३ ॥

ମନୁଷ୍ୟ ସଦା ଦ୍ୱେଷହୀନ, ଅହଂକାରହୀନ ଓ ମମତାହୀନ ହେଉ; ଶମ ଆଦି ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ କାମ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁ।

Verse 94

नग्नो वा जीर्णकौपीनौ भवेन्मुंडो यतिर्द्विजः । समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः ॥ ९४ ॥

ନଗ୍ନ ହେଉ କି ଜୀର୍ଣ୍ଣ କୌପୀନ ପିନ୍ଧୁ, ମୁଣ୍ଡିତ ଶିରୋଧାରୀ ଦ୍ୱିଜ ଯତି ଭିକ୍ଷୁଭାବେ ଦୃଢ଼ ରହୁ; ଶତ୍ରୁ-ମିତ୍ର ଓ ମାନ-ଅପମାନରେ ସମଭାବ ରଖୁ।

Verse 95

एकरात्रं वसेद्ग्रामे त्रिरात्रं नगरे तथा । भैक्षेण वर्त्तयेन्नित्यं नैकान्नादीभवेद्यतिः ॥ ९५ ॥

ଯତି ଗ୍ରାମରେ ଗୋଟିଏ ରାତି ଓ ନଗରରେ ତିନି ରାତି ମାତ୍ର ରହୁ। ସେ ନିତ୍ୟ ଭିକ୍ଷାରେ ଜୀବନ ଚାଲାଉ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ନିଶ୍ଚିତ ଘରର ଅନ୍ନଭୋଜୀ ନ ହେଉ।

Verse 96

अनिंदितद्विजगृहे व्यंगारे भुक्तिवर्जिते । विवादरहिते चैव भिक्षार्थं पर्यटेद्यतिः ॥ ९६ ॥

ଯତି ଭିକ୍ଷାର୍ଥେ କେବଳ ଅନିନ୍ଦ୍ୟ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ଘରକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କରୁ; ଯେଉଁଠାରେ ଚୁଲି ଜ୍ୱଳିତ, ଭୋଜନ ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ନାହିଁ, ଏବଂ ବିବାଦ ନାହିଁ।

Verse 97

भवेत्रिषवणस्नायी नारायणपरायणः । जपेच्च प्रणवं नित्यं जितात्मा विजितेंद्रियः ॥ ९७ ॥

ସେ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟା ସ୍ନାନକାରୀ ହୋଇ ନାରାୟଣପରାୟଣ ରହୁ। ଜିତାତ୍ମା ଓ ବିଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ହୋଇ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଣବ ‘ଓଁ’ ଜପ କରୁ।

Verse 98

एकान्नादी भवेद्यस्तु कदाचिल्लंपटो यतिः । न तस्य निष्कृतिर्द्दष्टा प्रायश्चित्तायुतैरपि ॥ ९८ ॥

ଯଦି କେହି ଯତି ଏକବାର ଭୋଜନକାରୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ କେବେ କାମଲମ୍ପଟ ଓ ଦୁରାଚାରୀ ହୁଏ, ତାହା ପାଇଁ ଅଯୁତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଲେ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍କୃତି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 99

लोभाद्यदि यतिर्विप्र तनुपोषपरो भवेत् । स चंडालसमो ज्ञेयो वर्णाश्रमविगर्हितः ॥ ९९ ॥

ହେ ବିପ୍ର! ଲୋଭବଶେ ଯଦି ଯତି କେବଳ ଦେହପୋଷଣ ଓ ଭୋଗରେ ଲଗ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ସେ ଚାଣ୍ଡାଳ ସମାନ—ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମଧର୍ମରେ ନିନ୍ଦିତ ବୋଲି ଜାଣ।

Verse 100

आत्मानां चिंतयेद्द्रेवं नारायणमनामयम् । निर्द्वंद्रं निर्ममंशांतं मायातीतममत्सरम् ॥ १०० ॥

ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କୁ ନିଜ ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଚିନ୍ତନ କର—ସେ ନିରାମୟ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ, ନିର୍ମମ, ଶାନ୍ତ, ମାୟାତୀତ ଓ ମତ୍ସରହୀନ।

Verse 101

अव्ययं परिपूर्णं च सदानन्दैकविग्रहम् । ज्ञानस्वरुपममलं परं ज्योतिः सनातनम् ॥ १०१ ॥

ସେ ଅବ୍ୟୟ ଓ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଦେହ ସଦା ଏକରସ ଆନନ୍ଦମୟ। ସେ ଅମଳ, ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ, ପରମ ଜ୍ୟୋତି ଓ ସନାତନ।

Verse 102

अविकारमनाद्यंतं जगच्चैतन्यकारणम् । निर्गुणं परमं ध्यायेदात्मानं परतः परम् ॥ १०२ ॥

ପରାତ୍ପର ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର—ସେ ଅବିକାର, ଅନାଦି-ଅନନ୍ତ, ଜଗତର ଚେତନାର କାରଣ, ନିର୍ଗୁଣ ଓ ପରମ।

Verse 103

पठेदुपनिषद्वाक्यं वेदांतार्थांश्च चिंतयेत् । सहस्त्रशीर्षं देवं च सदा ध्यायेज्जितेंद्रियः ॥ १०३ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ହୋଇ ଉପନିଷଦ୍‌ବାକ୍ୟ ପଢ଼ୁ, ବେଦାନ୍ତର ଅର୍ଥ ଚିନ୍ତନ କରୁ, ଏବଂ ସହସ୍ରଶୀର୍ଷ ଭଗବାନ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସଦା ଧ୍ୟାନ କରୁ।

Verse 104

एवं ध्यानपरो यस्तु यतिर्विगतमत्सरः । स याति परमानंदं परं ज्योतिः सनातनम् ॥ १०४ ॥

ଏହିପରି ଧ୍ୟାନନିଷ୍ଠ ଓ ମତ୍ସରରହିତ ଯତି ପରମାନନ୍ଦ—ସନାତନ ପରମ ଜ୍ୟୋତି—କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 105

इत्येवमाश्रमाचारान्यः करोति द्विजः क्रमात् । स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचयति ॥ १०५ ॥

ଏହିପରି ଯେ ଦ୍ୱିଜ କ୍ରମକ୍ରମେ ଆଶ୍ରମାଚାର ପାଳନ କରେ, ସେ ପରମ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ; ସେଠାକୁ ଗଲେ ଶୋକ ନଥାଏ।

Verse 106

वर्णाश्रमाचाररताः सर्वपापविवर्जिताः । नारायणपरा यांति तद्विष्णः परमं पदम् ॥ १०६ ॥

ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମାଚାରରେ ରତ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ବିମୁକ୍ତ ଏବଂ ନାରାୟଣପରାୟଣ ଲୋକେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେହି ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।