Adhyaya 16
Dharma of Non-Injury, Non-Stealing, Purity, and Avoidance of Hypocrisy (Ācāra and Saṅkarya-Nivṛtti)
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ୧୫ମ ଅଧ୍ୟାୟର ଉପସଂହାର କରି ଉତ୍ତରଭାଗରେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଧର୍ମୋପଦେଶକୁ ସତ୍ୱର ଆଗେ ବଢ଼ାଏ। ଆଚାର-ସଂଗ୍ରହ ଭାବେ ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ ଓ ଅସ୍ତେୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ପରିଭାଷା ସୀମାନ୍ତ ଉଦାହରଣ ସହ ଦିଆଯାଏ—ଘାସ, ଜଳ କିମ୍ବା ମାଟି ନେବା ମଧ୍ୟ ଚୋରି; ଦେବଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଧନ ଅପହରଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାରୀ ପାପ; ଆପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତ ଯାତ୍ରୀ ପାଇଁ ସୀମିତ ଛାଡ଼ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ପରେ ଅନ୍ତର୍ଧର୍ମରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ପାପ ଢାକିବାକୁ ବ୍ରତ ବ୍ୟବହାରର ନିନ୍ଦା, ‘ବିଲେଇ-ସଦୃଶ’ କପଟ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ଖଣ୍ଡନ, ଏବଂ ବେଦ-ଦେବ-ଗୁରୁ ନିନ୍ଦାରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିନାଶ ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସାଙ୍କର୍ୟ (ଅନୁଚିତ ମିଶ୍ରଣ) ନିବୃତ୍ତି ପାଇଁ ନିଷିଦ୍ଧ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ, ସହଭୋଜନ, ଯଜ୍ଞଭୂମିକାର ଗୋଲମାଳ ଓ ପଙ୍କ୍ତି ଅଲଗା କରିବା ପ୍ରଣାଳୀ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ ଶୌଚ-ଆଚରଣ ନିୟମ—କ’ଣ ଦେଖିବା/କହିବା/ଛୁଇଁବା/ଖାଇବା, କେଉଁଠି ରହିବା, ଅଗ୍ନି-ଜଳ-ଦେବାଳୟ ନିକଟରେ ବ୍ୟବହାର, ଅପଶକୁନ, ଏବଂ ସୂତକ/ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ କାଳର ଆଚାର—ବିସ୍ତାରରେ ଆସେ। ସାର୍ବଜନୀନ ନୀତିରୁ ସାମାଜିକ-ବିଧି ସୁରକ୍ଷା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗତି କରି, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୋଗ-ବେଦାନ୍ତ ସାଧନା ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧାଚାରକୁ ପୂର୍ବଶର୍ତ୍ତ କରେ।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे पञ्चदशो ऽध्यायः व्यास उवाच न हिंस्यात् सर्वभूतानिनानृतं वावदेत् क्वचित् / नाहितं नाप्रियं वाक्यं न स्तेनः स्याद् कदाचन
ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୂର୍ମପୁରାଣର ଷଟ୍ସାହସ୍ତ୍ରୀ ସଂହିତାର ଉପରିବିଭାଗର ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ—କୌଣସି ପ୍ରାଣୀକୁ ହିଂସା କରିବା ନୁହେଁ; କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିବା ନୁହେଁ; ଅହିତକର କିମ୍ବା କେବଳ ପ୍ରିୟ ଲାଗୁଥିବା ହାନିକର ବାକ୍ୟ କହିବା ନୁହେଁ; ଏବଂ କେବେ ଚୋର ହେବା ନୁହେଁ।
Verse 2
तृणं वा यदि वा शाकं मृदं वा जलमेव वा / परस्यापहरञ्जन्तुर्नरकं प्रतिपद्यते
ତୃଣ ହେଉ କି ଶାକ, ମାଟି ହେଉ କି ଜଳ—ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ଅପହରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀ ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 3
न राज्ञः प्रतिगृह्णीयान्न शूद्रपतितादपि / न चान्यस्मादशक्तश्च निन्दितान् वर्जयेद् बुधः
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ରାଜାଠାରୁ, ଶୂଦ୍ରଠାରୁ, ପତିତ ଆଚରଣବାନ୍ଠାରୁ ଓ ଅଶକ୍ତ ଦାତାଠାରୁ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନିନ୍ଦିତଙ୍କ ଦାନ ବର୍ଜନ କର।
Verse 4
नित्यं याचनको न स्यात् पुनस्तं नैव याचयेत् / प्राणानपहरत्येवं याचकस्तस्य दुर्मतिः
ମନୁଷ୍ୟ ସଦା ଯାଚକ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସେହି ଲୋକଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ଯାଚିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏପରି ଦୁର୍ମତି ଯାଚକ ମାନୋ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣଶ୍ୱାସ ହରିନେଇଥାଏ।
Verse 5
न देवद्रव्यहारी स्याद् विशेषेण द्विजोत्तमः / ब्रह्मस्वं वा नापहरेदापद्यपि कदाचन
ବିଶେଷକରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଦେବଦ୍ରବ୍ୟ ହରଣକାରୀ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ୱକୁ ତ ଆପଦରେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଅପହରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 6
न विषं विषमित्याहुर्ब्रह्मस्वं विषमुच्यते / देवस्वं चापि यत्नेन सदा परिहरेत् ततः
ସାଧାରଣ ବିଷ ହିଁ ସର୍ବାଧିକ ବିଷ ନୁହେଁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ୱକୁ ପରମ ବିଷ କୁହନ୍ତି। ତେଣୁ ଦେବସ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ଯତ୍ନରେ ସଦା ପରିହାର କର।
Verse 7
पुष्पे शाक्रोदके काष्ठे तथा मूले फले तृणे / अदत्तादानमस्तेयं मनुः प्राह प्रजापतिः
ପୁଷ୍ପ, ଶାକ, ଜଳ, କାଠ, ମୂଳ, ଫଳ ଓ ତୃଣ—ଏସବୁ ଯଦି ଦିଆନଥିବାବେଳେ ନିଆଯାଏ, ସେହିଟା ଚୋରି; ପ୍ରଜାପତି ମନୁ ‘ଅସ୍ତେୟ’ ବୋଲି ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି।
Verse 8
ग्रहीतव्यानि पुष्पाणि देवार्चनविधौ द्विजाः / नैकस्मादेव नियतमननुज्ञाय केवलम्
ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଦେବାର୍ଚ୍ଚନ ବିଧିରେ ପୁଷ୍ପ ନିୟମାନୁସାରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ; ଅନୁମତି ବିନା କେବଳ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରୁ ନିୟତ ଭାବେ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
Verse 9
तृणं काष्ठं फलं पुष्पं प्रकाशं वै हरेद् बुधः / धर्मार्थं केवलं विप्रा ह्यन्यथा पतितो भवेत्
ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ତୃଣ, କାଠ, ଫଳ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଅଳ୍ପ ପ୍ରକାଶ/ଇନ୍ଧନ କେବଳ ଧର୍ମାର୍ଥେ ନେଇପାରେ; ନହେଲେ ସେ ପତିତ ହୁଏ।
Verse 10
तिलमुद्गयवादीनां मुष्टिर्ग्राह्या पथि स्थितैः / क्षुधार्तैर्नान्यथा विप्रा धर्मविद्भिरिति स्थितिः
ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ପଥରେ କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତ ଯାତ୍ରୀମାନେ ତିଳ, ମୁଗ, ଯବ ଇତ୍ୟାଦିର କେବଳ ଗୋଟିଏ ମୁଠି ମାତ୍ର ନେବେ; ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ନୁହେଁ—ଧର୍ମବିଦ୍ମାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନିୟମ ଏହି।
Verse 11
न धर्मस्यापदेशेन पापं कृत्वा व्रतं चरेत् / व्रतेन पापं प्रच्छाद्य कुर्वन् स्त्रीशूद्रदम्भनम्
‘ଧର୍ମ’ର ନାମ ଦେଇ ପାପ କରି ପରେ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏବଂ ବ୍ରତର ଆଡ଼ରେ ପାପ ଢାକି ନାରୀ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦମ୍ଭ-ଛଳ କରିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
Verse 12
प्रेत्येह चेदृशो विप्रो गर्ह्यते ब्रह्मवादिभिः / छद्मनाचरितं यच्च व्रतं रक्षांसि गच्छति
ଏପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ଏହି ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ହିତ ହୁଏ; ଏବଂ ଛଦ୍ମରେ ଆଚରିତ ତାହାର ବ୍ରତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଯାଏ (ପୁଣ୍ୟ ନୁହେଁ, ଆସୁର ଫଳ ଦିଏ)।
Verse 13
अलिङ्गी लिङ्गिवेषेण यो वृत्तिमुपजीवति / स लिङ्गिनां हरेदेनस्तिर्यग्योनौ च जायते
ଯେ ପ୍ରକୃତରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀର ବେଶ ଧରି ଜୀବିକା କରେ, ସେ ସତ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ହରଣ କରେ; ସେହି ପାପରେ ସେ ତିର୍ୟକ୍-ଯୋନିରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
Verse 14
बैडालव्रतिनः पापा लोके धर्मविनाशकाः / सद्यः पतन्ति पापेषु कर्मणस्तस्य तत् फलम्
‘ବୈଡାଲବ୍ରତ’ ପାଳନ କରୁଥିବା ସେହି ପାପୀମାନେ—ଯେମାନେ ଲୋକରେ ଧର୍ମ ନାଶ କରନ୍ତି—ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପାପରେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏହିପରି କର୍ମର ଫଳ ଏହି ଅଟେ।
Verse 15
पाषण्डिनो विकर्मस्थान् वामाचारांस्तथैव च / पञ्चरात्रान् पाशुपतान् वाङ्मात्रेणापि नार्चयेत्
ପାଷଣ୍ଡୀ, ନିଷିଦ୍ଧ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠିତ, ବାମାଚାରୀ—ଏବଂ ସେହିପରି ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ଓ ପାଶୁପତ ଅନୁୟାୟୀମାନଙ୍କୁ—ଏହି ବିଧିବଦ୍ଧ ଆରାଧନା-ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କେବଳ କଥାରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 16
वेदनिन्दारतान् मर्त्यान् देवनिन्दारतांस्तथा / द्विजनिन्दारतांश्चैव मनसापि न चिन्तयेत्
ଯେମାନେ ବେଦ-ନିନ୍ଦାରେ ରତ, ଦେବ-ନିନ୍ଦାରେ ରତ, ଏବଂ ଦ୍ୱିଜ-ନିନ୍ଦାରେ ମଧ୍ୟ ରତ—ଏମିତି ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
Verse 17
याजनं योनिसंबन्धं सहवासं च भाषणम् / कुर्वाणः पतते जन्तुस्तस्माद् यत्नेन वर्जयेत्
ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଯାଜନ (ଯଜ୍ଞ-ପୌରୋହିତ୍ୟ), ଯୋନି-ସମ୍ବନ୍ଧ, ନିକଟ ସହବାସ ଓ ଘନିଷ୍ଠ ଭାଷଣ—ଯେ କରେ ସେ ଧର୍ମରୁ ପତିତ ହୁଏ; ତେଣୁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଯତ୍ନରେ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 18
देवद्रोहाद् गुरुद्रोहः कोटिकोटिगुणाधिकः / ज्ञानापवादो नास्तिक्यं तस्मात् कोटिगुणाधिकम्
ଦେବଦ୍ରୋହଠାରୁ ଗୁରୁଦ୍ରୋହ କୋଟି କୋଟି ଗୁଣ ଅଧିକ ମହାପାପ; ଏବଂ ସତ୍ୟଜ୍ଞାନର ନିନ୍ଦା—ଅର୍ଥାତ୍ ନାସ୍ତିକ୍ୟ—ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ କୋଟିଗୁଣ ଅଧିକ ଘୋର।
Verse 19
गोभिश्च दैवतैर्विप्रैः कृष्या राजोपसेवया / कुलान्यकुलतां यान्ति यानि हीनानि धर्मतः
ଗୋପାଳନ, ଦେବସେବା (ଯଜ୍ଞାଦି), ବ୍ରାହ୍ମଣସଙ୍ଗ, କୃଷି ଓ ରାଜସେବା—ଏହି ସବୁ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମହୀନ କୁଳମାନେ ମଧ୍ୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହରାଇ ‘ଅକୁଳ’ (ଲୋକନିନ୍ଦିତ) ଅବସ୍ଥାକୁ ଯାଆନ୍ତି।
Verse 20
कुविवाहैः क्रियालोपैर्वेदानध्ययनेन च / कुलान्यकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च
କୁବିବାହ, ବିହିତ କ୍ରିୟାର ଲୋପ, ବେଦାଧ୍ୟୟନ ନ କରିବା, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା—ଏହି ସବୁ ଦ୍ୱାରା କୁଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଂଶରୁ ଖସି ‘ଅକୁଳ’ (ଅଧୋଗତି) ପାଏ।
Verse 21
अनृतात् पारदार्याच्च तथाभक्ष्यस्य भक्षणात् / अश्रौतधर्माचरणात् क्षिप्रं नश्यति वै कुलम्
ମିଥ୍ୟା, ପରସ୍ତ୍ରୀଗମନ, ନିଷିଦ୍ଧ ଭକ୍ଷଣ, ଏବଂ ବେଦବିରୋଧୀ ଧର୍ମାଚରଣ—ଏହାଦ୍ୱାରା କୁଳ ନିଶ୍ଚୟ ଶୀଘ୍ର ନଶିଯାଏ।
Verse 22
अश्रोत्रियेषु वै दानाद् वृषलेषु तथैव च / विहिताचारहीनेषु क्षिप्रं नश्यति वै कुलम्
ଅଶ୍ରୋତ୍ରିୟ (ବେଦଶିକ୍ଷାହୀନ) ଲୋକଙ୍କୁ, ତଥା ବୃଷଳ (ଅଯୋଗ୍ୟ/ନୀଚ) ଲୋକଙ୍କୁ, ଏବଂ ବିହିତ ଆଚାରହୀନଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ କୁଳ ନିଶ୍ଚୟ ଶୀଘ୍ର ନଶିଯାଏ।
Verse 23
नाधार्मिकैर्वृते ग्रामे न व्याधिबहुले भृशम् / न शूद्रराज्ये निवसेन्न पाषण्डजनैर्वृते
ଅଧାର୍ମିକମାନେ ଘେରିଥିବା ଗ୍ରାମରେ, ଅତ୍ୟଧିକ ରୋଗପୀଡ଼ିତ ସ୍ଥାନରେ, ଶୂଦ୍ର-ଶାସିତ ରାଜ୍ୟରେ, ଏବଂ ପାଷଣ୍ଡମାନେ ପ୍ରବଳ ଥିବା ଦେଶରେ ବସିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
Verse 24
हिमवद्विन्ध्ययोर्मध्ये पूर्वपश्चिमयोः शुभम् / मुक्त्वा समुद्रयोर्देशं नान्यत्र निवसेद् द्विजः
ହିମାଳୟ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତମାଳାର ମଧ୍ୟରେ, ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେ ଶୁଭ ଭୂଭାଗ, ସେଠାରେ ଦ୍ୱିଜ ବସୁ; ଦୁଇ ସମୁଦ୍ରର ତଟଦେଶ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟତ୍ର ନ ବସୁ।
Verse 25
कृष्णो वा यत्र चरति मृगो नित्यं स्वभावतः / पुण्याश्च विश्रुता नद्यस्तत्र वा निवसेद् द्विजः
ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱଭାବତଃ ସଦା କୃଷ୍ଣମୃଗ ବିଚରଣ କରେ, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଣ୍ୟନଦୀମାନେ ପ୍ରବାହିତ—ସେଠାରେ ଦ୍ୱିଜ ବସିବା ଉଚିତ।
Verse 26
अर्धक्रोशान्नदीकूलं वर्जयित्वा द्विजोत्तमः / नान्यत्र निवसेत् पुण्यं नान्त्यजग्रामसन्निधौ
ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ନଦୀକୂଳରୁ ଅର୍ଧକ୍ରୋଶ ମଧ୍ୟରେ ବସିବାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ; ପୁଣ୍ୟସ୍ଥାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ତାହା ଅନ୍ତ୍ୟଜ ଗ୍ରାମର ସନ୍ନିକଟ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ନ ବସୁ।
Verse 27
न संवसेच्च पतितैर्न चण्डालैर्न पुक्कसैः / न मूर्खैर्नावलिप्तैश्च नान्त्यैर्नान्त्यावसायिभिः
ପତିତମାନଙ୍କ ସହ, ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ପୁକ୍କସମାନଙ୍କ ସହ, ମୂର୍ଖ ଓ ଅହଂକାରୀମାନଙ୍କ ସହ, ଏବଂ ଅନ୍ତ୍ୟଜ ଓ ଅନ୍ତ୍ୟଜ-ବୃତ୍ତିରେ ଜୀବିକା କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ସହ ନିକଟ ସହବାସ ନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 28
एकशय्यासनं पङ्क्तिर्भाण्डपक्वान्नमिश्रणम् / याजनाध्यापने योनिस्तथैव सहभोजनम्
ଏକେ ଶୟ୍ୟା କିମ୍ବା ଆସନ ସାଂଝା କରିବା, ଏକେ ପଙ୍କ୍ତିରେ ସହିତ ବସିବା, ପାତ୍ର ଓ ପକ୍ୱ ଅନ୍ନର ମିଶ୍ରଣ, ନିଷିଦ୍ଧ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରି ଯାଜନ କିମ୍ବା ଅଧ୍ୟାପନ କରିବା, ଏବଂ ସହଭୋଜନ—ଏସବୁ ଅନୁଚିତ ସାଙ୍କର୍ୟର ହେତୁ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
Verse 29
सहाध्यायस्तु दशमः सहयाजनमेव च / एकादश समुद्दिष्टा दोषाः साङ्कर्यसंज्ञिताः
ଦଶମ ଦୋଷ ‘ସହାଧ୍ୟାୟ’ (ଅନୁଚିତ ସଂଯୁକ୍ତ ପାଠ) ଏବଂ ‘ସହଯାଜନ’ ମଧ୍ୟ; ଏଭଳି ଏଗାରଟି ଦୋଷ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ସମୁଦାୟରେ ‘ସାଙ୍କର୍ୟ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
Verse 30
समीपे वा व्यवस्थानात् पापं संक्रमते नृणाम् / तस्मात् सर्वप्रयत्नेन साङ्कर्यं परिवर्जयेत्
କେବଳ ସମୀପରେ ଦାଁଡ଼ିବା କିମ୍ବା ନିକଟରେ ବସବାସ କରିବାରୁ ମଧ୍ୟ ପାପ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇପାରେ; ତେଣୁ ସର୍ବପ୍ରୟାସରେ ସାଙ୍କର୍ୟ—ହାନିକର ମିଶ୍ରଣ—ପରିହାର କରିବା ଉଚିତ।
Verse 31
एकपङ्क्त्युपविष्टा ये न स्पृशन्ति परस्परम् / भस्मना कृतमर्यादा न तेषां संकरो भवेत्
ଏକେ ପଙ୍କ୍ତିରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ଭସ୍ମଦ୍ୱାରା ମର୍ଯ୍ୟାଦା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂକର ହୁଏ ନାହିଁ।
Verse 32
अग्निना भस्मना चैव सलिलेनावसेकतः / द्वारेण स्तम्भमार्गेण षड्भिः पङ्क्तिर्विभिद्यते
ଅଗ୍ନିଦ୍ୱାରା, ଭସ୍ମଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଜଳ ଛିଟାଇବାଦ୍ୱାରା; ତଥା ଦ୍ୱାର ଓ ସ୍ତମ୍ଭ-ସମ୍ମୁଖ ମାର୍ଗଦ୍ୱାରା—ଏହି ଛଅ ଉପାୟରେ ପଙ୍କ୍ତି (ବିଧି-ମର୍ଯ୍ୟାଦା) ବିଭକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 33
न कुर्याच्छुष्कवैराणि विवादं च न पैशुनम् / परक्षेत्रे गां धयन्तीं न चाचक्षीत कस्यचित् / न संवदेत् सूतके च न कञ्चिन्मर्मणि स्पृशेत्
ନିରର୍ଥକ ବୈର ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବିବାଦ କିମ୍ବା ପରନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପରର କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଛାକୁ ଦୁଧ ପିଆଉଥିବା ଗାଈକୁ କାହାକୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସୂତକରେ କଥା ହେବା ନୁହେଁ, ଏବଂ କାହାର ମର୍ମସ୍ଥାନକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ନୁହେଁ।
Verse 34
न सूर्यपरिवेषं वा नेन्द्रचापं शवाग्निकम् / परस्मै कथयेद् विद्वान् शशिनं वा कदाचन
ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟପରିବେଷ, ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ, ଶବଦାହର ଅଗ୍ନି, କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ (ଅପଶକୁନ ଭାବେ) କେବେ ଅନ୍ୟକୁ କହି ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 35
न कुर्याद् बहुभिः सार्धं विरोधं बन्धुभिस्तथा / आत्मनः प्रतिकूलानि परेषां न समाचरेत्
ବହୁ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ବିରୋଧ-ଝଗଡ଼ା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ବୈର ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯାହା ନିଜ ପାଇଁ ପ୍ରତିକୂଳ, ସେହି କାମ ଅନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 36
तिथिं पक्षस्य न ब्रूयात् न नक्षत्राणि निर्दिशेत् / नोदक्यामभिभाषेत नाशुचिं वा द्विजोत्तमः
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ତିଥି ଓ ପକ୍ଷ କହି ଘୋଷଣା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନକ୍ଷତ୍ର ଦେଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଋତୁମତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଅଶୁଚି ସହିତ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବାଦ ନ କରିବା ଉଚିତ୍।
Verse 37
न देवगुरुविप्राणां दीयमानं तु वारयेत् / न चात्मानं प्रशंसेद् वा परनिन्दां च वर्जयेत् / वेदनिन्दां देवनिन्दां प्रयत्नेन विवर्जयेत्
ଦେବତା, ଗୁରୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଦାନକୁ ଅଟକାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନିଜକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ପରନିନ୍ଦାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ବେଦନିନ୍ଦା ଓ ଦେବନିନ୍ଦାକୁ ବିବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।
Verse 38
यस्तु देवानृषीन् विप्रान्वेदान् वा निन्दति द्विजः / न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा शास्त्रेष्विह मुनीश्वराः
ହେ ମୁନୀଶ୍ୱର! ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଦେବ, ଋଷି, ବିପ୍ର କିମ୍ବା ବେଦଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ତାହା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
Verse 39
निन्दयेद् वै गुरुं देवं वेदं वा सोपबृंहणम् / कल्पकोटिशतं साग्रं रौरवे पच्यते नरः
ଯେ ଗୁରୁ, ଦେବତା କିମ୍ବା ବେଦକୁ—ତାହାର ଉପବୃଂହଣ (ବ୍ୟାଖ୍ୟା-ପରିଶିଷ୍ଟ) ସହିତ—ନିନ୍ଦା କରେ, ସେ ନର ଶତ କୋଟି କଳ୍ପରୁ ଅଧିକ ସମୟ ରୌରବ ନରକରେ ଦହିତ ହୁଏ।
Verse 40
तूष्णीमासीत निन्दायां न ब्रूयात् किञ्चिदुत्तरम् / कर्णौ पिधाय गन्तव्यं न चैतानवलोकयेत्
ନିନ୍ଦା ହେଲେ ନିରବ ରହିବା ଉଚିତ, କିଛି ଉତ୍ତର କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କାନ ଢାଙ୍କି ସେଠାରୁ ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
Verse 41
वर्जयेद् वै रहस्यानि परेषां गूहयेद् बुधः / विवादं स्वजनैः सार्धं न कुर्याद् वै कदाचन
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ରହସ୍ୟ ଖୋଲିବାରୁ ବିରତ ରହିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଗୁପ୍ତ କଥାକୁ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ। ନିଜ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ସହ କେବେ ବି ବିବାଦ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
Verse 42
न पापं पापिनां ब्रूयादपापं वा द्विजात्तमाः / सतेनतुल्यदोषः स्यान्मिथ्या द्विर्देषवान् भवेत्
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ପାପୀମାନଙ୍କ ପାପକୁ ପ୍ରଚାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଯେ ନିଷ୍ପାପ ତାକୁ ପାପୀ ବୋଲି କହିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହା କଲେ ଚୋରି ସମାନ ଦୋଷ ହୁଏ; ମିଥ୍ୟା ହେଲେ ଦୋଷ ଦ୍ୱିଗୁଣ ହୁଏ।
Verse 43
यानि मिथ्याभिशस्तानां पतन्त्यश्रूणि रोदनात् / तानिपुत्रान् पशून्घ्निन्ति तेषां मिथ्याभिशंसिनाम्
ମିଥ୍ୟା ଅଭିଶଂସାରେ ପୀଡିତ ଲୋକ ରୋଦନ କରି ଯେ ଅଶ୍ରୁ ଝରାନ୍ତି, ସେଇ ଅଶ୍ରୁ ମିଥ୍ୟା ନିନ୍ଦକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ପଶୁଧନକୁ ନାଶ କରେ।
Verse 44
ब्रिह्महत्यासुरापाने स्तेयगुर्वङ्गनागमे / दृष्टं विशोधनं वृद्धैर्नास्ति मिथ्याभिशंसने
ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା, ସୁରାପାନ, ଚୋରି ଓ ଗୁରୁପତ୍ନୀଗମନ—ଏହାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଶୁଦ୍ଧିକର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦେଖିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଶଂସା ପାଇଁ ସେପରି ଶୁଦ୍ଧି ନାହିଁ।
Verse 45
नेक्षेतोद्यन्तमादित्यं शशिनं चानिमित्ततः / नास्तं यान्तं न वारिस्थं नोपसृष्टं न मघ्यगम् / तिरोहितं वाससा वा नादर्शान्तरगामिनम्
ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ନ ଦେଖିବ, ଏବଂ ଅକାରଣେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ନ ନିହାରିବ; ଅସ୍ତଗାମୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜଳରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଗ୍ରହଣଗ୍ରସ୍ତ, ମଧ୍ୟାହ୍ନସ୍ଥ—ଏମାନଙ୍କୁ ନ ଦେଖିବ; ବସ୍ତ୍ରେ ଢାକା କିମ୍ବା ଦର୍ପଣ/ପ୍ରତିବିମ୍ବରେ ଦେଖାଯାଉଥିବାକୁ ମଧ୍ୟ ନ ଦେଖିବ।
Verse 46
न नग्नां स्त्रियमीक्षेत पुरुषं वा कदाचन / न च मूत्रं पुरीषं वा न च संस्पृष्टमैथुनम् / नाशुचिः सूर्यसोमादीन् ग्रहानालोकयेद् बुधः
ନଗ୍ନା ସ୍ତ୍ରୀକୁ କିମ୍ବା ନଗ୍ନ ପୁରୁଷକୁ କେବେ ନ ଦେଖିବ; ମୂତ୍ର-ପୁରୀଷ କିମ୍ବା ଚାଲୁଥିବା ମୈଥୁନକୁ ମଧ୍ୟ ନ ଦେଖିବ। ଏବଂ ଅଶୁଚି ଅବସ୍ଥାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ସୋମ ଆଦି ଗ୍ରହଜ୍ୟୋତିକୁ ନ ନିହାରିବ।
Verse 47
पतितव्यङ्गचण्डालानुच्छिष्टान् नावलोकयेत् / नाभिभाषेत च परमुच्छिष्टो वावगुण्ठितः
ପତିତ, ବ୍ୟଙ୍ଗ ଓ ଚାଣ୍ଡାଳ—ସେମାନେ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ (ଅଶୁଚି) ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ କଥା ମଧ୍ୟ ନ କହିବ—ବିଶେଷତଃ ନିଜେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଆବଗୁଣ୍ଠିତ (ଆବୃତ) ଥିଲେ।
Verse 48
न पश्येत् प्रेतसंस्पर्शं न क्रुद्धस्य गुरोर्मुखम् / न तैलोदकयोश्छायां न पत्नीं भोजने सति / नामुक्तबन्धनाङ्गां वा नोन्मत्तं मत्तमेव वा
ପ୍ରେତ-ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଦୂଷିତ ଲୋକକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କ୍ରୋଧିତ ଗୁରୁଙ୍କ ମୁହଁକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତେଲ କିମ୍ବା ଜଳରେ ନିଜ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ନ ଦେଖ; ଭୋଜନ ସମୟରେ ପତ୍ନୀକୁ ମଧ୍ୟ ନ ଦେଖ। ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତ ନୁହେଁ ଏମିତି ଅଙ୍ଗବାନକୁ, ଉନ୍ମତ୍ତକୁ, ମତ୍ତକୁ ମଧ୍ୟ ନ ଦେଖ।
Verse 49
नाश्नीयात् भार्यया सार्धंनैनामीक्षेत चाश्नतीम् / क्षुवन्तीं जृम्भमाणां वा नासनस्थां यथासुखम्
ପତ୍ନୀ ସହିତ ଏକାସାଥି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସେ ଭୋଜନ କରୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସେ ଛିଙ୍କୁଥିବା କିମ୍ବା ଜମ୍ଭାଇ ନେଉଥିବାବେଳେ, କିମ୍ବା ସୁବିଧାରେ ଅନୌପଚାରିକ ଭାବେ ବସିଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖ।
Verse 50
नोदके चात्मनो रूपं न कूलं श्वभ्रमेव वा / न लङ्घयेच्च मूत्रं वा नाधितिष्ठेत् कदाचन
ଜଳରେ ନିଜ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନଦୀର କୂଳ କିମ୍ବା ଗହ୍ୱରର କିନାରା ଉପରେ ପାଦ ଦେଇ ଚାଲିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୂତ୍ର ଉପରେ ଲଂଘନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ କେବେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଉପରେ ଦାଁଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 51
न शूद्राय मतिं दद्यात् कृशरं पायसं दधि / नोच्छिष्टं वा मधु घृतं न च कृष्णाजिनं हविः
ଶୂଦ୍ରକୁ ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ (ମତି) ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କୃଶର, ପାୟସ, ଦଧି ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଅନ୍ନ, ମଧୁ ଓ ଘୃତ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କୃଷ୍ଣାଜିନ (କଳା ହରିଣଚର୍ମ) ଓ ହବିସ୍ (ଯଜ୍ଞାହୁତି) ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 52
न चैवास्मै व्रतं दद्यान्न च धर्मं वदेद् बुधः / न च क्रोधवशं गच्छेद् द्वेषं रागं च वर्जयेत्
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ତାହାକୁ ବ୍ରତ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କ୍ରୋଧବଶ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଦ୍ୱେଷ ଓ ରାଗ—ଦୁହେଁକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
Verse 53
लोभं दम्भं तथा यत्नादसूयां ज्ञानकुत्सनम् / ईर्ष्यां मदं तथा शोकं मोहं च परिवर्जयेत्
ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଲୋଭ, ଦମ୍ଭ, ଅସୂୟା ଓ ସତ୍ୟଜ୍ଞାନର ନିନ୍ଦାକୁ ତ୍ୟାଗ କର; ଏହିପରି ଈର୍ଷ୍ୟା, ମଦ, ଶୋକ ଓ ମୋହକୁ ମଧ୍ୟ ପରିତ୍ୟଜ।
Verse 54
न कुर्यात् कस्यचित् पीडां सुतं शिष्यं च ताडयेत् / न हीनानुपसेवेत न च तीक्ष्णमतीन् क्वचित्
କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ପୀଡା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ଶିଷ୍ୟକୁ ଶାସନ କରିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୂର ଭାବେ ପ୍ରହାର କରିବା ନୁହେଁ। ହୀନମନସ୍କଙ୍କ ସଙ୍ଗ ନ କର; ତୀକ୍ଷ୍ଣ-କଠୋର ବୁଦ୍ଧିବାନଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ କେବେ ନ ରୁହ।
Verse 55
नात्मानं चावमन्येत दैन्यं यत्नेन वर्जयेत् / न विशिष्टानसत्कुर्यात् नात्मानं वा शपेद् बुधः
ନିଜକୁ ଅବମାନନା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଦୈନ୍ୟଭାବକୁ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ତ୍ୟାଗ କର। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଅସତ୍କାର କରେ ନାହିଁ, ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେଉ ନାହିଁ।
Verse 56
न नखैर्विलिखेद् भूमिं गां च संवेशयेन्न हि / न नदीषु नदीं ब्रूयात् पर्वतेषु च पर्वतान्
ନଖଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଖୋଚିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଗାଈକୁ ବଳପୂର୍ବକ ବାନ୍ଧି ଆବଦ୍ଧ କରିବା ନୁହେଁ। ନଦୀମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ନଦୀର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ନୁହେଁ; ପର୍ବତମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ପର୍ବତର କଥା କହିବା ନୁହେଁ।
Verse 57
आवासे भोजने वापि न त्यजेत् हसयायिनम् / नावगाहेदपो नग्नो वह्निं नातिव्रजेत् पदा
ଆବାସ କିମ୍ବା ଭୋଜନରେ ଶୟ୍ୟାସହଚର—ଯେ ଆଶ୍ରୟରେ ଅଛି—ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନଗ୍ନ ହୋଇ ଜଳରେ ନ ଅବଗାହନ କର; ଅଗ୍ନିକୁ ପାଦରେ ଲଂଘନ କରି ନ ଯାଅ।
Verse 58
शिरो ऽभ्यङ्गावशिष्टेन तैलेनाङ्गं न लेपयेत् / न सर्पशस्त्रैः क्रीडेत स्वानि खानि न संस्पृशेत् / रोमाणि च रहस्यानि नाशिष्टेन सह व्रजेत्
ଶିରୋଽଭ୍ୟଙ୍ଗ ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ତେଲରେ ଶରୀରକୁ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସର୍ପ କିମ୍ବା ଶସ୍ତ୍ର ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରିବା ନୁହେଁ, ନିଜ ଶରୀରର ରନ୍ଧ୍ରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ନୁହେଁ। ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ସହ ଘୁରିବା ନୁହେଁ, ଏବଂ ଗୁପ୍ତରେ ଅଶୁଚି ଭାବେ ରୋମ ଉପାଡ଼ିବା ନୁହେଁ।
Verse 59
न पाणिपादवाङ्नेत्रचापल्यं समुपाश्रयेत् / न शिश्नोदरचापल्यं न च श्रवणयोः क्वचित्
ହାତ, ପାଦ, ବାଣୀ ଓ ନେତ୍ରର ଚଞ୍ଚଳତାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଲିଙ୍ଗ ଓ ଉଦରର ଚପଳତାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରିବା ନୁହେଁ, ଏବଂ କାନକୁ କେବେ ଭ୍ରମଣଶୀଳ କରିବା ନୁହେଁ।
Verse 60
न चाङ्गनखवादं वै कुर्यान्नाञ्जलिना पिबेत् / नाभिहन्याज्जलं पद्भ्यां पाणिना वा कदाचन
ଶରୀରକୁ କୁରେଡ଼ିବା କିମ୍ବା ନଖ ଖୁରଚିବା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅଞ୍ଜଳିରେ ଜଳ ପିଇବା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ପାଦରେ ଜଳକୁ ଆଘାତ କରିବା ନୁହେଁ, ହାତରେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଛିଟାଇବା ନୁହେଁ।
Verse 61
न शातयेदिष्टकाभिः फलानि न फलेन च / न म्लेच्छभाषां शिक्षेत नाकर्षेच्च पदासनम्
ଇଟା ଦ୍ୱାରା ଫଳକୁ ଖସାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଫଳକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିବା ନୁହେଁ। ମ୍ଲେଚ୍ଛ-ଭାଷା (ଅଶୁଦ୍ଧ ବାଣୀ) ଶିଖିବା ନୁହେଁ, ଏବଂ ପାଦାସନ କିମ୍ବା ଆସନକୁ ଟାଣି ନେବା ନୁହେଁ।
Verse 62
न भेदनमवस्फोटं छेदनं वा विलेखनम् / कुर्याद् विमर्दनं धीमान् नाकस्मादेव निष्फलम्
ଧୀମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ତାହାକୁ ଭାଙ୍ଗିବା, ଆଘାତ କରି ଫୋଡ଼ିବା, କାଟିବା କିମ୍ବା ଖୁରଚିବା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କଠୋର ଭାବେ ଘସିବା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ—ହଠାତ୍ ଏମିତି କରିବା ନୁହେଁ ଯାହାରେ କ୍ରିୟା ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇଯାଏ।
Verse 63
नोत्सङ्गेभक्षयेद् भक्ष्यं वृथा चेष्टां च नाचरेत् / न नृत्येदथवा गायेन्न वादित्राणि वादयेत्
କୋଳରେ ରଖି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ବ୍ୟର୍ଥ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅନୁଶାସନହୀନ ଭାବେ ନୃତ୍ୟ, ଗାନ କିମ୍ବା ବାଦ୍ୟ ବଜାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 64
न संहताभ्यां पाणिभ्यां कण्डूयेदात्मनः शिरः / न लौकिकैः स्तवैर्देवांस्तोषयेद् बाह्यजैरपि
ଦୁଇ ହାତ ଏକାଠି କରି ମୁଣ୍ଡ ଖୁଜୁଲାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏବଂ ଲୋକିକ ସ୍ତୁତି କିମ୍ବା କେବଳ ବାହ୍ୟ, ଦେଖାଦେଖି କ୍ରିୟାରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ତୋଷିବା ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 65
नाक्षैः क्रीडेन्न धावेत नाप्सु विण्मूत्रमाचरेत् / नोच्छिष्टः संविशेन्नित्यं न नग्नः स्नानमाचरेत्
ପାଶା ଖେଳିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଦୌଡ଼ାଧୌଡ଼ି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପାଣିରେ ମଳମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥାରେ କେବେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ନଗ୍ନ ହୋଇ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 66
न गच्छेन्न पठेद् वापि न चैव स्वशिरः स्पृशेत् / न दन्तैर्नखरोमाणि छिन्द्यात् सुप्तं न बोधयेत्
ଅନୁଚିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଚାଲିବା କିମ୍ବା ପାଠ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନିଜ ମୁଣ୍ଡକୁ ଅବମାନରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦାନ୍ତରେ ନଖ କିମ୍ବା କେଶ କାଟିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଶୋଇଥିବାକୁ ଜଗାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 67
न बालातपमासेवेत् प्रेतधूमं विवर्जयेत् / नैकः सुप्याच्छून्यगृहे स्वयं नोपानहौ हरेत्
ତୀବ୍ର ଧୂପରେ ନିଜକୁ ନ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ଚିତାର ଧୂଆଁକୁ ପରିହାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଶୂନ୍ୟ ଘରେ ଏକା ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ନିଜ ପାଦୁକା ନିଜେ ଖୋଲିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 68
नाकारणाद् वा निष्ठीवेन्न बाहुभ्यां नदीं तरेत् / न पादक्षालनं कुर्यात् पादेनैव कदाचन
ଅକାରଣେ ଥୁକିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କେବଳ ବାହୁବଳରେ ପହଁରି ନଦୀ ପାର ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କେବେ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ପାଦରେ ଅନ୍ୟ ପାଦ ଧୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 69
नाग्नौ प्रतापयेत् पादौ न कांस्ये धावयेद् बुधः / नाभिप्रासरयेद् देवं ब्राह्मणान् गामथापि वा / वाय्वग्निगुरुविप्रान् वा सूर्यं वा शशिनं प्रति
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଗ୍ନିରେ ପାଦ ତାପିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନା କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ପାଦ ଧୋଇବା ଉଚିତ୍। ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଗାଈଙ୍କ ପ୍ରତି ପାଦ ପ୍ରସାରିତ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଗୁରୁ, ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
Verse 70
अशुद्धः शयनं यानं स्वाध्यायं स्नानवाहनम् / बहिर्निष्क्रमणं चैव न कुर्वोत कथञ्चन
ଅଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଶୋଇବା, ଯାତ୍ରା/ସବାରି କରିବା, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ କରିବା, ସ୍ନାନ କରିବା, ବାହନ ଚଢ଼ିବା କିମ୍ବା ବାହାରକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 71
स्वप्नमध्ययनं स्नानमुद्वर्तं भोजनं गतिम् / उभयोः संध्ययोर्नित्यं मध्याह्ने चैव वर्जयेत्
ପ୍ରାତଃସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ସାୟଂସନ୍ଧ୍ୟା—ଉଭୟ ସନ୍ଧିକାଳରେ, ଏବଂ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ମଧ୍ୟ, ନିଦ୍ରା, ଅଧ୍ୟୟନ, ସ୍ନାନ, ଉଦ୍ୱର୍ତ୍ତନ/ମର୍ଦ୍ଦନ, ଭୋଜନ ଓ ଅନାବଶ୍ୟକ ଗତିବିଧି ସଦା ବର୍ଜନୀୟ।
Verse 72
न स्पृशेत् पाणिनोच्छिष्टो विप्रोगोब्राह्मणानलान् / न चासनं पदा वापि न देवप्रतिमां स्पृशेत्
ହାତରେ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଲାଗିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପାଦରେ ଆସନକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଦେବପ୍ରତିମାକୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
Verse 73
नाशुद्धो ऽग्निं परिचरेन्न देवान् कीर्तयेदृषीन् / नावगाहेदगाधाम्बु धारयेन्नानिमित्ततः
ଅଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିର ପରିଚର୍ଯ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଦେବପୂଜା କିମ୍ବା ଋଷିନାମ କୀର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଗଭୀର ଜଳରେ ଅବଗାହନ କରିବା ନୁହେଁ, ଏବଂ ଯଥୋଚିତ କାରଣ ବିନା ଉପବାସ ଧାରଣ କରିବା ନୁହେଁ।
Verse 74
न वामहस्तेनोद्धत्य पिबेद् वक्त्रेण वा जलम् / नोत्तरेदनुपस्पृश्य नाप्सु रेतः समुत्सृजेत्
ବାମହସ୍ତରେ ଉଠାଇଥିବା ଜଳ ପିଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ପାତ୍ରକୁ ମୁଖ ଲଗାଇ ମଧ୍ୟ ଜଳ ପିଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ ନ କରି ମଳମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବା ନୁହେଁ, ଏବଂ ଜଳରେ ବୀର୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ନୁହେଁ।
Verse 75
अमेध्यलिप्तमन्यद् वा लोहितं वा विषाणि वा / व्यतिक्रमेन्न स्त्रवन्तीं नाप्सु मैथुनमाचरेत् / चैत्यं वृक्षं न वै छिन्द्यान्नाप्सु ष्ठीवनमाचरेत्
ଅପବିତ୍ରତା ଲିପ୍ତ ବସ୍ତୁ, ରକ୍ତ କିମ୍ବା ଶିଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ଲଂଘନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ରଜସ୍ୱଳା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ନୁହେଁ, ଏବଂ ଜଳରେ ମୈଥୁନ ଆଚରଣ କରିବା ନୁହେଁ। ଚୈତ୍ୟସମ୍ବନ୍ଧୀ ବୃକ୍ଷ କାଟିବା ନୁହେଁ, ଏବଂ ଜଳରେ ଥୁକିବା ନୁହେଁ।
Verse 76
नास्थिभस्मकपालानि न केशान्न च कण्टकान् / तुषाङ्गारकरीषं वा नाधितिष्ठेत् कदाचन
ହାଡ଼, ଭସ୍ମ, କପାଳ—ଏସବୁ ଉପରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପାଦ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କେଶ କିମ୍ବା କଣ୍ଟକ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ତୁଷ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଙ୍ଗାର କିମ୍ବା ଗୋବର ଉପରେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଦଢ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 77
न चाग्निं लङ्घयेद् धीमान् नोपदध्यादधः क्वचित् / न चैनं पादतः कुर्यान्मुखेन न धमेद् बुधः
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ଲଂଘନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ତାହାର ତଳେ କେବେ ମଧ୍ୟ କିଛି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପାଦଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଅବମାନ କରିବା ନୁହେଁ; ବିବେକୀ ଲୋକ ମୁଖଦ୍ୱାରା ଫୁଙ୍କିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 78
न कूपमवरोहेत नावेक्षेताशुचिः क्वचित् / अग्नौ न च क्षिपेदग्निं नाद्भिः प्रशमयेत् तथा
କୂପରେ ଅବରୋହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅଶୁଚି ବ୍ୟକ୍ତି କେବେ ତାହାକୁ ନ ଦେଖୁ। ଅଗ୍ନିରେ କିଛି ନ ଫେଙ୍କୁ; ଏବଂ ଜଳଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ନ ନିବାଉ।
Verse 79
सुहृन्मरणमार्तिं वा न स्वयं श्रावयेत् परान् / अपण्यं कूटपण्यं वा विक्रये न प्रयोजयेत्
ସୁହୃଦ୍ର ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଆର୍ତ୍ତିର ସମ୍ବାଦ ନିଜେ ପରଙ୍କୁ ନ ଶୁଣାଉ। ବିକ୍ରୟଅଯୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ କିମ୍ବା କୂଟ/ଛଳପଣ୍ୟ ବିକ୍ରୟରେ ନ ଲଗାଉ।
Verse 80
न वह्निं मुखनिश्वासैर् ज्वालयेन्नाशुचिर्बुधः / पुण्यस्थानोदकस्थाने सीमान्तं वा कृषेन्न तु
ଅଶୁଚି ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୁଖନିଶ୍ୱାସରେ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱାଳାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପୁଣ୍ୟସ୍ଥାନ, ତୀର୍ଥଜଳସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ସୀମାନ୍ତରେ ଚାଷ ନ କରୁ।
Verse 81
न भिन्द्यात् पूर्वसमयमभ्युपेतं कदाचन / परस्परं पशून् व्यालान् पक्षिणो नावबोधयेत्
ପୂର୍ବରୁ ଗ୍ରହୀତ ସମ୍ମତିକୁ କେବେ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପଶୁ, ବ୍ୟାଳ (ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ) କିମ୍ବା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ପରସ୍ପର ବିରୋଧରେ ଉକ୍ତେଜିତ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 82
परबाधं न कुर्वोत जलवातातपादिभिः / कारयित्वा स्वकर्माणि कारून् पश्चान्न वञ्चयेत् / सायंप्रातर् गृहद्वारान् भिक्षार्थं नावघट्टयेत्
ଜଳ, ବାତ, ତାପ, ଧୂପ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ପରଙ୍କୁ ବାଧା/ପୀଡା ନ କରୁ। କାରୁମାନଙ୍କୁ ନିଜ କାମ କରାଇ ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଠକିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରାତଃକାଳେ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଘରଦ୍ୱାର ଠକ୍ଠକ୍ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 83
बहिर्माल्यं बहिर्गन्धं भार्यया सह भोजनम् / विगृह्य वादं कुद्वारप्रवेशं च विवर्जयेत्
ଘର ବାହାରେ ଦେଖାଦେଖି ପାଇଁ ମାଳା‑ସୁଗନ୍ଧ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହ ଅଶୋଭନ ଭାବେ ଏକାସାଥି ଭୋଜନ ନ କରିବା। କଳହମୟ ବିବାଦ ଓ କୁଦ୍ୱାର/ଗୁପ୍ତ ପଥ ପ୍ରବେଶ ବର୍ଜନ କରିବା।
Verse 84
न खादन्ब्राह्मणस्तिष्ठेन्न जल्पेद् वा हसन् बुधः / स्वमग्निं नैव हस्तेन स्पृशेन्नाप्सु चिरं वसेत्
ଭୋଜନ କରୁଥିବାବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦାଁଡି ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ସେ ସମୟରେ ଅନର୍ଥକ କଥା କିମ୍ବା ହସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନିଜ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ ନ କରୁ, ଏବଂ ଜଳରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 85
न पक्षकेणोपधमेन्न शूर्पेण न पाणिना / मुखे नैव धमेदग्निं मुखादग्निरजायत
ଅଗ୍ନିକୁ ପକ୍ଷ (ପଖା) ଦ୍ୱାରା, ଶୂର୍ପ (ସୁପ) ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ହାତ ଦ୍ୱାରା ଫୁଙ୍କିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ଫୁଙ୍କିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—କାରଣ ଅଗ୍ନି ମୁଖରୁ ଜନ୍ମିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
Verse 86
परस्त्रियं न भाषेत नायाज्यं याजयेद् द्विजः / नैकश्चरेत् सभां विप्रः समवायं च वर्जयेत्
ଦ୍ୱିଜ ପରସ୍ତ୍ରୀ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ତାହା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଜ୍ଞ କରାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପଣ୍ଡିତ ବିପ୍ର ସଭାକୁ ଏକା ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ଏବଂ ଗୁଟବନ୍ଧନ/ଗୁପ୍ତ ସମବାୟ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।
Verse 87
न देवायतनं गच्छेत् कदाचिद् वाप्रदक्षिणम् / न वीजयेद् वा वस्त्रेण न देवायतने स्वपेत्
ଦେବାଳୟକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ଭାବେ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପଖା ମାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଦେବାଳୟ ଭିତରେ/ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 88
नैको ऽध्वानं प्रपद्येत नाधार्मिकजनैः सह / न व्याधिदूषितैर्वापि न शूद्रैः पतितेन वा
ଏକାକୀ ଯାତ୍ରାକୁ ବାହାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅଧାର୍ମିକ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ରୋଗଦୂଷିତଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏବଂ ପତିତ (ବହିଷ୍କୃତ) ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
Verse 89
नोपानद्वर्जितो वाथ जलादिरहितस्तथा / न रात्रौ नारिणा सार्धं न विना च कमण्डलुम् / नाग्निगोब्राह्मणादीनामन्तरेण व्रजेत् क्वचित्
ଜୁତା ବିନା ଓ ଜଳ ଆଦି ବିନା ଚାଲିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ରାତିରେ, ନାରୀ ସହ, ଏବଂ କମଣ୍ଡଲୁ ବିନା ଯାତ୍ରା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅଗ୍ନି, ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଦି ପୂଜ୍ୟଙ୍କୁ ଅବମାନ କରି କେଉଁଠିମଧ୍ୟ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 90
न वत्सतन्त्रीं विततामतिक्रामेत् क्वचिद् द्विजः / न निन्देद् योगिनः सिद्धान् व्रतिनो वायतींस्तथा
ଦ୍ୱିଜ କେଉଁଠିମଧ୍ୟ ପ୍ରସାରିତ ବତ୍ସତନ୍ତ୍ରୀ (ସୀମା-ଦୋରି) ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏବଂ ଯୋଗୀ, ସିଦ୍ଧ, ବ୍ରତୀ ଓ ଯତି (ସନ୍ନ୍ୟାସୀ)ଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 91
देवतायतनं प्राज्ञो देवानां चैव सत्रिणाम् / नाक्रामेत् कामतश्छायां ब्राह्मणानां च गोरपि
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବତାୟତନ (ମନ୍ଦିର)କୁ, ଏବଂ ଦେବମଣ୍ଡଳ ଓ ସତ୍ରଯାଗରେ ନିମଗ୍ନ ଲୋକଙ୍କ ପବିତ୍ର ପରିସରକୁ ଅବମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏବଂ କେବଳ ମନମତାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଓ ଗୋର ଛାୟା ଉପରେ ପାଦ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 92
स्वां तु नाक्रमयेच्छायां पतिताद्यैर्न रोगिभिः / नाङ्गारभस्मकेशादिष्वधितिष्ठेत् कदाचन
ପତିତ ଆଦି ଲୋକ କିମ୍ବା ରୋଗୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଛାୟା ଅତିକ୍ରମିତ ହେବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ (ନିଜ ଛାୟା ଉପରେ ପାଦ ପଡ଼ିବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ)। ଏବଂ ଅଙ୍ଗାର, ଭସ୍ମ, କେଶ ଆଦି ଉପରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
Verse 93
वर्जयेन्मार्जनीरेणुं स्नानवस्त्रघचोदकम् / न भक्षयेदभक्ष्याणि नापेयं च पिबेद् द्विजः
ଦ୍ୱିଜ ଝାଡୁ ଦେବାରୁ ଉଠୁଥିବା ଧୂଳି ଓ ସ୍ନାନ-ବସ୍ତ୍ରଧୋଇରେ ବ୍ୟବହୃତ ଜଳକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ଖାଇବା ନୁହେଁ, ଅପେୟ ପିଇବା ନୁହେଁ।
Frequently Asked Questions
It defines theft broadly as taking anything not given—even grass, water, roots, fruit, flowers, or earth—while framing asteya as disciplined restraint from all ungiven taking, with only narrowly delimited exceptions for dharma or dire traveler-need.
It condemns using vows to conceal sin, performing vratas as social display, and living by the outward marks of renunciation without inner renunciation—calling such conduct a theft of ascetics’ merit and a destroyer of dharma.
Saṅkarya is ‘confusion by mixing’—a set of enumerated faults arising from prohibited commensality, intimacy, shared ritual roles, and close association; it is treated as morally contagious and thus to be avoided or ritually demarcated.
Because it frames śāstra, guru, and deva as the pillars of dharma-knowledge and worship; undermining them destroys the very means of purification, hence it declares extreme consequences and, in places, the absence of expiation.