
Śarīra-traya-vivekaḥ tathā Dharaṇī-vrata-dvādaśī-kalpaḥ
Ritual-Manual and Ethical-Discourse (with cosmological framing)
ဤအధ్యာယသည် ဝရာဟနှင့် ပృထဝီ တို့၏ သင်ကြားရေးဆန်သော ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာရှိဘဝကို သုံးမျိုးခွဲခြားဖော်ပြသည်—အတိတ် “ပာပ” အခြေအနေ၊ လက်ရှိ “ဓမ္မ” အခြေအနေ၊ နှင့် ယာတနာ၊ ဘောဂတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော အတိန္ဒြိယ (အာရုံကျော်လွန်) အခြေအနေ။ ထို့နောက် “ဝိဇ္ဉာန-ရှရီရ” မပေါ်လွင်သော်လည်း ဘြဟ္မန်ကို မည်သို့ရနိုင်သနည်းဟု မေးမြန်းကာ ကမ္မနှင့် ဉာဏ်၏ အပြန်အလှန်မှီခိုမှုကို ရှင်းလင်းသည်။ အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်ကို နာရာယဏနှင့် တစ်ထပ်တည်းဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ဓရဏီက ရသာတလသို့ နစ်မြုပ်ခဲ့သည့် အဖြစ်အပျက်ကို မော်ဒယ်ယူကာ လွယ်ကူ၍ အရင်းအမြစ်နည်းသော “ဓရဏီ-ဝရတ” ကို မိတ်ဆက်သည်—မာရ္ဂရှီရ္ෂ လတွင် ဒွာဒသီ ဥပဝါသ၊ ပူဇာ၊ ရေချိုးသန့်စင်မှု၊ မန္တရရွတ်ဆိုမှု၊ ကလသ စီမံတင်ဆက်မှု၊ ဘြာဟ္မဏများအား ဒါနပေးခြင်းနှင့် ဝိညာဉ်ရေး၊ လူမှုရေး အကျိုးကျေးဇူးများကို ဖော်ပြကာ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့် မြေကြီးတည်ငြိမ်မှုကို အလေးပေးထားသည်။
Verse 1
सत्यतपा उवाच । भगवन् द्वे शरीरे तु इति यत्परिकीर्तितम् । तन्मे कथय भेदं वै के ते ब्रह्मविदां वर ॥ ३९.१ ॥
သတ္တယတပာက ပြောသည်— «အရှင်ဘုရား၊ ‘ကိုယ်ခန္ဓာ’ နှစ်ပါးရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ထိုနှစ်ပါး၏ ခွဲခြားချက်ကို ကျွန်ုပ်အား ရှင်းပြပါ—ဗြဟ္မကို သိမြင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးအရှင်»။
Verse 2
दुर्वासा उवाच । न द्वे त्रीणि शरीराणि वाच्यं तद्विपरीतकम् । विभोगायतनं चैव त्रिशरीराणि प्राणिनाम् ॥ ३९.२ ॥
ဒုရ္ဝာသာက ပြောသည်— «ကိုယ်ခန္ဓာ နှစ်ပါး သို့မဟုတ် သုံးပါးဟု မဆိုသင့်၊ ထို၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကို ဆိုရမည်။ သတ္တဝါတို့တွင် ကမ္မဖလကို ခံစားရာ အခြေခံအဖြစ် ကိုယ်ခန္ဓာ သုံးပါးရှိသည်»။
Verse 3
प्रागवस्थमधर्माख्यं परिज्ञानविवर्जितम् । अपरं सव्रतं तद्धि ज्ञेयमत्यन्तधार्मिकम् ॥ ३९.३ ॥
အရင်အခြေအနေ၌ ရှိသောအရာကို ‘အဓမ္မ’ ဟု ခေါ်ပြီး ခွဲခြားသိမြင်မှု မရှိသကဲ့သို့၊ နောက်ပိုင်းအခြေအနေသည် ဝရတ (vrata) အကျင့်များနှင့် တွဲဖက်သဖြင့် အလွန်အမင်း ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီသည်ဟု သိရမည်။
Verse 4
धर्माधर्मोपभोगाय यत् तृतीयमतीन्द्रियम् । तत्त्रिभेदं विनिर्दिष्टं ब्रह्मविद्भिर्विचक्षणैः । यातना धर्मभोगश्च भुक्तिश्चेति त्रिभेदकम् ॥ ३९.४ ॥
ဓမ္မနှင့် အဓမ္မကို ခံစားရန် အာရုံခံအင်္ဂါများထက် ကျော်လွန်သော တတိယအရာကို ဗြဟ္မကို သိမြင်သူ ပညာရှိတို့က သုံးမျိုးဟု သတ်မှတ်ကြသည်— (၁) ယာတနာ (ညှဉ်းပန်းဒဏ်), (၂) ဓမ္မဘောဂ (ဓမ္မဖလ ခံစားခြင်း), (၃) ဘုက္တိ (သာမန်ခံစားမှု) ဟူ၍ သုံးခွဲဖြစ်သည်။
Verse 5
यस्तु भावः पुरा ह्यासीत् प्राणिनो निघ्नतः स वै । तत्पापाख्यं शरीरं ते पापसंज्ञं तदुच्यते ॥ ३९.५ ॥
သတ္တဝါတို့ကို သတ်ဖြတ်သူ သတ္တဝါ၌ အရင်က ရှိခဲ့သော စိတ်သဘောထားသည်ပင် သင့်အတွက် ‘အပြစ်’ ဟု ခေါ်သော ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ပါး ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို ‘ပါပ (pāpa)’ ဟု အမည်တပ်ကြသည်။
Verse 6
इदानीं शुभवृत्तिं तु कुर्वतस्तप आर्जवम् । अपरं धर्मरूपं तु शरीरं ते व्यवस्थितम् । तेन वेदपुराणानि ज्ञातुमर्हस्यसंशयम् ॥ ३९.६ ॥
ယခု သင်သည် ကောင်းမွန်သော အကျင့်စရိုက်ကို တပဿနှင့် ဖြောင့်မတ်မှုတို့နှင့်အတူ ဆောင်ရွက်နေသဖြင့်၊ ဓမ္မ၏ရုပ်သဘောဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကိုယ်တစ်ပါးသည် သင့်အတွက် တည်မြဲလာပြီ။ ထိုကိုယ်အားဖြင့် သင်သည် ဝေဒနှင့် ပုရာဏတို့ကို သံသယမရှိ သိမြင်နိုင်သူ ဖြစ်၏။
Verse 7
यदाष्टकं संपरिवर्तते पुमां- स्तदा त्र्यवस्थः परिकीर्त्यते तु वै । गताष्टवर्गस्त्रिगतः सदा शुभः स्थिरो भवेदात्मनि निश्चयात्मवान् ॥ ३९.७ ॥
လူတစ်ဦးအတွင်း၌ «အဋ္ဌက» (ရှစ်စု) သည် အပြည့်အဝ ပြောင်းလဲသွားသောအခါ၊ အမှန်တကယ် သုံးမျိုးသော အခြေအနေ တည်ထောင်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ရှစ်စုကို ကျော်လွန်၍ «သုံး» သို့ ရောက်သောသူသည် အမြဲ မင်္ဂလာရှိ၍၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာသူအဖြစ် အတ္တမ၌ တည်ငြိမ်လာ၏။
Verse 8
यदा पञ्च पुनः पञ्च पञ्च पञ्चापि संत्यजेत् । एकमार्गस्तदा ब्रह्म शाश्वतं लभते नरः ॥ ३९.८ ॥
လူတစ်ဦးသည် «ငါး» ကိုလည်းကောင်း၊ ထပ်မံ «ငါး» ကိုလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် «ငါး၏ငါး» ကိုပါ လုံးဝ စွန့်လွှတ်နိုင်သောအခါ၊ တစ်လမ်းတည်း၌ စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြစ်၍ အနန္တ ဘြဟ္မန်ကို ရရှိ၏။
Verse 9
सत्यतपा उवाच । भगवन् यदि विज्ञानं शरीरं नोपजायते । तदा केन प्रकारेण परं ब्रह्मोपलभ्यते ॥ ३९.९ ॥
သတ္တယတပာက ပြောသည်—“အရှင်ဘုရား၊ ခွဲခြားသိမြင်မှု၏ ဗိညာဏကိုယ် မပေါ်ပေါက်လာလျှင်၊ အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်ကို မည်သို့သော နည်းလမ်းဖြင့် သိမြင်ရပါသနည်း?”
Verse 10
दुर्वासा उवाच । कर्मकाण्डं ज्ञानमूलं ज्ञानं कर्मादिकं तथा । एतयोरन्तरं नास्ति यथाश्ममृदयोर्मुने ॥ ३९.१० ॥
ဒုရဝါသာက ပြောသည်—“ကမ္မကဏ္ဍ (ပူဇာ-ကရမ) သည် ဉာဏ်ကို အမြစ်အခြေခံထားပြီး၊ ဉာဏ်သည်လည်း ကရမတို့မှ စတင်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ဤနှစ်ခုအကြား အမှန်တကယ် ခွဲခြားမှု မရှိ၊ အို မုနိ၊ ကျောက်နှင့် မြေညက်ကဲ့သို့ပင်”။
Verse 11
कर्मकाण्डं चतुर्भेदं ब्राह्मणादिषु कीर्तितम् । तत्र वेदोक्तकर्माणि त्रयः कुर्वन्ति नित्यशः । त्रिशुश्रूषामथैकस्तु एषा वेदोदिता क्रिया ॥ ३९.११ ॥
ကမ္မကဏ္ဍ (karma-kāṇḍa) ဟူသော ယဇ္ဈာပူဇာဆိုင်ရာ အပိုင်းကို ဗြာဟ္မဏ စသည့် ဝဏ္ဏများအတွင်း လေးမျိုးဟု ကြေညာထားသည်။ ထိုအထဲတွင် သုံးဝဏ္ဏသည် ဝေဒက ညွှန်ကြားသော ကర్మများကို နေ့စဉ် ဆောင်ရွက်ကြပြီး၊ ဝဏ္ဏတစ်မျိုးသည် အခြားသုံးဝဏ္ဏကို စောင့်ရှောက်ဝန်ဆောင်ခြင်းဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်—ဤသည် ဝေဒက ပြဋ္ဌာန်းသော ကရိယာဖြစ်သည်။
Verse 12
एतान् धर्मानवस्थाय ब्रह्मणोपास्तिं रोचते । तस्य मुक्तिर्भवेन्नूनं वेदवादरतस्य च ॥ ३९.१२ ॥
ဤဓမ္မစည်းကမ်းများ၌ တည်မြဲလာသောအခါ ဘြဟ္မန် (Brahman) ကို ဥပာသနာ/သမาธိဖြင့် ကိုးကွယ်ခြင်းသည် နှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်လာသည်။ ဝေဒ၏ သင်ကြားချက်များကို သစ္စာရှိစွာ လိုက်နာသူအတွက် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သေချာပေါက် ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 13
सत्यतपा उवाच । यदेतत् परमं ब्रह्म त्वया प्रोक्तं महामुने । तस्य रूपं न जानन्ति योगिनोऽपि महात्मनः ॥ ३९.१३ ॥
သတ္တယတပါက ပြောသည်—“အို မဟာမုနိ၊ သင်က သင်ကြားပြောကြားသော အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်ကို မဟာယောဂီများတောင် ၎င်း၏ ရုပ်သဘောကို မသိကြပါ။”
Verse 14
अनाममसगोत्रं च अमूर्तं मूर्तिवर्जितम् । कथं स ज्ञायते ब्रह्म संज्ञानामविवर्जितम् । तस्य संज्ञां कथय मे वेदमागविवस्थिताम् ॥ ३९.१४ ॥
အမည်မရှိ၊ မျိုးရိုးမရှိ၊ ရုပ်မရှိ၊ ရုပ်ကာယမှ ကင်းလွတ်သော အရာဖြစ်လျှင်—အမည်နှင့် သတ်မှတ်ချက်တို့မှ မကင်းလွတ်သေးသော ထိုဘြဟ္မန်ကို မည်သို့ သိနိုင်ပါမည်နည်း။ ဝေဒလမ်းစဉ်၌ တည်ရှိသော ၎င်း၏ အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ။
Verse 15
दुर्वासा उवाच । यदेतत् परमं ब्रह्म वेदव्यासेषु पठ्यते । स देवः पुण्डरीकाक्षः स्वयं नारायणः परः ॥ ३९.१५ ॥
ဒုရ္ဝာသာက ပြောသည်—“ဝေဒနှင့် ဗျာသမှ ဆင်းသက်လာသော သင်ကြားချက်များတွင် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်ဟု ဖတ်ရွတ်ကြသော အရာသည်—ပုဏ္ဍရိကာက္ခ (ကြာပန်းမျက်စိ) ဟူသော ထိုဒေဝတား၊ အလွန်မြင့်မြတ်သော နာရာယဏ ကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်သည်။”
Verse 16
स यज्ञैर्विविधैरिष्टैर्दानैर्दत्तैश्च सत्तम । प्राप्यते परमो देवः स्वयं नारायणो हरिः ॥ ३९.१६ ॥
အကျင့်သီလကောင်းသူအမြတ်ဆုံးရေ၊ ကောင်းမွန်စွာကျင်းပသော ယဇ်ပူဇော်မှုအမျိုးမျိုးနှင့် တရားတော်အတိုင်း ပေးအပ်သော ဒါနတို့ကြောင့် အမြင့်ဆုံးဘုရား—ဟရီ၊ နာရာယဏ ကိုယ်တိုင်—ကို ရောက်ရှိနိုင်သည်။
Verse 17
सत्यतपा उवाच । भगवन् बहुवित्तेन ऋत्विग्भिर्वेदपारगैः । प्राप्यते पुण्यकृद्भिर्हि क्वचिद्यज्ञः कथञ्चन । तेन प्राप्तेन भगवान् लभ्यते दुःखतो हरिः ॥ ३९.१७ ॥
သတ္တယတပာက ပြောသည်— «အရှင်ဘုရား၊ ဗေဒကိုကျွမ်းကျင်သော ရစ်ဝစ်များနှင့် ငွေကြေးအလွန်များစွာဖြင့်သာ ကုသိုလ်ပြုသူတို့အတွက် ယဇ်ပူဇော်မှုသည် တခါတရံမှာပဲ မည်သို့မည်ပုံဖြစ်စေ ရနိုင်ပါသည်။ ထိုသို့ရရှိသောအရာဖြင့် ဒုက္ခဖယ်ရှားသူ ဟရီဘုရားကို တကယ်တမ်း ရောက်ရှိနိုင်ပါသလား။»
Verse 18
वित्तेन च विना दानं दातुं विप्र न शक्यते । विद्यमानेऽपि न मतिः कुटुम्बासक्तचेतसः । तस्य मोक्षः कथं ब्रह्मन् सर्वथा दुर्लभो हरिः ॥ ३९.१८ ॥
«ဥစ္စာမရှိလျှင်၊ ဗြာဟ္မဏာရေ၊ ဒါနပေးရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။ ဥစ္စာရှိနေသော်လည်း မိသားစုအပေါ် စိတ်ကပ်နေသူတွင် ပေးလိုသောစိတ် မပေါ်ပေါက်တတ်။ ထိုသူသည် မောက္ခကို ဘယ်လိုရမည်နည်း၊ အို ဘြဟ္မန်။ ထိုသူအတွက် ဟရီသည် အစုံအလင် အလွန်ရခက်ပါသည်။»
Verse 19
अल्पायासेन लभ्येत येन देवः सनातनः । तन्मे सामान्यतो ब्रूहि सर्ववर्णेषु यद्भवेत् ॥ ३९.१९ ॥
အနည်းငယ်သောအားထုတ်မှုဖြင့် ထာဝရဘုရားကို ရနိုင်သော နည်းလမ်းကို အထွေထွေပြောပြပါ—ဗဏ္ဏအားလုံးတွင် အသုံးချနိုင်သောအရာကိုပါ။
Verse 20
दुर्वासा उवाच । कथयामि परं गुह्यं रहस्यं देवनिर्मितम् । धरण्या यत्कृतं पूर्वं मज्जन्त्या तु रसातले ॥ ३९.२० ॥
ဒုర్వာသာက ပြောသည်— «ဘုရားတို့က ဖန်ဆင်းထားသော အလွန်မြင့်မြတ်သည့် လျှို့ဝှက်ချက်တစ်ရပ်ကို ငါ ပြောပြမည်။ အရင်က မြေမိခင်သည် ရသာတလ (အောက်လောက) သို့ နစ်မြုပ်စဉ် ပြုခဲ့သောအရာပင် ဖြစ်သည်။»
Verse 21
पृथिव्याः पार्थिवो भावः सलिले नातिरेचितः । तस्मिन् सलिलमग्ने तु पृथिवी प्रायाद्रसातलम् ॥ ३९.२१ ॥
မြေကြီး၏ ခိုင်မာသော မြေဓာတ်သဘောသည် ရေထဲ၌ အလွန်အကျွံ မဖြစ်ခဲ့။ သို့ရာတွင် ထိုရေသည် လွန်ကဲလာသောအခါ မြေကြီးသည် ရသာတလ (အောက်လောက) သို့ နစ်ဆင်းသွား하였다။
Verse 22
सा भूतधारिणी देवी रसातलगता शुभा । आराधयामास विभुं देवं नारायणं परम् । उपवासव्रतैर्देवी नियमैश्च पृथग्विधैः ॥ ३९.२२ ॥
သတ္တဝါတို့ကို ထမ်းဆောင်သော မင်္ဂလာရှိသည့် နတ်မသည် ရသာတလသို့ ရောက်သွားပြီး၊ အလုံးစုံကို ဖြန့်ကျက်သော အရှင်၊ အမြင့်ဆုံး နတ်ဘုရား နာရာယဏကို အစာရှောင်ဝတ်နှင့် မျိုးစုံသော နိယမများဖြင့် ပူဇော်အာရాధနာ ပြု하였다။
Verse 23
कालेन महता तस्याः प्रसन्नो गरुडध्वजः । उज्जहार स्थितौ चेमां स्थापयामास सोऽव्ययः ॥ ३९.२३ ॥
အချိန်ကြာမြင့်ပြီးနောက် ဂရုဍအလံတော်ရှိသော (ဗိဿဏု) သည် သူမအပေါ် ကျေနပ်ကြင်နာလာ၍ ဤမြေကြီးကို မြှောက်တင်ကာ သင့်လျော်သော အနေအထား၌ ပြန်လည် တည်စေ하였다။ မဖျက်မယုတ်သော အရှင်သည် ထိုကို ခိုင်မြဲစွာ တည်စေ하였다။
Verse 24
सत्यतपा उवाच । कोऽसौ धरन्या सञ्चीर्ण उपवासो महामुने । कानि व्रतानि च तथा एतन्मे वक्तुमर्हसि ॥ ३९.२४ ॥
စတျတပာက ပြောသည်—“အို မဟာမုနိ၊ မြေကြီးအတွက် ဆောင်ရွက်သော အစာရှောင်ခြင်းသည် မည်သို့နည်း။ ထို့အတူ လိုက်နာရမည့် ဝတ် (ဝရတ) များသည် မည်သည်တို့နည်း။ ဤအကြောင်းကို ကျွန်ုပ်အား ရှင်းပြပေးပါ”။
Verse 25
दुर्वासा उवाच । यदा मार्गशिरे मासि दशम्यां नियतात्मवान् । कृत्वा देवार्चनं धीमानग्निकार्यं यथाविधि ॥ ३९.२५ ॥
ဒုర్వာသာက ပြောသည်—“မာရ္ဂရှီရ္ษ မာသ၌ လဆယ်ရက် (ဒသမီ) နေ့တွင် ကိုယ်စိတ်ထိန်းသိမ်းသူ၊ ဉာဏ်ရှိသူသည် နတ်တို့ကို ပူဇော်ကာ သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း မီးပူဇော်ပွဲ (အဂ္နိကာရျ) ကို ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် …”
Verse 26
शुचिवासाः प्रसन्नात्मा हव्यं अन्नं सुसंस्कृतम् । भुक्त्वा पञ्चपदं गत्वा पुनः शौचं तु पादयोः ॥ ३९.२६ ॥
သန့်ရှင်းသောအဝတ်အစားဝတ်၍ စိတ်တည်ငြိမ်ကာ ပူဇော်ရန်သင့်တော်သည့် ကောင်းစွာပြင်ဆင်ထားသော အစာကို စားပြီးနောက် ခြေလှမ်းငါးလှမ်း လျှောက်သွားကာ ထို့နောက် ခြေထောက်ကို အထူးသန့်စင်သည့် သောచကို ပြန်လည်ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 27
कृत्वाऽष्टाङ्गुलमात्रं तु क्षीरवृक्षसमुद्भवम् । भक्षयेद् दन्तकाष्ठं तु तत आचम्य यत्नतः ॥ ३९.२७ ॥
လက်ချောင်းအကျယ် ရှစ်ချောင်းအတိုင်းအတာရှိသော နို့ရည်ထွက်သစ်ပင်မှ ထုတ်ယူထားသည့် သွားတံကို ပြုလုပ်ပြီး ထိုသွားတံကို ကိုက်စား၍ သွားသန့်စင်စေကာ၊ ထို့နောက် သတိထား၍ အာစမန (ရေစုပ်သောက်၍ သန့်စင်ခြင်း) ကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 28
स्पृष्ट्वा द्वाराणि सर्वाणि चिरं ध्यात्वा जनार्दनम् । शङ्खचक्रगदापाणिं किरीटिं पीतवाससम् ॥ ३९.२८ ॥
တံခါးဝများအားလုံးကို ထိတွေ့ပြီးနောက်၊ ရှည်လျားစွာ ဇနာရ္ဒန (ဗိဿနု) ကို သမားတော်စိတ်ဖြင့် ဓ్యာနပြုရမည်။ သူသည် လက်များတွင် သင်္ခ၊ စက်ရ၊ ဂဒါ ကို ကိုင်ဆောင်၍ မကူဋ်ဆောင်းကာ အဝါရောင်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်တော်မူ၏။
Verse 29
प्रसन्नवदनं देवं सर्वलक्षणलक्षितम् । ध्यात्वा पुनर्जलं हस्ते गृहीत्वा भानुं जनार्दनम् ॥ ३९.२९ ॥
မျက်နှာတော်ကြည်လင်သန့်ရှင်း၍ မင်္ဂလာလက္ခဏာအပေါင်းတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော ဒေဝကို ထပ်မံ ဓ్యာနပြု၍၊ ထို့နောက် လက်ထဲတွင် ရေကို ကိုင်ယူကာ ဘာနု (နေမင်း) နှင့် ဇနာရ္ဒန (ဗိဿနု) ကို အာဝါဟန/အမှတ်ရစေ ရမည်။
Verse 30
ध्यात्वा अर्ध्यं दापयेत् तस्य करतोयेन मानवः । एवमुच्चारयेद् वाचं तस्मिन् काले महामुने ॥ ३९.३० ॥
ဓ്യာနပြုပြီးနောက် လူသည် လက်ထဲတွင် ကိုင်ထားသော ရေဖြင့် ထိုသူ့အား အရ္ဃျ (arghya) ပူဇော်ခြင်းကို ပြုစေရမည်။ ထိုအချိန်၌ မဟာမုနိရေ၊ ဤသို့သော စကား/မန္တရားကို ထုတ်ဖော်ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 31
एकादश्यां निराहारः स्थित्वाहमपरेऽहनि । भोक्ष्यामि पुण्डरीकाक्ष शरणं मे भवाच्युत ॥ ३९.३१ ॥
ဧကာဒသီနေ့တွင် အစာမစားဘဲ နေပြီး နောက်နေ့တွင်သာ စားပါမည်။ ကြာပန်းမျက်စိတော်ရှင်၊ အကျူတ၊ ကျွန်ုပ်၏ ခိုလှုံရာ ဖြစ်ပါစေ။
Verse 32
एवमुक्त्वा ततो रात्रौ देवदेवस्य सन्निधौ । जपन्नारायणायेति स्वपेत् तत्र विधानतः ॥ ३९.३२ ॥
ဤသို့ ပြောပြီးနောက် ညအချိန်တွင် ဘုရားတို့၏ဘုရားတော်၏ ရှေ့မှောက်၌ စည်းကမ်းအတိုင်း ထိုနေရာ၌ အိပ်ရမည်။ «နမော နာရာယဏာယ» ဟု မန္တရကို ထပ်ခါတလဲလဲ ရွတ်ဆိုလျက်။
Verse 33
ततः प्रभाते विमले नदीं गत्वा समुद्रगाम् । इतरां वा तडागं वा गृहे वा नियतात्मवान् ॥ ३९.३३ ॥
ထို့နောက် မနက်အရုဏ်တက်၍ အချိန်သန့်ရှင်းစဉ် ပင်လယ်သို့ စီးဆင်းသည့် မြစ်သို့ သွားကာ၊ သို့မဟုတ် အခြားရေကန်/ရေအရင်းအမြစ်သို့၊ သို့မဟုတ် တောင်ကန်သို့၊ သို့မဟုတ် အိမ်၌ပင် စိတ်ကို ထိန်းသိမ်းသူသည် သန့်စင်ရေချိုးခြင်းကို စည်းကမ်းအတိုင်း ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 34
आनीय मृत्तिकां शुद्धां मन्त्रेणानेन मानवः । धारणं पोषणं त्वत्तो भूतानां देवि सर्वदा । तेन सत्येन मे पापं यावन्मोचय सुव्रते ॥ ३९.३४ ॥
လူသည် သန့်ရှင်းသော မြေမှုန့်ကို ယူဆောင်လာပြီး ဤမန္တရကို ရွတ်ဆိုကာ ကြေညာသည်– «အို ဒေဝီ၊ သတ္တဝါတို့၏ ထိန်းသိမ်းပေးခြင်းနှင့် အာဟာရပေးခြင်းသည် အမြဲတမ်း သင်ထံမှပင် ဖြစ်သည်။ ထိုသစ္စာအားဖြင့်၊ သီလကောင်းသူမ၊ ကျွန်ုပ်၏ အပြစ်ကို ကျန်သမျှအတိုင်း လွတ်မြောက်စေပါ»။
Verse 35
ब्रह्माण्डोदरतीर्थानि करैः स्पृष्टानि देव ते । तेनैमां मृत्तिकां स्पृष्ट्वा मा लभामि त्वयोदिताम् ॥ ३९.३५ ॥
အို ဒေဝ၊ ဘြဟ္မာဏ္ဍ၏ အတွင်း၌ ရှိသော သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများကို သင်၏ လက်တော်တို့က ထိတွေ့ပြီးသား ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤမြေမှုန့်ကို ထိတွေ့ခြင်းအားဖြင့် သင်ကြေညာထားသမျှကို ကျွန်ုပ် ရရှိပါစေ။
Verse 36
त्वयि सर्वे रसाः नित्याः स्थिताः वरुण सर्वदा । तेनैमां मृत्तिकां प्लाव्य पूतां कुरु ममाचिरम् ॥ ३९.३६ ॥
အို ဝရုဏာ၊ သင်၌ အရသာနှင့် အနှစ်သာရအားလုံး (ရေ/ရည်) သည် အစဉ်အမြဲ ကာလအားလုံး၌ တည်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ဤမြေ/မြေညှိကို ရေဖြင့်လွှမ်းမိုး၍ မကြာမီ ငါ့အတွက် သန့်စင်ပေးပါ။
Verse 37
एवं मृदं तथा तोयं प्रसाद्यात्मानमालभेत् । त्रिः कृत्वा शेषमृदया कुण्डमालिख्य वै जले ॥ ३९.३७ ॥
ထို့နောက် မြေညှိနှင့် ရေကို ပူဇော်နည်းဖြင့် ပြင်ဆင်ပြီး မိမိကိုယ်ကို လိမ်းပွတ်ရမည်။ ထိုသို့ သုံးကြိမ် ပြုလုပ်ပြီးနောက် ကျန်သော မြေညှိဖြင့် ရေထဲတွင် ကုဏ္ဍ (ပူဇော်အိုးဝိုင်း) ကို ရေးဆွဲရမည်။
Verse 38
ततस्तत्र नरः सम्यक् चक्रवर्त्युपचारतः । स्नात्वा चावश्यकं कृत्वा पुनर्देवगृहं व्रजेत् ॥ ३९.३८ ॥
ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ လူတစ်ဦးသည် စကြဝတီမင်းအတွက်သင့်တော်သကဲ့သို့ သတ်မှတ်ထားသော အရိုအသေဝန်ဆောင်မှုများကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ပြီး၊ ရေချိုးကာ လိုအပ်သော ဝတ္တရားများကို ပြီးစီးလျှင် နတ်ဘုရားအိမ် (ဘုရားကျောင်း) သို့ ထပ်မံ သွားရမည်။
Verse 39
तत्राराध्य महायोगिं देवं नारायणं प्रभुम् । केशवाय नमः पादौ कटिं दामोदराय च ॥ ३९.३९ ॥
ထိုနေရာ၌ မဟာယောဂီဖြစ်သော ဘုရား နာရာယဏာ အရှင်ကို ပူဇော်ကာ၊ (နမസ്കာရပြုသည်) — “ကေသဝာယ နမಃ” ဟု ခြေတော်၌၊ ထို့ပြင် ခါး၌လည်း “ဒါမောဒရာယ” ဟု နမস্কာရပြု၏။
Verse 40
ऊरुयुग्मं नृसिंहाय उरः श्रीवत्सधारिणे । कण्ठं कौस्तुभनाथाय वक्षः श्रीपतये तथा ॥ ३९.४० ॥
“(ငါသည်) ပေါင်နှစ်ဖက်ကို နရစിംဟာအား၊ ရင်ဘတ်ကို သြီဝတ္ဆ အမှတ်ကို ဆောင်သူအား၊ လည်ချောင်းကို ကೌஸ্তুဘ မဏိ၏ အရှင်အား၊ ထို့အတူ ရင်အုံကို သြီပတိ—သြီ (လက္ခမီ) ၏ အရှင်အား (အပ်နှံ/ပူဇော်) ပါ၏။”
Verse 41
त्रैलोक्यविजयायेति बाहू सर्वात्मने शिरः । रथाङ्गधारिणे चक्रं शंकरायेति वारिजम् ॥ ३९.४१ ॥
လက်နှစ်ဖက်ကို «လောကသုံးပါးကို အောင်မြင်သူထံ» ဟူသော မန္တရဖြင့် ပူဇော်၍၊ ခေါင်းကို «အလုံးစုံ၏ အတ္တမူလသူထံ» ဟူသော မန္တရဖြင့် ပူဇော်သည်။ စက်ရ (ဒစ္စကပ်) ကို «ဘီးလက်နက်ကို ကိုင်ဆောင်သူထံ» ဟူ၍၊ ကြာပန်းကို «ရှင်ကရာ (Śaṅkara) ထံ» ဟူ၍ ပူဇော်သည်။
Verse 42
गम्भीरायेति च गदामम्भोजं शान्तिमूर्त्तये । एवमभ्यर्च्य देवेशं देवं नारायणं प्रभुम् ॥ ३९.४२ ॥
«နက်ရှိုင်းသော အရှင်ထံ» ဟု ဆိုကာ ဂဒါ (မေ့စ်) နှင့် ကြာပန်းကို ငြိမ်းချမ်းမှု၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်တော်ထံ ပူဇော်သည်။ ထိုသို့ပင် နတ်တို့၏ အရှင်—နာရာယဏ (Nārāyaṇa) အရှင်တော်ကို အဘျဉ္စရ္ဍနာဖြင့် ပူဇော်ပြီးနောက်။
Verse 43
पुनस्तस्याग्रतः कुम्भान् चतुरः स्थापयेद् बुधः । जलपूर्णान् समाल्यांश्च सितचन्दनलेपितान् ॥ ३९.४३ ॥
ထို့နောက် ထိုအစီအစဉ်၏ ရှေ့တွင် ပညာရှိသည် ရေဖြည့်ထားသော ကုမ္ဘ (ရေအိုး) လေးလုံးကို ထပ်မံတင်ထားရမည်။ ၎င်းတို့ကို သင့်တော်စွာ အလှဆင်၍ အဖြူစန္ဒနကပ်ဖြင့် လိမ်းအုပ်ထားရသည်။
Verse 44
चूतपल्लवसग्रीवान् सितवस्त्रावगुण्ठितान् । स्थगितान् ताम्रपात्रैश्च तिलपूर्णैः सकाञ्चनैः ॥ ३९.४४ ॥
၎င်းရေအိုးတို့၏ လည်ပင်းတွင် သရက်ရွက်ပန်းကုံး (ချူတပလ္လဝ) ချိတ်ဆွဲထားပြီး အဖြူရောင်အဝတ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ကာ၊ ကြေးနီအိုးများဖြင့် ပိတ်တံဆိပ်ထားသည်။ ထိုကြေးနီအိုးများတွင် နှမ်းစေ့များ ပြည့်နှက်၍ ရွှေနှင့်အတူ ပါဝင်သည်။
Verse 45
चत्वारस्ते समुद्रास्तु कलशाः परिकीर्तिताः । तेषां मध्ये शुभं पीठं स्थापयेद्वस्त्रगर्भितम् ॥ ३९.४५ ॥
ထိုကုမ္ဘလေးလုံးကို «သမုဒ္ဒရာလေးပါး» ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး၊ ၎င်းတို့၏ အလယ်တွင် အဝတ်ကို အတွင်းထည့်ထားသော မင်္ဂလာပီဋ္ဌ (pīṭha) ကို တင်ထားရမည်။
Verse 46
तस्मिन् सौवर्णरौप्यं वा ताम्रं वा दारवं तथा । अलाभे सर्वपात्राणां पालाशं पात्रमिष्यते ॥ ३९.४६ ॥
ထိုပူဇာအတွက် အိုး/ခွက်ကို ရွှေ သို့မဟုတ် ငွေ သို့မဟုတ် ကြေးနီ သို့မဟုတ် သစ်သားဖြင့်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ ပုံမှန်ပစ္စည်းများ မရရှိလျှင် ပလာရှ (palāśa) သစ်ဖြင့်လုပ်သော အိုးကိုလည်း လက်ခံသင့်သည်။
Verse 47
तोयपूर्णं तु तत्कृत्वा तस्मिन् पात्रे ततो न्यसेत् । सौवर्णं मत्स्यरूपेण कृत्वा देवं जनार्दनम् । वेदवेदाङ्गसंयुक्तं श्रुतिस्मृतिविभूषितम् ॥ ३९.४७ ॥
ထိုအိုးကို ရေဖြင့်ပြည့်စေပြီးနောက် ထိုအိုးအတွင်း၌ ရွှေဖြင့်လုပ်ထားသော ရုပ်တုတစ်ခုကို ထားရမည်။ ၎င်းကို ငါးပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ပြုလုပ်ကာ ဒေဝတားအဖြစ် ဇနာရ္ဒန (ဗိဿနု) ဟူ၍ သတ်မှတ်၍၊ ဝေဒနှင့် ဝေဒအင်္ဂတို့နှင့် ပြည့်စုံကာ၊ ရှရုတိနှင့် စမရုတိ၏ အာဏာဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်ဟု ဆို၏။
Verse 48
तत्रानेकविधैर्भक्षैः फलैः पुष्पैश्च शोभितम् । गन्धधूपैश्च वस्त्रैश्च अर्चयित्वा यथाविधि ॥ ३९.४८ ॥
ထိုနေရာ၌ အမျိုးမျိုးသော ဘောဇနအလှူများ၊ အသီးအနှံများ၊ ပန်းများဖြင့် တင့်တယ်စေပြီး၊ အနံ့သာ၊ မီးခိုး (ဓူပ) နှင့် အဝတ်အစားတို့ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ပူဇာပြုရမည်။
Verse 49
रसातलगता वेदा यथा देव त्वयाहृताः । मत्स्यरूपेण तद्वन्मां भवानुद्धर केशव ॥ एवमुच्चार्य तस्याग्रे जागरं तत्र कारयेत् ॥ ३९.४९ ॥
«အို ဘုရားသခင်၊ ရသာတလသို့ ဆင်းသက်သွားသော ဝေဒများကို သင်သည် ငါးရုပ်ဖြင့် ပြန်လည်ယူဆောင်လာသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ အို ကေရှဝ၊ ကျွန်ုပ်ကိုလည်း ကယ်တင်၍ မြှောက်တင်ပါ» ဟု ထိုသို့ ရွတ်ဆိုပြီးနောက်၊ သူ၏ ရှေ့တွင် ထိုနေရာ၌ ညလုံးနိုးကာ စောင့်ကြည့်ပူဇာ (jāgara) ကို ပြုလုပ်စေရမည်။
Verse 50
यथाविभवसारेण प्रभाते विमले तथा । चतुर्णां ब्राह्मणानां च चतुरो दापयेद् घटान् ॥ ३९.५० ॥
သန့်ရှင်းသော မနက်ခင်း၌ မိမိ၏ စွမ်းအားနှင့် အလျော်ညီစွာ ဗြာဟ္မဏ လေးဦးအား ရေအိုး (ghaṭa) လေးလုံးကို ပေးလှူစေရမည်။
Verse 51
पूर्वं तु बह्वृचे दद्याच्छन्दोगे दक्षिणं तथा । यजुःशाखान्विते दद्यात् पश्चिमं घटमुत्तमम् । उत्तरं कामतो तद्यादेष एव विधिः स्मृतः ॥ ३९.५१ ॥
အရှေ့ဘက်အပိုင်းကို ဘဟွရ္စ (ရိဂ္ဝေဒ ပူဇော်သူ) ထံ ပေးရမည်။ ထိုနည်းတူ တောင်ဘက်အပိုင်းကို ချန်ဒောဂ (သာမဝေဒ ပူဇော်သူ) ထံ ပေးရမည်။ ယဇုစ်-ရှာခာနှင့် ဆက်နွယ်သူအား အနောက်ဘက်အပိုင်းအဖြစ် အကောင်းဆုံး ရေအိုးကို ပေးရမည်။ မြောက်ဘက်အပိုင်းကို စိတ်ကြိုက် ပေးနိုင်သည်။ ဤနည်းလမ်းတစ်ခုတည်းကိုသာ သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။
Verse 52
ऋग्वेदः प्रीयतां पूर्वे सामवेदस्तु दक्षिणे । यजुर्वेदः पश्चिमतो अथर्वश्चोत्तरेण तु ॥ ३९.५२ ॥
“အရှေ့ဘက်တွင် ရိဂ္ဝေဒ ပျော်ရွှင်တော်မူပါစေ။ တောင်ဘက်တွင် သာမဝေဒ ပျော်ရွှင်တော်မူပါစေ။ အနောက်ဘက်တွင် ယဇုရ္ဝေဒ ပျော်ရွှင်တော်မူပါစေ။ မြောက်ဘက်တွင် အထರ್ವဝေဒ ပျော်ရွှင်တော်မူပါစေ။”
Verse 53
अनेन क्रमयोगेन प्रीयतामिति वाचयेत् । मत्स्यरूपं च सौवर्णमाचार्याय निवेदयेत् ॥ ३९.५३ ॥
ဤအစီအစဉ်တကျ နည်းလမ်းအတိုင်း “ပျော်ရွှင်တော်မူပါစေ” ဟူသော စကားကို ရွတ်ဆိုစေသင့်သည်။ ထို့နောက် ဆရာအာချာရျထံသို့ ငါးပုံသဏ္ဍာန်ရှိသော ရွှေထည်ကို ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 54
गन्धधूपादिवस्त्रैश्च सम्पूज्य विधिवत् क्रमात् । यस्त्विमं सरहस्यं च मन्त्रं चैवोपपादयेत् । विधानं तस्य वै दत्त्वा फलं कोटिगुणोत्तरम् ॥ ३९.५४ ॥
အနံ့သာ၊ မီးခိုး၊ အဝတ်အစား စသည်တို့ဖြင့် စည်းကမ်းတကျ အစဉ်လိုက် ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ဤမန္တရားကို ၎င်း၏ လျှို့ဝှက်အဓိပ္ပါယ်နှင့်အတူ မှန်ကန်စွာ ဆက်လက်ပေးအပ်သူသည်—သတ်မှတ်ထားသော ပူဇော်နည်း (ဝိဓာန) ကို သင်ကြားပေးပြီးနောက်—ထိုကောင်းမှု၏ အကျိုးကို ကောဋိတစ်ရာမြောက်အထိ တိုးမြှင့်ရရှိသည်။
Verse 55
प्रतिपद्य गुरुं यस्तु मोहाद् विप्रतिपद्यते । स जन्मकोटि नरके पच्यते पुरुषाधमः । विधानस्य प्रदाता यो गुरुरित्युच्यते बुधैः ॥ ३९.५५ ॥
သို့သော် ဆရာကို လက်ခံပြီးနောက် မောဟကြောင့် ဆရာကို ဆန့်ကျင်လှည့်ပြန်သူသည် လူအနိမ့်ဆုံးဟု ဆိုကြပြီး၊ ကောဋိတစ်ရာမြောက် မွေးဖွားမှုများတိုင်အောင် နရကတွင် ပူလောင်ခံရသည်ဟု ဆိုသည်။ စည်းကမ်းတကျ ဝိဓာနကို ပေးအပ်သူကိုပင် ပညာရှိတို့က “ဂုရု” ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 56
एवं दत्त्वा विधानॆन द्वादश्यां विष्णुमर्च्य च । विप्राणां भोजनं कुर्याद् यथाशक्त्या सदक्षिणम् ॥ ३९.५६ ॥
ဤသို့ သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ဒါနကို ပေးလှူပြီး၊ ဒွာဒသီ (Dvādaśī) နေ့တွင် ဗိဿဏု (Viṣṇu) ကို ပူဇော်ကာ၊ ပညာရှိ ဗြာဟ္မဏများအား မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) နှင့်အတူ အစာကျွေးရမည်။
Verse 57
ताम्रपात्रैश्च सतीलैः स्थगितान् कारयेद् घटान् । तत्र सज्जलपात्रस्थं ब्राह्मणाय कुटुम्बिने ॥ ३९.५७ ॥
ကြေးနီပန်းကန်များဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားပြီး နှမ်းစေ့ (tilā) ကို သတ်မှတ်သလို ထည့်ထားသော အိုးများကို ပြင်ဆင်စေသင့်သည်။ ထိုနေရာမှ အိမ်ထောင်ရှင် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား ရေဖြည့်ပြီး အသင့်ထားသော ရေဘူး/ရေခွက်ကို ပေးလှူရမည်။
Verse 58
देवं दद्यान्महाभागस्ततो विप्रांश्च भोजयेत् । भूरीणा परमान्नेन ततः पश्चात् स्वयं नरः । भुञ्जीत सहितो बालैर्वाग्यतः संयतेन्द्रियः ॥ ३९.५८ ॥
ကံကောင်းသောသူသည် အရင်ဆုံး ဒေဝတাকে ပူဇော်အနုမောဒနာပြု၍ ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏများအား အလွန်ကောင်းမွန်၍ ပေါများသော အစာဖြင့် ကျွေးမွေးရမည်။ ထို့နောက်မှ လူသည် ကလေးများနှင့်အတူ မိမိကိုယ်တိုင် စားသောက်ရမည်၊ စကားကို ထိန်းချုပ်၍ အင်ဒြိယများကိုလည်း စည်းကမ်းထားရမည်။
Verse 59
अनेन विधिना यस्तु धरणीव्रतकृन्नरः । तस्य पुण्यफलं चाग्र्यं शृणु बुद्धिमतां वर ॥ ३९.५९ ॥
သို့သော် ဤနည်းလမ်းအတိုင်း ဓရဏီဝြတ (Dharaṇī-vrata) ကို ဆောင်ရွက်သောသူအတွက်—ပညာရှိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောသူရေ၊ နားထောင်ပါ—သူ့ထံသို့ ရောက်လာသော အထူးမြတ်သော ကုသိုလ်ဖလကို ပြောမည်။
Verse 60
यदि वक्त्रसहस्राणि भवन्ति मम सुव्रत । आयुश्च ब्रह्मणस्तुल्यं भवेद्यदि महाव्रत ॥ ३९.६० ॥
အို သုဝြတ (suvrata) ရှိသူ၊ ငါ့တွင် ပါးစပ်တစ်ထောင် ရှိလာစေကာမူ၊ ထို့ပြင် ငါ့အသက်တမ်းသည် ဗြဟ္မာ (Brahmā) ၏ အသက်တမ်းနှင့် တူညီလာစေကာမူ၊ အို မဟာဝြတ (mahā-vrata) ရှိသူ—
Verse 61
तदानीमस्य धर्मस्य फलं कथयितुं भवेत् । तथाप्युद्देशतो ब्रह्मन् कथयामि शृणुष्व तत् ॥ ३९.६१ ॥
ဤအခါ၌ ဤဓမ္မ၏ အကျိုးကို ရှင်းလင်းဖော်ပြနိုင်ပေသည်။ သို့သော်လည်း အို ဘြာဟ္မဏ၊ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ငါပြောမည်—ထိုကို နားထောင်လော့။
Verse 62
दश सप्त दश द्वे च अष्टौ चत्वार एव च । लक्षायुतानि चत्वारि एकस्थं स्याच्चतुर्युगम् ॥ ३९.६२ ॥
“ဆယ်၊ ဆယ်ခုနှစ်၊ ဆယ်၊ နှစ်; ထို့ပြင် ရှစ်နှင့် လေး—‘လက္ခ’ နှင့် ‘အယုတ’ ဟူသော အုပ်စုလေးစုတို့ ပေါင်းစည်းလျှင် စတုရ်ယုဂ တစ်ခု ဖြစ်သည်” ဟု ဆို၏။
Verse 63
तैरेकसप्ततियुगं भवेन्मन्वन्तरं मुने । चतुर्दशाहो ब्राह्मस्तु तावती रात्रिरिष्यते ॥ ३९.६३ ॥
“ထိုတွက်ချက်မှုအရ မနွန္တရ တစ်ခုသည် ယုဂ ခုနှစ်ဆယ်တစ် ပါဝင်သည်၊ အို မုနိ။ ဘြဟ္မာ၏ နေ့သည် ထိုကဲ့သို့ မနွန္တရ ဆယ့်လေး ခု ပါဝင်ပြီး၊ အချိန်တူညီသော ညလည်း ထိုသို့ပင် လက်ခံကြသည်” ဟု ဆို၏။
Verse 64
एवं त्रिंशद्दिनो मासस्ते द्वादश समाः स्मृताः । तेषां शतं ब्रह्मणस्तु आयुर्नास्त्यत्र संशयः ॥ ३९.६४ ॥
“ဤသို့လျှင် လတစ်လကို ရက်သုံးဆယ် ပါဝင်သည်ဟု မှတ်ယူကြပြီး၊ ထိုလ ဆယ့်နှစ် လသည် နှစ်တစ်နှစ် ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော နှစ် ရာတစ်ရာ သည် ဘြဟ္မာ၏ အသက်တမ်း ဖြစ်သည်—ဤနေရာ၌ သံသယ မရှိ” ဟု ဆို၏။
Verse 65
यः सकृद्द्वादशीमेतामनेन विधिना क्षिपेत् । स ब्रह्मलोकमाप्नोति तत्कालं चैव तिष्ठति ॥ ३९.६५ ॥
“မည်သူမဆို ဤ ဒွာဒသီ ဝရတကို ဤနည်းလမ်းအတိုင်း တစ်ကြိမ်တည်းပင် ဆောင်ရွက်လျှင် ဘြဟ္မလောကကို ရောက်ပြီး ထိုသတ်မှတ်ကာလတိုင်အောင် ထိုနေရာ၌ တည်နေ၏” ဟု ဆို၏။
Verse 66
ततो ब्रह्मोपसंहारे तल्लयं तिष्ठते चिरम् । पुनः सृष्टौ भवेद् देवो वैराजानां महातपाः ॥ ३९.६६ ॥
ထို့နောက် ဗြဟ္မာ၏ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သော ပျက်လဲမှုကာလ၌ သူသည် ထိုသမာဓိပေါင်းလျော်အခြေအနေတွင် အချိန်ကြာကြာ တည်နေ၏။ ထို့နောက် ဖန်ဆင်းခြင်းကာလတွင် တပဿာကြီးမားသော ထိုဒေဝသည် ဝီရာဇတို့အတွင်း၌ ပြန်လည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။
Verse 67
ब्रह्महत्यादिपापानि इह लोककृतान्यपि । अकामे कामतो वापि तानि नश्यन्ति तत्क्षणात् ॥ ३९.६७ ॥
ဗြဟ္မဟတ္ယာ စသည့် အပြစ်များအပါအဝင်၊ ဤလောက၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း၊ ဆန္ဒမရှိဘဲ ပြုခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပြုခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ ထိုအပြစ်တို့သည် ခဏချင်းပင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 68
इह लोके दरिद्रो यो भ्रष्टराज्योऽथ वा नृपः । उपोष्य तां विधानॆन स राजा जायते ध्रुवम् ॥ ३९.६८ ॥
ဤလောက၌ ဆင်းရဲသူဖြစ်စေ၊ အာဏာပျက်ကျသွားသော မင်းဖြစ်စေ၊ သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ဥပုသ်ကို စောင့်ထိန်းလျှင်၊ ထိုသူသည် မင်းအဖြစ်သို့ မလွဲမသွေ ဖြစ်လာ၏။
Verse 69
वन्ध्या नारी भवेद्या तु अनेन विधिना शुभा । उपोष्यति भवेत् तस्याः पुत्रः परमधार्मिकः ॥ ३९.६९ ॥
မီးမဖွားနိုင်သော မိန်းမတစ်ဦးသည် ဤသတ်မှတ်နည်းလမ်းဖြင့် မင်္ဂလာဖြစ်လာကာ ဥပုသ်ကို စောင့်ထိန်းလျှင်၊ သူမတွင် ဓမ္မကို အလွန်အမင်း လိုက်နာသော သားတစ်ဦး မွေးဖွားလာမည်။
Verse 70
अगम्यागमनं येन कृतं जानाति मानवः । स इमं विधिमासाद्य तस्मात् पापाद् विमुच्यते ॥ ३९.७० ॥
မချဉ်းကပ်သင့်သူကို ချဉ်းကပ်ခဲ့သော အပြစ်ကို မိမိပြုခဲ့ကြောင်း သိမြင်သော လူသည် ဤသတ်မှတ်နည်းလမ်းကို လိုက်နာလျှင် ထိုအပြစ်မှ လွတ်မြောက်၏။
Verse 71
ब्रह्मक्रियाया लोभेन बहुवर्षकृतेन च । उपोष्येमां सकृद् भक्त्या वेदसंस्कारमाप्नुयात् ॥ ३९.७१ ॥
ဗြဟ္မကရိယာများကို လောဘကြောင့် လျစ်လျူရှု၍ နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆက်လက်မပြုခဲ့သူသည် ဤဝတ္ထုကို တစ်ကြိမ်တည်းပင် သဒ္ဓါဖြင့် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြုလျှင် ဝေဒနှင့်ဆိုင်သော သန့်စင်သက္ကာရ (သံစကာရ) ကို ရရှိနိုင်သည်။
Verse 72
किमत्र बहुनोक्तेन न तदस्ति महामुने । अप्राप्यं प्राप्यते नैव पापं वा यन्न नश्यति ॥ ३९.७२ ॥
ဤနေရာတွင် အများကြီးပြောရန် ဘာလိုသနည်း၊ မဟာမုနိရေ။ မရနိုင်ဟု ထင်သောအရာတစ်စုံတစ်ရာမျှ မရနိုင်ဘဲ မကျန်၊ ပျက်စီးမသွားသော အပြစ်တစ်စုံတစ်ရာမျှလည်း မရှိ။
Verse 73
अनेन विधिना ब्रह्मन् स्वयमेव ह्युपोषिता । धरण्या मग्नया तात नात्र कार्या विचारणा ॥ ३९.७३ ॥
ဤနည်းလမ်းအတိုင်းပင်၊ ဗြာဟ္မဏရေ၊ ဥပဝါသဝတ္ထုသည် ကိုယ်တိုင်ပင် ဆောင်ရွက်ပြီးသားဖြစ်သည်။ ချစ်လှစွာသောသူရေ၊ မြေကြီးသည် ရေထဲသို့ မြုပ်နှံခဲ့သောကြောင့် ဤနေရာတွင် စဉ်းစားဆွေးနွေးရန် မလိုတော့။
Verse 74
अदीक्षिताय नो देयं विधानं नास्तिकाय च । देवब्रह्मद्विषे वापि न श्राव्यं तु कदाचन । गुरुभक्ताय दातव्यं सद्यः पापप्रणाशनम् ॥ ३९.७४ ॥
ဒီကိရိယာနည်းလမ်းကို ဒိက္ခာမခံရသေးသူ၊ သံသယဝါဒီ (နာස්တိက) ထံ မပေးရ။ နတ်များနှင့် ဗြာဟ္မဏများကို မုန်းတီးသူထံလည်း မည်သည့်အခါမျှ မကြားစေသင့်။ ဂုရုကို သစ္စာရှိစွာ ကိုးကွယ်သူထံသာ ပေးရမည်၊ အပြစ်ကို ချက်ချင်း ဖျက်ဆီးနိုင်သောကြောင့်။
Verse 75
इह जन्मनि सौभाग्यं धनं धान्यं वरस्त्रियः । भवन्ति विविधा यस्तु उपोष्य विधिना ततः ॥ ३९.७५ ॥
ဤဘဝတွင်ပင် ကံကောင်းခြင်း၊ ဥစ္စာဓန၊ စပါးသီးနှံနှင့် အကောင်းဆုံးသော မိန်းမများ (အဖော်အဖြစ်) သည် နည်းလမ်းအတိုင်း ထို့နောက် ဥပဝါသပြုသူအတွက် အမျိုးမျိုး ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 76
य इमं श्रावयेद् भक्त्या द्वादशीकल्पमुत्तमम् । श्रृणोति वा स पापैस्तु सर्वैरेव प्रमुच्यते ॥ ३९.७६ ॥
ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ဤ ဒွာဒသီ ဝတ်ပြုနည်းကောင်းမြတ်ကို ဖတ်ကြားစေသူ သို့မဟုတ် နားထောင်သူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်၏။
The text presents a two-part instruction: (1) a philosophical taxonomy of embodied states (pāpa-, dharma-, and atīndriya-oriented conditions) and their experiential outcomes (yātanā and bhoga), and (2) a practical claim that karma and jñāna are mutually entailed in the path to realizing the supreme principle, identified here with Nārāyaṇa. Ethically, it promotes disciplined conduct (niyama), restraint (upavāsa), and socially redistributive acts (dāna, feeding brāhmaṇas) as means to restore order in both the individual and the terrestrial domain.
The observance is anchored to Mārgasīrṣa (Mārgaśīrṣa) month, beginning on Daśamī with preparatory worship and continuing through Ekādaśī as nirāhāra (fasting), with the main completion and gifting on Dvādaśī. The procedure includes nocturnal japa, morning bathing at a river/ocean-bound river, pond, or at home, and a prescribed sequence of pūjā and dāna tied to these tithis.
Environmental balance is encoded through the Dharaṇī narrative: Earth sinks to rasātala due to watery overabundance and is restored after sustained vrata-based propitiation of Nārāyaṇa. The ritual is explicitly modeled on Earth’s self-restorative discipline, making terrestrial stability a paradigmatic outcome. The instructions integrate water, soil (mṛttikā), and purification rites, framing ecological elements as participants in moral-cosmic regulation rather than inert resources.
The dialogue names Durvāsas and Satyatapā as the immediate speakers in the transmitted verses, while the chapter’s theological identification centers on Nārāyaṇa (Hari, Keśava, Janārdana) and the mythic figure Dharaṇī (Pṛthivī). It also references Vedic lineages through the four Vedas (Ṛg, Sāma, Yajur, Atharva) and their associated recipients in the gifting sequence, and it invokes the guru as the authorized transmitter of the ritual vidhāna.