Adhyaya 36

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः सूत उवाच इदनमन्यते परं स्थानं गुह्याद् गुह्यतमं महत् / महादेवस्य देवस्य महालयमिति श्रुतम्

ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୂର୍ମପୁରାଣର ଷଟ୍ସାହସ୍ତ୍ରୀ ସଂହିତାର ଉପରିବିଭାଗରେ ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ। ସୂତ କହିଲେ—ଏହାକୁ ପରମ ସ୍ଥାନ ବୋଲି ମନାଯାଏ, ଗୁହ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ଅତିଗୁହ୍ୟ ଓ ମହାନ; ପରମ୍ପରାନୁସାରେ ଏହା ଦେବ ମହାଦେବଙ୍କ ‘ମହାଲୟ’ ବୋଲି ଶ୍ରୁତ।

Verse 2

तत्र देवादिदेवेन रुद्रेण त्रिपुरारिणा / शिलातले पदं न्यस्तं नास्तिकानां निदर्शनम्

ସେଠାରେ ଦେବାଦିଦେବ ତ୍ରିପୁରାରି ରୁଦ୍ର ଶିଳାତଳରେ ନିଜ ପଦଚିହ୍ନ ସ୍ଥାପନ କଲେ—ନାସ୍ତିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିଦର୍ଶନ ଭାବେ।

Verse 3

तत्र पुशुपताः शान्ता भस्मोद्धूलितविग्रहाः / उपासते महादेवं वेदाध्ययनतत्पराः

ସେଠାରେ ଶାନ୍ତ ପାଶୁପତ ଭକ୍ତମାନେ—ପବିତ୍ର ଭସ୍ମରେ ଧୂଳିଧୂସର ଦେହଧାରୀ—ବେଦାଧ୍ୟୟନରେ ତତ୍ପର ହୋଇ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି।

Verse 4

स्नात्वा तत्र पदं शार्वं दृष्ट्वा भक्तिपुरः सरम् / नमस्कृत्वाथ शिरसा रुद्रसामीप्यमाप्नुयात्

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶାର୍ବଙ୍କ ପବିତ୍ର ପଦଚିହ୍ନ ଓ ଭକ୍ତିପୁର ସମ୍ମୁଖସ୍ଥ ସରୋବରକୁ ଦେଖି, ଶିର ନମାଇ ନମସ୍କାର କଲେ ରୁଦ୍ରସାମୀପ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 5

अन्यच्च देवदेवस्य स्थानं शंभोर्महात्मनः / केदारमिति विख्यातं सिद्धानामालयं शुभम्

ଆଉ ଏକଥା—ଦେବଦେବ ମହାତ୍ମା ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି; ତାହା ‘କେଦାର’ ନାମେ ବିଖ୍ୟାତ, ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଶୁଭ ଆଲୟ।

Verse 6

तत्र स्नात्वा महादेवमभ्यर्च्य वृषकेतनम् / पीत्वा चैवोदकं शुद्धं गाणपत्यमवाप्नुयात्

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ବୃଷକେତନ (ବୃଷଧ୍ୱଜ) ମହାଦେବଙ୍କୁ ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ଚନା କରି, ସେଇ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ପାନ କଲେ ଗାଣପତ୍ୟ ପଦ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 7

श्राद्धदानादिकं कृत्वा ह्यक्ष्यं लभते फलम् / द्विजातिप्रवरैर्जुष्टं योगिभिर्यतमानसैः

ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଦାନ ଆଦି କର୍ମ କରି ମନୁଷ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ପାଏ। ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଓ ସଂଯତମନ ଯୋଗୀଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ପୁଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ।

Verse 8

तीर्थं प्लक्षावतरणं सर्वपापविनाशनम् / तत्राभ्यर्च्य श्रीनिवासं विष्णुलोके महीयते

ପ୍ଲକ୍ଷାବତରଣ ନାମକ ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ସେଠାରେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 9

अन्यं मगधराजस्य तीर्थं स्वर्गगतिप्रदम् / अक्षयं विन्दति स्वर्गं तत्र गत्वा द्विजोत्तमः

ମଗଧରାଜଙ୍କ ଦେଶରେ ଆଉ ଏକ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗଗତି ପ୍ରଦାନ କରେ। ସେଠାକୁ ଯାଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ।

Verse 10

तीर्थं कनखलं पुण्यं महापातकनाशनम् / यत्र देवेन रुद्रेण यज्ञो दक्षस्य नाशितः

କନଖଲ ତୀର୍ଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ମହାପାତକନାଶକ; ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ ରୁଦ୍ର ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ।

Verse 11

तत्र गङ्गामुपस्पृश्य शुचिर्भावसमन्वितः / मुच्यते सर्वपापैस्तु ब्रह्मलोकं लभेन्मृतः

ସେଠାରେ ଗଙ୍ଗାଜଳକୁ ଉପସ୍ପୃଶ୍ୟ (ଆଚମନ-ସ୍ପର୍ଶ) କରି ମନୁଷ୍ୟ ଶୁଚି ଓ ପବିତ୍ର ଭାବସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପାଏ।

Verse 12

महातीर्थमिति ख्यातं पुण्यं नारायणप्रियम् / तत्राभ्यर्च्य हृषीकेशं श्वेतद्वीपं निगच्छति

ଏହି ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥ ‘ମହାତୀର୍ଥ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ। ସେଠାରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 13

अन्यच्च तीर्थप्रवरं नाम्ना श्रीपर्वतं शुभम् / तत्र प्राणान् परित्यज्य रुद्रस्य दयितो भवेत्

ଆଉ ଏକ ଶୁଭ ତୀର୍ଥଶ୍ରେଷ୍ଠ ‘ଶ୍ରୀପର୍ବତ’ ନାମରେ ଅଛି। ସେଠାରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ ରୁଦ୍ର (ଶିବ)ଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଏ।

Verse 14

तत्र सन्निहितो रुद्रो देव्या सह महेश्वरः / स्नानपिण्डादिकं तत्र कृतमक्षय्यमुत्तमम्

ସେଠାରେ ଦେବୀ ସହିତ ରୁଦ୍ର—ମହେଶ୍ୱର—ସାକ୍ଷାତ୍ ସନ୍ନିହିତ। ତେଣୁ ସେଠାରେ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ନାନ, ପିଣ୍ଡଦାନ ଆଦି ସବୁ ଉତ୍ତମ ଓ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 15

गोदावरी नदी पुण्या सर्वपापविनाशनी / तत्र स्नात्वा पितॄन् देवांस्तर्पयित्वा यथाविधि / सर्वपापविसुद्धात्मा गोसहस्रफलं लभेत्

ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ପୁଣ୍ୟମୟ, ସର୍ବପାପବିନାଶିନୀ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ବିଧିମତେ ପିତୃ ଓ ଦେବମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କଲେ, ସର୍ବପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସହସ୍ର ଗୋଦାନର ଫଳ ପାଏ।

Verse 16

पवित्रसलिला पुण्या कावेरी विपुला नदी / तस्यां स्नात्वोदकं कृत्वा मुच्यते सर्वपातकैः / त्रिरात्रोपोषितेनाथ एकरात्रोषितेन वा

କାବେରୀ ଏକ ବିଶାଳ ନଦୀ; ତାହାର ଜଳ ପବିତ୍ର ଓ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ। ସେଥିରେ ସ୍ନାନ କରି ଉଦକକ୍ରିୟା (ଜଳାର୍ପଣ) କଲେ ସର୍ବ ପାତକରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ରାତି ମାତ୍ର ବ୍ରତନିବାସ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 17

द्विजातीनां तु कथितं तीर्थानामिह सेवनम् / यस्य वाङ्मनसो शुद्धे हस्तपादौ च संस्थितौ / अलोलुपो ब्रह्मचारो तीर्थानां फलमाप्नुयात्

ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ତୀର୍ଥସେବନର ବିଧି କହାଯାଇଛି। ଯାହାର ବାଣୀ ଓ ମନ ଶୁଦ୍ଧ, ହାତପାଦ ସଂଯତ, ଲୋଭରହିତ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ—ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତୀର୍ଥସେବନର ଫଳ ପାଏ।

Verse 18

स्वामितीर्थं महातीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् / तत्र सन्निहितो नित्यं स्कन्दो ऽमरनमस्कृतः

ସ୍ୱାମିତୀର୍ଥ ନାମକ ମହାତୀର୍ଥ ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠାରେ ଅମରମାନେ ନିତ୍ୟ ନମସ୍କାର କରୁଥିବା ସ୍କନ୍ଦ ସଦା ସନ୍ନିହିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 19

स्नात्वा कुमारधारायां कृत्वा देवादितर्पणम् / आराध्य षण्मुखं देवं स्कन्देन सह मोदते

କୁମାରଧାରାରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବାଦିଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରି, ଯେ ଷଣ୍ମୁଖ ଦେବଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆରାଧନା କରେ, ସେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।

Verse 20

नदी त्रैलोक्यविख्याता ताम्रपर्णोति नामतः / तत्र स्नात्वा पितॄन् भक्त्या तर्पयित्वा यथाविधि / पापकर्तॄनपि पितॄस्तारयेन्नात्र संशयः

ତାମ୍ରପର୍ଣୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ନଦୀ ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ବିଧିଅନୁସାରେ ଭକ୍ତିରେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କଲେ, ପାପକର୍ତ୍ତା ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ତରିଯାନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 21

चन्द्रतीर्थमिति ख्यातं कावेर्याः प्रभवे ऽक्षयम् / तीर्थं तत्र भवेद् वस्तुं मृतानां स्वर्गतिर्ध्रुवा

କାବେରୀର ଉତ୍ସସ୍ଥାନରେ ଚନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥ ନାମକ ଅକ୍ଷୟ ତୀର୍ଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଯେ ସେଠାରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରେ, ତାହାର ସ୍ୱର୍ଗଗତି ଧ୍ରୁବ।

Verse 22

विन्ध्यपादे प्रपश्यन्ति देवदेवं सदाशिवम् / भक्त्या ये ते न पश्यन्ति यमस्य सदनं द्विजाः

ବିନ୍ଧ୍ୟପାଦରେ ଦେବଦେବ ସଦାଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହୁଏ। ଯେମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେମାନେ ଯମର ଧାମ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 23

देविकायां वृषो नाम तीर्थं सिद्धनिषेवितम् / तत्र स्नात्वोदकं दत्वा योगसिद्धिं च विन्दति

ଦେବିକା ନଦୀରେ ‘ବୃଷ’ ନାମକ ସିଦ୍ଧମାନେ ସେବିତ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଉଦକଦାନ ଦେଲେ ଯୋଗସିଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ମିଳେ।

Verse 24

दशाश्वमेधिकं तीर्थं सर्वपापविनाशनम् / दशानामश्वमेधानां तत्राप्नोति फलं नरः

‘ଦଶାଶ୍ୱମେଧିକ’ ନାମକ ଏହି ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ସେଠାକୁ ଯାଇଥିବା ନର ପାଏ ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମ ଫଳ।

Verse 25

पुण्डरीकं महातीर्थं ब्राह्मणैरुपसेवितम् / तत्राभिगम्य युक्तात्मा पौण्डरीकफलं लभेत्

ପୁଣ୍ଡରୀକ ଏକ ମହାତୀର୍ଥ, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି। ସଂଯତ ମନେ ସେଠାକୁ ଯାଇଲେ ‘ପୌଣ୍ଡରୀକ’ ନାମକ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳେ।

Verse 26

तीर्थेभ्यः परमं तीर्थं ब्रह्मतीर्थमिति श्रुतम् / ब्रह्माणमर्चयित्वा तु ब्रह्मलोके महीयते

ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ତୀର୍ଥ ‘ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥ’ ବୋଲି ଶ୍ରୁତ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ମହିମାସହିତ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 27

सरस्वत्या विनशनं प्लक्षप्रस्त्रवणं शुभम् / व्यासतीर्थं परं तीर्थं मैनाकं च नगोत्तमम् / यमुनाप्रभवं चैव सर्वपापविशोधनम्

ସରସ୍ୱତୀର ବିଲୟ-ସ୍ଥାନ, ପ୍ଲକ୍ଷର ଶୁଭ ପ୍ରସ୍ରବଣ, ବ୍ୟାସତୀର୍ଥ—ପରମ ତୀର୍ଥ—ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୈନାକ, ଏବଂ ଯମୁନାର ଉଦ୍ଭବ-ଭୂମି—ଏ ସମସ୍ତେ ସର୍ବପାପ ବିଶୋଧକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ।

Verse 28

पितॄणां दुहिता देवी गन्धकालीति विश्रुता / तस्यां स्नात्वा दिवं याति मृतो जातिस्मरो भवेत्

ପିତୃମାନଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ସେ ଦେବୀ ‘ଗନ୍ଧକାଳୀ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗଲାଭ ହୁଏ; ମୃତ ମଧ୍ୟ (ତାଙ୍କ କୃପାରେ) ପୂର୍ବଜନ୍ମସ୍ମରଣୀ ହୋଇପାରେ।

Verse 29

कुबेरतुङ्गं पापघ्नं सिद्धचारणसेवितम् / प्राणांस्तत्र परित्यज्य कुबेरानुचरो भवेत्

କୁବେରତୁଙ୍ଗ ପାପନାଶକ ତୀର୍ଥ; ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ସେବା କରନ୍ତି। ଯେ ସେଠାରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ କୁବେରଙ୍କ ଅନୁଚର ହୁଏ।

Verse 30

उमातुङ्गमिति ख्यातं यत्र सा रुद्रवल्लभा / तत्राभ्यर्च्य महादेवीं कोसहस्रफलं लभेत्

ସେ ସ୍ଥାନ ‘ଉମାତୁଙ୍ଗ’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଦ୍ରପ୍ରିୟା ଉମା ବିରାଜନ୍ତି। ସେଠାରେ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ଲକ୍ଷଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 31

भृगुतुङ्गे तपस्तप्तं श्राद्धं दानं तथा कृतम् / कुलान्युभयतः सप्त पुनातीति श्रुतिर्मम

ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗରେ ତପସ୍ୟା କରାଯାଏ; ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଦାନ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ମୋର ଏହି ଶ୍ରୁତି—ଏପରି କର୍ମ ପିତୃପକ୍ଷ ଓ ମାତୃପକ୍ଷ ଉଭୟଦିଗରେ ସାତ ପୁରୁଷକୁ ପବିତ୍ର କରେ।

Verse 32

काश्यपस्य महातीर्थं कालसर्पिरिति श्रुतम् / तत्र श्राद्धानि देयानि नित्यं पापक्षयेच्छया

କାଶ୍ୟପଙ୍କ ମହାତୀର୍ଥ ପରମ୍ପରାରେ ‘କାଳସର୍ପି’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠାରେ ପାପକ୍ଷୟ ଇଚ୍ଛାରେ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 33

दशार्णायां तथा दानं श्राद्धं होमस्तथा जपः / अक्षयं चाव्ययं चैव कृतं भवति सर्वदा

ଏହିପରି ଦଶାର୍ଣା ଦେଶରେ କରାଯାଇଥିବା ଦାନ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ହୋମ ଓ ଜପ—ଯାହା କିଛି କରାଯାଉ—ତାହାର ଫଳ ସଦା ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବ୍ୟୟ ହୁଏ।

Verse 34

तीर्थं द्विजातिभिर्जुष्टं नाम्ना वै कुरुजाङ्गलम् / दत्त्वा तु दानं विधिवद् ब्रह्मलोके महीयते

ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେବିତ ‘କୁରୁଜାଙ୍ଗଲ’ ନାମକ ଏକ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ସେଠାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଦାନ ଦେଲେ ଦାତା ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 35

वैतरण्यां महातीर्थे स्वर्णवेद्यां तथैव च / धर्मपृष्ठे च सरसि ब्रह्मणः परमे शुभे

ବୈତରଣୀର ମହାତୀର୍ଥରେ, ତଥା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣବେଦୀରେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପରମ ଶୁଭ ‘ଧର୍ମପୃଷ୍ଠ’ ନାମକ ସରୋବରରେ—(ସ୍ନାନ-ପୂଜାରେ ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳେ)।

Verse 36

भरतस्याश्रमे पुण्ये पुण्ये श्राद्धवटे शुभे / महाह्रदे च कौशिक्यां दत्तं भवति चाक्षयम्

ପୁଣ୍ୟ ଭରତାଶ୍ରମରେ, ଶୁଭ ‘ଶ୍ରାଦ୍ଧବଟ’ ଠାରେ, ଏବଂ କୌଶିକୀ ନଦୀର ମହାହ୍ରଦରେ ଯାହା କିଛି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 37

मुञ्जपृष्ठे पदं न्यस्तं महादेवेन धीमता / हिताय सर्वभूतानां नास्तिकानां निदर्शनम्

ମୁଞ୍ଜ-ଘାସର ପୃଷ୍ଠରେ ଧୀମାନ ମହାଦେବ ନିଜ ପଦଚିହ୍ନ ସ୍ଥାପନ କଲେ—ଏହା ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ଶୁଭଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ନାସ୍ତିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିଦର୍ଶନ।

Verse 38

अल्पेनापि तु कालेन नरो धर्मपरायणः / पाप्मानमुत्सृजत्याशु जीर्णां त्वचमिवोरगः

ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମପରାୟଣ ନର ପାପକୁ ଶୀଘ୍ର ତ୍ୟାଗ କରେ—ଯେପରି ସର୍ପ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଚର୍ମ ଛାଡ଼େ।

Verse 39

नाम्ना कनकनन्देति तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् / उदीच्यां मुञ्जपृष्ठस्य ब्रह्मर्षिगणसेवितम्

କନକନନ୍ଦା ନାମରେ ଏକ ତୀର୍ଥ ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହା ମୁଞ୍ଜପୃଷ୍ଠର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।

Verse 40

तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति सशरीरा द्विजातयः / दत्तं चापि सदा श्राद्धमक्षयं समुदाहृतम् / ऋणैस्त्रिभिर्नरः स्नात्वा मुच्यते क्षीणकल्मषः

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ଦେହସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେଠାରେ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସଦା ଅକ୍ଷୟ ଫଳଦାୟକ ବୋଲି ଘୋଷିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ନର ପାପକ୍ଷୟ ପାଇ ଦେବ-ଋଷି-ପିତୃ ଏଇ ତିନି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 41

मानसे सरसि स्नात्वा शक्रस्यार्धासनं लभेत् / उत्तरं मानसं गत्वा सिद्धिं प्राप्नोत्यनुत्तमाम्

ମାନସ ସରସୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଅର୍ଧାସନ ସମ ପଦ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଉତ୍ତର ମାନସକୁ ଯାଇଲେ ଅନୁତ୍ତମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 42

तस्मान्निर्वर्तयेच्छ्राद्धं यथाशक्ति यथाबलम् / कामान् सलभते दिव्यान् मोक्षोपायं च विन्दति

ଏହେତୁ ଯଥାଶକ୍ତି ଯଥାବଳ ଵିଧିପୂର୍ବକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ତାହାଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ କାମନା ସିଦ୍ଧି ହୁଏ ଏବଂ ମୋକ୍ଷର ଉପାୟ ମଧ୍ୟ ମିଳେ।

Verse 43

पर्वतो हिमवान्नाम नानाधातुविभूषितः / योजनानां सहस्राणि सो ऽशीतिस्त्वायतो गिरिः / सिद्धचारणसंकीर्णो देवर्षिगणसेवितः

ହିମବାନ୍ ନାମରେ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ନାନା ପ୍ରକାର ଧାତୁ-ଖନିଜରେ ଶୋଭିତ। ସେ ଗିରି ଅଶୀ ହଜାର ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ; ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଭିଡ଼ କରନ୍ତି, ଦେବର୍ଷିଗଣ ସେବା କରନ୍ତି।

Verse 44

तत्र पुष्करिणी रम्या सुषुम्ना नाम नामतः / तत्र गत्वा द्विजो विद्वान् ब्रह्महत्यां विमुञ्चति

ସେଠାରେ ‘ସୁଷୁମ୍ନା’ ନାମରେ ଏକ ରମ୍ୟ ପୁଷ୍କରିଣୀ (ପବିତ୍ର ସରୋବର) ଅଛି। ସେଠାକୁ ଯାଇ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଦ୍ୱିଜ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 45

श्राद्धं भवति चाक्षय्यं तत्र दत्तं महोदयम् / तारयेच्च पितॄन् सम्यग् दश पूर्वान् दशापरान्

ସେଠାରେ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମହା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉଦୟ ଦେଇଥାଏ। ସେ ଯଥାର୍ଥରେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ—ଦଶ ପୂର୍ବ ଓ ଦଶ ପର—ସମ୍ୟକ୍ ତାରେ।

Verse 46

सर्वत्र हिमवान् पुण्यो गङ्गा पुण्या समन्ततः / नद्यः समुद्रगाः पुण्याः समुद्रश्च विशेषतः

ହିମବାନ୍ ସର୍ବତ୍ର ପୁଣ୍ୟମୟ; ଗଙ୍ଗା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପୁଣ୍ୟମୟ। ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଉଥିବା ନଦୀମାନେ ପୁଣ୍ୟ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ବିଶେଷତଃ ପୁଣ୍ୟମୟ।

Verse 47

बदर्याश्रममासाद्य मुच्यते कलिकल्मषात् / तत्र नारायणो देवो नरेणास्ते सनातनः

ବଦରୀ-ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ମନୁଷ୍ୟ କଳିଯୁଗର କଲ୍ମଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସେଠାରେ ନରଙ୍କ ସହ ସନାତନ ଦେବ ନାରାୟଣ ସଦା ବିରାଜନ୍ତି।

Verse 48

अक्षयं तत्र दानं स्यात् जप्यं वापि तथाविधम् / महादेवप्रियं तीर्थं पावनं तद् विशेषतः / तारयेच्च पितॄन् सर्वान् दत्त्वा श्राद्धं समाहितः

ସେଠାରେ କରା ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଦେଏ, ଏବଂ ସେଠାରେ କରା ଜପ ମଧ୍ୟ ଅବ୍ୟୟ ଫଳଦାୟକ। ସେ ତୀର୍ଥ ମହାଦେବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ବିଶେଷ ଭାବେ ପାବନ। ସମାହିତ ମନେ ସେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ତରନ୍ତି।

Verse 49

देवदारुवनं पुण्यं सिद्धगन्धर्वसेवितम् / महादेवेन देवेन तत्र दत्तं महद् वरं

ଦେବଦାରୁବନ ପୁଣ୍ୟମୟ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ। ସେଠାରେ ଦେବ ମହାଦେବ ଏକ ମହାନ ବର ଦାନ କରିଥିଲେ।

Verse 50

मोहयित्वा मुनीन् सर्वान् पुनस्तैः संप्रपूजितः / प्रसन्नो भगवानीशो मुनीन्द्रान् प्राह भावितान्

ସମସ୍ତ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ମୋହିତ କରି, ପୁନଃ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ପୂଜିତ ହୋଇ, ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ ଈଶ ଭାବିତ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 51

इहाश्रमवरे रम्ये निवसिष्यथ सर्वदा / मद्भावनासमायुक्तास्ततः सिद्धिमवाप्स्यथ

ଏହି ରମ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମରେ ତୁମେ ସଦା ବସିବ; ମୋ ଭାବନା-ଧ୍ୟାନରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପରେ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 52

ये ऽत्र मामर्चयन्तीह लोके धर्मपरा जनाः / तेषां ददामि परमं गाणपत्यं हि शाश्वतम्

ଏହି ଲୋକରେ ଧର୍ମପରାୟଣ ହୋଇ ଯେମାନେ ଏଠାରେ ମୋତେ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପରମ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଗାଣପତ୍ୟ ପଦ (ଗଣାଧିପତ୍ୟ) ଦେଉଛି।

Verse 53

अत्र नित्यं वसिष्यामि सह नारायणेन च / प्राणानिह नरस्त्यक्त्वा न भूयो जन्म विन्दति

ମୁଁ ଏଠାରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ସହିତ ନିତ୍ୟ ବସିବି। ଯେ ନର ଏଠାରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ପାଉନାହିଁ।

Verse 54

संस्मरन्ति च ये तीर्थं देशान्तरगता जनाः / तेषां च सर्वपापानि नाशयामि द्विजोत्तमाः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ଦେଶାନ୍ତରକୁ ଯାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଦି କେବଳ ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ।

Verse 55

श्राद्धं दानं तपो होमः पिण्डनिर्वपणं तथा / ध्यानं जपश्च नियमः सर्वमत्राक्षयं कृतम्

ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଦାନ, ତପ, ହୋମ, ପିଣ୍ଡନିର୍ବପଣ, ଏବଂ ଧ୍ୟାନ, ଜପ, ନିୟମ—ଯାହା କିଛି କରାଯାଏ, ସେ ସବୁର ପୁଣ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 56

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन द्रष्टव्यं हि द्विजातिभिः / देवदारुवनं पुण्यं महादेवनिषेवितम्

ଏହେତୁ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ମହାଦେବଙ୍କ ନିତ୍ୟ ସନ୍ନିଧି-ନିଷେବଣରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ପୁଣ୍ୟ ଦେବଦାରୁବନକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 57

यत्रेस्वरो महादेवो विष्णुर्वा पुरुषोत्तमः / तत्र सन्निहिता गङ्गातीर्थान्यायतनानि च

ଯେଉଁଠାରେ ଈଶ୍ୱର ମହାଦେବ ରୂପେ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ରୂପେ ବିରାଜିତ, ସେଠାରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ, ଏବଂ ପବିତ୍ର ଆୟତନ-ଧାମ ନିଶ୍ଚୟ ଉପସ୍ଥିତ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।