Adhyaya 11

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे देशमो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच एवं सृष्ट्वा परीच्यादीन् देवदेवः पितामहः / सहैव मानसैः पुत्रैस्तताप परमं तपः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୂର୍ମପୁରାଣର ଷଟ୍ସାହସ୍ତ୍ରୀ ସଂହିତାର ପୂର୍ବବିଭାଗର ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ। ଶ୍ରୀକୂର୍ମ କହିଲେ—ପରୀଚି ଆଦି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି ଦେବଦେବ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ମାନସପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ପରମ ତପ କଲେ।

Verse 2

तस्यैवं तपतो वक्त्राद् रुद्रः कालाग्निसन्निभः / त्रिशूलपाणिरीशानः प्रदुरासीत् त्रिलोचनः

ସେ ଏଭଳି ତପ କରୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ କାଳାଗ୍ନି ସଦୃଶ ତେଜସ୍ବୀ ରୁଦ୍ର ପ୍ରକଟ ହେଲେ—ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ଈଶାନ ସ୍ୱରୂପ।

Verse 3

अर्धनारीनरवपुः दुष्प्रेक्ष्यो ऽतिभयङ्करः / विभजात्मानमित्युक्त्वा ब्रह्मा चान्तर्दधे भयात्

ଅର୍ଧନାରୀ-ଅର୍ଧନର ରୂପଧାରୀ, ଦେଖିବାକୁ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଅତିଭୟଙ୍କର ସେ କହିଲେ—“ନିଜକୁ ବିଭକ୍ତ କର”; ଏବଂ ଭୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 4

तथोक्तो ऽसौ द्विधा स्त्रीत्वं पुरुषत्वमथाकरोत् / बिभेद पुरुषत्वं च दशधा चैकधा पुनः

ଏଭଳି କୁହାଯାଇ ସେ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ଓ ପୁରୁଷତ୍ୱ—ଦ୍ୱିଧା କଲେ; ପୁନଃ ପୁରୁଷତ୍ୱକୁ ଦଶଧା ଏବଂ ଆଉଥରେ ଏକଧା (ଏକାତ୍ମ) ରୂପରେ ବିଭକ୍ତ କଲେ।

Verse 5

एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः / कपालोशादयो विप्रा देवकार्ये नियोजिताः

ଏହି ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର ତ୍ରିଭୁବନର ଈଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛନ୍ତି। ହେ ବିପ୍ରମାନେ, କପାଲୋଶ ଆଦି ରୁଦ୍ରମାନେ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ।

Verse 6

सौम्यासौम्यैस्तथा शान्ताशान्तैः स्त्रीत्वं च स प्रभुः / बिभेद बहुधा देवः स्वरूपैरसितैः सितैः

ସେ ପରମ ପ୍ରଭୁ ଦେବ ନିଜକୁ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ବିଭକ୍ତ କଲେ—ସୌମ୍ୟ ଓ ଅସୌମ୍ୟ, ଶାନ୍ତ ଓ ଅଶାନ୍ତ, ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀଭାବରେ ମଧ୍ୟ; ଶ୍ୟାମ ଓ ଶ୍ୱେତ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 7

ता वै विभूतयो विप्रा विश्रुताः शक्तयो भुवि / लक्ष्म्यादयो याभिरीशा विश्वंव्याप्नोति शाङ्करी

ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହିଁ ହେଉଛି ବିଭୂତିମାନେ—ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆଦି ଶକ୍ତିମାନେ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ଈଶା ଶାଙ୍କରୀ (ଶଙ୍କରଙ୍କ ଶକ୍ତି) ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ବ୍ୟାପି ରହନ୍ତି।

Verse 8

विभज्य पुररीशानी स्वात्मानं शङ्कराद् विभोः / महादेवनियोगेन पितामहमुपस्थिता

ପୁରରୀଶାନୀ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଠାରୁ ନିଜ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ବିଭକ୍ତ କରି, ମହାଦେବଙ୍କ ନିୟୋଗରେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

Verse 9

तामाह भगवान् ब्रह्मा दक्षस्य दुहिता भव / सापि तस्य नियोगेन प्रादुरासीत् प्रजापतेः

ତେବେ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ହେଅ।” ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ନିୟୋଗରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ସନ୍ତାନ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 10

नियोगाद् ब्रह्मणो देवीं ददौ रुद्राय तां सतीम् / दक्षाद् रुद्रो ऽपि जग्राह स्वकीयामेव शूलभृत्

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିୟୋଗରେ ଦକ୍ଷ ସେଇ ଦେବୀ ସତୀଙ୍କୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ; ଏବଂ ଶୂଳଧାରୀ ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଯଥାର୍ଥ ସହଧର୍ମିଣୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 11

प्रजापतिं विनिन्द्यैषा कालेन परमेश्वरी / मेनायामभवत् पुत्री तदा हिमवतः सती

ପ୍ରଜାପତି (ଦକ୍ଷ)ଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ କାଳକ୍ରମେ ମେନାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ହିମବତଙ୍କ କନ୍ୟା ହୋଇ ପୁନଃ ସତୀ ରୂପେ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 12

स चापि पर्वतवरो ददौ रुद्राय पार्वतीम् / हिताय सर्वदेवानां त्रिलोकस्यात्मनो ऽपि च

ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ହିମବତ୍ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ବିବାହଦାନ କଲେ—ସମସ୍ତ ଦେବଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ, ତ୍ରିଲୋକର ମଙ୍ଗଳାର୍ଥେ, ନିଜ ପରମ ହିତାର୍ଥେ ମଧ୍ୟ।

Verse 13

सैषा माहेश्वरी देवी शङ्करार्धशरीरिणी / शिवा सती हैमवती सुरासुरनमस्कृता

ସେଇ ମାହେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅର୍ଧଶରୀରିଣୀ; ସେଇ ଶିବା—ସତୀ, ହୈମବତୀ—ଯାହାଙ୍କୁ ସୁର ଓ ଅସୁର ଉଭୟ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି।

Verse 14

तस्याः प्रभावमतुलं सर्वे देवाः सवासवाः / विन्दन्ति मुनयो वेत्ति शङ्करो वा स्वयं हरिः

ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବ ତାଙ୍କ ଅତୁଳ ପ୍ରଭାବ ଜାଣନ୍ତି; ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପୂର୍ଣ୍ଣତୟା ଶଙ୍କର କିମ୍ବା ସ୍ୱୟଂ ହରି ହିଁ ଜାଣନ୍ତି।

Verse 15

एतद् वः कथितं विप्राः पुत्रत्वं परमेष्ठिनः / ब्रह्मणः पद्मयोनित्वं शङ्करस्यामितौजसः

ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ପରମେଷ୍ଠିଙ୍କ ପୁତ୍ରତ୍ୱ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଦ୍ମଯୋନିତ୍ୱ, ଏବଂ ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମହିମା ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହିଦେଲି।

Verse 16

सूत उवाच इत्याकर्ण्याथ मुनयः कूर्मरूपेण भाषितम् / विष्णुना पुनरेवैनं प्रणता हरिम्

ସୂତ କହିଲେ—କୂର୍ମରୂପେ ବିଷ୍ଣୁ କହିଥିବା ବଚନ ଶୁଣି ମୁନିମାନେ ପୁନର୍ବାର ସେହି ପ୍ରଭୁ ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 17

ऋषय ऊचुः कैषा भगवती देवी शङ्करार्धशरीरिणी / शिवा सती हैमवती यथावद् ब्रूहि पृच्छताम्

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅର୍ଧଶରୀରିଣୀ, ଶିବା, ସତୀ ଓ ହୈମବତୀ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେହି ଭଗବତୀ ଦେବୀ କିଏ? ଆମକୁ ଯଥାବତ୍ କହନ୍ତୁ।

Verse 18

तेषां तद् वचनं श्रुत्वा मुनीनां पुरुषोत्तमः / प्रत्युवाच महायोगी ध्यात्वा स्वं परमं पदम्

ମୁନିମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମହାଯୋଗୀ ନିଜ ପରମ ପଦକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 19

श्रीकूर्म उवाच पुरा पितामहेनोक्तं मेरुपृष्ठे सुशोभनम् / रहस्यमेतद् विज्ञानं गोपनीयं विशेषतः

ଶ୍ରୀକୂର୍ମ କହିଲେ—ପୂର୍ବେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ମେରୁ ପର୍ବତର ସୁଶୋଭିତ ପୃଷ୍ଠଭାଗରେ ଏହି ରହସ୍ୟମୟ ବିଜ୍ଞାନ କହିଥିଲେ; ଏହା ବିଶେଷତଃ ଗୋପନୀୟ।

Verse 20

सांख्यानां परमं सांख्यं ब्रह्मविज्ञानमुत्तमम् / संसारार्णवमग्नानां जन्तूनामेकमोचनम्

ସାଂଖ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ସାଂଖ୍ୟ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମବିଜ୍ଞାନ—ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ; ସଂସାର-ସମୁଦ୍ରେ ଡୁବିଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକମାତ୍ର ମୋଚନ।

Verse 21

या सा माहेश्वरी शक्तिर्ज्ञानरूपातिलालसा / व्योमसंज्ञा परा काष्ठा सेयं हैमवती मता

ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆସକ୍ତ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପରମ ଶକ୍ତି ‘ବ୍ୟୋମ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପରମ କାଷ୍ଠା ଓ ଚରମ ଅବସ୍ଥା—ସେଇ ହୈମବତୀ ବୋଲି ମତ।

Verse 22

शिवा सर्वगतानान्ता गुणातीता सुनिष्कला / एकानेकविभागस्था ज्ञानरूपातिलालसा

ସେ ଶିବା—ମଙ୍ଗଳମୟୀ ପରମା—ସର୍ବଗତା ଓ ଅନନ୍ତା; ଗୁଣାତୀତା ଏବଂ ସୁନିଷ୍କଳା। ଏକା ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ବିଭାଗର ଆଧାରରୂପେ ଅବସ୍ଥିତ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଚେତନା—ସତ୍ୟଜ୍ଞାନୋଦୟରେ ସଦା ଆସକ୍ତ।

Verse 23

अनन्या निष्कले तत्त्वे संस्थिता तस्य तेजसा / स्वाभाविकी च तन्मूला प्रभा भानोरिवामला

ସେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅନନ୍ୟ; ତାଙ୍କ ତେଜରେ ନିଷ୍କଳ ତତ୍ତ୍ୱରେ ସଂସ୍ଥିତ। ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ତାଙ୍କରେ ମୂଳବତୀ; ସେ ଅମଳ ପ୍ରଭା—ଭାନୁଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧ ଆଲୋକ ପରି।

Verse 24

एका माहेश्वरी शक्तिरनेकोपाधियोगतः / परावरेण रूपेण क्रीडते तस्य सन्निधौ

ମାହେଶ୍ୱରୀ ଶକ୍ତି ଏକା; କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଉପାଧିର ଯୋଗରୁ ସେ ପର-ଅପର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରେ।

Verse 25

सेयं करोति सकलं तस्याः कार्यमिदं जगत् / न कार्यं नापि करणमीश्वरस्येति सूरयः

ସେଇ ଶକ୍ତି ସବୁ କରେ; ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟଫଳ। ସୂରିମାନେ କହନ୍ତି—ଇଶ୍ୱରଙ୍କର ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି, ନ କରଣ-ସାଧନ।

Verse 26

चतस्त्रः शक्तयो देव्याः स्वरूपत्वेन संस्थिताः / अधिष्ठानवशात् तस्याः शृणुध्वं मुनिपुङ्गवाः

ଦେବୀଙ୍କ ଚାରି ଶକ୍ତି ତାଙ୍କର ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ନିହିତ। ତାଙ୍କ ଅଧିଷ୍ଠାନ-ଭେଦ ଅନୁସାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।

Verse 27

शान्तिर्विद्या प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्चेतिताः स्मृतः / चतुर्व्यूहस्ततो देवः प्रोच्यते परमेश्वरः

ଶାନ୍ତି, ବିଦ୍ୟା, ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ନିବୃତ୍ତି—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ବୋଲି ସ୍ମୃତି କହେ; ତେଣୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଚତୁର୍ବ୍ୟୂହ ଦେବ ଭାବେ କୁହାଯାଏ।

Verse 28

अनया परया देवः स्वात्मानन्दं समश्नुते / चतुर्ष्वपि च वेदेषु चतुर्मूर्तिर्महेश्वरः

ଏହି ପରାଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦେବ ନିଜ ଆତ୍ମାନନ୍ଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଚାରି ବେଦରେ ମଧ୍ୟ ମହେଶ୍ୱର ଚତୁର୍ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ।

Verse 29

अस्यास्त्वनादिसंसिद्धमैश्वर्यमतुलं महत् / तत्सम्बन्धादनन्ताया रुद्रेण परमात्मना

ତାଙ୍କର ଅତୁଳ ଓ ମହାନ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଅନାଦିରୁ ସିଦ୍ଧ। ପରମାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧ ହେତୁ ସେ ‘ଅନନ୍ତା’—ଅସୀମା—ବୋଲି ପରିଚିତ।

Verse 30

सैषा सर्वेश्वरी देवी सर्वभूतप्रवर्तिका / प्रोच्यते भगवान् कालो हरिः प्राणो महेश्वरः

ସେଇ ଦେବୀ ସର୍ବେଶ୍ୱରୀ, ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ପ୍ରବୃତ୍ତ କରାଉଥିବା। ସେଇ ଭଗବାନ୍ ଭାବେ ‘କାଳ’, ‘ହରି’, ‘ପ୍ରାଣ’ ଓ ‘ମହେଶ୍ୱର’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 31

तत्र सर्वमिदं प्रोतमोतं चैवाखिलं जगत् / स कालो ऽग्निर्हरो रुद्रो गीयते वेदवादिभिः

ତାହାରେ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ୍ ବୁନାଯାଇ ଗୁଞ୍ଜିତ ହୋଇ ଅବସ୍ଥିତ—ସମସ୍ତ ଲୋକ ସହିତ। ବେଦବାଦୀମାନେ ତାହାକୁ କାଳ, ଅଗ୍ନି, ହର ଓ ରୁଦ୍ର ବୋଲି ଗାନ କରନ୍ତି।

Verse 32

कालः सृजति भूतानि कालः संहरते प्रजाः / सर्वे कालस्य वशगा न कालः कस्यचिद् वशे

କାଳ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ, କାଳ ହିଁ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରେ। ସମସ୍ତେ କାଳର ବଶ; କିନ୍ତୁ କାଳ କାହାର ବଶ ନୁହେଁ।

Verse 33

प्रधानं पुरुषस्तत्त्वं महानात्मा त्वहङ्कृतिः / कालेनान्यानि तत्त्वानि समाविष्टानि योगिना

ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷ—ଏହି ଦୁଇଟି ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ; ସେଠାରୁ ମହତ୍, ପରେ ଅହଂକାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। କାଳକ୍ରମେ ଅନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ଲୟଜ୍ଞ ଯୋଗୀ ଦ୍ୱାରା ସମାବିଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 34

तस्य सर्वजगत्सूतिः शक्तिर्मायेति विश्रुता / तयेदं भ्रामयेदीशो मायावी पुरुषोत्तमः

ତାଙ୍କର ଯେ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ସେ ‘ମାୟା’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେହି ମାୟା ଦ୍ୱାରା ମାୟାବୀ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଈଶ୍ୱର ଏହି ଜଗତକୁ ଭ୍ରମରେ ଘୁରାନ୍ତି।

Verse 35

सैषा मायात्मिका शक्तिः सर्वाकारा सनातनी / वैश्वरूप्यं महेशस्य सर्वदा संप्रकाशयेत्

ଏହି ହେଉଛି ସେଇ ମାୟାତ୍ମିକା, ସର୍ବାକାରା, ସନାତନୀ ଶକ୍ତି; ଯେ ସଦା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ବୈଶ୍ୱରୂପକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।

Verse 36

अन्याश्च शक्तयो मुख्यास्तस्य देवस्य निर्मिताः / ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिः प्राणशक्तिरिति त्रयम्

ସେହି ଦେବଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି ଅନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେଲେ—ଜ୍ଞାନଶକ୍ତି, କ୍ରିୟାଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି—ଏଇ ତିନି।

Verse 37

सर्वासामेव शक्तीनां शक्तिमन्तो विनिर्मिताः / माययैवाथ विप्रेन्द्राः सा चानादिरनन्तया

ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ସମଷ୍ଟିରୁ ହିଁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିମାନ ନିର୍ମିତ; ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରମାନେ, ଏହା ସବୁ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର, ଏବଂ ସେଇ ମାୟା ଅନାଦି, ଅନନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଧୃତ।

Verse 38

सर्वशक्त्यात्मिका माया दुर्निवारा दुरत्यया / मायावी सर्वशक्तीशः कालः कालकारः प्रभुः

ସର୍ବଶକ୍ତିମୟୀ ମାୟା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୁରତିକ୍ରମ୍ୟ; ମାୟାଧାରୀ, ସର୍ବଶକ୍ତୀଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁ ହିଁ କାଳ—କାଳକର୍ତ୍ତା।

Verse 39

करोति कालः सकलं संहरेत् काल एव हि / कालः स्थापयते विश्वं कालाधीनमिदं जगत्

କାଳ ହିଁ ସବୁ କରେ, ନିଶ୍ଚୟ କାଳ ହିଁ ସବୁ ସଂହାର କରେ; କାଳ ହିଁ ବିଶ୍ୱକୁ ସ୍ଥାପନ କରେ—ଏହି ଜଗତ କାଳାଧୀନ।

Verse 40

लब्ध्वा देवाधिदेवस्य सन्निधिं परमेष्ठिनः / अनन्तस्याखिलेशस्य शंभोः कालात्मनः प्रभोः

ଦେବାଧିଦେବ ପରମେଷ୍ଠୀ—ଅନନ୍ତ, ଅଖିଲେଶ, କାଳାତ୍ମା ପ୍ରଭୁ ଶମ୍ଭୁ—ତାଙ୍କ ସନ୍ନିଧି ଲାଭ କରି।

Verse 41

प्रधानं पुरुषो माया माया चैवं प्रपद्यते / एका सर्वगतानन्ता केवला निष्कला शिवा

ପ୍ରଧାନ, ପୁରୁଷ ଓ ମାୟା—ମାୟାକୁ ଏହିପରି କୁହାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ସେ ଏକା—ସର୍ବବ୍ୟାପିଣୀ, ଅନନ୍ତା, କେବଳା, ନିଷ୍କଳା—ଶିବା, ପରମ ମଙ୍ଗଳସ୍ୱରୂପା।

Verse 42

एका शक्तिः शिवैको ऽपि शक्तिमानुच्यते शिवः / शक्तयः शक्तिमन्तो ऽन्ये सर्वशक्तिसमुद्भवाः

ଶକ୍ତି ଏକା; ଏବଂ ସେଇ ଏକ ଶିବ ‘ଶକ୍ତିମାନ’ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାତା ସେଇ ସର୍ବଶକ୍ତିରୁ ଉଦ୍ଭବ।

Verse 43

शक्तिशक्तिमतोर्भेदं वदन्ति परमार्थतः / अभेदं चानुपश्यन्ति योगिनस्तत्त्वचिन्तकाः

ପରମାର୍ଥରେ ଶକ୍ତି ଓ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଭେଦ କୁହନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ତତ୍ତ୍ୱଚିନ୍ତକ ଯୋଗୀମାନେ ତାଙ୍କର ଅଭେଦକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖନ୍ତି।

Verse 44

शक्तयो गिरजा देवी शक्तिमन्तो ऽथ शङ्करः / विशेषः कथ्यते चायं पुराणे ब्रह्मवादिभिः

ଶକ୍ତିମାନେ ଗିରିଜା ଦେବୀ; ଶକ୍ତିମାନ ହେଲେ ଶଙ୍କର। ଏହି ବିଶେଷ ଭେଦ ପୁରାଣରେ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ କହିଛନ୍ତି।

Verse 45

भोग्या विश्वेश्वरी देवी महेश्वरपतिव्रता / प्रोच्यते भगवान् भोक्ता कपर्दे नीललोहितः

ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ଧରି ପତିବ୍ରତା ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ‘ଭୋଗ୍ୟା’ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି; ଏବଂ ଭଗବାନ କପର୍ଦୀ ନୀଲଲୋହିତ ‘ଭୋକ୍ତା’ ବୋଲି ପ୍ରୋଚ୍ୟ।

Verse 46

मन्ता विश्वेश्वरो देवः शङ्करो मन्मथान्तकः / प्रोच्यते मतिरीशानी मन्तव्या च विचारतः

ସେଇ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ‘ମନ୍ତା’—ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଦେବ, ଶଙ୍କର, ମନ୍ମଥ (କାମ) ସଂହାରକ। ଏହି ମତି ଈଶାନୀ-ଶକ୍ତିଜନ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ବିବେକରେ ବିଚାର କରି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 47

इत्येतदखिलं विप्राः शक्तिशक्तिमदुद्भवम् / प्रोच्यते सर्ववेदेषु मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः

ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଶକ୍ତି ଓ ଶକ୍ତିମାନ୍‌ରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ଏହି ସମଗ୍ର ତତ୍ତ୍ୱୋପଦେଶ ସତ୍ୟଦର୍ଶୀ ମୁନିମାନେ ସମସ୍ତ ବେଦରେ ପ୍ରଚାର କରିଛନ୍ତି।

Verse 48

एतत् प्रदर्शितं दिव्यं देव्या माहात्म्यमुत्तमम् / सर्ववेदान्तवेदेषु निश्चितं ब्रह्मवादिभिः

ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି; ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ସମସ୍ତ ବେଦାନ୍ତ-ବିଦ୍ୟାରେ ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି।

Verse 49

एकं सर्वगतं सूक्ष्मं कूटस्थमचलं ध्रुवम् / योगिनस्तत् प्रपश्यन्ति महादेव्याः परं पदम्

ମହାଦେବୀଙ୍କ ସେହି ପରମ ପଦ ଏକ—ସର୍ବଗତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, କୂଟସ୍ଥ, ଅଚଳ ଓ ଧ୍ରୁବ। ଯୋଗୀମାନେ ଧ୍ୟାନଦର୍ଶନରେ ତାହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖନ୍ତି।

Verse 50

आनन्दमक्षरं ब्रह्म केवलं निष्कलं परम् / योगिनस्तत् प्रपश्यन्ति महादेव्याः परं पदम्

ସେହି ବ୍ରହ୍ମ ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ—ଅକ୍ଷର, କେବଳ, ନିଷ୍କଳ ଓ ପରମ। ଯୋଗୀମାନେ ତାହାକୁ ମହାଦେବୀଙ୍କ ପରମ ପଦ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖନ୍ତି।

Verse 51

परात्परतरं तत्त्वं शाश्वतं शिवमच्युतम् / अनन्तप्रकृतौ लीनं देव्यास्तत् परमं पदम्

ପରାତ୍ପରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପରମ ସେଇ ତତ୍ତ୍ୱ ଶାଶ୍ୱତ—ଶିବ, ଅଚ୍ୟୁତ। ଅନନ୍ତ ପ୍ରକୃତିରେ ଲୀନ ସେଇ ଦେବୀଙ୍କ ପରମ ପଦ।

Verse 52

शुभं निरञ्जनं शुद्धं निर्गुणं द्वैतवर्जितम् / आत्मोपलब्धिविषयं देव्यास्तत् परमं पदम्

ଶୁଭ, ନିରଞ୍ଜନ, ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ଗୁଣ, ଦ୍ୱୈତବର୍ଜିତ—ଆତ୍ମସାକ୍ଷାତ୍କାରରେ ମାତ୍ର ଜ୍ଞେୟ, ସେଇ ଦେବୀଙ୍କ ପରମ ପଦ।

Verse 53

सैषा धात्री विधात्री च परमानन्दमिच्छताम् / संसारतापानखिलान् निहन्तीश्वरसंश्रया

ଏହା ଧାତ୍ରୀ ଓ ବିଧାତ୍ରୀ; ପରମାନନ୍ଦ ଇଚ୍ଛୁକମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଈଶ୍ୱରଶରଣାଶ୍ରୟରେ ଥାଇ, ସଂସାରର ସମସ୍ତ ତାପକୁ ନାଶ କରେ।

Verse 54

तस्माद् विमुक्तिमन्विच्छन् पार्वतीं परमेश्वरीम् / आश्रयेत् सर्वभावानामात्मभूतां शिवात्मिकाम्

ଏହେତୁ ଯେ ଵିମୁକ୍ତି ଚାହେ, ସେ ପରମେଶ୍ୱରୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଶରଣ ନିଅ—ଯିଏ ସମସ୍ତ ଭାବର ଆତ୍ମା ଏବଂ ଶିବାତ୍ମିକା।

Verse 55

लब्ध्वा च पुत्रीं शर्वाणीं तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम् / सभार्यः शरं यातः पार्वतीं परमेश्वरीम्

ଶର୍ବାଣୀ ନାମକ କନ୍ୟାକୁ ପାଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍କର ତପ କରି, ସେ ଭାର୍ଯ୍ୟାସହିତ ପରମେଶ୍ୱରୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲା।

Verse 56

तां दृष्ट्वा जायमानां च स्वेच्छयैव वराननाम् / मेना हिमवतः पत्नी प्राहेदं पर्वतेश्वरम्

ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା ସେଇ ସୁମୁଖୀ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି, ହିମବତଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମେନା ପର୍ବତେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 57

मेनोवाच पश्य बालामिमां राजन् राजीवसदृशाननाम् / हिताय सर्वभूतानां जाता च तपसावयोः

ମେନା କହିଲେ—ହେ ରାଜନ, ଏହି ବାଳିକାକୁ ଦେଖ; ତାହାର ମୁଖ ପଦ୍ମ ସଦୃଶ। ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ଆମ ଦୁହଙ୍କ ତପସ୍ୟାରୁ ସେ ଜନ୍ମିଛି।

Verse 58

सो ऽपि दृष्ट्वा ततः पुत्रीं तरुणादित्यसन्निभाम् / कपर्दिनीं चतुर्वक्त्रां त्रिनेत्रामतिलालसाम्

ତାପରେ ସେ ମଧ୍ୟ ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ—ନବୋଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମତୀ; ଜଟାଧାରିଣୀ, ଚତୁର୍ମୁଖୀ, ତ୍ରିନେତ୍ରୀ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହରା।

Verse 59

अष्टहस्तां विशालाक्षीं चन्द्रावयवभूषणाम् / निर्गुणां सगुणां साक्षात् सदसद्व्यक्तिवर्जिताम्

ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି—ଅଷ୍ଟହସ୍ତା, ବିଶାଳାକ୍ଷୀ, ଚନ୍ଦ୍ର-ଆଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତା; ସେ ସାକ୍ଷାତ୍ ନିର୍ଗୁଣ ମଧ୍ୟ, ସଗୁଣ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ସତ୍-ଅସତ୍ ରୂପେ ବ୍ୟକ୍ତିକରଣରୁ ମୁକ୍ତ।

Verse 60

प्रणम्य शिरसा भूमौ तेजसा चातिविह्वलः / भीतः कृताञ्जलिस्तस्याः प्रोवाच परमेश्वरीम्

ସେ ଭୂମିରେ ଶିର ରଖି ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 61

हीमवानुवाच का त्वं देवि विशालाक्षि शशाङ्कावयवाङ्किते / न जाने त्वामहं वत्से यथावद् ब्रूहि पृच्छते

ହିମବାନ କହିଲେ—ହେ ବିଶାଳନୟନୀ ଦେବୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଚିହ୍ନେ ଅଙ୍କିତା! ବତ୍ସେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେନି; ମୁଁ ପଚାରୁଛି, ଯଥାଯଥ ଭାବେ କୁହ।

Verse 62

गिरीन्द्रवचनं श्रुत्वा ततः सा परमेश्वरी / व्याजहार महाशैलं योगिनामभयप्रदा

ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସେ ପରମେଶ୍ୱରୀ ତାପରେ ମହାଶୈଳକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ—ଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଅଭୟଦାତ୍ରୀ।

Verse 63

देव्युवाच मां विद्ध परमां शक्तिं परमेश्वरसमाश्रयाम् / अनन्यामव्ययामेकां यां पश्यन्ति मुमुक्षवः

ଦେବୀ କହିଲେ—ମୋତେ ପରମ ଶକ୍ତି ବୋଲି ଜାଣ; ମୁଁ ପରମେଶ୍ୱରରେ ଆଶ୍ରିତ ଓ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧିଷ୍ଠିତ। ମୁଁ ଏକା, ଅବ୍ୟୟ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି—ମୁମୁକ୍ଷୁମାନେ ଯାହାକୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।

Verse 64

अहं वै सर्वभावानात्मा सर्वान्तरा शिवा / शाश्वतैश्वर्यविज्ञानमूर्तिः सर्वप्रवर्तिका

ମୁଁ ହିଁ ସମସ୍ତ ଭାବମାନଙ୍କର ଆତ୍ମା—ସମସ୍ତଙ୍କ ଅନ୍ତରେ ବିରାଜମାନ ଶିବା। ମୁଁ ଶାଶ୍ୱତ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ବିଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରୁଥିବା।

Verse 65

अनन्तानन्तमहिमा संसारार्णवतारिणी / दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे रूपमैश्वरम्

ଅନନ୍ତ, ଅପାର ମହିମାମୟୀ ମୁଁ ସଂସାର-ସମୁଦ୍ରରୁ ପାର କରାଏ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛି—ଏବେ ମୋର ଐଶ୍ୱର୍ୟ ରୂପ ଦେଖ।

Verse 66

एतावदुक्त्वा विज्ञानं दत्त्वा हिमवते स्वयम् / स्वं रूपं दर्शयामास दिव्यं तत् पारमेश्वरम्

ଏତେ କହି ହିମବତଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ବିବେକ-ଜ୍ଞାନ ଦାନ କରି, ସ୍ୱୟଂ ପରମେଶ୍ୱର ନିଜ ଦିବ୍ୟ, ପରାତ୍ପର, ପରମୈଶ୍ୱର୍ୟମୟ ରୂପ ପ୍ରକାଶ କଲେ।

Verse 67

कोटिसूर्यप्रितीकाशं तेजोबिम्बं निराकुलम् / ज्वालामालासहस्त्राढ्यं कालानलशतोपमम्

ସେ ଦିବ୍ୟ ତେଜର ନିର୍ମଳ ବିମ୍ବ ଦେଖିଲେ—କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରକାଶମାନ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରାକୁଳ ଓ ପ୍ରଶାନ୍ତ; ସହସ୍ର ଜ୍ୱାଲାମାଳାରେ ଭୂଷିତ, କାଳାଗ୍ନିର ଶତ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଅଗ୍ନି ସମାନ।

Verse 68

दंष्ट्राकरालं दुर्धर्ष जटामण्डलमण्डितम् / त्रिशूलवरहस्तं च घोररूपं भयानकम्

ସେ (ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ) ଭୟଙ୍କର ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଯୁକ୍ତ, ଦୁର୍ଧର୍ଷ; ଜଟାମଣ୍ଡଳରେ ଭୂଷିତ; ହାତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା—ଘୋର ଓ ଭୟାନକ ରୂପରେ—ଦେଖିଲେ।

Verse 69

प्रशान्तं सौम्यवदनमनन्ताश्चर्यसंयुतम् / चन्द्रावयवलक्ष्माणं चन्द्रकोटिसमप्रभम्

ସେ ପରମ ପ୍ରଶାନ୍ତ, ସୌମ୍ୟ ମୁଖମଣ୍ଡଳଧାରୀ, ଅନନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ୟଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ; ଚନ୍ଦ୍ରସଦୃଶ ଅଙ୍ଗଲାବଣ୍ୟରେ ଚିହ୍ନିତ, ଏବଂ କୋଟି ଚନ୍ଦ୍ର ସମ ପ୍ରଭାମୟ।

Verse 70

किरीटिनं गदाहस्तं नूपुरैरुपशोभितम् / दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम्

ସେ କିରୀଟଧାରୀ, ହାତରେ ଗଦା ଧାରଣ କରି, ନୂପୁରରେ ସୁଶୋଭିତ; ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଅମ୍ବର ଧାରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଅନୁଲେପନରେ ବିଭୂଷିତ ଥିଲେ।

Verse 71

शङ्खचक्रधरं काम्यं त्रिनेत्रं कृत्तिवाससम् / अण्डस्थं चाण्डबाह्यस्थं बाह्यमाभ्यन्तरं परम्

ସେ କାମ୍ୟ ପ୍ରଭୁ ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ରଧାରୀ, ତ୍ରିନେତ୍ର ଓ କୃତ୍ତିବାସ; ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ଓ ତାହାର ପାରେ ମଧ୍ୟ—ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ରୂପେ ପରମ।

Verse 72

सर्वशक्तिमयं शुभ्रं सर्वाकारं सनातनम् / ब्रह्मोन्द्रोपेन्द्रयोगीन्द्रैर्वन्द्यमानपदाम्बुजम्

ସେ ସର୍ବଶକ୍ତିମୟ, ଶୁଭ୍ର ଓ ପବିତ୍ର; ସର୍ବାକାରଧାରୀ ସନାତନ। ତାଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର (ବିଷ୍ଣୁ) ଓ ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରମାନେ ବନ୍ଦନା କରନ୍ତି।

Verse 73

सर्वतः पाणिपादान्तं सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम् / सर्वमावृत्य तिष्ठन्तं ददर्श परमेश्वरम्

ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲା—ଯାହାଙ୍କ ହାତପା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସର୍ବତ୍ର, ଯାହାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ-ଶିର-ମୁଖ ସବୁ ଦିଗରେ; ଯିଏ ସମସ୍ତକୁ ଆବୃତ କରି ବ୍ୟାପି ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 74

दृष्ट्वा तदीदृशं रूपं देव्या माहेश्वरं परम् / भयेन च समाविष्टः स राजा हृष्टमानसः

ଦେବୀଙ୍କ ସେହି ପରମ ମାହେଶ୍ୱର-ସଦୃଶ ରୂପକୁ ଦେଖି ରାଜା ଭୟମିଶ୍ରିତ ବିସ୍ମୟରେ ଆବିଷ୍ଟ ହେଲା; ତଥାପି ତାହାର ମନ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

Verse 75

आत्मन्याधाय चात्मानमोङ्कारं समनुस्मरन् / नाम्नामष्टसहस्त्रेण तुष्टाव परमेश्वरीम्

ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପରେ ନିବେଶ କରି, ଓଁକାରକୁ ନିରନ୍ତର ସ୍ମରଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଅଷ୍ଟସହସ୍ର ନାମରେ ପରମେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲା।

Verse 76

हीमवानुवाच शिवोमा परमा शक्तिरनन्ता निष्कलामला / शान्ता माहेश्वरी नित्या शाश्वती परमाक्षरा

ହିମବାନ କହିଲେ—ଶିବ-ଉମା ପରମ ଶକ୍ତି; ଅନନ୍ତ, ନିଷ୍କଳ ଓ ନିର୍ମଳ। ସେ ନିଜେ ଶାନ୍ତି; ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଶକ୍ତି; ନିତ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ ଓ ପରମ ଅକ୍ଷର-ତତ୍ତ୍ୱ।

Verse 77

अचिन्त्या केवलानन्त्या शिवात्मा परमात्मिका / अनादिरव्यया शुद्धा देवात्मा सर्वगाचला

ସେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ—କେବଳ ଓ ଅନନ୍ତ; ଯାହାଙ୍କ ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ ଶିବ, ଯାହାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ପରମାତ୍ମା। ସେ ଅନାଦି, ଅବ୍ୟୟ ଓ ଶୁଦ୍ଧ; ଦେବାତ୍ମା, ସର୍ବବ୍ୟାପିଣୀ ଓ ଅଚଳ।

Verse 78

एकानेकविभागस्था मायातीता सुनिर्मला / महामाहेश्वरी सत्या महादेवी निरञ्जना

ସେ ଏକ ମଧ୍ୟ, ଅନେକ ମଧ୍ୟ—ସମସ୍ତ ବିଭାଗସ୍ଥିତିରେ ବିରାଜିତ। ସେ ମାୟାତୀତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମଳ। ସେ ମହାମାହେଶ୍ୱରୀ ଶକ୍ତି, ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପା; ମହାଦେବୀ, ନିରଞ୍ଜନ।

Verse 79

काष्ठा सर्वान्तरस्था च चिच्छक्तिरतिलालसा / नन्दा सर्वात्मिका विद्या ज्योतीरूपामृताक्षरा

ସେ କାଷ୍ଠା—ସମସ୍ତଙ୍କ ଅନ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ। ସେ ଚିଚ୍ଛକ୍ତି—ପ୍ରକଟିତ ହେବାକୁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ। ସେ ନନ୍ଦା—ସର୍ବାତ୍ମିକ ବିଦ୍ୟା; ଜ୍ୟୋତିରୂପା, ଅମୃତାକ୍ଷରମୟୀ।

Verse 80

शान्तिः प्रतिष्ठा सर्वेषां निवृत्तिरमृतप्रदा / व्योममूर्तिर्व्योमलया व्योमाधाराच्युतामरा

ସେ ଶାନ୍ତି—ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା। ସେ ନିବୃତ୍ତି-ଶକ୍ତି, ଯେ ଅମୃତତ୍ୱ ଦାନ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ବ୍ୟୋମସଦୃଶ; ସେ ବ୍ୟୋମ-ତତ୍ତ୍ୱରେ ଲୟ; ବ୍ୟୋମାଧାରା, ଅଚ୍ୟୁତା ଓ ଅମରା।

Verse 81

अनादिनिधनामोघा कारणात्मा कलाकला / क्रतुः प्रथमजा नाभिरमृतस्यात्मसंश्रया

ସେ ଅନାଦି ଓ ଅନନ୍ତ, ଅମୋଘ—କାରଣାତ୍ମା, ସମସ୍ତ କଳା ଓ ଶକ୍ତିର ମୂଳ। ସେଇ କ୍ରତୁ, ପ୍ରଥମଜ ତତ୍ତ୍ୱ; ଅମୃତର ନାଭି—ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ନିଜେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

Verse 82

प्राणेश्वरप्रिया माता महामहिषघातिनी / प्राणेश्वरी प्राणरूपा प्रधानपुरुषेश्वरी

ସେ ପ୍ରାଣେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ଜଗନ୍ମାତା, ମହାମହିଷଘାତିନୀ। ସେ ପ୍ରାଣର ଅଧୀଶ୍ୱରୀ, ପ୍ରାଣସ୍ୱରୂପା, ଏବଂ ପ୍ରଧାନ-ପୁରୁଷର ପରମେଶ୍ୱରୀ।

Verse 83

सर्वशक्तिकलाकारा ज्योत्स्ना द्योर्महिमास्पदा / सर्वकार्यनियन्त्री च सर्वभूतेश्वरेश्वरी

ସେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ କଳାର ସାକାର ରୂପ; ଦ୍ୟୋର୍ମହିମାର ଆସନ-ସ୍ୱରୂପ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା। ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ନିୟନ୍ତ୍ରିଣୀ, ଏବଂ ସର୍ବଭୂତେଶ୍ୱରଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଈଶ୍ୱରୀ।

Verse 84

अनादिरव्यक्तगुहा महानन्दा सनातनी / आकाशयोनिर्योगस्था महायोगेश्वरेश्वरी

ସେ ଅନାଦି, ଅବ୍ୟକ୍ତର ଗୁହାରେ ଗୁପ୍ତଭାବେ ଅଧିଷ୍ଠିତ; ମହାନନ୍ଦା, ସନାତନୀ। ସେ ଆକାଶଯୋନି, ଯୋଗସ୍ଥା—ମହାଯୋଗେଶ୍ୱରଙ୍କ ପରମେଶ୍ୱରୀ।

Verse 85

महामाया सुदुष्पूरा मूलप्रकृतिरीश्वरी / संसारयोनिः सकला सर्वशक्तिसमुद्भवा

ସେ ମହାମାୟା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ତର ଓ ଅଗମ୍ୟ; ମୂଳପ୍ରକୃତିର ଈଶ୍ୱରୀ। ସେ ସଂସାରର ଯୋନି, ସକଳ-ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ସର୍ବଶକ୍ତିର ଉଦ୍ଭବସ୍ଥାନ।

Verse 86

संसारपारा दुर्वारा दुर्निरोक्ष्या दुरासदा / प्राणशक्तिः प्रणविद्या योगिनी परमा कला

ସେ ସଂସାରପାରର ତଟ—ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁସ୍ତର, ଅଗମ୍ୟ, ଦର୍ଶନେ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ସହଜେ ଅପ୍ରାପ୍ୟ। ସେଇ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି, ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ବିଦ୍ୟା, ଯୋଗିନୀ ଓ ପରମ କଳା।

Verse 87

महाविभूतिर्दुर्धर्षा मूलप्रकृतिसंभवा / अनाद्यनन्तविभवा परार्था पुरुषारणिः

ସେ ମହାବିଭୂତି—ଅଦମ୍ୟ ଓ ଅଜେୟ, ମୂଳପ୍ରକୃତିରୁ ଉଦ୍ଭବିତ। ଅନାଦି ଓ ଅନନ୍ତ ସାମର୍ଥ୍ୟବତୀ, ସେ ପରାର୍ଥ (ପୁରୁଷ ପାଇଁ) ଅବସ୍ଥିତ ଓ ପୁରୁଷ-ପ୍ରକାଶର ଅରଣି (ମଥନଦଣ୍ଡ) ଅଟେ।

Verse 88

सर्गस्थित्यन्तकरणी सुदुर्वाच्या दुरत्यया / शब्दयोनिः शब्दमयी नादाख्या नादविग्रहा

ସେ ସର୍ଗ-ସ୍ଥିତି-ଅନ୍ତ କରାଇବାର ଶକ୍ତି—ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଚନୀୟ ଓ ଅତିକ୍ରମଣ ଅସମ୍ଭବ। ସେ ଶବ୍ଦଯୋନି, ଶବ୍ଦମୟୀ; ‘ନାଦ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ନାଦବିଗ୍ରହା।

Verse 89

प्रधानपुरुषातीता प्रधानपुरुषात्मिका / पुराणी चिन्मयी पुंसामादिः पुरुषरूपिणी

ସେ ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷ—ଉଭୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି; ତଥାପି ପ୍ରଧାନ-ପୁରୁଷର ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପା। ସେ ପୁରାଣୀ, ଚିନ୍ମୟୀ; ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଦିକାରଣ ଏବଂ ପୁରୁଷରୂପିଣୀ।

Verse 90

भूतान्तरात्मा कूटस्था महापुरुषसंज्ञिता / जन्ममृत्युजरातीता सर्वशक्तिसमन्विता

ସେ ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଅନ୍ତରାତ୍ମା, କୂଟସ୍ଥ—ଅଚଳ ଆଧାର; ‘ମହାପୁରୁଷ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁ-ଜରାତୀତ, ସେ ସର୍ବଶକ୍ତିସମନ୍ୱିତା।

Verse 91

व्यापिनी चानवच्छिन्ना प्रधानानुप्रवेशिनी / क्षेत्रज्ञशक्तिरव्यक्तलक्षणा मलवर्जिता

ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପିନୀ ଓ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନା; ପ୍ରଧାନ (ଆଦି ପ୍ରକୃତି) ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ସେ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଶକ୍ତି, ଅବ୍ୟକ୍ତ-ଲକ୍ଷଣା ଏବଂ ମଲବର୍ଜିତା।

Verse 92

अनादिमायसंभिन्ना त्रितत्त्वा प्रकृतिर्गुहा / महामायासमुत्पन्ना तामसी पौरुषी ध्रुवा

ପ୍ରକୃତି—ଗୁହାସଦୃଶ ଗୁପ୍ତ ପ୍ରକଟତାର ଆଧାର—ଅନାଦି ମାୟାରେ ସଂମିଶ୍ରିତ ଓ ତ୍ରିତତ୍ତ୍ୱମୟୀ। ମହାମାୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତାମସୀ ସ୍ୱଭାବା, ପୁରୁଷ-ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଏବଂ ଧ୍ରୁବା।

Verse 93

व्यक्ताव्यक्तात्मिकाकृष्णा रक्ताशुक्ला प्रसूतिका / अकार्या कार्यजननी नित्यं प्रसवधर्मिणी

ସେ ବ୍ୟକ୍ତ-ଅବ୍ୟକ୍ତ ଉଭୟ ସ୍ୱରୂପିଣୀ; କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା, ରକ୍ତ-ଶୁକ୍ଲ ଗୁଣଧାରିଣୀ—ପ୍ରସୂତିକା। ନିଜେ ଅକାର୍ଯ୍ୟ (ଅଜ) ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଜନନୀ; ତାଙ୍କର ଧର୍ମ ନିତ୍ୟ ପ୍ରସବ।

Verse 94

सर्गप्रलयनिर्मुक्ता सृष्टिस्थित्यन्तधर्मिणी / ब्रह्मगर्भा चतुर्विशा पद्मनाभाच्युतात्मिका

ସେ ସର୍ଗ ଓ ପ୍ରଳୟରୁ ନିର୍ମୁକ୍ତା, ତଥାପି ସୃଷ୍ଟି-ସ୍ଥିତି-ଅନ୍ତ (ଲୟ) ଧର୍ମ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେ ବ୍ରହ୍ମଗର୍ଭା; ଚତୁର୍ବିଂଶତି ତତ୍ତ୍ୱରୂପା; ସେ ପଦ୍ମନାଭା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ଅଚ୍ୟୁତ।

Verse 95

वैद्युती शाश्वती योनिर्जगन्मातेश्वरप्रिया / सर्वाधारा महारूपा सर्वैश्वर्यसमन्विता

ସେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମତୀ, ଶାଶ୍ୱତ ଯୋନି (ଆଦି ଉତ୍ସ); ଜଗନ୍ମାତା ଓ ଈଶ୍ୱରପ୍ରିୟା। ସେ ସର୍ବାଧାରା, ମହାରୂପା ଏବଂ ସର୍ବ ଐଶ୍ୱର୍ୟରେ ସମନ୍ୱିତା।

Verse 96

विश्वरूपा महागर्भा विश्वेशेच्छानुवर्तिनी / महीयसी ब्रह्मयोनिर्महालक्ष्मीसमुद्भावा

ସେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରୂପା, ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ମହାଗର୍ଭା ଏବଂ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁବର୍ତ୍ତିନୀ। ସେ ପରମ ମହୀୟସୀ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଯୋନି ଓ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀରୂପେ ଉଦ୍ଭବିତ।

Verse 97

महाविमानमध्यस्था महानिद्रात्महेतुका / सर्वसाधारणी सूक्ष्मा ह्यविद्या पारमार्थिका

ଅବିଦ୍ୟା ମହାବିମାନ—ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରକଟ ଜଗତ୍-ବ୍ୟବସ୍ଥା—ର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଆତ୍ମନିଷ୍ଠ କାରଣରୂପେ ମହାନିଦ୍ରାର ହେତୁ ହୁଏ। ସେ ସର୍ବସାଧାରଣ, ଅତିସୂକ୍ଷ୍ମ; ପରମାର୍ଥ-ବିଚାରେ ଅତିକ୍ରମଣୀୟ ମୂଳତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ।

Verse 98

अनन्तरूपानन्तस्था देवी पुरुषमोहिनी / अनेकाकारसंस्थाना कालत्रयविवर्जिता

ଦେବୀ ଅନନ୍ତରୂପା ଓ ଅନନ୍ତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ସେ ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି। ସେ ଅନେକ ଆକାରରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭୂତ-ବର୍ତ୍ତମାନ-ଭବିଷ୍ୟତ ଏହି କାଳତ୍ରୟ ଭେଦରୁ ମୁକ୍ତ।

Verse 99

ब्रह्मजन्मा हरेर्मूर्तिर्ब्रह्मविष्णुशिवात्मिका / ब्रह्मेशविष्णुजननी ब्रह्माख्या ब्रह्मसंश्रया

ସେ ହରିଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି; ତାଙ୍କଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୁଏ। ସେ ବ୍ରହ୍ମ-ବିଷ୍ଣୁ-ଶିବାତ୍ମିକା। ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ (ଶିବ) ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜନନୀ; ‘ବ୍ରହ୍ମ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବ୍ରହ୍ମରେ ହିଁ ଆଶ୍ରିତ ଓ ବ୍ରହ୍ମରୂପା।

Verse 100

व्यक्ता प्रथमजा ब्राह्मी महती ज्ञानरूपिणी / वैराग्यैश्वर्यधर्मात्मा ब्रह्ममूर्तिर्हृदिस्थिता / अपांयोनिः स्वयंभूतिर्मानसी तत्त्वसंभवा

ସେ ବ୍ୟକ୍ତ ଶକ୍ତି, ପ୍ରଥମଜା ବ୍ରାହ୍ମୀ; ସେ ମହତୀ, ଯାହାର ସ୍ୱରୂପ ହିଁ ଜ୍ଞାନ। ତାଙ୍କର ଆତ୍ମଭାବ ବୈରାଗ୍ୟ, ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ଧର୍ମ; ବ୍ରହ୍ମମୂର୍ତ୍ତି ହୋଇ ସେ ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ସେ ଅପାଂୟୋନି, ସ୍ୱୟଂଭୂତି, ମାନସୀ ଓ ତତ୍ତ୍ୱସଂଭବା।

Verse 101

ईश्वराणी च शर्वाणी शङ्करार्धशरीरिणी / भवानी चैव रुद्राणी महालक्ष्मीरथाम्बिका

ସେ ଈଶ୍ୱରାଣୀ ଓ ଶର୍ବାଣୀ—ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅର୍ଧଶରୀରରୂପିଣୀ ଦେବୀ। ସେଇ ଭବାନୀ, ରୁଦ୍ରାଣୀ ଏବଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ—ପରମ ଅମ୍ବିକା ମାତା।

Verse 102

महेश्वरसमुत्पन्ना भुक्तिमुक्तिफलप्रदा / सर्वेश्वरी सर्ववन्द्या नित्यं मुदितमानसा

ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି ଉଦ୍ଭବିତ ସେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଦୁହିଁର ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ସେ ସର୍ବେଶ୍ୱରୀ, ସର୍ବବନ୍ଦ୍ୟା, ନିତ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ମନସ୍କା।

Verse 103

ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रनमिता शङ्करेच्छानुवर्तिनी / ईश्वरार्धासनगता महेश्वरपतिव्रता

ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର (ବିଷ୍ଣୁ) ଯାହାଙ୍କୁ ନମନ କରନ୍ତି, ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚାଲନ୍ତି। ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅର୍ଧାସନରେ ଅଧିଷ୍ଠିତା, ସେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପତିବ୍ରତା।

Verse 104

सकृद्विभाविता सर्वा समुद्रपरिशोषिणी / पार्वती हिमवत्पुत्री परमानन्ददायिनी

ଏକଥର ସ୍ମରଣ କଲେ ମାତ୍ର ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି—ଯିଏ ସମୁଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଶୋଷିଦେଇପାରନ୍ତି। ସେ ହିମବତଙ୍କ କନ୍ୟା ପାର୍ବତୀ, ପରମାନନ୍ଦଦାୟିନୀ।

Verse 105

गुणाढ्या योगजा योग्या ज्ञानमूर्तिर्विकासिनी / सावित्रीकमला लक्ष्मीः श्रीरनन्तोरसि स्थिता

ସେ ଗୁଣାଢ୍ୟା, ଯୋଗଜା ଓ ଯୋଗ୍ୟା; ଜ୍ଞାନମୂର୍ତ୍ତି, ସଦା ବିକାଶିନୀ ଓ ତେଜସ୍ୱିନୀ। ସେଇ ସାବିତ୍ରୀ, କମଳା-ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରୀ—ଅନନ୍ତ (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଅଧିଷ୍ଠିତା।

Verse 106

सरोजनिलया मुद्रा योगनिद्रा सुरार्दिना / सरस्वती सर्वविद्या जगज्ज्येष्ठा सुमङ्गला

ତୁମେ ସରୋଜନିଲୟା, ସିଦ୍ଧିମୁଦ୍ରା ଓ ଯୋଗନିଦ୍ରା; ଦେବଶତ୍ରୁଦମନକାରିଣୀ। ତୁମେ ସରସ୍ୱତୀ—ସର୍ବବିଦ୍ୟା, ଜଗଜ୍ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଓ ପରମ ମଙ୍ଗଳମୟୀ।

Verse 107

वाग्देवी वरदा वाच्या कीर्तिः सर्वार्थसाधिका / योगीश्वरी ब्रह्मविद्या महाविद्या सुशोभना

ତୁମେ ବାଗ୍ଦେବୀ, ବରଦାୟିନୀ; ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ଶକ୍ତି ଓ ସର୍ବାର୍ଥସାଧିକା କୀର୍ତ୍ତି। ତୁମେ ଯୋଗୀଶ୍ୱରୀ, ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା, ମହାବିଦ୍ୟା—ଦୀପ୍ତିମୟୀ ଓ ପରମ ସୁଶୋଭନା।

Verse 108

गुह्यविद्यात्मविद्या च धर्मविद्यात्मभाविता / स्वाहा विश्वंभरा सिद्धिः स्वधा मेधा धृतिः श्रुतिः

ତୁମେ ଗୁହ୍ୟବିଦ୍ୟା ଓ ଆତ୍ମବିଦ୍ୟା; ଆତ୍ମଭାବରେ ଭାବିତ ଧର୍ମବିଦ୍ୟା। ତୁମେ ସ୍ୱାହା, ବିଶ୍ୱଂଭରା ଓ ସିଦ୍ଧି; ତୁମେ ସ୍ୱଧା, ମେଧା, ଧୃତି ଓ ଶ୍ରୁତି।

Verse 109

नीतिः सुनीतिः सुकृतिर्माधवी नरवाहिनी / अजा विभावरी सौम्या भोगिनी भोगदायिनी

ତୁମେ ନୀତି ଓ ସୁନୀତି; ତୁମେ ସୁକୃତି; ତୁମେ ମାଧବୀ—ମାଧବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଶକ୍ତି—ଏବଂ ନରବାହିନୀ। ତୁମେ ଅଜା, ବିଭାବରୀ, ସୌମ୍ୟା; ତୁମେ ଭୋଗିନୀ ଓ ଭୋଗଦାୟିନୀ।

Verse 110

शोभा वंशकरी लोला मालिनी परमेष्ठिनी / त्रैलोक्यसुन्दरी रम्या सुन्दरी कामचारिणी

ତୁମେ ଶୋଭା, ବଂଶକରୀ (ବଂଶବର୍ଧିନୀ), ଲୋଲା, ମାଲିନୀ ଓ ପରମେଷ୍ଠିନୀ। ତୁମେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟସୁନ୍ଦରୀ—ରମ୍ୟା, ପରମ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏବଂ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିଣୀ।

Verse 111

महानुभावा सत्त्वस्था महामहिषमर्दनी / पद्ममाला पापहरा विचित्रा मुकुटानना

ସେ ମହାନୁଭାବା, ସତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ, ମହାମହିଷମର୍ଦ୍ଦିନୀ। ପଦ୍ମମାଳାଧାରିଣୀ, ପାପହାରିଣୀ, ବିଚିତ୍ରରୂପିଣୀ, ମୁକୁଟଶୋଭିତମୁଖା।

Verse 112

निर्यन्त्रा यन्त्रवाहस्था नन्दिनी भद्रकालिका / आदित्यवर्णा कौमारी मयूरवरवाहिनी

ସେ ନିର୍ୟନ୍ତ୍ରା, ସ୍ୱାଧୀନ ଶକ୍ତି; ତଥାପି ଦିବ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରବାହନରେ ସ୍ଥିତ। ସେ ନନ୍ଦିନୀ, ଭଦ୍ରକାଳିକା। ଆଦିତ୍ୟବର୍ଣ୍ଣା କୌମାରୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୟୂରବାହିନୀ।

Verse 113

निर्यन्त्रा यन्त्रवाहस्था नन्दिनी भद्रकालिका / आदित्यवर्णा कौमारी मयूरवरवाहिनी

ସେ ନିର୍ୟନ୍ତ୍ରା, ସାର୍ବଭୌମ ଶକ୍ତି; ଏବଂ ପବିତ୍ର ବାହନ ଓ ତାହାର ଯନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ସେ ନନ୍ଦିନୀ, ଭଦ୍ରକାଳିକା; ସୂର୍ୟତେଜେ ଦୀପ୍ତ କୌମାରୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୟୂରବାହିନୀ।

Verse 114

वृषासनगता गौरो महाकाली सुरार्चिता / अदितिर्नियता रौद्री पद्मगर्भा विवाहना

ବୃଷାସନଗତା ଗୌରୀ, ସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଚ୍ଚିତା ମହାକାଳୀ; ନିୟତା ଅଦିତି, ରୌଦ୍ରୀ; ପଦ୍ମଗର୍ଭା, ଏବଂ ସର୍ବଭୂତଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ବାହନସ୍ୱରୂପା—ତାଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ତୁତି ଅର୍ପିତ।

Verse 115

विरूपाक्षी लेलिहाना महापुरनिवासिनी / महाफलानवद्याङ्गी कामपूरा विभावरी

ସେ ବିରୂପାକ୍ଷୀ, ଲେଲିହାନା—ସର୍ବଗ୍ରାସୀ ଶକ୍ତି; ପରମ ପୁରରେ ନିବାସିନୀ ଆଦ୍ୟ ମହାଦେବୀ। ସେ ମହାଫଳଦାୟିନୀ, ଅନବଦ୍ୟାଙ୍ଗୀ, କାମପୂରା, ଦିବ୍ୟ ବିଭାବରୀ (ରାତ୍ରିସ୍ୱରୂପା)।

Verse 116

विचित्ररत्नमुकुटा प्रणतार्तिप्रभञ्जनी / कौशिकी कर्षणी रात्रिस्त्रिदशार्तिविनाशिनी

ସେ ବିଚିତ୍ର ରତ୍ନମୁକୁଟଧାରିଣୀ; ଶରଣାଗତଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତିକୁ ଭଞ୍ଜନ କରୁଥିବା। ସେ ତେଜୋମୟୀ କୌଶିକୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ପାଖକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା କର୍ଷଣୀ, ରାତ୍ରିସ୍ୱରୂପ ରକ୍ଷିକା ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତିନାଶିନୀ।

Verse 117

बहुरूपा सुरूपा च विरूपा रूपवर्जिता / भक्तार्तिशमनी भव्या भवभावविनाशनी

ତୁମେ ବହୁରୂପା ଓ ସୁରୂପା; ବିରୂପା ପରି ଦିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ରୂପାତୀତ। ତୁମେ ଭକ୍ତଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତି ଶମନ କର; ତୁମେ ଭବ୍ୟା, ମଙ୍ଗଳମୟୀ; ଏବଂ ସଂସାର-ଭବରେ ବାନ୍ଧୁଥିବା ଭାବକୁ ନାଶ କର।

Verse 118

निर्गुणा नित्यविभवा निः सारा निरपत्रपा / यशस्विनी सामगीतिर्भवाङ्गनिलयालया

ସେ ନିର୍ଗୁଣା, ନିତ୍ୟ ବିଭବମୟୀ; ନିଃସାର ନୁହେଁ ଓ ନିର୍ଭୟା। ସେ ଯଶସ୍ୱିନୀ; ସାମବେଦର ସାମଗୀତିସ୍ୱରୂପା; ଭବ (ଶିବ)ଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ନିବାସିନୀ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ପରମ ଆଲୟ।

Verse 119

दीक्षा विद्याधरी दीप्ता महेन्द्रविनिपातिनी / सर्वातिशायिनी विद्या सर्वसिद्धिप्रदायिनी

ସେ ଦୀକ୍ଷା, ବିଦ୍ୟାଧାରିଣୀ, ଦୀପ୍ତିମୟୀ; ମହେନ୍ଦ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଗର୍ବକୁ ମଧ୍ୟ ପତନ କରାଇପାରୁଥିବା। ସେ ସର୍ବାତିଶୟିନୀ ବିଦ୍ୟା, ଯେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ସାଧନଫଳ ପ୍ରଦାନ କରେ।

Verse 120

सर्वेश्वरप्रिया तार्क्ष्या समुद्रान्तरवासिनी / अकलङ्का निराधारा नित्यसिद्धा निरामया

ହେ ସର୍ବେଶ୍ୱରପ୍ରିୟେ, ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟା! ସମୁଦ୍ରାନ୍ତରବାସିନୀ—ତୁମେ ଅକଳଙ୍କା, ନିରାଧାରା (ସ୍ୱାଧୀନା), ନିତ୍ୟସିଦ୍ଧା ଓ ନିରାମୟା।

Verse 121

कामधेनुर्बृहद्गर्भा धीमती मोहनाशिनी / निः सङ्कल्पा निरातङ्का विनया विनयप्रदा

ସେ କାମଧେନୁ, ବୃହଦ୍ଗର୍ଭା, ଧୀମତୀ ଓ ମୋହନାଶିନୀ। ସେ ନିଃସଙ୍କଳ୍ପା, ନିରାତଙ୍କା; ସେଇ ବିନୟ ଏବଂ ବିନୟ (ସଦାଚାର) ପ୍ରଦାତ୍ରୀ।

Verse 122

ज्वालामालासहस्त्राढ्या देवदेवी मनोन्मनी / महाभगवती दुर्गा वासुदेवसमुद्भवा

ସହସ୍ର ଜ୍ୱାଲାମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଦେବଦେବୀ—ମନୋନ୍ମନୀ—ସେ ମହାଭଗବତୀ ଦୁର୍ଗା, ବାସୁଦେବରୁ ସମୁଦ୍ଭୂତା।

Verse 123

महेन्द्रोपेन्द्रभगिनी भक्तिगम्या परावरा / ज्ञानज्ञेया जरातीता वेदान्तविषया गतिः

ସେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଗିନୀ; ଭକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଗମ୍ୟ; ପରା ଓ ଅବରାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ପରମତତ୍ତ୍ୱ। ସେ ଜ୍ଞାନଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞେୟା, ଜରାତୀତା, ଏବଂ ବେଦାନ୍ତେ ପ୍ରତିପାଦିତ ପରମ ଗତି।

Verse 124

दक्षिणा दहना दाह्या सर्वभूतनमस्कृता / योगमाया विभावज्ञा महामाया महीयसी

ସେ ଦକ୍ଷିଣା (ମଙ୍ଗଳ ଦାନ), ଦହନା (ଦାହକ ଶକ୍ତି) ଓ ଦାହ୍ୟା (ଦଗ୍ଧ ହେବାଯୋଗ୍ୟ); ସର୍ବଭୂତେ ନମସ୍କୃତା। ସେ ଯୋଗମାୟା, ସମସ୍ତ ବିଭାବର ଜ୍ଞାତ୍ରୀ, ମହାମାୟା—ଅତି ମହୀୟସୀ ଶକ୍ତି।

Verse 125

संध्या सर्वसमुद्भूतिर्ब्रह्मवृक्षाश्रयानतिः / बीजाङ्कुरसमुद्भूतिर्महाशक्तिर्महामतिः

ସେ ସନ୍ଧ୍ୟା—କାଳ ଓ ଉପାସନାର ପବିତ୍ର ସନ୍ଧି; ସେ ସର୍ବସମୁଦ୍ଭୂତି। ସେ ବ୍ରହ୍ମବୃକ୍ଷର ଆଶ୍ରୟରେ କୃତ ବିନମ୍ର ନତି। ସେ ବୀଜ ଓ ଅଙ୍କୁରର ସମୁଦ୍ଭବ; ମହାଶକ୍ତି, ମହାମତି।

Verse 126

ख्यातिः प्रज्ञा चितिः संवित् महाभोगीन्द्रशायिनी / विकृतिः शांसरी शास्त्री गणगन्धर्वसेविता

ସେ ଖ୍ୟାତି, ପ୍ରଜ୍ଞା, ଚିତି ଓ ନିର୍ମଳ ସଂବିତ୍; ମହାଭୋଗୀନ୍ଦ୍ର ଶେଷ ଉପରେ ଶୟନ କରନ୍ତି। ସେ ବିକୃତି, ସଂସାରେ ଚରଣଶୀଳା, ଶାସ୍ତ୍ରାଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଏବଂ ଗଣ-ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତା।

Verse 127

वैश्वानरी महाशाला देवसेना गुहप्रिया / महारात्रिः शिवानन्दा शची दुः स्वप्ननाशिनी

ସେ ବୈଶ୍ୱାନରୀ, ମହାଶାଳା—ମହାନ ଓ ବିଶାଳ ଆଲୟ; ଦେବସେନା, ଗୁହ (ସ୍କନ୍ଦ)ଙ୍କ ପ୍ରିୟା। ସେ ମହାରାତ୍ରି, ଶିବାନନ୍ଦା, ଶଚୀ ଏବଂ ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନନାଶିନୀ।

Verse 128

इज्या पूज्या जगद्धात्री दुर्विज्ञेया सुरूपिणी / गुहाम्बिका गुणोत्पत्तिर्महापीठा मरुत्सुता

ସେ ଯଜ୍ଞରେ ଇଜ୍ୟା ଓ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜ୍ୟା; ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣିବାକୁ ଦୁର୍ବିଜ୍ଞେୟା, ତଥାପି ସୁରୂପିଣୀ। ସେ ଗୁହାମ୍ବିକା, ଗୁଣୋତ୍ପତ୍ତି, ମହାପୀଠା ଏବଂ ମରୁତ୍ସୁତା।

Verse 129

हव्यवाहान्तरागादिः हव्यवाहसमुद्भवा / जगद्योनिर्जगन्माता जन्ममृत्युजरातिगा

ସେ ହବ୍ୟବାହ (ଯଜ୍ଞାଗ୍ନି)ର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆଦ୍ୟ ଦୀପ୍ତି ଓ ପ୍ରଥମ ଆରମ୍ଭ, ଏବଂ ସେହି ଅଗ୍ନିରୁ ଉଦ୍ଭୂତା। ସେ ଜଗଦ୍ୟୋନି ଓ ଜଗନ୍ମାତା—ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଜରାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି।

Verse 130

बुद्धिमाता बुद्धिमती पुरुषान्तरवासिनी / तरस्विनी समाधिस्था त्रिनेत्रा दिविसंस्थिता

ସେ ବୁଦ୍ଧିର ମାତା ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ପରମ ବୁଦ୍ଧିମତୀ; ପୁରୁଷର ଅନ୍ତରେ ବସୁଥିବା ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ଚେତନା। ସେ ତରସ୍ୱିନୀ, ସମାଧିସ୍ଥ; ତ୍ରିନେତ୍ରା ହୋଇ ଦିବ୍ୟଲୋକେ ସଂସ୍ଥିତା।

Verse 131

सर्वेन्द्रियमनोमाता सर्वभूतहृदि स्थिता / संसारतारिणी विद्या ब्रह्मवादिमनोलया

ସେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନର ମାତା, ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ନିତ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ। ସେଇ ସଂସାରତାରିଣୀ ବିଦ୍ୟା; ବ୍ରହ୍ମବାଦୀଙ୍କ ମନକୁ ପରମତତ୍ତ୍ୱରେ ଲୟ କରାଏ।

Verse 132

ब्रह्माणी बृहती ब्राह्मी ब्रह्मभूता भवारणिः / हिरण्मयी महारात्रिः संसारपरिवर्तिका

ସେ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ, ବୃହତୀ, ବ୍ରାହ୍ମୀ ଶକ୍ତି—ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମଭୂତା, ଭବାଗ୍ନିର ଅରଣି। ସେ ହିରଣ୍ମୟୀ, ମହାରାତ୍ରି, ଏବଂ ସଂସାରଚକ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତିକା।

Verse 133

सुमालिनी सुरूपा च भाविनी तारिणी प्रभा / उन्मीलनी सर्वसहा सर्वप्रत्ययसाक्षिणी

ସେ ସୁମାଲିନୀ ଓ ସୁରୂପା; ଭାବିନୀ, ତାରିଣୀ ଓ ପ୍ରଭା। ସେ ଉନ୍ମୀଳନୀ, ସର୍ବସହା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟୟର ସାକ୍ଷିଣୀ।

Verse 134

सुसौम्या चन्द्रवदना ताण्डवासक्तमानसा / सत्त्वशुद्धिकरी शुद्धिर्मलत्रयविनाशिनी

ସେ ଅତି ସୌମ୍ୟା, ଚନ୍ଦ୍ରବଦନା; ଯାହାର ମନ ଦିବ୍ୟ ତାଣ୍ଡବରେ ଆସକ୍ତ। ସେ ସତ୍ତ୍ୱକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଶୁଦ୍ଧି ସ୍ୱରୂପା, ଏବଂ ମଲତ୍ରୟ ବିନାଶିନୀ।

Verse 135

जगत्प्रिया जगन्मूर्तिस्त्रिमूर्तिरमृताश्रया / निराश्रया निराहारा निरङ्कुरवनोद्भवा

ସେ ଜଗତ୍ପ୍ରିୟା, ଜଗତ୍ ଯାହାର ମୂର୍ତ୍ତି; ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ, ଅମୃତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ତଥାପି ସେ ନିରାଶ୍ରୟା, ନିରାହାରା, ଏବଂ ଅଙ୍କୁରହୀନ ବନ ପରି ଅକାରଣ ଉଦ୍ଭବା।

Verse 136

चन्द्रहस्ता विचित्राङ्गी स्त्रग्विणी पद्मधारिणी / परावरविधानज्ञा महापुरुषपूर्वजा

ତାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଚନ୍ଦ୍ରଚିହ୍ନ; ତାଙ୍କ ଦେହ ଅଦ୍ଭୁତ; ସେ ମାଳାଭୂଷିତା ଓ ପଦ୍ମଧାରିଣୀ। ପର ଓ ଅପର—ଦୁଇ ଲୋକର ବିଧାନଜ୍ଞା, ମହାପୁରୁଷ ପୂର୍ବଜା ଆଦ୍ୟଶକ୍ତି ସେଇ।

Verse 137

विद्येश्वरप्रिया विद्या विद्युज्जिह्वा जितश्रमा / विद्यामयी सहस्त्राक्षी सहस्त्रवदनात्मजा

ସେ ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ସ୍ୱୟଂ ବିଦ୍ୟା; ତାଙ୍କ ଜିହ୍ୱା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମ, ଶ୍ରମଜିତା। ସେ ବିଦ୍ୟାମୟୀ, ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ, ସହସ୍ରବଦନଙ୍କ ଆତ୍ମଜା।

Verse 138

सहस्त्ररश्मिः सत्त्वस्था महेश्वरपदाश्रया / क्षालिनी सन्मयी व्याप्ता तैजसी पद्मबोधिका

ସେ ସହସ୍ରରଶ୍ମିମୟ ପ୍ରଭା, ସତ୍ତ୍ୱସ୍ଥା; ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପରମ ପଦରେ ଆଶ୍ରିତା। ସେ କ୍ଷାଲିନୀ—ପବିତ୍ରକାରିଣୀ, ସନ୍ମୟୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପ୍ତା; ସେ ତୈଜସୀ ତେଜୋମୟୀ, ପଦ୍ମସଦୃଶ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଞାନ ଜାଗ୍ରତକାରିଣୀ।

Verse 139

महामायाश्रया मान्या महादेवमनोरमा / व्योमलक्ष्मीः सिहरथा चेकितानामितप्रभा

ସେ ମହାମାୟାଶ୍ରୟା, ମାନ୍ୟା ଓ ପୂଜ୍ୟା; ମହାଦେବଙ୍କ ମନୋରମା। ସେ ବ୍ୟୋମଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସିଂହରଥାରୂଢା; ଚେକିତାନ—ଭୟ-ଭକ୍ତି ଜାଗ୍ରତକାରିଣୀ, ଅମିତପ୍ରଭା।

Verse 140

वीरेश्वरी विमानस्था विशोकाशोकनाशिनी / अनाहता कुण्डलिना नलिनी पद्मवासिनी

ହେ ବୀରେଶ୍ୱରୀ! ଆପଣ ବିମାନସ୍ଥା, ବିଶୋକା ଓ ଶୋକନାଶିନୀ। ଆପଣ ଅନାହତ (ଅନ୍ତର୍ନାଦ), କୁଣ୍ଡଲିନୀ ଶକ୍ତି; ନଲିନୀ ଓ ହୃଦୟପଦ୍ମବାସିନୀ।

Verse 141

सदानन्दा सदाकीर्तिः सर्वभूताश्रयस्थिता / वाग्देवता ब्रह्मकला कलातीता कलारणिः

ସେ ସଦାନନ୍ଦମୟୀ, ସଦାକୀର୍ତ୍ତିମୟୀ, ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରୂପେ ସ୍ଥିତ। ସେ ବାଗ୍ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କଳା; କାଳର ସମସ୍ତ କଳାତୀତ ଏବଂ ସେହି କଳାମାନଙ୍କର ମୂଳ ଉତ୍ସ।

Verse 142

ब्रह्मश्रीर्ब्रह्महृदया ब्रह्मविष्णुशिवप्रिया / व्योमशक्तिः क्रियाशक्तिर्ज्ञानशक्तिः परागतिः

ସେ ବ୍ରହ୍ମଶ୍ରୀ, ବ୍ରହ୍ମହୃଦୟା, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା-ବିଷ୍ଣୁ-ଶିବଙ୍କୁ ସମାନଭାବେ ପ୍ରିୟ। ସେ ବ୍ୟୋମଶକ୍ତି, କ୍ରିୟାଶକ୍ତି, ଜ୍ଞାନଶକ୍ତି ଓ ପରମଗତି।

Verse 143

क्षोभिका बन्धिका भेद्या भेदाभेदविवर्जिता / अभिन्नाभिन्नसंस्थाना वंशिनी वंशहारिणी

ସେ ପ୍ରକଟତାକୁ କ୍ଷୋଭିତ କରୁଥିବା, ଉପାଧିଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନ କରୁଥିବା; ଏବଂ ସେହି ବନ୍ଧନ ଭେଦ୍ୟ ହେବାର ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ସେଇ। ସେ ଭେଦ-ଅଭେଦ ଉଭୟରୁ ଅତୀତ। ତାଙ୍କ ରୂପ ଅଭିନ୍ନ ଓ ଭିନ୍ନ—ଦୁହିଁଭାବେ ପ୍ରତୀତ; ସେ ବଂଶପ୍ରବର୍ତ୍ତିନୀ ଓ ବଂଶହାରିଣୀ।

Verse 144

गुह्यशक्तिर्गुणातीता सर्वदा सर्वतोमुखी / भगिनी भगवत्पत्नी सकला कालकारिणी

ସେ ଗୁହ୍ୟ ଅନ୍ତଃଶକ୍ତି, ଗୁଣାତୀତ, ସର୍ବଦା ସର୍ବତୋମୁଖୀ। ସେ ଭଗିନୀ ମଧ୍ୟ, ଭଗବାନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟ; ସେ ସକଳା—ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣା—ଏବଂ କାଳକାରିଣୀ।

Verse 145

सर्ववित् सर्वतोभद्रा गुह्यातीता गुहारणिः / प्रक्रिया योगमाता च गङ्गा विश्वेश्वरेश्वरी

ସେ ସର୍ବବିତ୍, ସର୍ବତୋଭଦ୍ରା; ସେ ଗୁହ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅନ୍ତର୍ଗୁହା-ରହସ୍ୟକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରୁଥିବା ଅରଣି। ସେ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଯୋଗମାତା; ସେଇ ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରେଶ୍ୱରୀ।

Verse 146

कपिला कापिला कान्ताकनकाभाकलान्तरा / पुण्या पुष्करिणी भोक्त्री पुरन्दरपुरस्सरा

ସେ କପିଲା, କାପିଲା, ସୁବର୍ଣ୍ଣକାନ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତ କାନ୍ତା; ସେ ପୁଣ୍ୟା, ପୁଷ୍କରିଣୀ-ସରୋବରରୂପା, ଭୋଗ ଓ ପୋଷଣ ଦାତ୍ରୀ, ଏବଂ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ପୁରୀର ଅଗ୍ରେ ନେଇଯାଉଥିବା ନାୟିକା।

Verse 147

पोषणी परमैश्वर्यभूतिदा भूतिभूषणा / पञ्चब्रह्मसमुत्पत्तिः परमार्थार्थविग्रहा

ସେ ପୋଷଣୀ; ପରମ ଐଶ୍ୱର୍ୟ-ସମୃଦ୍ଧି ଦାତ୍ରୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଭୂତିର ଭୂଷଣରୂପା। ତାଙ୍କଠାରୁ ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମର ପ୍ରକାଶ; ସେ ପରମାର୍ଥ ଓ ତାହାର ପରମ ଅର୍ଥର ସାକାର ବିଗ୍ରହା।

Verse 148

धर्मोदया भानुमती योगिज्ञेय मनोजवा / मनोहरा मनोरक्षा तापसी वेदरूपिणी

ସେ ଧର୍ମୋଦୟା—ଧର୍ମର ଉଦୟପ୍ରଭା, ଭାନୁମତୀ—ଦୀପ୍ତିମୟୀ; ଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଜ୍ଞେୟ ଏବଂ ମନୋବେଗ ସମାନ ବେଗବତୀ। ସେ ମନୋହରା, ମନର ରକ୍ଷିକା; ତପସ୍ୱିନୀ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନା, ବେଦରୂପିଣୀ।

Verse 149

वेदशक्तिर्वेदमाता वेदविद्याप्रकाशिनी / योगेश्वरेश्वरी माता महाशक्तिर्मनोमयी

ସେ ବେଦଶକ୍ତି, ବେଦମାତା, ବେଦବିଦ୍ୟାକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଦେବୀ। ସେ ମାତା, ଯୋଗେଶ୍ୱରମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱରୀ—ସ୍ୱୟଂ ମହାଶକ୍ତି—ଏବଂ ମନୋମୟୀ।

Verse 150

विश्वावस्था वियन्मूर्तिर्विद्युन्माला विहायसी / किंनरी सुरभी वन्द्या नन्दिनी नन्दिवल्लभा

ସେ ବିଶ୍ୱାବସ୍ଥା—ବିଶ୍ୱସ୍ଥିତିର ଆଧାର, ବିୟନ୍ମୂର୍ତ୍ତି—ଆକାଶସ୍ୱରୂପା; ସେ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳା, ବିହାୟସୀ—ଦିବ୍ୟ ଗଗନଚାରିଣୀ। ସେ କିନ୍ନରୀ, ସୁରଭୀ, ବନ୍ଦ୍ୟା—ବନ୍ଦନୀୟ; ସେ ନନ୍ଦିନୀ, ନନ୍ଦିଙ୍କ ପ୍ରିୟା (ନନ୍ଦିବଲ୍ଲଭା)।

Verse 151

भारती परमानन्दा परापरविभेदिका / सर्वप्रहरणोपेता काम्या कामेश्वरेश्वरी

ସେ ଭାରତୀ (ବାକ୍/ସରସ୍ୱତୀ), ପରମାନନ୍ଦସ୍ୱରୂପା; ପର ଓ ଅପର ତତ୍ତ୍ୱର ଭେଦ ପ୍ରକାଶକାରିଣୀ। ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର-ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ, ଇଚ୍ଛିତ ବରଦାତ୍ରୀ—କାମେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ।

Verse 152

अचिन्त्याचिन्त्यविभवा हृल्लेखा कनकप्रभा / कूष्माण्डी धनरत्नाढ्या सुगन्धा गन्धायिनी

ସେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ; ତାଙ୍କର ବିଭବ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତନାତୀତ। ହୃଦୟରେ ନିଜ ଲେଖ ଅଙ୍କିତ କରନ୍ତି, କନକପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ। ସେ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡୀ, ଧନ-ରତ୍ନରେ ସମୃଦ୍ଧ; ସୁଗନ୍ଧା ଓ ସୁଗନ୍ଧ ପ୍ରସାରିଣୀ।

Verse 153

त्रिविक्रमपदोद्भूता धनुष्पाणिः शिवोदया / सुदुर्लभा धनाद्यक्षा धन्या पिङ्गललोचना

ସେ ତ୍ରିବିକ୍ରମଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନରୁ ଉଦ୍ଭୂତା, ହସ୍ତେ ଧନୁ ଧାରିଣୀ; ଶିବୋଦୟରେ ମଙ୍ଗଳମୟୀ—ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭା। ଧନାଦିର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଯକ୍ଷରାଣୀ, ଧନ୍ୟା ଓ ପିଙ୍ଗଳ (ସୁବର୍ଣ୍ଣାଭ) ନୟନା।

Verse 154

शान्तिः प्रभावती दीप्तिः पङ्कजायतलोचना / आद्या हृत्कमलोद्भूता गवां मता रणप्रिया

ସେ ଶାନ୍ତି, ପ୍ରଭାବତୀ ଓ ଦୀପ୍ତି—ପଦ୍ମାୟତ ନୟନା। ସେ ଆଦ୍ୟା, ହୃଦୟକମଳରୁ ଉଦ୍ଭୂତା; ଗୋମାତା ଭାବେ ମତା, ଏବଂ ରଣପ୍ରିୟା।

Verse 155

सत्क्रिया गिरिजा शुद्धा नित्यपुष्टा निरन्तरा / दुर्गाकात्यायनीचण्डी चर्चिका शान्तविग्रहा

ସେ ସତ୍କ୍ରିୟା ସ୍ୱୟଂ, ଗିରିଜା, ଶୁଦ୍ଧା—ନିତ୍ୟ ପୁଷ୍ଟିଦାୟିନୀ ଓ ନିରନ୍ତରା। ସେ ଦୁର୍ଗା, କାତ୍ୟାୟନୀ, ଚଣ୍ଡୀ, ଚର୍ଚ୍ଚିକା—ଶାନ୍ତ ଓ ଶୁଭ ବିଗ୍ରହା।

Verse 156

हिरण्यवर्णा रजनी जगद्यन्त्रप्रवर्तिका / मन्दराद्रिनिवासा च शारदा स्वर्णमालिनी

ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା ରଜନୀ, ଯିଏ ଜଗତ୍-ଯନ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରନ୍ତି; ମନ୍ଦର ପର୍ବତନିବାସିନୀ ଶାରଦା, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମାଳାଧାରିଣୀ।

Verse 157

रत्नमाला रत्नगर्भा पृथ्वी विश्वप्रमाथिनी / पद्मानना पद्मनिभा नित्यतुष्टामृतोद्भवा

ସେ ରତ୍ନମାଳା, ରତ୍ନଗର୍ଭା; ସେ ପୃଥିବୀ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱକୁ ମନ୍ଥନ କରି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି। ପଦ୍ମମୁଖୀ, ପଦ୍ମସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମୟୀ, ନିତ୍ୟତୁଷ୍ଟା, ଅମୃତରୂପେ ଉଦ୍ଭୂତା।

Verse 158

धुन्वती दुः प्रकम्प्या च सूर्यमाता दृषद्वती / महेन्द्रभगिनी मान्या वरेण्या वरदर्पिता

ଧୁନ୍ୱତୀ, ଦୁଃ, ପ୍ରକମ୍ପ୍ୟା, ସୂର୍ୟମାତା, ଦୃଷଦ୍ୱତୀ; ଏବଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଭଗିନୀ, ମାନ୍ୟା, ବରେଣ୍ୟା, ବରଦର୍ପିତା—ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀ/ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ସ୍ମରଣୀୟ।

Verse 159

कल्याणी कमला रामा पञ्चभूता वरप्रदा / वाच्या वरेश्वरी वन्द्या दुर्जया दुरतिक्रमा

ସେ କଲ୍ୟାଣୀ; ସେ କମଳା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ), ସେ ରାମା। ସେ ପଞ୍ଚମହାଭୂତରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ବର ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ପବିତ୍ର ବାଣୀରେ ଆହ୍ୱାନ୍ୟା, ବରେଶ୍ୱରୀ, ବନ୍ଦ୍ୟା—ଅଜେୟ ଓ ଅତିକ୍ରମଣାତୀତ।

Verse 160

कालरात्रिर्महावेगा वीरभद्रप्रिया हिता / भद्रकाली जगन्माता भक्तानां भद्रदायिनी

ସେ କାଳରାତ୍ରି, ମହାବେଗବତୀ; ବୀରଭଦ୍ରପ୍ରିୟା, ହିତକାରିଣୀ। ସେ ଭଦ୍ରକାଳୀ, ଜଗନ୍ମାତା, ଯିଏ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 161

कराला पिङ्गलाकारा नामभेदामहामदा / यशस्विनी यशोदा च षडध्वपरिवर्तिका

ସେ କରାଳା, ପିଙ୍ଗଳାକାରା; ନାମଭେଦରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ମହାମଦ-ଶକ୍ତି। ସେ ଯଶସ୍ୱିନୀ ଓ ଯଶୋଦା, ଏବଂ ଷଡଧ୍ୱ—ଛଅ ପଥକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ-ନିୟମ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି।

Verse 162

शङ्खिनी पद्मिनी सांख्या सांख्ययोगप्रवर्तिका / चैत्रा संवत्सरारूढा जगत्संपूरणीन्द्रजा

ସେ ଶଙ୍ଖିନୀ, ପଦ୍ମିନୀ, ସାଂଖ୍ୟା—ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗର ପ୍ରବର୍ତ୍ତିକା। ସେ ଚୈତ୍ରା, ସଂବତ୍ସରଚକ୍ରାରୂଢା; ଜଗତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଜା ଶକ୍ତି।

Verse 163

शुम्भारिः खेचरीस्वस्था कम्बुग्रीवा कलिप्रिया / खगध्वजी खगारूढा परार्घ्या परमालिनी

ତୁମେ ଶୁମ୍ଭସଂହାରିଣୀ; ଖେଚରୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସଦା ସ୍ୱସ୍ଥ। କମ୍ବୁଗ୍ରୀବା, କଳିଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ; ଖଗଧ୍ୱଜଧାରିଣୀ, ଖଗ (ଗରୁଡ) ଉପରେ ଆରୂଢା—ତୁମେ ପରମାର୍ଘ୍ୟା ଓ ପରମମାଲିନୀ।

Verse 164

ऐश्वर्यवर्त्मनिलया विरक्ता गरुडासना / जयन्ती हृद्गुहा रम्या गह्विरेष्ठा गणाग्रणीः

ସେ ଐଶ୍ୱର୍ୟପଥନିଲୟା, ସ୍ୱୟଂ ବିରକ୍ତା; ଗରୁଡାସନା। ସେ ଜୟନ୍ତୀ—ନିତ୍ୟବିଜୟିନୀ; ହୃଦୟଗୁହାର ରହସ୍ୟ; ରମ୍ୟା; ଗହନ-ଗୂଢ ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା; ଏବଂ ଗଣାଗ୍ରଣୀ।

Verse 165

संकल्पसिद्धा साम्यस्था सर्वविज्ञानदायिनी / कलिकल्पषहन्त्री च गुह्योपनिषदुत्तमा

ସେ ସଂକଳ୍ପସିଦ୍ଧା, ସାମ୍ୟସ୍ଥା, ସର୍ବବିଜ୍ଞାନ (ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନ) ଦାୟିନୀ। ସେ କଳି ଓ ତାହାର କଳ୍ପନାବିନ୍ୟାସକୁ ନାଶ କରୁଥିବା, ଏବଂ ଗୁହ୍ୟ ଉପନିଷଦ୍-ତତ୍ତ୍ୱର ପରମୋତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା।

Verse 166

निष्ठा दृष्टिः स्मृतिर्व्याप्तिः पुष्टिस्तुष्टिः क्रियावती / विश्वामरेश्वरेशाना भुक्तिर्मुक्तीः शिवामृता

ସେ ନିଷ୍ଠା, ସତ୍ୟଦୃଷ୍ଟି ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ମୃତି; ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପିଣୀ, ପୁଷ୍ଟି, ତୁଷ୍ଟି ଏବଂ ଫଳଦାୟିନୀ କ୍ରିୟାଶକ୍ତି। ସେ ବିଶ୍ୱ ଓ ଦେବମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱରୀ—ଶିବାମୃତସ୍ୱରୂପା—ଭୁକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି ଦୁହେଁ ଦେଇଥାଏ।

Verse 167

लोहिता सर्पमाला च भीषणी वनमालिनी / अनन्तशयनानन्या नरनारायणोद्भवा

ସେ ଲୋହିତବର୍ଣ୍ଣା, ସର୍ପମାଳାଧାରିଣୀ; ଭୀଷଣୀ, ବନମାଳାରେ ଭୂଷିତା। ସେ ଅନନ୍ତଶୟନଙ୍କ ସହ ଅଭିନ୍ନ, ନର-ନାରାୟଣରୁ ଉଦ୍ଭବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 168

नृसिंही दैत्यमथनी शङ्खचक्रगदाधरा / संकर्षणसमुत्पत्तिरम्बिकापादसंश्रया

ସେ ନୃସିଂହୀ, ଦୈତ୍ୟମଥନୀ, ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରିଣୀ। ସେ ସଙ୍କର୍ଷଣରୁ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପାଦରେ ଶରଣାଗତା।

Verse 169

महाज्वाला महामूर्तिः सुमूर्तिः सर्वकामधुक् / सुप्रभा सुस्तना गौरी धर्मकामार्थमोक्षदा

ସେ ମହାଜ୍ୱାଳା, ମହାମୂର୍ତ୍ତି, ସୁମୂର୍ତ୍ତି; ସେ ସର୍ବକାମ ପୂରଣକାରିଣୀ। ସେ ସୁପ୍ରଭା, ସୁସ୍ତନା, ଗୌରୀ—ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।

Verse 170

भ्रूमध्यनिलया पूर्वा पुराणपुरुषारणिः / महाविभूतिदा मध्या सरोजनयना समा

ସେ ଭ୍ରୂମଧ୍ୟନିଲୟା, ଆଦ୍ୟା—ପୁରାଣ ପୁରୁଷକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରୁଥିବା ଅରଣି ସମାନ। ମଧ୍ୟସ୍ଥାନରେ ସେ ମହାବିଭୂତି ଦେଇଥାଏ; ସେ ସରୋଜନୟନା, ସଦା ସମଚିତ୍ତ ଓ ଶାନ୍ତ।

Verse 171

अष्टादशभुजानाद्या नीलोत्पलदलप्रभा / सर्वशक्त्यासनारूढा धर्माधर्मार्थवर्जिता

ଆଦ୍ୟା ଦେବୀ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଭୁଜାଧାରିଣୀ, ନୀଳ ଉତ୍ପଳଦଳ ପରି ଦୀପ୍ତିମୟୀ। ସେ ସର୍ବଶକ୍ତିର ଆସନରେ ଅଧିଷ୍ଠିତା; ଧର୍ମାଧର୍ମାତୀତା ଓ ଲୋକିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରୁ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟା।

Verse 172

वैराग्यज्ञाननिरता निरालोका निरिन्द्रिया / विचित्रगहनाधारा शाश्वतस्थानवासिनी

ସେ ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନରେ ନିରତା; ଆଲୋକ-ରୂପ ବସ୍ତୁକରଣର ଅତୀତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତା। ତାଙ୍କର ଆଧାର ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅଗାଧ; ସେ ଶାଶ୍ୱତ ଧାମରେ ବାସ କରନ୍ତି।

Verse 173

स्थानेश्वरी निरानन्दा त्रिशूलवरधारिणी / अशेषदेवतामूर्तिर्देवता वरदेवता / गणाम्बिका गिरेः पुत्री निशुम्भविनिपातिनी

ସେ ସ୍ଥାନେଶ୍ୱରୀ, ସାଧାରଣ ଆନନ୍ଦର ଅତୀତା; ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ବରମୁଦ୍ରାଧାରିଣୀ। ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି, ସ୍ୱୟଂ ଦେବୀ—ପରମ ବରଦାୟିନୀ। ସେ ଗଣାମ୍ବିକା, ଗିରିରାଜକନ୍ୟା, ନିଶୁମ୍ଭବିନିପାତିନୀ।

Verse 174

अवर्ण वर्णरहिता निवर्णा बीजसंभवा / अनन्तवर्णानन्यस्था शङ्करी शान्तमानसा

ସେ ଅବର୍ଣ୍ଣା—ବର୍ଣ୍ଣଭେଦରହିତା, ନିରୁପାଧିକା; ତଥାପି ଆଦିବୀଜର ଉତ୍ସ। ଅନନ୍ତ ରୂପ-ବର୍ଣ୍ଣରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏକତ୍ୱରେ ନିଷ୍ଠିତା—ଶଙ୍କରୀ, ଯାହାଙ୍କ ମନ ପରମ ଶାନ୍ତ।

Verse 175

अगोत्रा गोमती गोप्त्री गुह्यरूपा गुणोत्तरा / गौर्गोर्गव्यप्रिया गौणी गणेश्वरनमस्कृता

ସେ ଅଗୋତ୍ରା—ଗୋତ୍ର-ବଂଶର ଅତୀତା; ଗୋମତୀ—ମଙ୍ଗଳଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧା; ଗୋପ୍ତ୍ରୀ—ରକ୍ଷିକା। ତାଙ୍କ ରୂପ ଗୁହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ମୁଖ; ସେ ଗୁଣୋତ୍ତରା। ସେ ଗୌରୀ; ଗୋ ଓ ଗୋସମ୍ବନ୍ଧୀ ସମସ୍ତରେ ପ୍ରୀତି; ‘ଗୌ’ ତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ। ଗଣେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି।

Verse 176

सत्यमात्रा सत्यसंधा त्रिसंध्या संधिवर्जिता / सर्ववादाश्रया संख्या संख्ययोगसमुद्भवा

ସେ ସତ୍ୟମାତ୍ରା, ସତ୍ୟସନ୍ଧା; ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବିରାଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଧି-ଭେଦରହିତା। ସମସ୍ତ ବାଦର ଆଶ୍ରୟ ସେଇ ‘ସଂଖ୍ୟା’, ସାଂଖ୍ୟ-ଯୋଗ ସଙ୍ଗମଜନିତା।

Verse 177

असंख्येयाप्रमेयाख्या शून्या शुद्धकुलोद्भवा / बिन्दुनादसमुत्पत्तिः शंभुवामा शशिप्रभा

ସେ ‘ଅସଂଖ୍ୟେୟା’ ‘ଅପ୍ରମେୟା’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ; ନିର୍ଣ୍ଣୟାତୀତ ଶୂନ୍ୟା, ଶୁଦ୍ଧକୁଳୋଦ୍ଭବା। ତାହାଠାରୁ ବିନ୍ଦୁ ଓ ନାଦ ଉତ୍ପନ୍ନ; ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ବାମା ଶକ୍ତି, ଶଶିପ୍ରଭାସମ ଦୀପ୍ତ।

Verse 178

विसङ्गा भेदरहिता मनोज्ञा मधुसूदनी / महाश्रीः श्रीसमुत्पत्तिस्तमः पारे प्रतिष्ठिता

ସେ ଆସକ୍ତିରହିତା, ଭେଦରହିତା, ମନୋଜ୍ଞା, ମଧୁସୂଦନୀ। ସେ ମହାଶ୍ରୀ; ତାହାଠାରୁ ଶ୍ରୀ (ମଙ୍ଗଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ଉତ୍ପନ୍ନ; ସେ ତମସର ପାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା।

Verse 179

त्रितत्त्वमाता त्रिविधा सुसूक्ष्मपदसंश्रया / शान्त्यतीता मलातीता निर्विकारा निराश्रया

ସେ ତ୍ରିତତ୍ତ୍ୱମାତା, ତ୍ରିବିଧ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତା, ପରମ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପଦରେ ଆଶ୍ରିତା। ସେ ଶାନ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ମଲାତୀତା, ନିର୍ବିକାରା, ନିରାଶ୍ରୟା।

Verse 180

शिवाख्या चित्तनिलया शिवज्ञानस्वरूपिणी / दैत्यदानवनिर्मात्री काश्यपी कालकल्पिका

ସେ ‘ଶିବା’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଚିତ୍ତରେ ନିବାସ କରନ୍ତି; ଶିବଜ୍ଞାନର ସ୍ୱରୂପ ନିଜେ। ସେ ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବଙ୍କ ନିର୍ମାତ୍ରୀ; ସେ କାଶ୍ୟପୀ, କାଳ ଓ କଳ୍ପମାନଙ୍କୁ ଗଢ଼ୁଥିବା ଶକ୍ତି।

Verse 181

शास्त्रयोनिः क्रियामूर्तिश्चतुर्वर्गप्रदर्शिका / नारायणी नरोद्भूतिः कौमुदी लिङ्गधारिणी

ସେ ଶାସ୍ତ୍ରର ଯୋନି, କ୍ରିୟାର ମୂର୍ତ୍ତି, ଚତୁର୍ବର୍ଗର ପ୍ରଦର୍ଶିକା। ସେ ନାରାୟଣୀ, ନରମଧ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଶକ୍ତି, କୌମୁଦୀ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତି, ଏବଂ ଲିଙ୍ଗଧାରିଣୀ।

Verse 182

कामुकी ललिता भावा परापरविभूतिदा / परान्तजातमहिमा बडवा वामलोचना

ସେ କାମୁକୀ, ଲଲିତା, ସମସ୍ତ ଭାବର ଆଧାର; ପର ଓ ଅପର—ଦୁହିଁ ପ୍ରକାର ବିଭୂତି ଦାତ୍ରୀ। ତାଙ୍କ ମହିମା ପରାତ୍ପରରୁ ଜାତ; ସେ ବଡ଼ବା-ଶକ୍ତି ଓ ବାମଲୋଚନା।

Verse 183

सुभद्रा देवकी सीता वेदवेदाङ्गपारगा / मनस्विनी मन्युमाता महामन्युसमुद्भवा

ସେ ସୁଭଦ୍ରା, ଦେବକୀ, ସୀତା; ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ପାରଗା। ସେ ମନସ୍ୱିନୀ, ମନ୍ୟୁମାତା, ମହାମନ୍ୟୁରୁ ସମୁଦ୍ଭବା।

Verse 184

अमृत्युरमृता स्वाहा पुरुहूता पुरुष्टुता / अशोच्या भिन्नविषया हिरण्यरजतप्रिया

ତୁମେ ଅମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅମୃତା; ତୁମେ ସ୍ୱାହା—ଯଜ୍ଞର ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାର। ତୁମେ ପୁରୁହୂତା, ପୁରୁଷ୍ଟୁତା; ତୁମେ ଅଶୋଚ୍ୟା, ତୁମର ବିଷୟ ବହୁବିଧ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଏବଂ ତୁମେ ହିରଣ୍ୟ-ରଜତପ୍ରିୟା।

Verse 185

हिरण्या राजती हैमी हेमाभरणभूषिता / विभ्राजमाना दुर्ज्ञेया ज्योतिष्टोमफलप्रदा

ସେ ହିରଣ୍ୟା, ରାଜତୀ, ହୈମୀ—ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟୀ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣାଭରଣରେ ଭୂଷିତା। ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଜ୍ଞେୟା, ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 186

महानिद्रासमुद्भूतिरनिद्रा सत्यदेवता / दीर्घाककुद्मिनी हृद्या शान्तिदा शान्तिवर्धिनी

ସେ ମହାନିଦ୍ରାରୁ ଉଦ୍ଭୂତା, ନିଦ୍ରାହୀନ ନିତ୍ୟଜାଗ୍ରତ, ସତ୍ୟଦେବତା। ଦୀର୍ଘନୟନୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣସ୍ତନୀ, ହୃଦୟହର୍ଷଦାୟିନୀ—ଶାନ୍ତି ଦେଇ ଶାନ୍ତି ବଢ଼ାନ୍ତି।

Verse 187

लक्ष्म्यादिशक्तिजननी शक्तिचक्रप्रवर्तिका / त्रिशक्तिजननी जन्या षडूर्मिपरिर्जिता

ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ଆଦି ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଜନନୀ, ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିଚକ୍ରକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି। ତ୍ରିଶକ୍ତିର ମୂଳ, ସ୍ୱୟଂ ଆଦିକାରଣ—ଷଡୂର୍ମିକୁ ଜୟ କରିଛନ୍ତି।

Verse 188

सुधामा कर्मकरणी युगान्तदहनात्मिका / संकर्षणी जगद्धात्री कामयोनिः किरीटिनी

ସେ ସୁଧାମା, କର୍ମକାରିଣୀ ଓ କ୍ରିୟାଶକ୍ତି; ଯୁଗାନ୍ତ ଦହନାଗ୍ନିର ସ୍ୱରୂପା। ସେ ସଂକର୍ଷଣୀ, ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ, କାମଯୋନି, କିରୀଟିନୀ।

Verse 189

ऐन्द्री त्रैलोक्यनमिता वैष्णवी परमेश्वरी / प्रद्युम्नदयिता दान्ता युग्मदृष्टिस्त्रिलोचना

ସେ ଐନ୍ଦ୍ରୀ, ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟରେ ନମିତା; ସେ ବୈଷ୍ଣବୀ ପରମେଶ୍ୱରୀ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନପ୍ରିୟା, ଦାନ୍ତା ଓ ସଂଯମିନୀ; ଯୁଗ୍ମଦୃଷ୍ଟି, ତ୍ରିଲୋଚନା।

Verse 190

मदोत्कटा हंसगतिः प्रचण्डा चण्डविक्रमा / वृषावेशा वियन्माता विन्ध्यपर्वतवासिनी

ସେ ଦିବ୍ୟ ମଦରେ ଉତ୍କଟା, ହଂସଗତିରେ ଗମନକାରିଣୀ; ପ୍ରଚଣ୍ଡା, ଚଣ୍ଡବିକ୍ରମା। ବୃଷାବେଶା, ବିୟନ୍ମାତା, ଏବଂ ବିନ୍ଧ୍ୟପର୍ବତବାସିନୀ।

Verse 191

हिमवन्मेरुनिलया कैलासगिरिवासिनी / चाणूरहन्तृतनया नीतिज्ञा कामरूपिणी

ଯିଏ ହିମବାନ୍ ଓ ମେରୁରେ ନିବାସିନୀ, କୈଲାସଗିରିରେ ବାସ କରନ୍ତି; ଚାଣୂରବଧକର କନ୍ୟା; ନୀତି ଓ ଧର୍ମାଚରଣର ଜ୍ଞାତ୍ରୀ; ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣକାରିଣୀ।

Verse 192

वेदविद्याव्रतस्नाता धर्मशीलानिलाशना / वीरभद्रप्रिया वीरा महाकालसमुद्भवा

ବେଦବିଦ୍ୟା ଓ ବ୍ରତାଚାରରେ ସ୍ନାତା, ଧର୍ମଶୀଳା, ପ୍ରାଣବାୟୁକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରସନକାରିଣୀ; ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ସ୍ୱୟଂ ବୀରା; ଏବଂ ମହାକାଳରୁ ସମୁଦ୍ଭୂତା।

Verse 193

विद्याधरप्रिया सिद्धा विद्याधरनिराकृतिः / आप्यायनी हरन्ती च पावनी पोषणी खिला

ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ସ୍ୱୟଂ ସିଦ୍ଧା; ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କ ଦୋଷ ନିରାକରଣକାରିଣୀ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୁଷ୍ଟ କରି ବିକାଶ କରନ୍ତି, ପାପ-ଦୁଃଖ ହରଣ କରନ୍ତି; ପାବନୀ, ପୋଷଣୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପିଣୀ ଅଖିଳା।

Verse 194

मातृका मन्मथोद्भूता वारिजा वाहनप्रिया / करीषिणी सुधावाणी वीणावादनतत्परा

ତୁମେ ମାତୃକା; ମନ୍ମଥଶକ୍ତିରୂପେ ଉଦ୍ଭୂତା। କମଳଜା, ନିଜ ବାହନକୁ ପ୍ରିୟ କରୁଥିବା; ଧେନୁସ୍ୱରୂପିଣୀ, ସୁଧାମୟ ବାଣୀଧାରିଣୀ, ଏବଂ ବୀଣାବାଦନରେ ସଦା ତତ୍ପର।

Verse 195

सेविता सेविका सेव्या सिनीवाली गरुत्मती / अरुन्धती हिरण्याक्षी मृगाङ्का मानदायिनी

ତୁମେ ସେବିତା, ସେବିକା ଓ ସେବ୍ୟା; ତୁମେ ସିନୀବାଳୀ, ଗରୁତ୍ମତୀ; ଅରୁନ୍ଧତୀ; ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷୀ; ମୃଗାଙ୍କା; ଏବଂ ମାନ-ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଦାୟିନୀ।

Verse 196

वसुप्रदा वसुमती वसोर्धारा वसुंधरा / धाराधरा वरारोहा वरावरसहस्त्रदा

ହେ ଦେବୀ! ତୁମେ ଧନଦାତ୍ରୀ, ନିଧିରେ ସମୃଦ୍ଧା, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ଧାରା, ଏବଂ ପୃଥିବୀଧାରିଣୀ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆଧାରର ଧାରକ, ପରମ ଉତ୍କର୍ଷକୁ ଆରୋହିଣୀ, ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ସହସ୍ର ବରଦାତ୍ରୀ।

Verse 197

श्रीफला श्रीमती श्रीशा श्रीनिवासा शिवप्रिया / श्रीधरा श्रीकरी कल्या श्रीधरार्धशरीरिणी

ହେ ଦେବୀ! ତୁମେ ଶୁଭଫଳଦାତ୍ରୀ, ଶ୍ରୀମତୀ, ଶ୍ରୀର ଅଧୀଶ୍ୱରୀ, ଶ୍ରୀନିବାସା, ଏବଂ ଶିବପ୍ରିୟା। ତୁମେ ଶ୍ରୀଧାରିଣୀ, ଶ୍ରୀକରୀ, କଲ୍ୟାଣକାରିଣୀ, ଏବଂ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କ ଅର୍ଧଶରୀରିଣୀ।

Verse 198

अनन्तदृष्टिरक्षुद्रा धात्रीशा धनदप्रिया / निहन्त्री दैत्यसङ्घानां सिहिका सिहवाहना

ହେ ଦେବୀ! ତୁମ ଦୃଷ୍ଟି ଅନନ୍ତ ଓ ଅବରୋଧହୀନ; ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ନୁହଁ। ତୁମେ ଧାତ୍ରୀଶା—ପୋଷଣକାରିଣୀ ଅଧୀଶ୍ୱରୀ, ଧନଦ (କୁବେର) ପ୍ରିୟା, ଦୈତ୍ୟସଂଘନିହନ୍ତ୍ରୀ, ସିହିକା, ଏବଂ ସିଂହବାହିନୀ।

Verse 199

सुषेणा चन्द्रनिलया सुकीर्तिश्छिन्नसंशया / रसज्ञा रसदा रामा लेलिहानामृतस्त्रवा

ହେ ଦେବୀ! ତୁମେ ସୁଷେଣା, ଚନ୍ଦ୍ରନିଲୟା—ଚନ୍ଦ୍ରରେ ନିବାସ କରୁଥିବା ଜ୍ୟୋତି, ସୁକୀର୍ତ୍ତି, ଏବଂ ସଂଶୟଛେଦିନୀ। ତୁମେ ରସଜ୍ଞା, ରସଦା, ରାମା (ଶ୍ରୀ); ଯେନେ ଜିହ୍ୱାରେ ଅମୃତ ଆସ୍ୱାଦି ଅମୃତଧାରା ପ୍ରବାହ କରୁଛ।

Verse 200

नित्योदिता स्वयञ्ज्योतिरुत्सुका मृतजीवनी / वज्रदण्डा वज्रजिह्वा वैदेवी वज्रविग्रहा

ହେ ଦେବୀ! ତୁମେ ନିତ୍ୟୋଦିତା, ସଦା ପ୍ରକଟା, ସ୍ୱୟଂଜ୍ୟୋତି, ରକ୍ଷାରେ ଉତ୍ସୁକା, ଏବଂ ମୃତକୁ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ ଦେବାଳି। ତୁମେ ବଜ୍ରଦଣ୍ଡା, ବଜ୍ରଜିହ୍ୱା, ବୈଦେବୀ, ଏବଂ ବଜ୍ରସମ ଦୃଢ଼ ବିଗ୍ରହା।