Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 29
Paraśurāma’s Vow and Jamadagni’s Teaching on Kṣamā
Forbearance
Devanagari script
प्रतिज्ञा दुर्लभा वत्स यां भवन्कृतवान्रुषा / सृष्टि रेषा भगवतः संभवेत्कृपया बटो
Transliteration
pratijñā durlabhā vatsa yāṃ bhavankṛtavānruṣā / sṛṣṭi reṣā bhagavataḥ saṃbhavetkṛpayā baṭo
Translation
ବତ୍ସ, ତୁମେ କ୍ରୋଧରେ ଯେ ଦୁର୍ଲଭ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛ; ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ ହିଁ ସମ୍ଭବ, ବାଳକ।
Word by Word
प्रतिज्ञाa vow, promise
प्रतिज्ञा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; Noun feminine nominative singular
दुर्लभाhard to obtain/rare
दुर्लभा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjective agreeing with प्रतिज्ञा
वत्सdear child
वत्स:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन; vocative
याम्which (promise)
याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; relative pronoun referring to प्रतिज्ञा
भवान्you (honored)
भवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; honorific pronoun
कृतवान्has made/undertaken
कृतवान्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + कृतवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृतवत्-प्रत्ययान्त भूतकृत् (past active participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; periphrastic perfect sense ‘has done/made’ with भवान्
रुषाin anger, with wrath
रुषा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootरुष् (धातु) → रुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; instrumental
सृष्टिःcreation
सृष्टिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative
एषाthis
एषा:
Viśeṣya/Pradarśaka (प्रदर्शक)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative pronoun
भगवतःof the Lord
भगवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; genitive
संभवेत्may occur/come to be
संभवेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + भू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada
कृपयाby grace, out of compassion
कृपया:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental
बटोO boy (brahmacārin)
बटो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootबटु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; vocative