
Abhiṣeka-mantrāḥ (Consecration Mantras)
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ରାଜାଭିଷେକ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରମୟ ବିଧି-ମାନୁଆଲ୍ ଭାବେ ରଚିତ। ପୁଷ୍କର କୁଶାଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରାଯାଇଥିବା କଳଶଜଳର ପ୍ରୋକ୍ଷଣ ସହ ପାପନାଶକ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ, ଏହି କର୍ମରୁ ସର୍ବସିଦ୍ଧି ଓ ସମଗ୍ର ସଫଳତା ମିଳେ ବୋଲି କହନ୍ତି। ପରେ ଏହା ରକ୍ଷା ଓ ଜୟ-ପ୍ରୟୋଗର ବିଶାଳ ସୂଚୀରେ ବିସ୍ତାରିତ—ବ୍ରହ୍ମା-ବିଷ୍ଣୁ-ମହେଶ୍ୱର, ବାସୁଦେବ-ବ୍ୟୂହ, ଦିକ୍ପାଳ, ଋଷି-ପ୍ରଜାପତି, ପିତୃବର୍ଗ, ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି, ଦେବପତ୍ନୀ ଓ ରକ୍ଷକ ଶକ୍ତି; ଏବଂ କାଳର ଗଠନ—କଳ୍ପ, ମନ୍ୱନ୍ତର, ଯୁଗ, ଋତୁ, ମାସ, ତିଥି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ। ତାପରେ ମନୁ, ଗ୍ରହ, ମରୁତ, ଗନ୍ଧର୍ବ-ଅପ୍ସରା, ଦାନବ-ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ-ପିଶାଚ, ନାଗ, ଦିବ୍ୟ ବାହନ-ଆୟୁଧ, ଆଦର୍ଶ ଋଷି ଓ ରାଜା, ବାସ୍ତୁଦେବତା, ଲୋକ-ଦ୍ୱୀପ-ବର୍ଷ-ପର୍ବତ, ତୀର୍ଥ ଓ ପବିତ୍ର ନଦୀ—ଶେଷରେ ଅଭିଷେକ-ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରରେ ସମାପ୍ତି। ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ରାଜତ୍ୱକୁ ଧର୍ମାଧିଷ୍ଠିତ କରାଯାଏ।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे राजाभिषेको नाम अष्टादशाधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथोनविंशाधिकद्विशततमो ऽध्यायः अभिषेकमन्त्राः पुष्कर उवाच राजदेवाद्यभिषेकमन्त्रान्वक्ष्ये ऽघमर्दनान् कुम्भात् कुशोदकैः सिञ्चेत्तेन सर्वं हि सिद्ध्यति
ଏହିପରି ଅଗ୍ନି ମହାପୁରାଣର ‘ରାଜାଭିଷେକ’ ନାମକ ୨୧୮ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ। ଏବେ ୨୧୯ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ‘ଅଭିଷେକ ମନ୍ତ୍ର’ ଆରମ୍ଭ। ପୁଷ୍କର କହିଲେ—ରାଜା ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପାପନାଶକ ଅଭିଷେକ ମନ୍ତ୍ର ମୁଁ କହିବି। କୁଶାଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଜଳକୁ କଳଶରୁ ସିଞ୍ଚନ କଲେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।
Verse 2
सुरास्त्वामभिषिञ्चन्तु ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नश्चानिरुद्धकः
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର; ଏବଂ ବାସୁଦେବ, ସଙ୍କର୍ଷଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ—ଏହି ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ଅଭିଷେକ କରୁନ୍ତୁ।
Verse 3
भवन्तु विजयायैते इन्द्राद्या दशदिग्गताः रुद्रो धर्मो मनुर्दक्षो रुचिः श्रद्धा च सर्वदा
ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦଶଦିଗର ଅଧିଷ୍ଠାତା ଦେବମାନେ (ଆମ/ତୁମ) ବିଜୟ ପାଇଁ ହେଉନ୍ତୁ। ରୁଦ୍ର, ଧର୍ମ, ମନୁ, ଦକ୍ଷ, ରୁଚି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ମଧ୍ୟ ସଦା (ବିଜୟଦାୟକ) ହେଉନ୍ତୁ।
Verse 4
भृगुरत्रिर्वसिष्ठश् च सनकश् च सनन्दनः सनत्कुमारो ऽङ्गिराश् च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः
ଭୃଗୁ, ଅତ୍ରି, ବସିଷ୍ଠ; ଏବଂ ସନକ, ସନନ୍ଦନ; ସନତ୍କୁମାର; ଅଙ୍ଗିରା; ତଥା ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ—ଏହି ପୂଜ୍ୟ ଋଷିମାନେ (ଅଭିଷେକରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରୁନ୍ତୁ)।
Verse 5
मरीचिः कश्यपः पान्तु प्रजेशाः पृथिवीपतिः प्रभासुरा वहिर्षद अग्निष्वात्ताश् च पान्तु ते
ମରୀଚି ଓ କଶ୍ୟପ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ପ୍ରଜାପତିମାନେ ଓ ପୃଥିବୀପତି ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ପ୍ରଭାସୁର, ବହିର୍ଷଦ ଓ ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ (ପିତୃଗଣ) ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 6
क्रव्यादाश्चोपहूताश् च आज्यपाश् च सुकालिनः अग्निभिश्चाभिषिञ्चन्तु लक्ष्म्याद्या धर्मवल्लभाः
କ୍ରବ୍ୟାଦ, ଉପହୂତ, ଆଜ୍ୟପା ଏବଂ ସୁକାଲିନ ଅଗ୍ନିମାନେ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ସହିତ ମିଶି ତୁମ୍ଭର ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଧର୍ମର ଅନ୍ୟ ପ୍ରିୟ ଶକ୍ତିମାନେ ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।
Verse 7
आदित्याद्याः कश्यपस्य बहुपुत्रस्य वल्लभाः कृशाश्वस्याग्निपुत्रस्य भार्याश्चारिष्ठनेमिनः
ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ବହୁପୁତ୍ର କଶ୍ୟପଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପତ୍ନୀ ଅଟନ୍ତି; ସେହିପରି ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର କୃଶାଶ୍ୱ ଏବଂ ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ମଧ୍ୟ (ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି)।
Verse 8
अश्विन्याद्याश् च चन्द्रस्य पुलहस्य तथा प्रियाः भूता च कपिशा दंष्ट्री सुरसा सरमा दनुः
ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି; ସେହିପରି ପୁଲହଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି। (ସେମାନଙ୍କ ନାମ ହେଲା:) ଭୂତା, କପିଶା, ଦଂଷ୍ଟ୍ରୀ, ସୁରସା, ସରମା ଏବଂ ଦନୁ।
Verse 9
श्येनी भासी तथा क्रौञ्ची धृतराष्ट्री शुकी तथा पत्न्यस्त्वामभिषिञ्चन्तु अरुणश्चार्कसारथिः
ଶ୍ୟେନୀ, ଭାସୀ, କ୍ରୌଞ୍ଚୀ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୀ ଏବଂ ଶୁକୀ—ଏହି ପତ୍ନୀମାନେ ତୁମ୍ଭର ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସାରଥୀ ଅରୁଣ ମଧ୍ୟ ତୁମ୍ଭର ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ।
Verse 10
आयतिर् नियतीरात्रिर् निद्रा लोकस्थितौ स्थिताः उमा मेना शची पान्तु धूमोर् नानिरृतिर्जये
ଆୟତି, ନିୟତି, ରାତ୍ରି ଏବଂ ନିଦ୍ରା—ଯେଉଁମାନେ ଲୋକର ସ୍ଥିତିରେ ବିଦ୍ୟମାନ—ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଉମା, ମେନା ଓ ଶଚୀ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଧୂମୋର୍ଣ୍ଣା ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ନିର୍ଋତି (ମୋ ଉପରେ) ବିଜୟ ଲାଭ ନ କରନ୍ତୁ।
Verse 11
गौरी शिवा च ऋद्धिश् च वेला चैव नड्वला अशिक्नी च तथा ज्योत्स्ना देवपत्न्यो वनस्पतिः
ଗୌରୀ, ଶିବା ଓ ଋଦ୍ଧି; ତଥା ବେଳା ଓ ନଡ୍ୱଲା; ଏହିପରି ଅଶିକ୍ନୀ ଓ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା—ଏମାନେ ଦେବପତ୍ନୀମାନେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ସମୂହ ‘ବନସ୍ପତି’ (ଉଦ୍ଭିଦର ଅଧିଷ୍ଠାତୃ ଶକ୍ତି) ଭାବେ ସ୍ମୃତ।
Verse 12
महाकल्पश् च कल्पश् च मन्वन्तरयुगानि च देवपुत्रस्येति ज पुलस्त्यस्येति ग , घ , ज च असिता चेति ङ संवत्सराणि वर्षाणि पान्तु त्वामयनद्वयं
ମହାକଳ୍ପ ଓ କଳ୍ପ, ମନ୍ୱନ୍ତର ଓ ଯୁଗ; ତଥା ସଂବତ୍ସର, ବର୍ଷ ଓ ଦୁଇ ଅୟନ—ଏ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। (କିଛି ପାଠଭେଦରେ ‘ଦେବପୁତ୍ରସ୍ୟ’, ‘ପୁଲସ୍ତ୍ୟସ୍ୟ’ ଓ ‘ଅସିତା’ ଆଦି ମିଳେ।)
Verse 13
ऋतवश् च तथा मासा पक्षा रात्र्यहनी तथा सन्ध्यातिथिमुहूर्ताच्च कालस्यावयवाकृतिः
ଋତୁ, ମାସ, ପକ୍ଷ, ରାତ୍ରି ଓ ଅହନ୍; ତଥା ସନ୍ଧ୍ୟା, ତିଥି ଓ ମୁହୂର୍ତ୍ତ—ଏସବୁ କାଳର ଅବୟବ-ରଚନା।
Verse 14
सूर्याद्याश् च ग्रहाः पान्तु मनुः स्वायम्भुवादिकः स्वायम्भुवः स्वारोचिष औत्तमिस्तामसो मनुः
ସୂର୍ଯ୍ୟାଦି ଗ୍ରହମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବାଦି ମନୁମାନେ—ଯଥା ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ, ସ୍ୱାରୋଚିଷ, ଔତ୍ତମି ଓ ତାମସ ମନୁ—(ମଧ୍ୟ) ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 15
रैवतश्चाक्षुषः षष्ठो वैवस्वत इहेरितः सावर्णो ब्रह्मपुत्रश् च धर्मपुत्रश् च रुद्रजः
ରୈବତ ଓ ଚାକ୍ଷୁଷ (ମନୁ) ଏବଂ ଷଷ୍ଠ କ୍ରମ; ଏଠାରେ ବୈବସ୍ୱତକୁ (ବର୍ତ୍ତମାନ ମନୁ) ଘୋଷିତ କରାଯାଇଛି। ପରେ ସାବର୍ଣ୍ଣ, ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଓ ରୁଦ୍ରଜ (ମନୁ) ଅଛନ୍ତି।
Verse 16
दक्षजो रौच्यभौत्यौ च मनवस्तु चतुर्दश विश्वभुक् च विपश्चिच्च सुचित्तिश् च शिखी विभुः
ଦକ୍ଷଜ, ରୌଚ୍ୟ ଓ ଭୌତ୍ୟ - ଏହି ଚଉଦ ମନୁ ଅଟନ୍ତି; ଏବଂ ବିଶ୍ୱଭୁକ୍, ବିପଶ୍ଚିତ୍, ସୁଚିତ୍ତି, ଶିଖୀ ଓ ବିଭୁ ।
Verse 17
मनोजवस्तथौजस्वी बलिरद्भुतशान्तयः वृषश् च ऋतधामा च दिवस्पृक् कविरिन्द्रकः
ମନୋଜବ, ଓଜସ୍ୱୀ, ବଳି, ଅଦ୍ଭୁତ, ଶାନ୍ତି, ବୃଷ, ଋତଧାମା, ଦିବସ୍ପୃକ୍, କବି ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରକ ।
Verse 18
रेवन्तश् च कुमारश् च तथा वत्सविनायकः
ରେବନ୍ତ, କୁମାର ଏବଂ ବତ୍ସବିନାୟକ ।
Verse 19
वीरभद्रश् च नन्दी च विश्वकर्मा पुरोजवः अप्_२१९०१८च्बेते त्वामभिषिञ्चन्तु सुरमुख्याः समागताः नासत्यौ देवभिषजौ ध्रुवाद्या वसवो ऽष्ट च
ବୀରଭଦ୍ର, ନନ୍ଦୀ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ପୁରୋଜବ, ନାସତ୍ୟ (ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର) ଏବଂ ଧ୍ରୁବ ଆଦି ଅଷ୍ଟ ବସୁ ଆପଣଙ୍କର ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ ।
Verse 20
दश चाङ्गिरसो वेदास्त्वाभिषिञ्चन्तु सिद्धये आत्मा ह्य् आयुर्मनो दक्षो मदः प्राणस्तथैव च
ଦଶ ଆଙ୍ଗିରସ ବେଦ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କର ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ । ଆତ୍ମା, ଆୟୁ, ମନ, ଦକ୍ଷତା, ମଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣ (ମଧ୍ୟ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ) ।
Verse 21
हविष्मांश् च गरिष्ठश् च ऋतः सत्यश् च पान्तु वः क्रतुर्दक्षो वसुः सत्यः कालकामो धुरिर्जये
ହବିଷ୍ମାନ ଓ ଗରିଷ୍ଠ, ଏବଂ ଋତ ଓ ସତ୍ୟ ତୁମମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; କ୍ରତୁ, ଦକ୍ଷ, ବସୁ, ସତ୍ୟ, କାଳକାମ ଓ ଧୁରି ଯୁଦ୍ଧଜୟ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 22
पुरूरवा माद्रवाश् च विश्वेदेवाश् च रोचनः अङ्गारकाद्याः सूर्यस्त्वान्निरृतिश् च तथा यमः
ପୁରୂରବା, ମାଦ୍ରବ, ବିଶ୍ୱେଦେବ ଓ ରୋଚନ; ଏବଂ ଅଙ୍ଗାରକାଦି ଗ୍ରହଦେବ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ନିରୃତି ଓ ଯମ—ଏମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ/ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 23
अजैकपादहिर्व्रध्रो धूमकेतुश् च रुद्रजाः रुद्रका इति ग , घ , ङ , ञ च भरतश् च तथा मृत्युः कापालिरथ किङ्किणिः
ଅଜୈକପାଦ, ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ, ଧୂମକେତୁ ଓ ରୁଦ୍ରଜ ଗଣ ଉଲ୍ଲେଖିତ; ତଥା ‘ରୁଦ୍ରକ’ ନାମରେ ଗ, ଘ, ଙ, ଞ-ବର୍ଗୀୟମାନେ; ଏବଂ ଭରତ, ମୃତ୍ୟୁ, କାପାଳି, କିଙ୍କିଣୀ ମଧ୍ୟ।
Verse 24
भवनो भावनः पान्तु स्वजन्यः स्वजनस् तथा क्रतुश्रवाश् च मूर्धा च याजनो ऽभ्युशनास् तथा
ଭବନ ଓ ଭାବନ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ସେପରି ସ୍ୱଜନ୍ୟ ଓ ସ୍ୱଜନ; ଏବଂ କ୍ରତୁଶ୍ରବା, ମୂର୍ଧା, ଯାଜନ ଓ ଅଭ୍ୟୁଶନା ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 25
प्रसवश्चाव्ययश् चैव दक्षश् च भृगवः सुराः मनो ऽनुमन्ता प्राणश् च नवोपानश् च वीर्यवान्
ପ୍ରସବ ଓ ଅବ୍ୟୟ, ଏବଂ ଦକ୍ଷ, ଭୃଗୁଗଣ ଓ ଦେବମାନେ; ଅନ୍ତଃସମ୍ମତିଦାତା ମନ, ପ୍ରାଣ ଓ ନବୋପାନ—ଏ ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
Verse 26
वीतिहोत्रो नयः साध्यो हंसो नारायणो ऽवतु विभुश् चैव प्रभुश् चैव देवश्रेष्ठा जगद्धिताः
ବୀତିହୋତ୍ର, ନୟ, ସାଧ୍ୟ, ହଂସ ଏବଂ ନାରାୟଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ସେହିପରି ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଜଗତର ହିତକାରୀ ବିଭୁ ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।
Verse 27
धाता मित्रो ऽर्यमा पूषा शक्रो ऽथ वरुणो भगः त्वष्टा विवस्वान् सविता विष्णुर्द्वादश भास्कराः
ଧାତା, ମିତ୍ର, ଅର୍ଯ୍ୟମା, ପୂଷା, ଶକ୍ର, ବରୁଣ, ଭଗ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବିବସ୍ୱାନ, ସବିତା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ—ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଦ୍ୱାଦଶ ଭାସ୍କର (ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରୂପ)।
Verse 28
एकज्योतिश् च द्विज्योतिस्त्रिश् चतुर्ज्योतिरेव च एकशक्रो द्विशक्रश् च त्रिशक्रश् च महाबलः
ସେ ଏକଜ୍ୟୋତି, ଦ୍ୱିଜ୍ୟୋତି, ତ୍ରିଜ୍ୟୋତି ଏବଂ ଚତୁର୍ଜ୍ୟୋତି ସ୍ୱରୂପ ଅଟନ୍ତି। ସେ ମହାବଳୀ ଏକଶକ୍ର, ଦ୍ୱିଶକ୍ର ଏବଂ ତ୍ରିଶକ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି।
Verse 29
इन्द्रश् च मेत्यादिशतु ततः प्रतिमकृत्तथा मितश् च सम्मितश् चैव अमितश् च महाबलः
ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର 'ଆସ' ବୋଲି କହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ, ଏବଂ ସେହିପରି ପ୍ରତିମକୃତ୍ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। (ସେଠାରେ) ମିତ, ସମ୍ମିତ ଏବଂ ମହାବଳୀ ଅମିତ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
Verse 30
ऋतजित् सत्यजिच्चैव सुषेणः सेनजित्तथा अतिमित्रो ऽनुमित्रश् च पुरुमित्रो ऽपराजितः
ଏବଂ (ସେଠାରେ) ଋତଜିତ୍, ସତ୍ୟଜିତ୍, ସୁଷେଣ, ତଥା ସେନଜିତ୍; (ଆହୁରି ମଧ୍ୟ) ଅତିମିତ୍ର, ଅନୁମିତ୍ର, ପୁରୁମିତ୍ର ଏବଂ ଅପରାଜିତ ଥିଲେ।
Verse 31
ऋतश् च ऋतवाग् धाता विधाता धारणो ध्रुवः विधारणो महातेजा वासवस्य परः सखा
ସେ ଋତ (ବିଶ୍ୱ-ନିୟମ) ଓ ଋତବାକ୍ (ଋତାନୁଗତ ସତ୍ୟବାଣୀ); ଧାତା ଓ ବିଧାତା; ଧାରଣକର୍ତ୍ତା, ଧ୍ରୁବ (ଅଚଳ); ସର୍ବାଧାର, ମହାତେଜସ୍ବୀ; ଏବଂ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ପରମ ସଖା।
Verse 32
ईदृक्षश्चाप्यदृक्षश् च एतादृगमिताशनः क्रीडितश् च सदृक्षश् च सरभश् च महातपाः
‘ଈଦୃକ୍ଷ’ (ଏପରି ରୂପ) ଓ ‘ଅଦୃକ୍ଷ’ (ଅଦୃଶ୍ୟ) ମଧ୍ୟ; ‘ଏତାଦୃକ୍’ ଏବଂ ‘ଅମିତାଶନ’ (ନିୟମିତ/ମିତାହାରୀ); ‘କ୍ରୀଡିତ’ (କ୍ରୀଡାଶୀଳ); ‘ସଦୃକ୍ଷ’ (ସମରୂପ); ‘ସରଭ’; ଓ ‘ମହାତପା’—ଏହି ଉପାଧିଗୁଡ଼ିକ ପଠିତ ହୁଏ।
Verse 33
सुजनस्तथेति ख , घ च विश्वात्मेति ङ ईदृक्षश्चान्यदृक्षश्चेति छ धर्ता धुर्यो धुरिर्भीम अभिमुक्तः क्षपात्सह धृतिर्वसुरनाधृष्यो रामः कामो जयो विराट्
ସେ ସୁଜନ; ‘ତଥା’ (ଏମିତି ହିଁ); ବିଶ୍ୱାତ୍ମା; ଈଦୃକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟଦୃକ୍ଷ; ଧର୍ତ୍ତା, ଧୁର୍ୟ (ଭାରବହନଯୋଗ୍ୟ), ଧୁରୀ (ଆଧାର), ଭୀମ; ଅଭିମୁକ୍ତ, କ୍ଷପାତ୍ସହ (ରାତ୍ରି/କ୍ଷୟ ସହନଶୀଳ); ଧୃତି, ବସୁ, ଅନାଧୃଷ୍ୟ; ଏବଂ ରାମ, କାମ, ଜୟ, ବିରାଟ୍।
Verse 34
देवा एकोनपञ्चाशन्मरुतस्त्वामवन्तु ते चित्राङ्गदश्चित्ररथः चित्रसेनश् च वै कलिः
ଏକୋଣପଞ୍ଚାଶ ମରୁତ୍ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ, ଚିତ୍ରରଥ, ଚିତ୍ରସେନ ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ କଳି ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 35
उर्णायुरुग्रसेनश् च धृतराष्ट्रश् च नन्दकः हाहा हूहूर्नारदश् च विश्वावसुश् च तुम्बुरुः
ଉର୍ଣ୍ଣାୟୁ, ଉଗ୍ରସେନ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ନନ୍ଦକ; ଏବଂ ହାହା, ହୂହୂ, ନାରଦ, ବିଶ୍ୱାବସୁ, ତୁମ୍ବୁରୁ—(ଏହି ନାମମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି)।
Verse 36
एते त्वामभिषिञ्चन्तु गन्धर्वा विजयाय ते पान्तु ते कुरुपा मुख्या दिव्याश्चाप्सरसाङ्गणाः
ଏହି ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତୁମ ବିଜୟ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଅଭିଷେକ କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ କୁରୁପାମାନେ ସହ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାଗଣ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 37
अनवद्या सुकेशी च मेनकाः सह जन्यया क्रतुस्थला घृताची च विश्वाची पुञ्जिकस्थला
ଅନବଦ୍ୟା ଓ ସୁକେଶୀ; ଜନ୍ୟା ସହିତ ମେନକା; କ୍ରତୁସ୍ଥଲା; ଘୃତାଚୀ; ବିଶ୍ୱାଚୀ; ଏବଂ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଲା—ଏମାନେ (ଏଠାରେ) ଉଲ୍ଲିଖିତ ଅପ୍ସରାମାନେ।
Verse 38
प्रम्लोचा चोर्वशी रम्भा पञ्चचूडा तिलोत्तमा चित्रलेखा लक्ष्मणा च पुण्डरीका च वारुणी
ପ୍ରମ୍ଲୋଚା, ଉର୍ବଶୀ, ରମ୍ଭା, ପଞ୍ଚଚୂଡା, ତିଲୋତ୍ତମା, ଚିତ୍ରଲେଖା, ଲକ୍ଷ୍ମଣା, ପୁଣ୍ଡରୀକା ଓ ବାରୁଣୀ—ଏମାନେ (ଉଲ୍ଲିଖିତ) ଅପ୍ସରାମାନେ।
Verse 39
प्रह्लादो विरोचनो ऽथ बलिर्वाणो ऽथ तत्सुताः एते चान्ये ऽभिषिञ्चन्तु दानवा राक्षसास् तथा
ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ବିରୋଚନ, ବଳି, ବାଣ ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—ଏମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ, ତଥା ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଭିଷେକ ଦ୍ୱାରା (ଏହି) କ୍ରିୟାକୁ ସମ୍ପନ୍ନ କରୁନ୍ତୁ।
Verse 40
हेतिश् चैव प्रहेतिश् च विद्युत्स्फुर्जथुरग्रकाः यक्षः सिद्धार्मकः पातु माणिभद्रश् च नन्दनः
ହେତି ଓ ପ୍ରହେତି, ବିଦ୍ୟୁତ, ସ୍ଫୁର୍ଜଥୁ ଓ ଅଗ୍ରକ—ଏମାନେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଯକ୍ଷ ସିଦ୍ଧାର୍ମକ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଏବଂ ମାଣିଭଦ୍ର ଓ ନନ୍ଦନ ମଧ୍ୟ (ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ)।
Verse 41
पिङ्गाक्षो द्युतिमांश् चैव पुष्पवन्तो जयावहः शङ्खः पद्मश् च मकरः कच्छपश् च निधिर्जये
ବିଜୟ ପାଇଁ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷ, ଦ୍ୟୁତିମାନ, ପୁଷ୍ପବନ୍ତ, ଜୟାବହ, ଶଙ୍ଖ, ପଦ୍ମ, ମକର, କଚ୍ଛପ ଏବଂ ନିଧିଙ୍କୁ ଆବାହନ କରିବା ଉଚିତ୍।
Verse 42
पिशाचा ऊर्ध्वकेशाद्या भूता भूम्यादिवासिनः महाकालं पुरस्कृत्य नरसिंहञ्च मातरः
ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକେଶ ଆଦି ପିଶାଚଗଣ, ପୃଥିବୀ ଆଦି ଲୋକରେ ବାସ କରୁଥିବା ଭୂତଗଣ ମହାକାଳଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ନରସିଂହ ଓ ମାତୃକାମାନଙ୍କ ସହ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତୁ।
Verse 43
अभिमुक्तः क्षमासहेति ङ अनाधृष्त इति ग , घ ,ञ च सह कन्ययेति ज गुहः स्कन्दो विशाखस्त्वान्नैगमेयो ऽभिषिञ्चतु डाकिन्यो याश् च योगिन्यः खेचरा भूचराश् च याः
'ଙ' ଅଭିମୁକ୍ତଙ୍କ ସହ, 'ଗ, ଘ, ଞ' ଅନାଧୃଷ୍ଟଙ୍କ ସହ, 'ଜ' ସହକନ୍ୟାଙ୍କ ସହ। ଗୁହ, ସ୍କନ୍ଦ, ବିଶାଖ ଏବଂ ନୈଗମେୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ। ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଡାକିନୀ ଓ ଯୋଗିନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
Verse 44
गरुडश्चारुणः पान्तु सम्पातिप्रमुखाः खगाः अनन्ताद्या महानागाः शेषवासुकितक्षकाः
ଗରୁଡ଼ ଓ ଅରୁଣ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ସମ୍ପାତି ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ପକ୍ଷୀମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଅନନ୍ତ ଆଦି ମହାନାଗ, ଶେଷ, ବାସୁକି ଓ ତକ୍ଷକ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
Verse 45
ऐरावतो महापद्मः कम्बलाश्वतरावुभौ शङ्खः कर्कोटकश् चैव धृतराष्ट्रो धनञ्जयः
ଐରାବତ, ମହାପଦ୍ମ, କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱତର, ଶଙ୍ଖ, କର୍କୋଟକ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଧନଞ୍ଜୟ - ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ନାଗ ଅଟନ୍ତି।
Verse 46
कुमुदैर् आवणौ पद्मः पुष्पदन्तो ऽथ वामनः सुप्रतीको ऽञ्जनो नागाः पान्तु त्वां सर्वतः सदा
କୁମୁଦ ଓ ଆବଣ ସହ ପଦ୍ମ, ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ, ବାମନ, ସୁପ୍ରତୀକ ଓ ଅଞ୍ଜନ—ଏହି ନାଗମାନେ ସଦା ସର୍ବଦିଗରୁ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 47
पैतामहस् तथा हंसो वृषभः शङ्करस्य च दुर्गासिंहश् च पान्तु त्वां यमस्य महिषस् तथा
ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ହଂସ, ଶଙ୍କର (ଶିବ)ଙ୍କ ବୃଷଭ, ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସିଂହ ଏବଂ ଯମଙ୍କ ମହିଷ—ଏମାନେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 48
उच्चैःश्रवाश्चाश्वपतिस् तथा धन्वन्तरिः सदा कौस्तुभः शङ्कराजश् च वज्रं शूलञ्च चक्रकं
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ଅଶ୍ୱପତି, ଧନ୍ୱନ୍ତରି; ସଦା କୌସ୍ତୁଭ ମଣି; ଶଙ୍କରାଜ; ଏବଂ ବଜ୍ର, ଶୂଳ, ଚକ୍ର—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ (ପବିତ୍ର ଭାବେ) ଉଲ୍ଲେଖିତ।
Verse 49
नन्दको ऽस्त्राणि रक्षन्तु धर्मश् च व्यवसायकः चित्रगुप्तश् च दण्डश् च पिङ्गलो मृत्युकालकौ
ନନ୍ଦକ ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଧର୍ମ—ସଦାଚାରର ଧାରକ—ମୋର ସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ପ୍ରୟାସକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଓ ଦଣ୍ଡ, ଏବଂ ପିଙ୍ଗଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁ-କାଳ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 50
बालखिल्यादिमुनयो व्यासवाल्मीकिमुख्यकाः पृथुर्दिलीपो भरतो दुष्यन्तः शक्रजिद्वली
ବାଲଖିଲ୍ୟ ଆଦି ମୁନିମାନେ—ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାସ ଓ ବାଲ୍ମୀକି ପ୍ରମୁଖ—ଏବଂ ପୃଥୁ, ଦିଲୀପ, ଭରତ, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ଶକ୍ରଜିତ, ବଳି ରାଜାମାନେ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ କୀର୍ତ୍ତିତ ଆଦର୍ଶ।
Verse 51
मल्लः ककुत्स्थश्चानेन युवनाश्वो जयद्रथः मान्धाता मुचुकुन्दश् च पान्तु त्वाञ्च पुरूरवाः
ମଲ୍ଲ, କକୁତ୍ସ୍ଥ, ଆନେନ, ଯୁବନାଶ୍ୱ, ଜୟଦ୍ରଥ, ମାନ୍ଧାତା ଓ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ—ଏବଂ ପୁରୂରବା—ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 52
वास्तुदेवाः पञ्चविंशत्तत्त्वानि विजयाय ते रुक्मभौमः शिलाभौमः पतालो नीलमूर्तिकः
ଏମାନେ ବାସ୍ତୁଦେବତା—ପଞ୍ଚବିଂଶତି ତତ୍ତ୍ୱ—ତୁମ ବିଜୟ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନିତ: ରୁକ୍ମଭୌମ, ଶିଲାଭୌମ, ପାତାଳ, ନୀଲମୂର୍ତ୍ତିକ।
Verse 53
शत्रुजिद्वलो इति क , ख च नीलमृत्तिक इति ख , घ , छ , ज , ञ , ट च नीलमूर्धज इति ङ पीतरक्तः क्षितिश् चैव श्वेतभौमो रसातलं भूल्लोको ऽथ भुवर्मुख्या जम्वूद्वीपादयः श्रिये
“ଶତ୍ରୁଜିଦ୍ୱଲ” ବୋଲି କ ଓ ଖ ପାଠରେ; “ନୀଲମୃତ୍ତିକ” ବୋଲି ଖ, ଘ, ଛ, ଜ, ଞ, ଟ ପାଠରେ; ଏବଂ “ନୀଲମୂର୍ଧଜ” ବୋଲି ଙ ପାଠରେ। କ୍ଷିତି ପୀତ-ରକ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର, ରସାତଳ ଶ୍ୱେତ ଓ ଭୌମ-ସ୍ୱଭାବ। ପରେ ଭୂଲୋକ, ତା’ପରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ଭୁବର—ଜମ୍ବୂଦ୍ୱୀପ ଆଦି ସହ—ଶ୍ରୀ/ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ (ବର୍ଣ୍ଣିତ)।
Verse 54
उत्तराः कुरवः पान्तु रम्या हिरण्यकस् तथा भद्राश्वः केतुमालश् च वर्षश् चैव वलाहकः
ଉତ୍ତର-କୁରବମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ତଥା ରମ୍ୟା ଓ ହିରଣ୍ୟକ; ଏବଂ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ, କେତୁମାଳ, ଓ ବଲାହକ ନାମକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ।
Verse 55
हरिवर्षः किम्पुरुष इन्द्रद्वीपः कशेरुमान् ताम्रवर्णो गभस्तिमान् नागद्वीपश् च सौम्यकः
ହରିବର୍ଷ, କିମ୍ପୁରୁଷ, ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱୀପ, କଶେରୁମାନ, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ଗଭସ୍ତିମାନ, ନାଗଦ୍ୱୀପ ଓ ସୌମ୍ୟକ—ଏହିମାନେ (ପ୍ରଦେଶ/ଦ୍ୱୀପ) ନାମ।
Verse 56
गन्धर्वो वरुणो यश् च नवमः पान्तु राज्यदाः हिमवान् हेमकूटश् च निषधो नील एव च
ଗନ୍ଧର୍ବ, ବରୁଣ ଓ ଯଶ—ନବମ, ରାଜ୍ୟଦାତା—ରାଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ହିମବାନ, ହେମକୂଟ, ନିଷଧ ଓ ନୀଳ ପର୍ବତମାନେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
Verse 57
श्वेतश् च शृङवान् मेरुर्माल्यवान् गन्धमादनः महेन्द्रो मलयः सह्यः शक्तिमानृक्षवान् गिरिः
ତଥା ଶ୍ୱେତ ଓ ଶୃଙ୍ଗବାନ; ମେରୁ; ମାଲ୍ୟବାନ; ଗନ୍ଧମାଦନ; ମହେନ୍ଦ୍ର; ମଲୟ; ସହ୍ୟ; ଶକ୍ତିମାନ; ଏବଂ ଋକ୍ଷବାନ ପର୍ବତ (ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ)।
Verse 58
विन्ध्यश् च पारिपात्रश् च गिरयः शान्तिदास्तु ते ऋग्वेदाद्याः षडङ्गानि इतिहासपुराणकं
ବିନ୍ଧ୍ୟ ଓ ପାରିପାତ୍ର ପର୍ବତମାନେ ତୁମକୁ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଋଗ୍ବେଦ ଆଦି ବେଦ, ଷଡ୍ବେଦାଙ୍ଗ, ଏବଂ ଇତିହାସ–ପୁରାଣ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।
Verse 59
आयुर्वेदश् च गन्धर्वधनुर्वेदोपवेदकाः शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं ज्योतिषाङ्गतिः
ଉପବେଦ—ଆୟୁର୍ବେଦ, ଗନ୍ଧର୍ବବେଦ ଓ ଧନୁର୍ବେଦ। ବେଦାଙ୍ଗ—ଶିକ୍ଷା, କଳ୍ପ, ବ୍ୟାକରଣ, ନିରୁକ୍ତ ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ—ଏହିମାନେ ବେଦର ଅଙ୍ଗ।
Verse 60
छन्दोगानि च वेदाश् च मीमांसा न्यायविस्तरः धर्मशास्त्रं पुराणञ्च विद्या ह्य् एताश् चतुर्दश
ଛନ୍ଦ ଓ ବେଦ; ମୀମାଂସା ଏବଂ ନ୍ୟାୟର ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରଣାଳୀ; ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣ—ଏହିମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ବିଦ୍ୟା।
Verse 61
साङ्ख्यं योगः पाशुपतं वेदा वै पञ्चरात्रकं कृतान्तपञ्चकं ह्य् एतद् गायत्री च शिवा तथा
ସାଂଖ୍ୟ, ଯୋଗ, ପାଶୁପତ (ଶୈବ) ମତ, ବେଦ, ପାଞ୍ଚରାତ୍ର (ବୈଷ୍ଣବ ଆଗମ), କୃତାନ୍ତ-ପଞ୍ଚକ—ଏବଂ ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ଶିବଶାସନ ମଧ୍ୟ।
Verse 62
दुर्गा विद्या च गान्धारी पान्तु त्वां शान्तिदाश् च ते लवणेक्षुसुरासर्पिदधिदुग्धजलाब्धयः
ଦୁର୍ଗା, ବିଦ୍ୟା ଓ ଗାନ୍ଧାରୀ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ଲବଣ, ଇକ୍ଷୁରସ, ସୁରା, ଘୃତ, ଦଧି, ଦୁଗ୍ଧ ଓ ଜଳ—ଏହି ସମୁଦ୍ରମାନେ ତୁମକୁ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।
Verse 63
चत्वारः सागराः पान्तु तीर्थानि विविधानि च हैरण्यकस्तथेति घ , ङ , ज च हिरण्मयश्तथेति छ पुष्करश् च प्रयागश् च प्रभासो नैमिषः परः
ଚାରି ସାଗର ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ତୀର୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟ। ତଥା ହୈରଣ୍ୟକ (ଘ, ଙ, ଜ ଅକ୍ଷରଦ୍ୱାରା) ଓ ହିରଣ୍ମୟ (ଛ ଅକ୍ଷରଦ୍ୱାରା); ପୁଷ୍କର, ପ୍ରୟାଗ, ପ୍ରଭାସ ଓ ପରମ ନୈମିଷ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 64
गयाशीर्षो ब्रह्मशिरस्तीर्थमुत्त्रमानसं कालोदको नन्दिकुण्डस्तीर्थं पञ्चनदस् तथा
ଗୟାଶୀର୍ଷ, ବ୍ରହ୍ମଶିରସ, ଉତ୍ତରମାନସ ନାମକ ତୀର୍ଥ, କାଲୋଦକ, ନନ୍ଦିକୁଣ୍ଡ ତୀର୍ଥ, ଏବଂ ପଞ୍ଚନଦ—ଏସବୁ ପୂଜ୍ୟ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳ।
Verse 65
भृगुतीर्थं प्रभासञ्च तथा चामरकण्टकं जम्बुमार्गश् च विमलः कपिलस्य तथाश्रमः
ଭୃଗୁ-ତୀର୍ଥ, ପ୍ରଭାସ ଏବଂ ଅମରକଣ୍ଟକ; ତଥା ଜମ୍ବୁମାର୍ଗ, ବିମଳ (ତୀର୍ଥ) ଓ କପିଳ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ।
Verse 66
गङ्गाद्वारकुशावर्तौ विन्ध्यको नीलपर्वतः वराहपर्वतश् चैव तीर्थङ्कणखलं तथा
ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର, କୁଶାବର୍ତ୍ତ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ, ନୀଳ ପର୍ବତ ଓ ବରାହ ପର୍ବତ; ଏବଂ କଣଖଳର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ—ଏସବୁ ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ।
Verse 67
कालञ्जरश् च केदारो रुद्रकोटिस्तथैव च वाराणसी महातीर्थं वदर्याश्रम एव च
କାଳଞ୍ଜର, କେଦାର ଓ ରୁଦ୍ରକୋଟି; ବାରାଣସୀ ମହାତୀର୍ଥ ଏବଂ ବଦରୀ ଆଶ୍ରମ—ଏସବୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳ ଭାବେ ସ୍ମୃତ।
Verse 68
द्वारका श्रीगिरिस्तीर्थं तीर्थञ्च पुरुषोत्तमः शालग्रामोथ वाराहः सिन्धुसागरसङ्गमः
ଦ୍ୱାରକା, ଶ୍ରୀଗିରି ତୀର୍ଥ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାମକ ତୀର୍ଥ; ଏବଂ ଶାଳଗ୍ରାମ, ବରାହ, ସିନ୍ଧୁ-ସାଗର ସଙ୍ଗମ—ଏସବୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥ।
Verse 69
फल्गुतीर्थं विन्दुसरः करवीराश्रमस् तथा नद्यो गङ्गासरस्वत्यः शतदुर्गण्डकी तथा
ଫଲ୍ଗୁ ତୀର୍ଥ, ବିନ୍ଦୁ-ସର (ପବିତ୍ର ସରୋବର) ଓ କରବୀର ଆଶ୍ରମ; ଏବଂ ଗଙ୍ଗା-ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ, ସହିତ ଶତଦୁର୍ଗା ଓ ଗଣ୍ଡକୀ—ଏସବୁ ପୁଣ୍ୟ ନଦୀ-ତୀର୍ଥ।
Verse 70
अच्छोदा च विपाशा च वितस्ता देविका नदी कावेरी वरुणा चैव निश् चरा गोमती नदी
ଅଚ୍ଛୋଦା ଓ ବିପାଶା, ବିତସ୍ତା ଏବଂ ଦେବିକା ନଦୀ; କାବେରୀ ଓ ବରୁଣା; ନିଶ୍ଚରା ଏବଂ ଗୋମତୀ ନଦୀ—ଏସବୁ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଭାବେ କୀର୍ତ୍ତିତ।
Verse 71
पारा चर्मण्वती रूपा मन्दाकिनी महानदी तापी पयोष्णी वेणा च गौरी वैतरणी तथा
ପାରା, ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ, ରୂପା, ମନ୍ଦାକିନୀ, ମହାନଦୀ, ତାପୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ, ବେଣା, ଗୌରୀ ଏବଂ ବୈତରଣୀ—ଏସବୁ ପବିତ୍ର ନଦୀ।
Verse 72
गोदावरी भीमरथी तुङ्गभद्रा प्रणी तथा चन्द्रभागा शिवा गौरी अभिषिञ्चन्तु पान्तु वः
ଗୋଦାବରୀ, ଭୀମରଥୀ, ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା, ପ୍ରଣୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା—ଶିବା ଓ ଗୌରୀ ସହ—ତୁମମାନଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରୁନ୍ତୁ ଏବଂ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
To perform consecration by pouring/sprinkling water from a jar, sanctified with kuśa-grass (kuśodaka), while reciting sin-destroying abhiṣeka mantras for the king and deities.
The abhiṣeka is presented as a cosmic alignment rite: kingship becomes stable and victorious when every layer of order—divine hierarchy, ṛṣi authority, temporal cycles, planetary forces, and sacred landscape—is invoked to protect and legitimize rule under Dharma.