Adhyaya 274
Veda-vidhana & VamshaAdhyaya 27451 Verses

Adhyaya 274

Somavaṃśa-saṃkṣepaḥ (Conclusion of the Lunar Dynasty Description)

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପନ ପଦ୍ୟ ଅଗ୍ନି ପୁରାଣର ବଂଶ-ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ ସୋମବଂଶ (ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶ) ବର୍ଣ୍ଣନାକୁ ଔପଚାରିକ ଭାବେ ସମାପ୍ତ କରେ। ସମ୍ପାଦକୀୟ କୋଲୋଫନ ପୂର୍ବ ବଂଶପରମ୍ପରାକୁ ଧର୍ମସ୍ମୃତିର ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକ ଭାବେ ମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ କରି, ଶ୍ରୋତାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବଂଶପ୍ରବାହ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ। ଅଗ୍ନି–ବଶିଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷାପଦ୍ଧତିରେ ବଂଶାବଳୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଉପକରଣ—ଯାହା ପବିତ୍ର ଇତିହାସକୁ କ୍ରମବଦ୍ଧ କରି ରାଜଧର୍ମ, ଯଜ୍ଞାଧିକାର ଓ ଅବତାର-ସନ୍ଦର୍ଭ ପରିଚୟକୁ ସମର୍ଥନ କରେ। ଏହି ସମାପନ ପୁରାଣର ବିଶ୍ୱକୋଶୀୟ ପଦ୍ଧତିକୁ ମଧ୍ୟ ସୂଚାଏ—ବଂଶକଥା ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଆଦର୍ଶ, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ଓ ପରିଣାମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମଶିକ୍ଷା।

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सोमवंशवर्णनं नम त्रिसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुःसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः यदुवंशवर्णनं अग्निर् उवाच यदोरासन्पञ्च पुत्रा ज्येष्ठस्तेषु सहस्रजित्

ଏହିପରି ଅଗ୍ନି ମହାପୁରାଣରେ ‘ସୋମବଂଶବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୨୭୪ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ ‘ଯଦୁବଂଶବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୨୭୫ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ଯଦୁଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସହସ୍ରଜିତ୍ ଥିଲେ।

Verse 2

धर्मनेत्रो हैहयस्य धर्मनेत्रस्य संहनः

ହୈହୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମନେତ୍ର ଥିଲେ; ଧର୍ମନେତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ସଂହନ (ଜନ୍ମିଲେ)।

Verse 3

महिमा संहनस्यासीन्महिम्नओ भद्रसेनकः भद्रसेनाद् दुर्गमो ऽभूद्दुर्गमात्कनको ऽभवत्

ମହିମା ସଂହନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ମହିମାଠାରୁ ଭଦ୍ରସେନକ ଜନ୍ମିଲେ; ଭଦ୍ରସେନକଠାରୁ ଦୁର୍ଗମ, ଏବଂ ଦୁର୍ଗମଠାରୁ କନକ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 4

कनकात् कृतवीर्यस्तु कृताग्निः करवीरकः कृतौजाश् च चतुर्थो ऽभूत् कृतवीर्यात्तु सो ऽर्जुनः

କନକଠାରୁ କୃତବୀର୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃତାଗ୍ନି, କରବୀରକ ଓ କୃତୌଜା; ଚତୁର୍ଥ ପୁତ୍ର କୃତବୀର୍ୟଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଅର୍ଜୁନ ଥିଲେ।

Verse 5

दत्तो ऽर्जुनाय तपते सप्तद्वीपमहीशताम् ददौ बाहुसहस्रञ्च अजेयत्वं रणे ऽरिणा

ତପସ୍ବୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପସହିତ ପୃଥିବୀର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦାନ କଲେ; ଏବଂ ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସହସ୍ର ବାହୁ ଓ ଅଜେୟତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କଲେ।

Verse 6

अधर्मे वर्तमानस्य विष्णुहस्तान्मृतिर्ध्रुवा दश यज्ञसहस्राणि सो ऽर्जुनः कृतवान्नृपाः

ଅଧର୍ମରେ ରତ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ହସ୍ତରୁ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ। ହେ ନୃପମାନେ, ସେଇ ଅର୍ଜୁନ ଦଶ ହଜାର ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।

Verse 7

अनष्टद्रव्यता राष्ट्रे तस्य संस्मरणादभूत् न नूनं कार्त्तवीर्यस्य गतिं यास्यन्ति वै नृपः

ତାଙ୍କ ସ୍ମରଣରୁ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ‘ଧନ ନଷ୍ଟ ନ ହେବା’ ଭଳି ଅବସ୍ଥା ହେଲା। ନିଶ୍ଚୟ, ସେ ନୃପମାନେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ଗତି (ପରିଣତି)କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ନାହିଁ।

Verse 8

यज्ञैर् दानैस्तपोभिश् च विक्रमेण श्रुतेन च कर्तवीर्यस्य च शतं पुत्राणां पञ्च वै पराः

ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ପରାକ୍ରମ ଓ ଶ୍ରୁତି-ବିଦ୍ୟାଦ୍ୱାରା, କର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କର ଶତ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚଜଣ ବିଶେଷ ପ୍ରଧାନ ଥିଲେ।

Verse 9

सूरसेनश् च सूरश् च धृष्टोक्तः कृष्ण एव च जयध्वजश् च नामासीदावन्त्यो नृपतिर्महान्

ସୂରସେନ ଓ ସୂର, ଧୃଷ୍ଟୋକ୍ତ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ; ତଥା ଜୟଧ୍ୱଜ ନାମକ (ରାଜା) ଥିଲେ—ଏହି ବଂଶରେ ଅବନ୍ତିର ମହାନ୍ ନୃପତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

Verse 10

जयध्वजात्तालजङ्घस्तालजङ्घात्ततः सुताः हैहयानां कुलाः पञ्च भोजाश्चावन्तयस् तथा

ଜୟଧ୍ୱଜରୁ ତାଲଜଙ୍ଘ ଜନ୍ମିଲେ; ତାଲଜଙ୍ଘରୁ ପରେ କ୍ରମେ ପୁତ୍ରମାନେ ଜନ୍ମିଲେ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ହୈହୟମାନଙ୍କ ପାଞ୍ଚ କୁଳ ଗଠିତ ହେଲା; ଏବଂ ଭୋଜ ଓ ଅବନ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଭବିଲେ।

Verse 11

वीतिहोत्राः स्वयं जाताः शौण्डिकेयास्तथैव च वीतिहोत्रादनन्तो ऽभुदनन्ताद्दुर्जयो नृपः

ବୀତିହୋତ୍ରରୁ ବୀତିହୋତ୍ରମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମିଲେ; ଏବଂ ଶୌଣ୍ଡିକେୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ବୀତିହୋତ୍ରରୁ ଅନନ୍ତ ହେଲେ; ଅନନ୍ତରୁ ଦୁର୍ଜୟ ନାମକ ନୃପତି ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 12

क्रोष्टोर्वंशं प्रवक्ष्यामि यत्र जातो हरिः स्वयम् क्रोष्टोस्तु वृजिनीवांश् च स्वाहाभूद्वृजिनीवतः

ଏବେ ମୁଁ କ୍ରୋଷ୍ଟୁଙ୍କ ବଂଶ କହିବି, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ହରି (ବିଷ୍ଣୁ) ଜନ୍ମିଥିଲେ। କ୍ରୋଷ୍ଟୁରୁ ବୃଜିନୀବାନ ହେଲେ; ବୃଜିନୀବାନରୁ ସ୍ୱାହା ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 13

स्वाहापुत्रओ रुषद्गुश् च तस्य चित्ररथः सुतः शशविन्दुश्चित्ररथाच्चक्रवर्ती हरौ रतः

ସ୍ୱାହାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଋଷଦ୍ଗୁ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚିତ୍ରରଥ। ଚିତ୍ରରଥରୁ ଶଶବିନ୍ଦୁ ଜନ୍ମିଲେ—ସେ ସର୍ବଭୌମ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଏବଂ ହରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଭକ୍ତ ଥିଲେ।

Verse 14

शशविन्दोश् च पुत्त्राणां शतानामभवच्छतम् धीमतां चारुरूपाणां भूरिद्रविणतेजसाम्

ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଶତଶତ ଥିଲେ; ତଥାପି ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତ ବିଶେଷ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧୀମାନ, ସୁନ୍ଦରରୂପୀ ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ଧନ-ତେଜସ୍ସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ।

Verse 15

पृथुश्रवाः प्रधानो ऽभूत्तस्य पुत्रः सुयज्ञकः सुयज्ञस्योशनाः पुत्रस्तितिक्षुरुशनःसुतः

ପୃଥୁଶ୍ରବା ପ୍ରଧାନ (ମୁଖ୍ୟ) ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁୟଜ୍ଞକ। ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉଶନା; ଉଶନାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତିତିକ୍ଷୁ।

Verse 16

तितिक्षोस्तु मरुत्तो ऽभूत्तस्मात्कम्बलवर्हिषः पञ्चाशद्रुक्मकवचाद्रुक्मेषुः पृथुरुक्मकः

ତିତିକ୍ଷୁଠାରୁ ମରୁତ୍ତ ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କଠାରୁ କମ୍ବଲବର୍ହିଷ। ପଞ୍ଚାଶଦଠାରୁ ରୁକ୍ମକବଚ; ରୁକ୍ମକବଚଠାରୁ ରୁକ୍ମେଷୁ; ତାଙ୍କଠାରୁ ପୃଥୁରୁକ୍ମକ।

Verse 17

विषांशुश्चेति ज हविर्ज्यामघः पापघ्नो ज्यामघः स्त्रीजितो ऽभवत् सेव्यायां ज्यामघादासीद्विदर्भस्तस्य कौशिकः

ତାପରେ ବିଷାଂଶୁ; ତାହାପରେ ଜ, ହବି, ଏବଂ ପାପଘ୍ନ ଜ୍ୟାମଘ। ସେ ଜ୍ୟାମଘ ସ୍ତ୍ରୀବଶ (ସ୍ତ୍ରୀଜିତ) ହେଲେ। ଜ୍ୟାମଘଠାରୁ ସେବ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ବିଦର୍ଭ ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କ (ବଂଶଜ) କୌଶିକ।

Verse 18

लोमपादः क्रथः श्रेष्ठात् कृतिः स्याल्लोमपदतः कौशिकस्य चिदिः पुत्रस्तस्माच्चैद्या नृपाः स्मृताः

ଶ୍ରେଷ୍ଠଠାରୁ କ୍ରଥ ଜନ୍ମିଲେ; କ୍ରଥଠାରୁ ଲୋମପାଦ; ଲୋମପାଦଠାରୁ କୃତି। କୌଶିକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚିଦି; ତାହାଠାରୁ ‘ଚୈଦ୍ୟ’ ନାମକ ରାଜାମାନେ ସ୍ମୃତ।

Verse 19

क्रथाद्विदर्भपुत्राश् च कुन्तिः कुन्तेस्तु धृष्टकः धृष्टस्य निधृतिस्तस्य उदर्काख्यो विदूरथः

କ୍ରଥଠାରୁ ବିଦର୍ଭଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁନ୍ତୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। କୁନ୍ତୀଠାରୁ ଧୃଷ୍ଟକ; ଧୃଷ୍ଟକଠାରୁ ନିଧୃତି; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଦୂରଥ, ଯିଏ ‘ଉଦର୍କ’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।

Verse 20

दशार्हपुत्रो व्योमस्तु व्योमाज्जीमूत उच्यते जीमूतपुत्रो विकलस्तस्य भीमरथः सुतः

ଦଶାର୍ହଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ୟୋମ; ବ୍ୟୋମଠାରୁ ‘ଜୀମୂତ’ ନାମକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ। ଜୀମୂତଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିକଲ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀମରଥ।

Verse 21

भीमरथान्नवरथस्ततो दृढरथो ऽभवत् शकुन्तिश् च दृढरथात् शकुन्तेश् च करम्भकः

ଭୀମରଥଠାରୁ ନବରଥ ଜନ୍ମିଲେ; ତାପରେ ଦୃଢରଥ ହେଲେ। ଦୃଢରଥଠାରୁ ଶକୁନ୍ତି; ଶକୁନ୍ତିଠାରୁ କରମ୍ଭକ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 22

करम्भाद्देवलातो ऽभूत् देवक्षेत्रश् च तत्सुतः देवक्षेत्रान्मधुर्नाम मधोर्द्रवरसो ऽभवत्

କରମ୍ଭଠାରୁ ଦେବଲାତ ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦେବକ୍ଷେତ୍ର। ଦେବକ୍ଷେତ୍ରଠାରୁ ‘ମଧୁ’ ନାମକ; ମଧୁଠାରୁ ଦ୍ରବରସ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 23

द्रवरसात् पुरुहूतो ऽभूज्जन्तुरासीत्तु तत्सुतः गुणी तु यादवो राजा जन्तुपुत्रस्तु सात्त्वतः

ଦ୍ରବରସରୁ ପୁରୁହୂତ ଜନ୍ମିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜନ୍ତୁ ଥିଲେ। ଜନ୍ତୁଠାରୁ ଗୁଣବାନ ଯାଦବ ରାଜା ସାତ୍ତ୍ୱତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 24

सात्त्वताद्भजमानस्तु वृष्णिरन्धक एव च देवावृधश् च चत्वारस्तेषां वंशास्तु विश्रुताः

ସାତ୍ତ୍ୱତଠାରୁ ଭଜମାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଏହିପରି ବୃଷ୍ଣି, ଅନ୍ଧକ ଓ ଦେବାବୃଧ—ଏ ଚାରିଜଣ। ତାଙ୍କର ବଂଶଗୁଡ଼ିକ ଲୋକେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 25

भजमानस्य वाह्यो ऽभूद्वृष्टिः कृमिर्निमिस् तथा देवावृधाद्वभ्रुरासीत्तस्य श्लोको ऽत्र गीयते

ଭଜମାନ (ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା) ପାଇଁ ରୋଗ ବାହ୍ୟ ହେଲା; ପରେ ବର୍ଷା ପରି ଶମନ ହେଲା; କୃମି ଓ ‘ନିମି’ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲେ। ଦେବାବୃଧଙ୍କ କର୍ମରୁ ବଭ୍ରୁ (ଭୂରା ଚିହ୍ନ/ବର୍ଣ୍ଣ) ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ତାହାର ଶ୍ଲୋକ ଏଠାରେ ଗାଯାଏ।

Verse 26

यथैव शृणुमो दूरात् गुणांस्तद्वत्समन्तिकात् वभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर् देवावृधःसमः

ଯେପରି ଆମେ ଦୂରରୁ ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଶୁଣୁ, ସେପରି ନିକଟରୁ ମଧ୍ୟ (ଶୁଣୁ)। ବଭ୍ରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଦେବମାନଙ୍କ ମତରେ ସେ ଦେବାବୃଧ ସମାନ।

Verse 27

चत्वारश् च सुता वभ्रोर्वासुदेवपरा नृपाः धृतिरिति ञ देवरातो ऽभुदिति ख , ग , घ , ज , ञ , ट , च विस्तृता इति क , छ , च कुहुरो भजमानस्तु शिनिः कम्बलवर्हिषः

ବଭ୍ରୁଙ୍କର ଚାରି ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ବାସୁଦେବପରାୟଣ ରାଜାମାନେ। କିଛି ପାଠରେ ‘ଧୃତି’, ଅନ୍ୟେ ‘ଦେବରାତ’, ଆଉ କେଉଁଠି ‘ବିସ୍ତୃତା’ ବୋଲି ପଢ଼ାଯାଏ। ପରେ କୁହୁର, ଭଜମାନ, ଶିନି ଓ କମ୍ବଲବର୍ହିଷଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।

Verse 28

कुहुरस्य सुतो धृष्णुधृष्णोस्तु तनयो धृतिः धृतेः कपोतरोमाभूत्तस्य पुत्रस्तु तित्तिरिः

କୁହୁରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଣୁ ଥିଲେ। ଧୃଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃତି। ଧୃତିଠାରୁ କପୋତରୋମା ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତିତ୍ତିରି।

Verse 29

तित्तिरेस्तु नरः पुत्रस्तस्य चन्दनदुन्दुभिः पुनर्वसुस्तस्य पुत्र आहुकश्चाहुकीसुतः

ତିତ୍ତିରିଙ୍କ ପୁତ୍ର ନର। ନରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚନ୍ଦନ-ଦୁନ୍ଦୁଭି। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁନର୍ବସୁ; ପୁନର୍ବସୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଆହୁକ, ଯିଏ ଆହୁକୀଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ।

Verse 30

आहुकाद्देवको जज्ञे उग्रसेनस्ततो ऽभवत् देववानुपदेवश् च देवकस्य सुताः स्मृताः

ଆହୁକଠାରୁ ଦେବକ ଜନ୍ମିଲେ, ତାହାଠାରୁ ଉଗ୍ରସେନ ହେଲେ। ଦେବକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଦେବବାନ ଓ ଉପଦେବ ସ୍ମୃତ।

Verse 31

तेषां स्वसारः सप्तासन् वसुदेवाय ता ददौ देवकी श्रुतदेवी च मित्रदेवी यथोधरा

ତାଙ୍କର ସାତ ଭଗିନୀ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ବିବାହରେ ଦିଆଗଲା—ଦେବକୀ, ଶ୍ରୁତଦେବୀ, ମିତ୍ରଦେବୀ ଏବଂ ଯଥୋଧରା।

Verse 32

श्रीदेवी सत्यदेवी च सुरापी चेति सप्तमी नवोग्रसेनस्य सुताः कंसस्तेषाञ्च पूर्वजः

ଶ୍ରୀଦେବୀ, ସତ୍ୟଦେବୀ ଓ ସୁରାପୀ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ସପ୍ତମୀରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ସେମାନେ ନବୋଗ୍ରସେନଙ୍କ କନ୍ୟା, ଏବଂ କଂସ ସେମାନଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ।

Verse 33

न्यग्रोधश् च सुनामा च कङ्कः शङ्कुश् च भूमिपः सुतनूराष्ट्रपालश् च युद्धमुष्टिः सुमुष्टिकः

ସେଠାରେ ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ, ସୁନାମା, କଙ୍କ ଓ ଶଙ୍କୁ ଥିଲେ; ଭୂମିପ ନାମକ ରାଜା, ସୁତନୂ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପାଳ; ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧମୁଷ୍ଟି ଓ ସୁମୁଷ୍ଟିକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 34

भजमानस्य पुत्रो ऽथ रथमुख्यो विदूरथः राजाधिदेवः शूरश् च विदूरथसुतो ऽभवत्

ତାପରେ ଭଜମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ବିଦୂରଥ, ଯିଏ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ। ଏବଂ ବିଦୂରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଶୂର, ଯିଏ ‘ରାଜାଧିଦେବ’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 35

राजाधिदेवपुत्रौ द्वौ शोणाश् चः श्वेतवाहनः शोणाश्वस्य सुताः पञ्च शमी शत्रुजिदादयः

ରାଜାଧିଦେବଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର—ଶୋଣାଶ୍ଚ ଓ ଶ୍ୱେତବାହନ। ଶୋଣାଶ୍ୱଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଥିଲେ; ଶମୀ ଓ ଶତ୍ରୁଜିତ ଆଦି।

Verse 36

शमीपुत्रः प्रतिक्षेत्रः प्रतिक्षेत्रस्य भोजकः भोजस्य हृदिकः पुत्रो ह्य् अदिकस्य दशात्मजाः

ଶମୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରତିକ୍ଷେତ୍ର; ପ୍ରତିକ୍ଷେତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୋଜକ; ଭୋଜକଙ୍କ ପୁତ୍ର ହୃଦିକ; ଏବଂ ହୃଦିକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଦିକ, ଯାହାଙ୍କ ଦଶ ପୁତ୍ର ଥିଲେ।

Verse 37

कृतवर्मा शतधन्वा देवार्हो भीषणादयः कुकुरो भजमानस्त्विति क सुन्दरो भजमानस्त्विति ज कुकुरस्येति क शक्रजिदादय इति ख देवार्हात् कम्बलवर्हिरसमौजास्ततो ऽभवत्

ସେହି ବଂଶରେ କୃତବର୍ମା, ଶତଧନ୍ୱା, ଦେବାର୍ହ, ଭୀଷଣ ଆଦି ଜନ୍ମିଲେ। କୁକୁରରୁ ଭଜମାନ ହେଲେ—ଏହା କିଛି ପାଠରେ; ଅନ୍ୟ ପାଠରେ ‘ସୁନ୍ଦର ହିଁ ଭଜମାନ’ ବୋଲି ମିଳେ। କେଉଁଠି ‘କୁକୁରସ୍ୟ’ ଓ କେଉଁଠି ‘ଶକ୍ରଜିତ ଆଦି’ ବୋଲି ପାଠଭେଦ ଦେଖାଯାଏ। ଦେବାର୍ହରୁ କମ୍ବଳ, ବର୍ହି ଓ ଅସମୌଜ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 38

सुदंष्ट्रश् च सुवासश् च धृष्टो ऽभूदसमौजसः गान्धारी चैव माद्री च धृष्टभार्ये बभूवतुः

ସୁଦଂଷ୍ଟ୍ର ଓ ସୁବାସ ଥିଲେ; ଅସମୌଜସରୁ ଧୃଷ୍ଟ ଜନ୍ମିଲେ। ଧୃଷ୍ଟଙ୍କ ଦୁଇ ଭାର୍ଯ୍ୟା—ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ—ହେଲେ।

Verse 39

सुमित्रो ऽभूच्च गान्धार्यां माद्री जज्ञे युधाजितम् अनमित्रः शिनिर्धृष्टात्ततो वै देवमीढुषः

ଗାନ୍ଧାରୀରୁ ସୁମିତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ମାଦ୍ରୀରୁ ଯୁଧାଜିତ ଜନ୍ମିଲେ। ଅନମିତ୍ରରୁ ଶିନି; ଧୃଷ୍ଟରୁ ଦେବମୀଢୁଷ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 40

अनमित्रसुतो निघ्नो निघ्नस्यापि प्रसेनकः सत्राजितः प्रसेनो ऽथ मणिं सूर्यात्स्यमन्तकम्

ଅନମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିଘ୍ନ; ନିଘ୍ନଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରସେନକ। ପରେ ସତ୍ରାଜିତ ଓ ପ୍ରସେନ ହେଲେ; ପ୍ରସେନ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କଠାରୁ ‘ସ୍ୟମନ୍ତକ’ ମଣି ପାଇଲେ।

Verse 41

प्राप्यारण्ये चरन्तन्तु सिंहो हत्वाग्रहीन्मणिं हतो जाम्बवता सिंहो जाम्बवान् हरिणा जितः

ଅରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ ଗୋଟିଏ ସିଂହ (ଧାରକକୁ) ହତ୍ୟା କରି ମଣି ଛିନିନେଲା। ସେ ସିଂହକୁ ଜାମ୍ବବାନ ମାରିଲେ; ପରେ ଜାମ୍ବବାନକୁ ହରି ଜିତିଲେ।

Verse 42

तस्मान्मणिं जाम्बवतीं प्राप्यागाद्दारकां पुरीम् सत्राजिताय प्रददौ शतधन्वा जघान तम्

ଏହିପରି ମଣି ଓ ଜାମ୍ବବତୀକୁ ପାଇ ସେ ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀକୁ ଗଲେ। ସତ୍ରାଜିତଙ୍କୁ ସେ ମଣି ଦେଲେ; ପରେ ଶତଧନ୍ୱା ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲା।

Verse 43

हत्वा शतधनुं कृष्णो मणिमादाय कीर्तिभाक् बलयादवमुख्याग्रे अक्रूरान्मणिमर्पयेत्

ଶତଧନ୍ୱାକୁ ବଧ କରି କୀର୍ତ୍ତିମାନ କୃଷ୍ଣ ମଣି ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ବଳରାମ ଓ ଯାଦବମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅକ୍ରୂରଙ୍କୁ ସେହି ମଣି ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 44

मिथ्याभिशस्तिं कृष्णस्य त्यक्त्वा स्वर्गी च सम्पठन् सत्राजितो भङ्गकारः सत्यभामा हरेः प्रिया

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଥିବା ମିଥ୍ୟା ଅଭିଶଂସା ତ୍ୟାଗ କରି ଯେ ଏହା ପାଠ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀ ହୁଏ। ସତ୍ରାଜିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖଣ୍ଡର କର୍ତ୍ତା, ଏବଂ ସତ୍ୟଭାମା ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟା।

Verse 45

अनमित्राच्छिनिर्जज्ञे सत्यकस्तु शिनेः सुतः सत्यकात्सात्यकिर्जज्ञे युयुधानाद्धुनिर्ह्यभूत्

ଅନମିତ୍ରରୁ ଶିନି ଜନ୍ମିଲେ; ଶିନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସତ୍ୟକ। ସତ୍ୟକରୁ ସାତ୍ୟକି ଜନ୍ମିଲେ; ଯୁୟୁଧାନରୁ ଧୁନି ଜନ୍ମ ହେଲେ।

Verse 46

धुनेर्युगन्धरः पुत्रः स्वाह्यो ऽभुत् स युधाजितः ऋषभक्षेत्रकौ तस्य ह्य् ऋषभाच्च स्वफल्ककः

ଧୁନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯୁଗନ୍ଧର। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସ୍ୱାହ୍ୟ; ସେ ଯୁଧାଜିତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଋଷଭ ଓ କ୍ଷେତ୍ରକ ଜନ୍ମିଲେ; ଋଷଭଠାରୁ ସ୍ୱଫଲ୍କକ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 47

स्वफल्कपुत्रो ह्य् अक्रूरो अकूराच्च सुधन्वकः शूरात्तु वसुदेवाद्याः पृथा पाण्डोः प्रियाभवत्

ସ୍ୱଫଲ୍କଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅକ୍ରୂର; ଅକ୍ରୂରଠାରୁ ସୁଧନ୍ୱକ ଜନ୍ମିଲେ। ଶୂରଠାରୁ ବସୁଦେବ ଆଦି ଜନ୍ମିଲେ; ପୃଥା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ ହେଲେ।

Verse 48

सुधाजितमिति ख , छ च स्वान्धोभूदिति ख , छ च साक्षो ऽभूदिति ज धर्माद्युधिष्ठिरः पाण्डोर्वायोः कुन्त्यां वृकोदरः इन्द्राद्धनञ्जयो माद्र्यां नकुलः सहदेवकः

‘ସୁଧାଜିତ’—ଖ ଓ ଛ ପାଣ୍ଡୁଲିପିର ପାଠ; ‘ସ୍ୱାନ୍ଧୋଭୂ’—ଖ ଓ ଛର ପାଠ; ‘ସାକ୍ଷଃ’—ଜ ପାଣ୍ଡୁଲିପିର ପାଠ। ଧର୍ମରୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବାୟୁରୁ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଗର୍ଭେ ବୃକୋଦର (ଭୀମ), ଇନ୍ଦ୍ରରୁ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ), ଏବଂ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଗର୍ଭେ ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 49

वसुदेवाच्च रोहिण्यां रामः सारणदुर्गमौ वसुदेवाच्च देवक्यामादौ जातः सुसेनकः

ବସୁଦେବ ଓ ରୋହିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ରାମ, ଏବଂ ସାରଣ ଓ ଦୁର୍ଗମ ଜନ୍ମିଲେ। ଆଉ ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ସୁସେନକ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 50

कीर्तिमान् भद्रसेनश् च जारुख्यो विष्णुदासकः भद्रदेहः कंश एतान् षड्गर्भान्निजघान ह

କୀର୍ତ୍ତିମାନ, ଭଦ୍ରସେନ, ଜାରୁଖ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁଦାସକ, ଭଦ୍ରଦେହ—ଏହି ଛଅ ଗର୍ଭକୁ କଂସ ନିଶ୍ଚୟ ହତ୍ୟା କଲା।

Verse 51

ततो बलस्ततः कृष्णः सुभद्रा भद्रभाषिणी चारुदेष्णश् च शाम्बाद्याः कृष्णाज्जाम्बवतीसुताः

ତାପରେ ବଳ (ବଳରାମ), ତାପରେ କୃଷ୍ଣ। (ପରେ) ଭଦ୍ରଭାଷିଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ; ଏବଂ ଶାମ୍ବ ଆଦି—କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର।

Frequently Asked Questions

It marks textual completion, preserves chapter identity, and signals a shift to the next instructional unit—here, from Somavaṃśa to Yaduvaṃśa—within the vaṃśa curriculum.

By treating lineage as an ordered archive of exemplars and outcomes, the text enables readers to compare reigns, virtues, and failures as guidance for rājadharma and personal discipline.