Adhyaya 31

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्याभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते त्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३०// सगर उवाच ब्रह्मपुत्र महाभाग वद भार्गवचेष्टितम् / यच्चकार महावीर्य्यो राज्ञः क्रुद्धो हि कर्मणा

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣରେ ବାୟୁପ୍ରୋକ୍ତ ମଧ୍ୟଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦରେ ଭାର୍ଗବଚରିତର ତ୍ରିଂଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ସଗର କହିଲେ—ହେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ମହାଭାଗ! ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା କହ; ରାଜାଙ୍କ କର୍ମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ମହାବୀର୍ୟ କ’ଣ କଲେ?

Verse 2

वसिष्ठ उवाच गते तस्मिन्महाभागे भृगो पितृपरायणः / रामः प्रोवाच संक्रुद्धो मुञ्चञ्छ्वासान्मुहर्मुहुः

ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ପିତୃପରାୟଣ ମହାଭାଗ ଭୃଗୁ ଚାଲିଯାଇଥିବା ପରେ, ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବାରମ୍ବାର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି କହିଲେ।

Verse 3

परशुराम उवाच अहो पश्यत मूढत्वंराज्ञो ह्युत्पथगामिनः / कार्त्तवीर्यस्य यो विद्वांश्चक्रे ब्रह्मवधोद्यमम्

ପରଶୁରାମ କହିଲେ—ଆହୋ, ଦୁର୍ପଥଗାମୀ ରାଜା କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟର ମୂଢତା ଦେଖ; ସେ ବିଦ୍ୱାନ୍ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣବଧର ଉଦ୍ୟମ କଲା।

Verse 4

दैवं हि बलवन्मन्ये यत्प्रभावाच्छरीरिणः / शुभं वाप्यशुभं सर्वे प्रकुर्वन्ति विमोहिताः

ମୁଁ ଦୈବକୁ ହିଁ ବଳବାନ ମନେ କରେ; ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ଶରୀରୀ ସମସ୍ତେ ମୋହିତ ହୋଇ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ କର୍ମ କରନ୍ତି।

Verse 5

शृणवन्तु ऋषयः सर्वे प्रतिज्ञा क्रियते मया / कार्त्तवीर्यं निहत्याजौ पितुर्वैरं प्रसाधये

ହେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ, ଶୁଣନ୍ତୁ—ମୁଁ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଛି: ଯୁଦ୍ଧରେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟକୁ ନିହତ କରି ପିତାଙ୍କ ବୈର ପ୍ରତିଶୋଧ ସାଧିବି।

Verse 6

यदि राजा सुरैः सर्वैरिन्द्राद्दैर्दानवैस्तथा / रक्षिष्यते तथाप्येनं संहरिष्यामि नान्यथा

ଯଦି ସେ ରାଜାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ସମସ୍ତ ଦେବ ଏବଂ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତଥାପି ମୁଁ ତାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ସଂହାର କରିବି—ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।

Verse 7

एवमुक्तं समाकर्ण्य रामेण समुहात्मना / जमदग्निरुवाचेदं पुत्रं साहसभाषिणम्

ଏପରି କହିଥିବା ଉଦ୍ୟତମନା ରାମଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଜମଦଗ୍ନି ସାହସଭାଷୀ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।

Verse 8

जमदग्निरुवाच श्रुणु राम प्रवक्ष्यामि सतां धर्मं सनातनम् / यच्छ्रुत्वा मानवाः सर्वे जायन्ते धर्मकारिणः

ଜମଦଗ୍ନି କହିଲେ—ହେ ରାମ, ଶୁଣ; ମୁଁ ସତ୍ଜନମାନଙ୍କ ସନାତନ ଧର୍ମ କହୁଛି; ଯାହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ମାନବ ଧର୍ମକାରୀ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 9

साधवो ये महाभागाः संसारान्मोक्षकाङ्क्षिणाः / न कस्मैचित्प्रकुप्यन्ति निन्दितास्ताडिता अपि

ସଂସାରରୁ ମୋକ୍ଷ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ମହାଭାଗ ସାଧୁମାନେ, ନିନ୍ଦିତ ଓ ପ୍ରହୃତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କାହାପ୍ରତି କ୍ରୋଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 10

क्षमाधना महाभागा ये च दान्तास्तपस्विनः / तेषां चैवाक्षया लोकाः सततं साधुकारिणाम्

ଯେ ମହାଭାଗମାନେ କ୍ଷମାକୁ ଧନ ଭାବନ୍ତି, ଦାନ୍ତ ଓ ତପସ୍ବୀ—ସେହି ସାଧୁକାରୀମାନଙ୍କର ଲୋକ ସଦା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 11

यस्तु दुष्टैस्तु दण्डाद्यैर्वचसापि च ताडितः / न च क्षोभमवाप्नोति स साधुः परिकीर्त्थते

ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦଣ୍ଡ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଓ କଥାଦ୍ୱାରା ତାଡନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଯେ କ୍ଷୋଭ ପାଉନାହିଁ, ସେ ‘ସାଧୁ’ ବୋଲି ପରିକୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 12

ताडयेत्ताडयन्तं यो न च साधुः स पापभाक् / क्षमयार्ऽहणतां प्राप्ताः साधवो ब्राह्मणा वयम्

ଯେ ତାଡନ କରୁଥିବାକୁ ପ୍ରତିତାଡନ କରେ, ସେ ସାଧୁ ନୁହେଁ; ସେ ପାପଭାଗୀ। ଆମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସାଧୁ; କ୍ଷମାଦ୍ୱାରା ଅର୍ହଣତା ପାଇଛୁ।

Verse 13

नरनाथवधे तात पातकं सुमहद्भवेत् / तस्मान्निवारये त्वाद्य क्षमां कुरु तपश्चर

ତାତ! ରାଜାଙ୍କ ବଧରେ ଅତି ମହା ପାତକ ହୁଏ; ତେଣୁ ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ନିବାରୁଛି—କ୍ଷମା କର, ତପ ଆଚର।

Verse 14

वसिष्ठ उवाच एवं पित्रा समादिष्टं विज्ञाय नृपनन्दन / रामः प्रोवाच पितरं क्षमाशीलमरिन्दमम्

ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ: ହେ ରାଜନନ୍ଦନ! ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜାଣି, ରାମ (ପର୍ଶୁରାମ) ନିଜ କ୍ଷମାଶୀଳ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 15

परशुराम उवाच शृणु तात महाप्राज्ञ वि५प्तिं मम सांप्रतम् / भवता शम उद्दिष्टः साधूनां सुमहात्मनाम्

ପର୍ଶୁରାମ କହିଲେ: ହେ ପିତା! ହେ ମହାଜ୍ଞାନୀ! ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋର ନିବେଦନ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଆପଣ ସାଧୁ ଓ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତିର ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

Verse 16

म शमः साधुदीनेषु गुरुष्वीश्वरभावनैः / कर्त्तव्यो दुष्टचेष्टेषु न शमः सुखदो भवेत्

ସେହି ଶାନ୍ତି ସଜ୍ଜନ, ଦୀନହୀନ ଏବଂ ଗୁରୁଜନଙ୍କ ପ୍ରତି ଈଶ୍ୱରଭାବ ରଖି ପାଳନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଶାନ୍ତି ସୁଖଦାୟକ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 17

तस्मादस्य वधः कार्यः कार्त्तवीर्यस्य वै मया / देह्याज्ञां माननीयाद्य साधये वैरमात्मनः

ତେଣୁ, ଏହି କାର୍ତ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟର ବଧ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ହେ ମାନନୀୟ! ମୋତେ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ, ଆଜି ମୁଁ ମୋର ବୈର ସାଧନ କରିବି।

Verse 18

जमदग्निरुवाच शृणु राम महाभाग वचो मम समाहितः / करिष्यसि यथा भावि तथा नैवान्यथा भवेत्

ଜମଦଗ୍ନି କହିଲେ: ହେ ମହାଭାଗ ରାମ! ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ହୋଇ ମୋର ବଚନ ଶୁଣ। ଯେପରି ଭାବି (ଭାଗ୍ୟ) ଅଛି, ତୁମେ ସେପରି ହିଁ କରିବ; ତାହା ଅନ୍ୟଥା ହେବ ନାହିଁ।

Verse 19

इतो व्रजत्वं ब्रह्माणां बृच्छ तात हिताहितम् / स यद्वदिष्यति विभुस्तत्कर्त्ता नात्र संशयः

ଏବେ ତୁମେ ସେଠାକୁ ଯାଇ, ହେ ତାତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ହିତ-ଅହିତ ପଚାର। ସେ ବିଭୁ ଯାହା କହିବେ, ସେହି କର; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 20

वसिष्ठ उवाच एवमुक्तः स पितरं नमस्कृत्य महामतिः / जगाम ब्रह्मणो लोकमगम्यं प्राकृतैर्जनैः

ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ଏପରି କୁହାଯାଇଲା ପରେ ସେ ମହାମତି ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲା।

Verse 21

ददर्श ब्रह्मणो लोकं शातकैंभविनिर्मितम् / स्वर्णप्राकारसंयुक्तं मणिस्तंभैर्विमूषितम्

ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଦେଖିଲା—ଶାତକୁମ୍ଭ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ନିର୍ମିତ; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାକାରରେ ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ମଣିସ୍ତମ୍ଭରେ ଶୋଭିତ।

Verse 22

तत्रापश्यत्समासीनं ब्रह्माणममितौजसम् / रत्नसिंहासने रम्ये रत्नभूषणभूषितम्

ସେଠାରେ ସେ ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆସୀନ ଦେଖିଲା—ରମ୍ୟ ରତ୍ନସିଂହାସନରେ, ରତ୍ନଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ।

Verse 23

सिद्धेन्द्रैश्च मुनीन्द्रैश्च वेष्टितं ध्यानतत्परैः / विद्याधरीणां नृत्यं च पश्यन्तं सस्मितं मुदा

ଧ୍ୟାନତତ୍ପର ସିଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ର ଓ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରିଥିଲେ; ସେ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ମିତ କରି ବିଦ୍ୟାଧରୀମାନଙ୍କ ନୃତ୍ୟ ଦେଖୁଥିଲେ।

Verse 24

तपसा फलदातारं कर्त्तारं जगतां विभुम् / परिपूर्णतमं ब्रह्म ध्यायतं यतमानसम्

ତପସ୍ୟାରେ ଫଳଦାତା, ଜଗତର କର୍ତ୍ତା ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବିଭୁ—ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ସଂୟତ ମନେ ଧ୍ୟାନ କର।

Verse 25

गुह्ययोगं प्रवोचन्तं भक्तवृन्देषु संततम् / दृष्ट्वा तमव्ययं भक्त्या प्रणनाम भृगूद्वहः

ଭକ୍ତବୃନ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ଗୁହ୍ୟଯୋଗ ଉପଦେଶ କରୁଥିବା ସେଇ ଅବ୍ୟୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 26

स दृष्ट्वा विनतं राममाशीर्भिरभिनन्द्य च / पप्रच्छ कुशलं वत्स कथमागमनं कृथाः

ନମ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଅଭିନନ୍ଦନ କରି ପଚାରିଲେ—“ବତ୍ସ, କୁଶଳ ତ? କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଲୁ?”

Verse 27

संपृष्टो विधिना रामः प्रोवाचाखिलमादितः / वृत्तान्तं कार्त्तवीर्यस्य पितुः स्वस्य महात्मनः

ବିଧିପୂର୍ବକ ପଚାରାଯାଇ ରାମ ଆରମ୍ଭରୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ—ନିଜ ମହାତ୍ମା ପିତା କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ।

Verse 28

तच्छ्रुत्वा सकलं ब्रह्मा विज्ञातार्थो ऽपि मानद / उवाच रामं धर्मिष्ठं परिणामसुखावहम्

ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣି, ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମାନଦ ବ୍ରହ୍ମା ଧର୍ମିଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—ଯାହା ପରିଣାମେ ସୁଖ ଆଣେ।

Verse 29

प्रतिज्ञा दुर्लभा वत्स यां भवन्कृतवान्रुषा / सृष्टि रेषा भगवतः संभवेत्कृपया बटो

ବତ୍ସ, ତୁମେ କ୍ରୋଧରେ ଯେ ଦୁର୍ଲଭ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛ; ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ ହିଁ ସମ୍ଭବ, ବାଳକ।

Verse 30

जगत्सृष्टं मया तात संक्लेशेन तदाज्ञया / तन्नाशकारिणी चैव प्रतिज्ञा भवता कृता

ତାତ, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ କ୍ଲେଶ ସହି ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି; ତୁମେ ତାହାର ନାଶକାରିଣୀ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଦେଲ।

Verse 31

त्रिःसप्तकृत्वो निर्भूपां कर्तुमिच्छसि मेदिनीम् / एकस्य राज्ञो दोषेण पितुः परिभवेन च

ଏକ ରାଜାର ଦୋଷ ଓ ପିତାଙ୍କ ଅପମାନ ହେତୁ, ତୁମେ ଏକୋଇଶିଥର ପୃଥିବୀକୁ ରାଜାହୀନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।

Verse 32

ब्रह्मक्षत्र्रियविट्शूद्रैः सृष्टिरेषा सनातनी / आविर्भूता तिरोभूता हरेरेव पुनः पुनः

ବ୍ରାହ୍ମଣ-କ୍ଷତ୍ରିୟ-ବୈଶ୍ୟ-ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଏହି ସନାତନ ସୃଷ୍ଟି ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରକଟ ଓ ତିରୋଭୂତ ହୁଏ।

Verse 33

अव्यर्था त्वत्प्रतिज्ञा तु भवित्री प्राक्तनेन च / यद्वायासेन ते कार्यसिद्धिर्भवितुमर्हति

ତୁମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ ନାହିଁ; ପୂର୍ବକର୍ମ ଅନୁସାରେ, ଯଦି ଶ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ହେଉ, ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚୟ ହେବ।

Verse 34

शिवलोकं प्रयाहि त्वं शिवस्याज्ञामवाप्नुहि / पृथिव्यां बहवो भूपाः संति शङ्करकिङ्कराः

ତୁମେ ଶିବଲୋକକୁ ଯାଅ ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପ୍ରାପ୍ତ କର। ପୃଥିବୀରେ ଅନେକ ରାଜା ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ସେବକ।

Verse 35

विनैवाज्ञां महेशस्य को वा तान्हन्तुमीश्वरः / बिभ्रतः कवचान्यङ्गे शक्तीश्चापि दुरासदाः

ମହେଶଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିନା ସେମାନଙ୍କୁ କିଏ ହତ୍ୟା କରିପାରିବ? ସେମାନେ ଅଙ୍ଗେ ଅଙ୍ଗେ କବଚ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଶକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଜୟ।

Verse 36

उपायं कुरु यत्नेन जयबीजं शुभावहम् / उपाये तु समारब्धे सर्वे सिध्यन्त्युपक्रमाः

ଯତ୍ନକରି ଜୟର ବୀଜ ଓ ଶୁଭଫଳଦାୟକ ଉପାୟ କର। ଉପାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 37

श्रीकृष्णमन्त्रं कवचं गृह्ण वत्स गुरोर्हरात् / दुर्ल्लङ्घ्यं वैष्णवं तेजः शिवशक्तिर्विजेष्यति

ବତ୍ସ, ଗୁରୁ ହର (ଶିବ)ଙ୍କ ଠାରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ରରୂପ କବଚ ଗ୍ରହଣ କର। ଦୁର୍ଲ୍ଲଂଘ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ ତେଜକୁ ଶିବଶକ୍ତି ବିଜୟ କରିବ।

Verse 38

त्रैलोक्यविजयं नाम कवचं परमाद्भुतम् / यथाकथं च विज्ञाप्य शङ्करं लभदुर्लभम्

‘ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟବିଜୟ’ ନାମକ ଏହି କବଚ ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ। ଯେପରି ହେଉ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରି ଏହି ଦୁର୍ଲଭକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କର।

Verse 39

प्रसन्नः स गुणैस्तुभ्यं कृपालुर्दीनवत्सलः / दिव्यपाशुपतं चापि दास्यत्येव न संशयः

ସେ ତୁମ ଗୁଣରେ ପ୍ରସନ୍ନ, କୃପାଳୁ ଓ ଦୀନବତ୍ସଳ। ଦିବ୍ୟ ପାଶୁପତ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବେ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।