
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဣရှ္ဝရက သြရာဒ္ဓ (śrāddha) အထူးသဖြင့် ပာရ္ဝဏ (pārvaṇa) စနစ်ကို နည်းလမ်းကျကျ ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ဖိတ်ကြားရေးစည်းကမ်း၊ အရည်အချင်းရှိသူရွေးချယ်မှုနှင့် ထိုင်ခုံစီစဉ်မှု၊ သန့်ရှင်းမှုကန့်သတ်ချက်များ၊ မုဟူရ္တ အမျိုးအစားအလိုက် အချိန်သတ်မှတ်မှုတို့ကို အလွှာလိုက် ဖော်ပြပြီး၊ အိုးခွက်၊ မီးဖိုသစ်တုံး၊ ပန်း၊ အစားအစာ၊ ရိတုမြက်တို့ကို ရွေးချယ်သုံးစွဲပုံကိုလည်း သတ်မှတ်ထားသည်။ မသင့်လျော်သော အတူစားသောက်မှုနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းချော်ယွင်းမှုများကြောင့် ဘိုးဘွားပိတೃတို့၏ လက်ခံမှု ပျက်ကွက်နိုင်ကြောင်း သီလနှင့်ကျင့်ဝတ်အရ သတိပေးထားသည်။ ဂျပ (japa)၊ စားသောက်ခြင်း၊ ပိတೃကိစ္စ (pitr̥-kārya) စသည့် အချို့အလုပ်များတွင် တိတ်ဆိတ်နေထိုင်ရမည့် စည်းကမ်း၊ ဒေဝကိစ္စနှင့် ပိတೃကိစ္စတို့၏ ဦးတည်ရာအရပ်စည်းကမ်း၊ ချို့ယွင်းချက်အချို့ကို ပြန်လည်ပြုပြင်နိုင်သည့် နည်းလမ်းများကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် သစ်တုံး (samidh) အတွက် သစ်မျိုး၊ လက်ခံသင့်/ရှောင်သင့်သော ပန်းနှင့် အစားအစာတို့ကို မင်္ဂလာ/အမင်္ဂလာအဖြစ် စာရင်းပြုထားပြီး၊ သြရာဒ္ဓ မပြုသင့်သော ဒေသအချို့ကိုလည်း ဆိုထားသည်။ malamāsa/adhimāsa ကန့်သတ်ချက်နှင့် လအရေအတွက်တွက်ချက်ပုံတို့ကို ရှင်းလင်းကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် ‘saptārcis’ ချီးမွမ်းမန်တရများအပါအဝင် မန်တရစုများနှင့် ဖလ (phala) ကို ကြေညာသည်။ ပရဘာသ (Prabhāsa) တွင် စရஸဝတီ–သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ၌ မှန်ကန်စွာ ရွတ်ဖတ်နှင့် ဆောင်ရွက်ပါက သန့်စင်မှု၊ လူမှု-ရိတုတရားဝင်မှုနှင့် စည်းစိမ်၊ မှတ်ဉာဏ်၊ ကျန်းမာရေးတို့ကို ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 1
ईश्वर उवाच । अथ श्राद्धविधिं वक्ष्ये पार्वणस्य विधानतः । यथाक्रमं महादेवि शृणुष्वैकमनाः प्रिये
ဣရှ္ဝရက မိန့်တော်မူသည်။ ယခု ပာရ္ဝဏ သြရဒ္ဓ၏ အစီအစဉ်ကို စည်းကမ်းတကျ ငါရှင်းပြမည်။ ချစ်မြတ်နိုးရာ မဟာဒေဝီ၊ စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြင့် အစဉ်လိုက် နားထောင်လော့။
Verse 2
कृत्वापसव्यं पूर्वेद्युः पितृपूर्वं निमंत्रयेत् । भवद्भिः पितृकार्यं नः संपाद्यं च प्रसीदथ
မနေ့က အပသဝျ (ယဇ္ဉောပဝီတကို ဘယ်ဘက်သို့ထားသော အခမ်းအနား) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ ပိတೃတို့ကို ဦးစွာထားကာ ဗြာဟ္မဏတို့ကို ဖိတ်ခေါ်ရမည်။ “ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘိုးဘွားကိစ္စကို ပြီးမြောက်စေ၍ ကရုဏာတော်ဖြင့် ကျေနပ်ပါစေ” ဟု ဆိုရမည်။
Verse 3
सवर्णान्प्रेषयेदाप्तान्द्विजानामुपमन्त्रणे
သြရဒ္ဓဖိတ်ခေါ်ခြင်းအတွက်၊ ယုံကြည်ရသော တူညီသော ဝဏ္ဏရှိသူတို့ကို စေလွှတ်၍ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့ကို ခေါ်ယူစေသင့်သည်။
Verse 4
अभोज्यं ब्राह्मणस्यान्नं क्षत्रियाद्यैर्निमन्त्रितैः । तथैव ब्राह्मणस्यान्नं ब्राह्मणेन निमन्त्रितौः
ဗြာဟ္မဏ၏ အစာကို၊ က္ṣတ္ရိယ စသည့်သူတို့က ဖိတ်ခေါ်ထားသောအခါ မစားသင့်။ ထိုနည်းတူ၊ ဖိတ်ခေါ်မှု မသင့်လျော်လျှင် ဗြာဟ္မဏ၏ အစာသည်လည်း ကန့်သတ်၍ မစားသင့် ဖြစ်လာသည်။
Verse 5
ब्राह्मणान्नं ददेच्छूद्रः शूद्रान्नं ब्राह्मणो ददेत् । उभावेतावभोज्यान्नौ भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत्
ရှုဒြာသည် ဗြာဟ္မဏအတွက် ရည်ရွယ်သော အစာကို ပူဇော်နိုင်၍၊ ဗြာဟ္မဏသည်လည်း ရှုဒြာအတွက် ရည်ရွယ်သော အစာကို ပူဇော်နိုင်သည်။ သို့သော် အစာနှစ်မျိုးလုံး မစားသင့်။ စားမိလျှင် «ချန္ဒြာယဏ» ပြစ်ဖြေကာယကံကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 6
उपनिक्षेपधर्मेण शूद्रान्नं यः पचेद्द्विजः । अभोज्यं तद्भवेदन्नं स च विप्रः पतेदधः
နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) သည် «အပနိက္ခေပါ-ဓမ္မ» ဟု အပ်နှံထိန်းသိမ်းခြင်း အကြောင်းပြ၍ ရှုဒြာအစာကို ချက်လျှင်၊ ထိုအစာသည် မစားသင့်သောအစာ ဖြစ်လာပြီး ထိုဗြာဟ္မဏသည် သီလဓမ္မမှ ကျဆင်းသွားသည်။
Verse 7
शूद्रान्नं शूद्रसंपर्कः शूद्रेण च सहासनम् । शूद्राज्ज्ञानागमश्चैव ज्वलंतमपि पातयेत्
ရှုဒြာထံမှ ရသောအစာ၊ ရှုဒြာနှင့် နီးကပ်ပေါင်းသင်းခြင်း၊ ရှုဒြာနှင့် တစ်ခုံတည်း ထိုင်ခြင်း၊ ထို့ပြင် ရှုဒြာထံမှ ဗဟုသုတကို အာဏာပိုင်အရင်းအမြစ်အဖြစ် လက်ခံသင်ယူခြင်း—ဤအရာတို့သည် တပဿာနှင့် သန့်ရှင်းမှုဖြင့် တောက်ပနေသူတောင် ကျဆင်းစေနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 8
शूद्रान्नोपहता विप्रा विह्वला रतिलालसाः । कुपिताः किं करिष्यंति निर्विषा इव पन्नगाः
ရှုဒြာအစာကြောင့် ထိခိုက်သွားသော ဗြာဟ္မဏတို့သည် စိတ်မတည်ငြိမ်ဘဲ ကာမလိုလားမှုဖြင့် လှုပ်ရှားလာကြသည်။ ဒေါသထွက်လည်း ဘာကို လုပ်နိုင်မည်နည်း—အဆိပ်ပျောက်သွားသော မြွေကဲ့သို့ပင်။
Verse 9
नग्नः स्यान्मलवद्वासा नग्नः कौपीनवस्त्रधृक् । द्विकच्छोऽनुत्तरीयश्च विकच्छोऽवस्त्र एव च
အညစ်အကြေးကပ်သော အဝတ်အစားဝတ်သူကိုလည်း ‘အဝတ်မရှိသူ’ ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့အတူ ခါးပတ်အဝတ် (ကောပီန) တစ်စုံသာ ဝတ်သူလည်း ‘အဝတ်မရှိသူ’ ဖြစ်သည်။ အပေါ်အဝတ်မပါဘဲ နှစ်ခေါက်ချုပ်ဝတ်သူ၊ အဝတ်ကို လျော့လျော့ရဲရဲ ဝတ်သူ၊ နှင့် အဝတ်လုံးဝမဝတ်သူတို့လည်း ထိုနည်းတူပင်။
Verse 10
नग्नः काषायवस्त्रः स्यान्नग्नश्चार्धपटः स्मृतः । अच्छिन्नाग्रं तु यद्वस्त्रं मृदा प्रक्षालितं तु यत्
ဤစည်းကမ်းအရ ကာသာယအရောင်အဝတ်ဝတ်သူကို “အဝတ်မရှိ” ဟု သတ်မှတ်ကြပြီး၊ အဝတ်တစ်ဝက်သာဝတ်သူကိုလည်း “အဝတ်မရှိ” ဟု မှတ်ယူကြသည်။ သို့ရာတွင် အစွန်းမပြတ်မချိုးသောအဝတ်နှင့် မြေဖြင့်ဆေးကြောသန့်စင်ထားသောအဝတ်သည် လက်ခံထိုက်သည်။
Verse 11
अहतं धातुरक्तं वा तत्पवित्रमिति स्थितम् । अग्रतो वसते मूर्खो दूरे चास्य गुणान्वितः
မဝတ်ရသေးသောအဝတ် သို့မဟုတ် သတ္တုအရောင်ဖြင့်ဆိုးထားသောအဝတ်ကို သန့်ရှင်းသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် မိုက်မဲသူက အရှေ့နီးနီးတွင် ထိုင်နိုင်ပြီး၊ ဂုဏ်သတ္တိရှိသူက ဝေးဝေးတွင် နေနိုင်သည်။
Verse 12
गुणान्विते च दातव्यं नास्ति मूर्खे व्यतिक्रमः । यस्त्वासन्नमतिक्रम्य ब्राह्मणं पतितादृते । दूरस्थं पूजयेन्मूढो गुणाढ्यं नरकं व्रजेत्
ဂုဏ်သတ္တိရှိသူအား ဂုဏ်ပြု၍ ဒါနပေးသင့်သည်။ မိုက်မဲသူကို ကျော်လွန်သွားခြင်းမှာ အပြစ်မရှိ။ သို့သော် အနီးရှိ ဗြာဟ္မဏကို (အကျင့်ပျက်ကျသွားသူကို မပါ) လျစ်လျူရှုပြီး၊ မိုက်မဲစွာ ဝေးကွာသူကို—ဂုဏ်များစွာရှိသော်လည်း—ပူဇော်သူသည် နရကသို့ သွားရမည်။
Verse 13
वेदविद्याव्रतस्नाते श्रोत्रिये गृहमागते । क्रीडन्त्योषधयः सर्वा यास्यामः परमां गतिम्
ဝေဒပညာ၊ ဝရတနှင့် သန့်စင်သော ရေချိုးခြင်းတို့ဖြင့် သန့်ရှင်းလာသော ရှရောတရိယ (Śrotriya) တစ်ဦးက အိမ်သို့ ရောက်လာသော်၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်အားလုံးက “ကျွန်ုပ်တို့သည် အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်မည်” ဟု ဆိုသကဲ့သို့ ဝမ်းမြောက်ကြသည်။
Verse 15
संध्ययोरुभयोर्जाप्ये भोजने दंतधावने । पितृकार्ये च दैवे च तथा मूत्रपुरीषयोः । गुरूणां संनिधौ दाने योगे चैव विशेषतः । एतेषु मौनमातिष्ठन्स्वर्गं प्राप्नोति मानवः
စန္ဓျာနှစ်ချိန်လုံးတွင် ဂျပ (japa) ပြုစဉ်၊ အစာစားစဉ်၊ သွားသန့်စင်စဉ်၊ ပိတೃ (Pitṛ) အတွက် အခမ်းအနားနှင့် ဒေဝပူဇာတွင်၊ ထို့ပြင် ဆီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းသွားခြင်းအခါ; ဆရာများအနီးတွင်၊ ဒါနပြုစဉ်၊ အထူးသဖြင့် ယောဂကျင့်စဉ်—ဤအခါများတွင် မောန (တိတ်ဆိတ်ခြင်း) ကို ထိန်းသိမ်းသူသည် ကောင်းကင်ဘုံကို ရောက်သည်။
Verse 16
यदि वाग्यमलोपः स्याज्जपादिषु कथंचन । व्याहरेद्वैष्णवं मंत्रं स्मरेद्वा विष्णुमव्ययम्
ဂျပ (japa) နှင့် ဆက်စပ်သော ဝတ်ပြုကျင့်စဉ်များအတွင်း မိမိ၏ စကားထိန်းချုပ်မှု မတော်တဆ ပျက်ကွက်သွားလျှင် ဝိုင်ရှ္ဏဝ မန္တရကို ရွတ်ဆိုပါ၊ သို့မဟုတ် မဖျက်မပြတ်သော ဗိဿဏုဘုရားကို စိတ်၌ သတိရပါ။
Verse 17
दाने स्नाने जपे होमे भोजने देवतार्चने । देवानामृजवो दर्भाः पितॄणां द्विगुणास्तथा
ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း)၊ ရေချိုးခြင်း၊ ဂျပ (japa)၊ ဟိုးမ (homa)၊ စားသောက်ခြင်းနှင့် ဒေဝတာပူဇာတွင်—ဒေဝများအတွက် ဒರ್ಭမြက်ကို တည့်တည့်ထားရမည်၊ ပိတೃ (Pitṛs) များအတွက်မူ နှစ်ဆအဖြစ်လည်း ထားရမည်။
Verse 18
उदङ्मुखस्तु देवानां पितॄणां दक्षिणामुखः । अग्निना भस्मना वापि यवेनाप्युदकेन वा । द्वारसंक्रमणेनापि पंक्तिदोषो न विद्यते
ဒေဝများအတွက် အခမ်းအနားတွင် မြောက်ဘက်မျက်နှာမူရမည်၊ ပိတೃများအတွက်မူ တောင်ဘက်မျက်နှာမူရမည်။ ထို့ပြင် မီးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ပြာဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ယဝ (barley) ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ရေဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် တံခါးဝကို ဖြတ်ကူးရုံဖြင့်ပင် သန့်စင်ပြုလုပ်လျှင် ‘ပင်္ကတိဒိုးသ’ (paṅkti-doṣa) မဖြစ်ပေါ်။
Verse 19
इष्टश्राद्धे क्रतुर्दक्षो वृद्धौ सत्यवसू स्मृतौ । नैमित्तिके कालकामौ काम्ये चाध्वविरोचनौ
အိဋ္ဌ-श्राद्ध (iṣṭa-śrāddha) အတွက် ကရတု (Kratu) နှင့် ဒက္ခ (Dakṣa) ကို အဓိကခံယူသူများအဖြစ် မှတ်ရသည်။ ဝృద్ధိ-श्राद्ध (vṛddhi-śrāddha) အတွက် စတျဝစု (Satyavasu) ကို သတိရသည်။ နိုင်မိတ္တိက-श्राद्ध (naimittika-śrāddha) အတွက် ကာလ (Kāla) နှင့် ကာမ (Kāma) ကို ဖိတ်ခေါ်ရသည်။ ကာမ്യ-श्राद्ध (kāmya-śrāddha) အတွက် အဓ္ဝ (Adhva) နှင့် ဝိရောစန (Virocana) ကို ဖိတ်ခေါ်ရသည်။
Verse 20
पुरूरवा आर्द्रवश्च पार्वणे समुदाहृतौ । पुष्टिं प्रजां च न्यग्रोधे बुद्धिं प्रज्ञां धृतिं स्मृतिम्
ပါရ္ဝဏ-श्राद्ध (pārvaṇa-śrāddha) အတွက် ပုရူရဝ (Purūravas) နှင့် အာဒြဝ (Ārdrava) ကို ဖိတ်ခေါ်သူများအဖြစ် ကြေညာထားသည်။ ထို့ပြင် နျဂ္ရောဓ (banyan) ကို အလယ်ခံအဖြစ် ယူ၍ ပူဇော်လျှင် အာဟာရပြည့်ဝမှုနှင့် သားသမီးပွားများခြင်းကို ပေးသကဲ့သို့ ဉာဏ်၊ ပညာဉာဏ်ခွဲခြားမှု၊ တည်ကြည်မှုနှင့် မှတ်ဉာဏ်ကိုလည်း ပေးသည်။
Verse 21
रक्षोघ्नं च यशस्यं च काश्मीर्यं पात्रमुच्यते । सौभाग्यमुत्तमं लोके मधूके समुदाहृतम्
ကာရှ္မီရိယ သစ်ဖြင့်လုပ်သော အိုးခွက်သည် မကောင်းသောအင်အားများကို ဖျက်ဆီးကာ ကောင်းသောဂုဏ်သတင်းကို ပွားစေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ မဓူက အိုးခွက်ဖြင့်လည်း လောက၌ အမြင့်မြတ်သော ကံကောင်းခြင်းကို ကြေညာထားသည်။
Verse 22
फाल्गुनपात्रे तु कुर्वाणः सर्वकामानवाप्नुयात् । परां द्युतिमथार्के तु प्राकाश्यं च विशेषतः
ဖာလ္ဂုန အိုးခွက်ဖြင့် အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်သူသည် ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံခြင်းကို ရရှိမည်။ အာရ္က အိုးခွက်ဖြင့်လည်း အမြင့်မြတ်သော တောက်ပမှုနှင့် အထူးသဖြင့် ထင်ရှားသော ရောင်ခြည်ကို ရရှိမည်။
Verse 23
बिल्वे लक्ष्मीं तपो मेधां नित्यमायुष्यमेव च । क्षेत्रारामतडागेषु सर्वपात्रेषु चैव हि
ဘိလ္ဝ အိုးခွက်ဖြင့် လက္ခ္မီ(ချမ်းသာ)၊ တပသ်ပုဏ္ဏ၊ ဉာဏ်ထက်မြက်မှုနှင့် အမြဲတမ်း အသက်ရှည်ခြင်းကို ရရှိသည်။ အမှန်ပင် လယ်ကွင်း၊ ဥယျာဉ်၊ ရေကန်တို့တွင်လည်း ထိုကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာရှိ အိုးခွက်အားလုံးနှင့်လည်း သက်ဆိုင်သည်။
Verse 24
वर्षत्यजस्रं पर्जन्ये वेणुपात्रेषु कुर्वतः । एतेषां लभ्यते पुण्यं सुवर्णै रजतैस्तथा
မိုးနတ် ပర్జန်ယ သည် မပြတ်မတောက် မိုးရွာစေသည့်အခါ၊ ဝါးအိုးခွက်များဖြင့် အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်သူ ရရှိသော ပုဏ္ဏသည် ရွှေကပ်လှူခြင်းနှင့် ထို့အတူ ငွေကပ်လှူခြင်းတို့နှင့် တူညီသည်။
Verse 25
पलाशफलन्यग्रोधप्लक्षाश्वत्थविकंकताः । औदुम्बरस्तथा बिल्वं चंदनं यज्ञियाश्च ये
ပလာရှ၊ ဖလသစ်၊ ညဂ္ရောဓ၊ ပ္လက္ရှ၊ အရှ္ဝတ္ထ၊ ဝိကင်္ကတ၊ အောဒုမ္ဗရ၊ ဘိလ္ဝ၊ စန္ဒနနှင့် ယဇ္ဉအတွက် သင့်လျော်သော သစ်မျိုးစုံတို့ကို (ပူဇော်ပွဲတွင်) ချီးမွမ်းထားသည်။
Verse 26
सरलो देवदारुश्च शालाश्च खदिरास्तथा । समिदर्थं प्रशस्ताः स्युरेते वृक्षा विशेषतः
ဆရာလာ၊ ဒေဝဒာရု၊ သာလာ နှင့် ခဒိရာ—ဤသစ်ပင်တို့သည် အထူးသဖြင့် ယဇ္ဉာတွင် သမိဓ် (မီးထိုးသစ်) အဖြစ် အသုံးပြုရန် ချီးမွမ်းထားသည်။
Verse 27
श्लेष्मातको नक्तमाल्यः कपित्थः शाल्मली तथा । निंबो बिभीतकश्चैव श्राद्धकर्मणि गर्हिताः
ရှလေෂ္မာတက၊ နက္တမာလျ၊ ကပိတ္ထ၊ သာလ္မလီ၊ နိမ္ဗ နှင့် ဘိဘီတက—ဤတို့ကို သြရဒ္ဓ (śrāddha) ကర్మတွင် အသုံးပြုရန် မသင့်ဟု ရှုတ်ချထားသည်။
Verse 28
अनिष्टशब्दां संकीर्णा रूक्षां जन्तुमतीमपि । प्रतिगंधां तु तां भूमिं श्राद्धकर्मणि गर्हयेत्
သြရဒ္ဓ ကర్మအတွက် မင်္ဂလာမရှိသော အသံများဖြင့် ပြည့်နှက်၍ လူရှုပ်ထွေးကာ အနှောင့်အယှက်များသော၊ ခြောက်သွေ့ကြမ်းတမ်းသော၊ ပိုးမွှားသတ္တဝါများကပ်နေသော၊ သို့မဟုတ် အနံ့ဆိုးတန်သော မြေကို ပယ်ရှားရမည်။
Verse 29
त्रैशंकवं त्यजेद्देशंसर्वद्वादशयोजनम् । उत्तरेण महानद्या दक्षिणेन च केवलम्
ထရိုင်ရှံကဝ ဟုခေါ်သော ဒေသကို လုံးဝ စွန့်ပစ်ရမည်။ ၎င်းသည် ယောဇန ၁၂ အကျယ်ရှိပြီး မြောက်ဘက်တွင် မြစ်ကြီးဖြင့် ကန့်သတ်ကာ တောင်ဘက်သည် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့သာ ဖြစ်သည်။
Verse 30
देशस्त्रैशं कवोनाम वर्जितः श्राद्धकर्मणि । कारस्काराः कलिंगाश्च सिंधोरुत्तरमेव च । प्रणष्टाश्रमधर्माश्च वर्ज्या देशाः प्रयत्नतः
ထရိုင်ရှံကဝ ဟုခေါ်သော ဒေသကို သြရဒ္ဓ ကర్మတွင် ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အတူ ကာရစ్కာရ၊ ကလိင်္ဂ နှင့် စိန္ဓုမြစ်၏ မြောက်ဘက်ဒေသတို့ကိုလည်း ရှောင်ရမည်။ အာရှရမဓမ္မ (āśrama-ဓမ္မ) ပျက်စီးသွားသော နိုင်ငံများအားလုံးကိုလည်း ကြိုးစား၍ ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 31
ब्राह्मणं तु कृतं प्रोक्तं त्रेता तु क्षत्रियं स्मृतम् । वैश्यं द्वापरमित्याहुः शूद्रं कलियुगं स्मृतम्
ကృతယုဂကို “ဗြာဟ္မဏသဘော” ဟု ကြေညာကြ၏။ တ్రေတာယုဂကို “ခတ္တရိယ” ဟု မှတ်ယူကြ၏။ ဒွာပရယုဂကို “ဝိုင်ရှျ” ဟု ဆိုကြ၏။ ကလိယုဂကို “ရှုဒ္ဒရ” ဟု မှတ်ကြသည်—ယုဂတစ်ခေတ်စီ၏ အဓိကသဘောထားကို ဆိုလိုသည်။
Verse 32
कृते तु पितरः पूज्यास्त्रेतायां च सुरास्तथा । मुनयो द्वापरे नित्यं पाखंडाश्च कलौ युगे
ကృతယုဂတွင် ပိတೃတို့ကို ပူဇော်ရမည်။ တ్రေတာယုဂတွင်လည်း ဒေဝတားတို့ကို ထိုနည်းတူ ပူဇော်ရမည်။ ဒွာပရယုဂတွင် မုနိတို့ကို အမြဲတမ်း ပူဇော်ရမည်။ သို့သော် ကလိယုဂတွင် ပाखဏ္ဍနှင့် လိမ်လည်ဟန်ဆောင်သော လမ်းစဉ်များက လွှမ်းမိုးလာသည်။
Verse 33
शुक्लपक्षस्य पूर्वाह्णे श्राद्धं कुर्याद्विचक्षणः । कृष्णपक्षेऽपराह्ने तु रौहिणं न विलंघयेत्
ပညာရှိသူသည် သုက္ကလပက္ခ (လပြည့်ဘက်) တွင် မနက်ပိုင်း၌ Śrāddha ကို ပြုလုပ်သင့်သည်။ ကృష్ణပက္ခ (လဆုတ်ဘက်) တွင်တော့ နေ့လယ်နောက်ပိုင်း၌ ပြုလုပ်ရမည်—ရောဟိဏီ (Rohiṇī) အချိန်စည်းကမ်းကို မလွန်ကျူးဘဲ။
Verse 35
रत्निमात्रप्रमाणं च पितृतीर्थं तु संस्कृतम् । उपमूले तथा लूनाः प्रस्तरार्थे कुशोत्तमाः । तथा श्यामाकनीवारा दूर्वाश्च समुदाहृताः । स्व कीर्तिमतां श्रेष्ठो बहुकेशः प्रजापतिः
ပိတೃတီရ္ထ (Pitṛ-tīrtha) ကို ရတ္နိ (လက်တစ်ဖက်အလျား) အတိုင်းအတာဖြင့် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ရမည်။ အမြစ်နားက ဖြတ်ထားသော ကုရှမြက် (kuśa) သည် ပူဇော်ပွဲအခြေခံခင်းရန် အကောင်းဆုံးဟု ကြေညာထားသည်။ ထို့အပြင် śyāmāka၊ nīvāra နှင့် dūrvā မြက်များလည်း ချီးမွမ်းထားကြသည်။ ကီർത്തိရှိသူတို့အနက် ပ္ရဇာပတိ “ဗဟုကေရှ” (Bahukeśa) ကို အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ဆိုထားသည်။
Verse 36
तस्य केशा निपतिता भूमौ काशत्वमागताः । तस्मान्मेध्याः सदा काशाः श्राद्धकर्मणि पूजिताः
သူ၏ ဆံပင်များသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျသွားပြီး ကာရှမြက် (kāśa) ဖြစ်လာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ကာရှမြက်သည် အမြဲသန့်ရှင်းမေဓျဖြစ်၍ Śrāddha ကర్మတွင် အထူးဂုဏ်ပြုအသုံးပြုကြသည်။
Verse 37
पिण्डनिर्वपणं तेषु कर्तव्यं भूतिमिच्छता । उष्णमन्नं द्विजातिभ्यः श्रद्धया विनिवेशयेत्
ကောင်းကျိုးနှင့် စည်းစိမ်ကို လိုလားသူသည် ထိုနေရာ၌ ပိဏ္ဍ (piṇḍa) များကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် ယုံကြည်သဒ္ဓာဖြင့် ဒွိဇ (twice-born) များအား ပူပူနွေးနွေး ချက်သစ်အစားအစာကို ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 39
अन्यत्र फलपुष्पेभ्यः पानकेभ्यश्च पण्डितः । हस्ते दत्त्वा तु वै स्नेहाल्लवणं व्यञ्जनानि च । आयसेन च पात्रेण तद्वै रक्षांसि भुञ्जते । द्विजपात्रेषु दत्त्वान्नं तूष्णीं संकल्पमाचरेत्
အသီး၊ ပန်းနှင့် သောက်စရာတို့ကို ချန်လှပ်၍ ပညာရှိသည် ချစ်ခင်မှုကြောင့် ဆားနှင့် ဟင်းလျာများကို လက်ထဲသို့ တိုက်ရိုက်မထည့်သင့်။ သံပန်းကန်ဖြင့် ပူဇော်လျှင် ထိုအရာကို ရာක්ෂသများ စားသုံးကြသည်။ ဒွိဇတို့၏ ပန်းကန်များထဲသို့ အစားအစာကို ထည့်ပြီးနောက် တိတ်ဆိတ်စွာ saṃkalpa ကို ပြုရမည်။
Verse 40
दर्व्यादिस्थेन नो तेषां संबन्धो दृश्यते यतः । यश्च शूकरवद्भुंक्ते यश्च पाणितले द्विजः । न तदश्नंति पितरो यः सवाचं समश्नुते
လှော်ဇွန်းစသည့် ကိရိယာများကို ကိုင်ထားရင်း စားသောက်လျှင် ပူဇော်ပွဲနှင့် သင့်လျော်သော ဆက်နွယ်မှု မမြင်ရသကဲ့သို့၊ ဝက်ကဲ့သို့ စားသူ သို့မဟုတ် လက်ဖဝါးပေါ်မှ စားသော ဒွိဇလည်း ထိုကဲ့သို့ပင်။ စကားပြောရင်း စားသည့် အစာကို ပိတೃများ မခံယူကြ။
Verse 41
द्विहायनस्य वत्सस्य विशंत्यास्यं यथा सुखम् । तथा कुर्यात्प्रमाणेन पिण्डान्व्यासेन भाषितम्
နှစ်နှစ်အရွယ် နွားကလေး၏ ပါးစပ်ထဲသို့ အစာဝင်ရာတွင် အဆင်ပြေသကဲ့သို့ပင်၊ ပိဏ္ဍများကိုလည်း အတိုင်းအတာမှန်ကန်စွာ ပြင်ဆင်ရမည်ဟု ဗျာသ (Vyāsa) က သင်ကြားထားသည်။
Verse 42
न स्त्री प्रचालयेत्तानि ज्ञानहीनो न चाव्रतः । स्वयं पुत्रोऽथवा यस्य वाञ्छेदभ्युदयं परम्
မိန်းမသည် ထိုပိဏ္ဍ/ရှရဒ္ဓ ပူဇော်ပွဲအရာများကို မကိုင်တွယ်သင့်။ ထုံးတမ်းဗဟုသုတမရှိသူနှင့် ဝရတ (vrata) မရှိသူလည်း မသင့်။ ထိုအစား သားတော်ကိုယ်တိုင် သို့မဟုတ် အမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုးကို လိုလားသူက မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 43
भाजनेषु च तिष्ठत्सु स्वस्तिं कुर्वन्ति ये द्विजाः । तदन्नमसुरैर्भुक्तं निराशाः पितरो गताः
ပန်းကန်အိုးများ မရွှေ့မပြောင်းသေးစဉ်၊ ဒွိဇာများက «သွဝစတိ» (ကောင်းချီး) ကို အချိန်မတိုင်မီ ရွတ်ဆိုလျှင်၊ ထိုအစာကို အသူရတို့ စားသောက်သွားပြီး ပိတೃတို့သည် မျှော်လင့်ချက်ပျက်ကာ ပြန်လည်ထွက်ခွာကြသည်။
Verse 44
अप्स्वेकं प्लावयेत्पिण्डमेकं पत्न्यै निवेदयेत् । एकं वै जुहुयादग्नावेषा तु त्रिविधा गतिः
ပိဏ္ဍတစ်လုံးကို ရေထဲတွင် မျောစေ၊ တစ်လုံးကို ဇနီးထံ နိဝေဒနာ (ပူဇော်တင်) ပြု၊ တစ်လုံးကို မီးအဂ္နိထဲသို့ ဟောမ (ပူဇော်) ပြုရမည်—ဤသည် သုံးမျိုးသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ဖြစ်သည်။
Verse 45
छन्दोगं भोजयेच्छ्राद्धे वैश्वदेवे च बह्वृचम् । पुष्टिकर्मण्यथाध्वर्युं शान्तिकर्मण्यथर्वणम्
ရှ్రာဒ္ဓတွင် ချန္ဒောဂကို ကျွေးရမည်၊ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ ရိတုတွင် ဘဟ္ဝೃချကို ကျွေးရမည်။ ပုષ્ટိ (အာဟာရတိုးပွား) ကర్మတွင် အဓ္ဝర్యုကို၊ ရှာန္တိ (ငြိမ်းချမ်း) ကర్మတွင် အထರ್ವန် ပုရောဟိတ်ကို ကျွေးရမည်။
Verse 46
द्वौ देवेऽथर्वणौ विप्रौ प्राङ्मुखौ च निवेशयेत् । पित्र्ये ह्युदङ्मुखान्कुर्याद्बह्वृचाध्वर्युसामगान्
ဒေဝတို့အတွက် အခမ်းအနားတွင် အထರ್ವန် ဘြာဟ္မဏ နှစ်ဦးကို အရှေ့မျက်နှာမူအောင် ထိုင်စေရာမည်။ ပိတೃတို့အတွက် အခမ်းအနားတွင်တော့ ဘဟ္ဝṛချ၊ အဓ္ဝర్యု၊ စာမဂ တို့ကို မြောက်မျက်နှာမူအောင် ထိုင်စေရမည်။
Verse 47
जात्यश्च सर्वा दातव्या मल्लिका श्वेतयूथिका । जलोद्भवानि सर्वाणि कुसुमानि च चम्पकम्
မလ္လိကာနှင့် အဖြူရောင် ယူသိကာ အပါအဝင် ဇာစမင်ပန်း အမျိုးမျိုးကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် ရေမှပေါက်ဖွားသော ပန်းများအားလုံးနှင့် ချမ္ပက ပန်းတို့ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 48
मधूकं रामठं चैव कर्पूरं मरिचं गुडम् । श्राद्धकर्मणि शस्तानि सैंधवं त्रपुसं तथा
မဓူက၊ ရာမဋ္ဌ၊ ကမ္ဖာ၊ ငရုတ်ကောင်းမည်း၊ ဂုဍ (သကြားတုံး)—ဤအရာတို့သည် ရှရဒ္ဓကర్మ၌ ချီးမွမ်းခံရ၏။ ထို့အတူ စိုင်န္ဓဝ (ကျောက်ဆား) နှင့် တရပုသ (trapusa) လည်းကောင်း။
Verse 49
ब्राह्मणः कम्बलो गावः सूर्योग्निरतिथिश्च वै । तिला दर्भाश्च कालश्च नवैते कुतपाः स्मृताः
ဗြာဟ္မဏ၊ ကမ္ဗလ (စောင်), နွားများ, နေမင်း, မီး, နှင့် ဧည့်သည်; နှမ်း, ဒರ್ಭမြက်, နှင့် ကာလ—ဤကိုးပါးကို «ကူတပ» ဟု မှတ်ယူကြ၏။
Verse 50
आपद्यनग्नौ तीर्थे च चंद्रसूर्यग्रहे तथा । नाचरेत्संग्रहे चैव तथैवास्तमुपागते
အခက်အခဲရောက်ချိန်၊ မီးလောင်ချိန်၊ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာကူး) တွင်၊ လ သို့မဟုတ် နေ ကြတ်ချိန်တွင်၊ စုဆောင်းသိုလှောင်ချိန်တွင်၊ ထို့အတူ နေဝင်ပြီးချိန်တွင်—သတ်မှတ်ထားသော အကျင့်/ပူဇော်ကర్మကို မပြုလုပ်သင့်။
Verse 51
संशुद्धा स्याच्चतुर्थेऽह्नि स्नाता नारी रजस्वला । दैवे कर्मणि पित्र्ये च पञ्चमेऽहनि शुद्ध्यति
ရာဇသ္ဝလာ (ရာသီလာ) မိန်းမသည် ရေချိုးပြီးနောက် လေးရက်မြောက်နေ့တွင် သန့်စင်သည်ဟု ဆို၏။ သို့သော် ဒေဝကర్మနှင့် ပိတ္တೃကర్మ (ဘိုးဘွားပူဇော်) အတွက်မူ ငါးရက်မြောက်နေ့တွင် သန့်စင်၍ သင့်လျော်လာသည်။
Verse 52
द्रव्याभावे द्विजाभावे प्रवासे पुत्रजन्मनि । आमश्राद्धं प्रकुर्वीत यस्य भार्या रजस्वला
ပစ္စည်းမရှိချိန်၊ ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) မရှိချိန်၊ အိမ်မှဝေးကွာနေချိန်၊ သားမွေးဖွားချိန်တွင်—မိမိဇနီး ရာဇသ္ဝလာ ဖြစ်နေပါက ကန့်သတ်အခြေအနေသင့် «အာမ-ရှရဒ္ဓ» ကို ပြုလုပ်သင့်၏။
Verse 53
सर्पविप्रहतानां च दंष्ट्रिशृंगिसरीसृपैः । आत्मनस्त्यागिनां चैव श्राद्धमेषां न कारयेत्
မြွေကိုက်ခံရသူ၊ သွားရှိ/ချိုရှိ တွားသွားသတ္တဝါတို့ကြောင့် သေဆုံးသူတို့အတွက်လည်းကောင်း၊ ကိုယ့်အသက်ကို ကိုယ်စွန့်ပစ်သူတို့အတွက်လည်းကောင်း śrāddha (ရှရဒ္ဓ) ကို မပြုလုပ်စေသင့်။
Verse 54
चण्डालादुदकात्सर्पाद्ब्राह्मणाद्वैद्युतादपि । दंष्ट्रिभ्यश्च पशुभ्यश्च मरणं पापकर्मणाम्
ချဏ္ဍာလာကြောင့်၊ ရေကြောင့်၊ မြွေကြောင့်၊ ဗြာဟ္မဏကြောင့်၊ မိုးကြိုးကြောင့်ပင်လည်းကောင်း၊ ကိုက်တတ်သောသတ္တဝါများနှင့် တိရစ္ဆာန်များကြောင့်လည်းကောင်း သေဆုံးခြင်းသည် အပြစ်ကံပြုသူတို့၏ အကျိုးဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 55
सर्वैरनुमतं कृत्वा ज्येष्ठेनैव च यत्कृतम् । द्रव्येण च विभक्तेन सर्वैरेव कृतं भवेत्
အားလုံး၏ သဘောတူညီချက်ကို ရယူပြီးနောက် အကြီးဆုံးအစ်ကို ပြုလုပ်သမျှသည် အားလုံးက ပြုလုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်၊ အထူးသဖြင့် ကုန်ကျစရိတ်ကို မျှတစွာ ခွဲဝေထားလျှင်။
Verse 56
अमावास्यां पितृश्राद्धे मंथनं यस्तु कारयेत् । तत्तक्रं मदिरातुल्यं घृतं गोमांसवत्स्मृतम्
အမావာস্যာနေ့တွင် ပိတೃ-ရှရဒ္ဓ (pitr-śrāddha) အတွင်း နို့ချဉ်/နို့ကို မန်သန (churning) လုပ်စေပါက၊ ထိုတတ်ကရ (buttermilk) သည် အရက်နှင့်တူသကဲ့သို့ သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ဂျဉ် (ghee) ကိုလည်း နွားသားကဲ့သို့ အမင်္ဂလာ/မသင့်တော်ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 57
भुंजंति क्रमशः पूर्वे तथा पिंडाशिषो ऽपि च । निमंत्रितो द्विजः श्राद्धे न शयीत स्त्रिया सह
အရင်ဆုံးသော အကြီးအကဲများသည် အစဉ်လိုက် စားသုံးကြပြီး၊ ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ပူဇော်သက္ကာနှင့် ဆက်စပ်သော အာသီသ (ကောင်းချီး) များလည်း ထိုအစဉ်အတိုင်း ဖြစ်သည်။ ရှရဒ္ဓတွင် ဖိတ်ကြားထားသော ဒွိဇ (dvija) သည် ထိုကာလအတွင်း မိန်းမနှင့်အတူ မအိပ်သင့်။
Verse 58
श्रादभुक्प्रातरुत्थाय प्रकुर्याद्दन्तधावनम् । श्राद्धकर्ता न कुर्वीत दन्तानां धावनं बुधः
ရှာဒ္ဓ အစာကို စားပြီးသူသည် မနက်အိပ်ရာထပြီး သွားသန့်ရှင်းခြင်းကို ပြုရမည်။ သို့သော် ရှာဒ္ဓကို ကိုယ်တိုင်ကျင်းပသူသည် ပညာရှိဖြစ်သဖြင့် ပွဲအတွင်း သွားသန့်ရှင်းခြင်း မပြုသင့်။
Verse 59
वर्षेवर्षे तु यच्छ्राद्धं मातापित्रोर्मृतेऽहनि । मलमासे न कर्तव्यं व्यासस्य वचनं यथा
မိခင် သို့မဟုတ် ဖခင်၏ ကွယ်လွန်သည့်နေ့တွင် နှစ်စဉ်ကျင်းပသော ရှာဒ္ဓကို မလမားသ (malamāsa) အပိုလတွင် မပြုလုပ်ရ၊ ဗျာသ၏ မိန့်တော်အတိုင်း ဖြစ်သည်။
Verse 60
गर्भे वार्धुषिके प्रेते भृत्ये मासानुमासिके । आब्दिके च तथा श्राद्धे नाधिमासो विधीयते
ကိုယ်ဝန်ပျက်ခြင်း (garbha) နှင့် ဆိုင်သော အခမ်းအနားများ၊ vārddhuṣika အကျင့်၊ ကွယ်လွန်သူအတွက် သင်္ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ ကိစ္စများ၊ အလုပ်သမား/ကျွန်၏ သေဆုံးမှုအတွက် အခမ်းအနား၊ လစဉ် ရှာဒ္ဓနှင့် နှစ်စဉ် ရှာဒ္ဓတို့တွင်—အပိုလ (adhimāsa) ကို အချိန်အဖြစ် မသုံးရ။
Verse 61
विवाहादौ स्मृतः सौरो यज्ञादौ सावनः स्मृतः । आब्दिके पितृकार्ये तु चान्द्रो मासः प्रशस्यते
မင်္ဂလာဆောင်စသည့် အခမ်းအနားများတွင် နေစက် (saura) အချိန်တွက်ချက်မှုကို သင်ကြားထားသည်။ ယဇ္ဉ (yajña) စသည့် အခမ်းအနားများတွင် sāvana (နေ့ရေတွက်) ကို သင်ကြားထားသည်။ သို့သော် ဘိုးဘွားပူဇော်ရာ နှစ်စဉ်ပိတೃကာရျ (pitr̥-kārya) အတွက်တော့ လစက် (cāndra māsa) ကို အကောင်းဆုံးဟု ချီးမွမ်းသည်။
Verse 62
यस्मिन्राशौ गते सूर्ये विपत्तिः स्याद्द्विजन्मनः । तद्राशावेव कर्तव्यं पितृकार्यं मृतेऽहनि
နေသည် ရာသီတစ်ခုသို့ ဝင်သည့်အခါ ဒွိဇ (twice-born) အတွက် အန္တရာယ်မကောင်း ဖြစ်မည်ဆိုလျှင်၊ မိဘဘိုးဘွားအတွက် ပိတೃကာရျ (pitr̥-kārya) ကို ထိုရာသီအတွင်းပင်—ကွယ်လွန်သည့်နေ့၌—ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 63
वषट्कारश्च होमश्च पर्व चाग्रायणं तथा । मलमासेऽपि कर्तव्यं काम्या इष्टीर्विवर्जयेत्
Vaṣaṭ ဟုခေါ်သော အော်ဟစ်သံ၊ ဟိုးမ (homa) မီးပူဇော်ခြင်း၊ ပရဝန် (parvan) ပွဲတော်အကျင့်များနှင့် အာဂြာယဏ (āgrāyaṇa) ပထမစပါးပူဇော်ခြင်းတို့ကို မလမားသ (malamāsa) အပိုလထဲတွင်ပင် ပြုလုပ်သင့်သည်။ သို့ရာတွင် လောကီအကျိုးလိုလား၍ ပြုသော အိṣṭi ပူဇော်ပွဲများကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 64
अग्न्याध्येयं प्रतिष्ठां च यज्ञदानव्रतानि च । वेदव्रतवृषोत्सर्गचूडाकरणमेखलाः
အဂ္နိ (sacred fire) ကို လေ့လာထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပရတိဋ္ဌာ (pratiṣṭhā) သာသနာတင်မြှောက်ခြင်း၊ ယဇ္ဉ၊ ဒါန (အလှူ) နှင့် ဝရတ (သစ္စာဝတ်) တို့အပြင် ဝေဒဝရတ (veda-vrata) ကျောင်းသားဝတ်၊ ဝೃṣotsarga နွားထီးလှူဒါန်းခြင်း၊ cūḍākaraṇa ဆံတုံးမင်္ဂလာနှင့် mekhalā ခါးကြိုးတင်ခြင်းတို့ကို ဤနေရာ၌ ကာလနှင့် စည်းကမ်းအတိုင်း စိစစ်ရမည့် ကర్మပူဇော်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 65
मांगल्यमभिषेकं च मलमासे विवर्जयेत् । नित्यनैमित्तिके कुर्यात्प्रयतः सन्मलिम्लुचे । तीर्थे स्नानं गज च्छायां प्रेतश्राद्धं तथैव च
မလမားသ (malamāsa) အတွင်း မင်္ဂလာပွဲများ (māṅgalya) နှင့် အဘိṣeka အလိမ်းအကျွတ်သွန်းလောင်းပူဇော်ခြင်းတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ သို့သော် စည်းကမ်းတကျဖြင့် မလိမ်လုက (malimluca) လတွင်ပင် နေ့စဉ်နှင့် အခါအားလျော်စွာ မဖြစ်မနေပြုရသော ကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့ပြင် တီရ္ထ (tīrtha) တွင် ရေချိုးခြင်း၊ “ဂဇ-ချာယာ” (gaja-chāyā) ဒါန ပြုခြင်းနှင့် မကြာသေးမီက ကွယ်လွန်သူအတွက် śrāddha ပြုခြင်းတို့လည်း ချီးမွမ်းထိုက်သည်။
Verse 66
रसा यत्र प्रशस्यन्ते भोक्तारो बंधुगोत्रिणः । राजवार्तादि संक्रंदो रक्षःश्राद्धस्य लक्षणम्
စားသောက်သူများသည် ဆွေမျိုးတော်စပ်၍ တူညီသော မျိုးရိုးဂိုत्र (gotra) ဖြစ်ကာ အစားအစာအရသာကို ချီးမွမ်းနေကြပြီး၊ မင်းရေးရာ၊ အတင်းအဖျင်းနှင့် အလားတူ စကားသံများ ဆူညံနေသည့်နေရာ၌—ဤအရာတို့သည် အကျင့်မမှန်ကြောင့် ပျက်စီးသွားသော “ရက္ခသ-ရှရဒ္ဓ” (rakṣaḥ-śrāddha) ၏ လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။
Verse 67
श्राद्धं कृत्वा परश्राद्धे यस्तु भुंक्ते च विह्वलः । पतंति पितरस्तस्य लुप्तपिण्डोदकक्रियाः
śrāddha ပြုလုပ်ပြီးနောက် အစာလိုလားမှုကြောင့် စိတ်မတည်ငြိမ်ဘဲ အခြားသူ၏ śrāddha တွင် သွားစားသူသည် မိမိ၏ ပိတရ် (ဘိုးဘွား) များကို ကျဆင်းစေတတ်သည်။ အကြောင်းမှာ မိမိ၏ piṇḍa နှင့် ရေသဒ္ဒါ (udaka) ပူဇော်မှုများသည် ပျောက်ကွယ်သကဲ့သို့ အကျိုးမရှိသွားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 68
तैलमुद्वर्तनं स्नानं दन्तधावनमेव च । क्लृप्तरोमनखेभ्यश्च दद्याद्गत्वापरेऽहनि
ဆီလိမ်းနှိပ်နယ်ခြင်း၊ ကိုယ်ကိုပွတ်တိုက်ခြင်း၊ ရေချိုးခြင်းနှင့် သွားတိုက်ခြင်းတို့—ဖြတ်ထားသော ဆံပင်နှင့် လက်သည်းခြေသည်းတို့ပါဝင်၍—နောက်တစ်နေ့သို့ ကူးပြီးမှသာ သင့်တော်သကဲ့သို့ စနစ်တကျ စွန့်ပစ်ရမည်။
Verse 69
निमन्त्रिता यथान्यायं हव्ये कव्ये द्विजोत्तमाः । कथंचिदप्यतिक्रामेत्पापः शूकरतां व्रजेत्
ဟဗျ (နတ်ဘုရားသို့ ပူဇော်) သို့မဟုတ် ကဗျ (ဘိုးဘွားပိတೃသို့ ပူဇော်) အတွက် တရားနည်းအတိုင်း ဖိတ်ကြားခံရသော ဒွိဇအထက်မြတ်တို့သည် မည်သို့မျှ ချိန်းဆိုထားသည့်အချိန်ကို မလွဲမသွေ မကျော်လွန်သင့်; ထိုသို့ လွန်ကျူးသူ အပြစ်သားသည် ဝက်ဘဝသို့ ကျရောက်၏။
Verse 70
दैवे च पितृ श्राद्धे चाप्याशौचं जायते यदा । आशौचान्तेऽथवा तत्र तेभ्यः श्राद्धं प्रदीयते
နတ်ပူဇော်ပွဲ၌ဖြစ်စေ၊ ပိတೃရှရဒ္ဓ၌ဖြစ်စေ အာရှောစ (ပူဇော်ရေးရာ မသန့်ရှင်းမှု) ပေါ်လာလျှင်၊ ထိုမသန့်ရှင်းမှု ပြီးဆုံးသည့်နောက် သို့မဟုတ် ပွဲတော်နည်းအတိုင်း ထိုနေရာ၌ပင် ပိတೃတို့အတွက် ရှရဒ္ဓကို သင့်တော်စွာ ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 71
अथ श्राद्धावसाने तु आशिषस्तत्र दापयेत् । दीर्घा नागास्तथा नद्यो विष्णोस्त्रीणि पदानि च । एवमेषां प्रमाणेन दीर्घमायुरवाप्नुयाम्
ထို့နောက် ရှရဒ္ဓပြီးဆုံးသည့်အခါ ထိုနေရာ၌ ကောင်းချီးမင်္ဂလာကို ကြားနာစေရာ—“အာယုရှည်ပါစေ၊ မဟာနာဂတို့ကဲ့သို့၊ မြစ်တို့ကဲ့သို့၊ ဗိဿဏု၏ ခြေလှမ်းသုံးလှမ်းကဲ့သို့” ဟူ၍။ ဤသို့ မင်္ဂလာနှိုင်းယှဉ်ခြင်းတို့၏ စံနှုန်းဖြင့် ငါသည် အသက်ရှည်ခြင်းကို ရပါစေ။
Verse 72
अपां मध्ये स्थिता देवाः सर्वमप्सु प्रतिष्ठितम् । ब्राह्मणस्य करे न्यस्ताः शिवा आपो भवन्तु नः
နတ်တို့သည် ရေ၏အလယ်၌ တည်ရှိကြ၏; အရာအားလုံးသည် ရေ၌ အခြေတည်၏။ ဗြာဟ္မဏ၏ လက်ထဲသို့ ထားအပ်သော ထိုရေတို့သည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် မင်္ဂလာကောင်းနှင့် အကျိုးပြု ဖြစ်ပါစေ။
Verse 73
लक्ष्मीर्वसति पुष्पेषु लक्ष्मीर्वसति पुष्करे । लक्ष्मीर्वसतु वासे मे सौमनस्यं ददातु मे
လက္ခမီဒေဝီသည် ပန်းများ၌ နေထိုင်၏၊ လက္ခမီဒေဝီသည် ကြာပန်း၌လည်း နေထိုင်၏။ လက္ခမီဒေဝီသည် ကျွန်ုပ်အိမ်၌ ကိန်းဝပ်ပါစေ၍ စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် နှလုံးသားပျော်ရွှင်မှုကို ပေးသနားပါစေ။
Verse 74
अक्षतं चाऽस्तु मे पुण्यं शांतिः पुष्टिर्धृतिश्च मे । यद्यच्छ्रेयस्करं लोके तत्तदस्तु सदा मम
ကျွန်ုပ်၏ ကုသိုလ်ကံသည် မပြတ်မတောက် ဖြစ်ပါစေ။ ငြိမ်းချမ်းမှု၊ အာဟာရပြည့်ဝမှုနှင့် တည်ကြည်ခိုင်မာမှုတို့သည် ကျွန်ုပ်၏ အဖြစ်ပါစေ။ ဤလောက၌ အကျိုးကျေးဇူးဖြစ်စေသော အရာမှန်သမျှသည် အမြဲတမ်း ကျွန်ုပ်၏ ဖြစ်ပါစေ။
Verse 75
दक्षिणायां तु सर्वत्र बहुदेयं तथास्तु नः । एवमस्त्विति तैर्वाच्यं मूर्ध्ना ग्राह्यं च तेन तत्
ဒက္ခိဏာပေးရာ၌ နေရာတိုင်းတွင် ရက်ရောစွာ ပေးလှူရမည်—ကျွန်ုပ်တို့အတွက်လည်း ထိုသို့ ဖြစ်ပါစေ။ ပူဇော်ပွဲဆောင်ရွက်သူတို့က “အဲဒီလို ဖြစ်ပါစေ” ဟု ဆိုရမည်၊ ပေးလှူသူကလည်း ဦးခေါင်းငုံ့၍ ထိုအတည်ပြုချက်ကို လက်ခံရမည်။
Verse 76
पिंडमग्नौ सदा देयाद्भोगार्थी सततं नरः । प्रजार्थं पत्न्यै वै दद्यान्मध्यमं मंत्रपूर्वकम्
အပျော်အပါးကို ရှာဖွေသူ ယောကျာ်းသည် မီးထဲသို့ ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ကို အမြဲပူဇော်သင့်၏။ သားသမီးအတွက်မူ မန္တရများနှင့်အတူ အလယ်ပိဏ္ဍကို ဇနီးအား ပေးအပ်သင့်၏။
Verse 77
उत्तमां द्युतिमविच्छन्गोषु नित्यं प्रदापयेत् । आज्ञामिच्छेद्यशः कीर्तिमप्सु नित्यं प्रवेशयेत्
အလွန်မြင့်မြတ်သော တောက်ပမှုကို လိုလားသူသည် နွားတို့အား အမြဲပူဇော်လှူဒါန်းရမည်။ အာဏာ၊ ဂုဏ်သတင်းနှင့် ကျော်ကြားမှုကို လိုလားသူသည် ထိုအရာတို့ကို ရေထဲသို့ အမြဲတမ်း ဆက်ကပ်အပ်နှံရမည်။
Verse 78
प्रार्थयन्दीर्घमायुश्च वायसेभ्यः प्रदापयेत् । कुमारलोकमन्विच्छन्कुक्कुटेभ्यः प्रदापयेत्
အသက်ရှည်ခြင်းကို ဆုတောင်းလိုသူသည် ကျီးတို့အား ပူဇော်လှူဒါန်းရမည်။ «ကူမာရလောက» သို့ ရောက်လိုသူသည် ကြက်ဖိုတို့အား ပူဇော်လှူဒါန်းရမည်။
Verse 79
आकाशे प्रक्षिपेद्वापि स्थितो वा दक्षिणामुखः । पितॄणां स्थानमाकाशं दक्षिणा चैव दिक्तथा
ကောင်းကင်ထဲသို့လည်း ပစ်ချနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် တောင်ဘက်ကို မျက်နှာမူ၍ ရပ်နေစဉ်လည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ပိတೃများအတွက် ကောင်းကင်သည် သူတို့၏ နေရာဖြစ်ပြီး တောင်ဘက်ဦးတည်ရာလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။
Verse 80
नक्तं तु वर्जयेच्छ्राद्धं राहोरन्यत्र दर्शनात् । सर्वस्वेनापि कर्तव्यं क्षिप्रं वै राहुदर्शनात्
ညအချိန်တွင် ရှရဒ္ဓကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်၊ ရာဟု (နေ/လ ကြတ်ခြင်း) ကို မြင်ရသည့်အခါမှသာ ခြွင်းချက်ဖြစ်သည်။ ရာဟုကို မြင်လျှင် အချိန်မနှောင့်နှေးဘဲ ချက်ချင်း ပြုလုပ်ရမည်၊ မိမိ၏ အရင်းအနှီးအားလုံးဖြင့်ပင် ဖြစ်စေကာမူ ထိုမြင်တွေ့မှုသည် အမြန် သာသနာရေးကိစ္စကို တောင်းဆိုသည်။
Verse 81
उपरागे न कुर्याद्यः पंके गौरिव सीदति । कुर्वाणस्तु तरेत्पापं सा च नौरिव सागरे
ကြတ်ချိန်တွင် သတ်မှတ်ထားသော ပူဇော်ပွဲကို မပြုလုပ်သူသည် ရွံ့ထဲတွင် နွားကဲ့သို့ နစ်မြုပ်သွားသည်။ ပြုလုပ်သူမူကား အပြစ်မှ လွတ်မြောက်ကာ ပင်လယ်ကို လှေက ဖြတ်ကျော်ပေးသကဲ့သို့ ကူးမြောက်နိုင်သည်။
Verse 82
कृष्णमाषास्तिलाश्चैव श्रेष्ठाः स्युर्यवशालयः । महायवा व्रीहियवास्तथैव च मसूरिकाः
ရှရဒ္ဓအတွက် ပူဇော်အလှူတွင် ပဲမတ် (black gram) နှင့် နှမ်းသည် အထူးကောင်းမြတ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့အတူ မုယောနှင့် အစေ့အနှံများဖြစ်သော မုယောကြီး၊ ဆန်-မုယော၊ နှင့် မဆူရီကာ (lentil) တို့လည်း သင့်တော်သော အစာအဖြစ် ချီးမွမ်းထားသည်။
Verse 83
कृष्णाः श्वेताश्च वा ग्राह्याः श्राद्धकर्मणि सर्वदा । बिल्वामलकमृद्वीकं पनसाम्रातदाडिमम्
ရှရဒ္ဓ ကုသိုလ်ပူဇာအခမ်းအနားတွင် အမည်းမျိုး သို့မဟုတ် အဖြူမျိုး အရာဝတ္ထုများကို အမြဲတမ်း လက်ခံနိုင်သည်။ ဘိလ္ဝ၊ အာမလက၊ စပျစ်သီး၊ ဂျက်ဖရုတ်၊ သရက်သီး၊ သလဲသီးတို့ကိုလည်း ပူဇာအဖြစ် ခွင့်ပြုသည်။
Verse 84
भव्यं पारापतं चैव खर्जूरं करमर्द्दकम् । सकोरका बदर्यश्च तालकंदं तथा बिसम्
ထို့အပြင် bhavya နှင့် pārāpata ကိုလည်း သင့်တော်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ချိန်းသီး (dates) နှင့် karamarda၊ ထို့တူ sakorakā၊ ဘဒရီ (jujube) သီး၊ ထန်းမြစ် (palm-tuber) နှင့် ကြာတံ (lotus-stalk) တို့လည်း ခွင့်ပြုသည်။
Verse 85
तमालासनकंदं च मावेल्लं शतकंदली । कालेयं कालशाकं च मुद्गान्नं च सुवर्चलम्
tamālāsana အမြစ်တူးဘာများ၊ māvella နှင့် śata-kaṁdalī တို့ကို လက်ခံနိုင်သည်။ ထို့တူ kāleya၊ အမည်းရောင် အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ မုဒ္ဂ (mung) ဖြင့်ချက်သော အစာနှင့် suvarcalā တို့လည်း ရှရဒ္ဓအတွက် ခွင့်ပြုသည်။
Verse 86
मांसं क्षीरं दधि शाकं व्योषं वेत्रांकुरस्तथा । कट्फलं वज्रकं द्राक्षां लकुचं मोचमेव च
အသား၊ နို့၊ ဒဟိ (curd)၊ အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များနှင့် vyōṣa ဟုခေါ်သော စပ်သုံးမျိုးကို လက်ခံနိုင်သည်။ ထို့တူ ဝါးပင်ပေါက်၊ kaṭphala၊ vajraka၊ စပျစ်သီး၊ lakuca နှင့် ငှက်ပျောသီးတို့ကိုလည်း သင့်တော်သော ပူဇာအဖြစ် ထည့်နိုင်သည်။
Verse 87
प्रियामलकदुर्ग्रीवं तिंडुकं मधुसाह्वयम् । वैकंकतं नालिकेरं शृङ्गाटकपरूषकम्
priyāmalaka၊ durgrīva၊ tiṇḍuka နှင့် madhusāhvaya ဟုခေါ်သော အသီးတို့ကို လက်ခံနိုင်သည်။ ထို့တူ vaikaṅkata၊ အုန်းသီး၊ ရေချိုသီး (water-chestnut) နှင့် parūṣaka တို့ကိုလည်း ပူဇာအဖြစ် ဆက်ကပ်နိုင်သည်။
Verse 88
पिप्पलीमरिचं चैव पटोली बृहतीफलम् । आरामस्य तु सीमाऽन्तः संभवं सर्वमेव तु
ပိပ္ပလီ(ငရုတ်ကောင်းရှည်) နှင့် မရိချ(ငရုတ်ကောင်းအနက်) တို့ကိုလည်း လက်ခံနိုင်၏၊ ထို့အတူ ပဋိုလီနှင့် ဗૃဟတီ၏ အသီးလည်း သင့်တော်၏။ ဥယျာဉ်၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း ပေါက်ဖွားသမျှ အရာအားလုံးကိုလည်း သင့်တော်ဟု ယူနိုင်သည်။
Verse 89
एवमादीनि चान्यानि पुष्पाणि श्राद्धकर्मणि । मसूराः शतपुष्प्याश्च कुसुमं श्रीनिकेतनम्
ထိုနည်းတူပင်၊ ဤပန်းများနှင့် အခြားပန်းများကိုလည်း ရှရာဒ္ဓ ကర్మ၌ အသုံးပြုနိုင်သည်—မစူရာ၊ သတပုṣပီ နှင့် ‘သရီ-နိကေတန’ ဟု ခေါ်သော ပန်းတို့ကဲ့သို့။
Verse 90
वर्या स्वातियवा नित्यं तथा वृषयवासकौ । वंशा करीरा सुरसा मार्जिता भूतृणानि च
ရှရာဒ္ဓ အတွက် သင့်တော်သော ဟင်းသီးဟင်းရွက်/အရွက်များအဖြစ် ဝရျာ၊ စွာတိယဝါ ကို နိစ္စအသုံးပြုနိုင်ပြီး၊ ထို့အပြင် ဝೃṣယဝာသက လည်းကောင်း၊ ဝံရှာ(ဝါးပင်အညွန့်)၊ ကရီရ၊ စုရသာ၊ မာရ္ဇိတာ နှင့် ဘူတೃဏ မြက်တို့ကိုလည်း သုံးနိုင်သည်။
Verse 91
वर्जनीयानि वक्ष्यामि श्राद्धकर्मणि नित्यशः । लशुनं गृंजनं चैव पलांडुं पिण्डमूलकम् । मोगरं चात्र वैदेहं दीर्घमूलकमेव च
ယခု ရှရာဒ္ဓ ကర్మ၌ အမြဲတမ်း ရှောင်ကြဉ်ရမည့် အရာများကို ငါ ပြောမည်—လရှုန(ကြက်သွန်ဖြူ)၊ ဂೃဉ္ଜန၊ ပလာဏ္ဍု(ကြက်သွန်နီ)၊ ပိဏ္ဍမူလက နှင့် မိုဂရ; ထို့အပြင် ဝိုင်ဒေဟ နှင့် ဒီဃမူလက ကိုလည်း ရှောင်ရမည်။
Verse 92
दिवसस्याष्टमे भागे मन्दीभूते दिवाकरे । आसुरं तद्भवेच्छ्राद्धं पितृणां नोपतिष्ठते
နေ့၏ အဋ္ဌမပိုင်းသို့ ရောက်၍ နေမင်း အားလျော့သည့်အခါ ရှရာဒ္ဓ ကို ပြုလုပ်လျှင်၊ ထို ရှရာဒ္ဓ သည် ‘အာသုရ’ သဘော ဖြစ်လာပြီး ပိတೃတို့ထံ မရောက်မီ မတည်တံ့နိုင်။
Verse 93
चतुर्थे प्रहरे प्राप्ते यः श्राद्धं कुरुते नरः । वृथा श्राद्धमवाप्नोति दाता च नरकं व्रजेत्
စတုတ္ထပဟာရ ရောက်လာသောအခါ လူတစ်ယောက်က Śrāddha ကို ပြုလုပ်လျှင်၊ ထို Śrāddha သည် အကျိုးမဲ့သာ ဖြစ်၏။ စည်းကမ်းမလိုက်နာမှုကြောင့် အလှူရှင်သည် နရကသို့ပင် ဆင်းရနိုင်သည်။
Verse 94
लेखाप्रभृत्यथादित्ये मुहूर्तास्त्रय एव च । प्रातस्तस्योत्तरं कालं भगमाहुर्विपश्चितः
နေ၏ အနေအထားနှင့် ဆက်စပ်သော ‘Lekhā’ မှ စ၍ muhūrta သုံးခုရှိသည်ဟု ဆိုကြ၏။ ထိုမနက်ပိုင်းအချိန်ပြီးနောက် ဆက်လာသောကာလကို ပညာရှိတို့က ‘Bhaga’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 95
संगवस्त्रिमुहूर्तोऽयं मध्याह्नस्तु समन्ततः । ततश्च त्रिमुहूर्ताश्च अपराह्णो विधीयते
Saṃgava သည် muhūrta သုံးခုဖြစ်၏။ Madhyāhna (နေ့လယ်) သည် အနှံ့အပြား ပြည့်စုံစွာ တည်ရှိ၏။ ထို့နောက် muhūrta သုံးခုကို Aparāhṇa (နေ့လယ်ပြီးနောက်/နေ့ခင်း) ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 96
पञ्चमोऽथ दिनांशो यः स सायाह्न इति स्मृतः
နေ့၏ အပိုင်းငါးမြောက်ကို ‘Sāyāhna’ (ညနေ) ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 97
तथा च श्रुतिः । यदैवादित्योऽथ वसन्तो यदा संगविकोऽथ ग्रीष्मो यदा वा माध्यंदिनोऽथ वर्षा यदपराह्णोऽथ शरत् । घदेवास्तमेत्यथ हेमन्त इति
ထို့ပြင် śruti က ဤသို့ဆိုသည်။ နေထွက်ချိန်သည် နွေဦး (ဝသန္တ) ဖြစ်၏; saṃgava အချိန်သည် နွေ (ဂရိෂ္မ) ဖြစ်၏; madhyāhna အချိန်သည် မိုးရာသီ (ဝర్షာ) ဖြစ်၏; aparāhṇa အချိန်သည် ဆောင်းဦး (ଶରତ्) ဖြစ်၏; နတ်တို့ အနားယူရန် ဝင်သွားသော နေဝင်ချိန်သည် ဆောင်း (ဟေမန္တ) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 98
प्रारभ्य कुतपे श्राद्धे कुर्यादारोहणं बुधः । विधिज्ञो विधिमास्थाय रोहिणं न तु लंघयेत्
ကူတပ မုဟူရ္တ၌ ရှရဒ္ဓကို စတင်၍ ပညာရှိသည် အာရောဟဏ (အဆင့်လိုက်တိုးတက်ခြင်း) ကို စည်းကမ်းအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။ စည်းကမ်းကို သိ၍ လိုက်နာကာ ရောဟိဏ မုဟူရ္တကို မကျော်လွန်စေသင့်။
Verse 99
अष्टमो यो मुहूर्तश्च कुतपः स निगद्यते । नवमो रौहिणः प्रोक्त इति श्राद्धविदो विदुः
အဋ္ဌမ မုဟူရ္တကို «ကူတပ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ နဝမ မုဟူရ္တကို «ရောဟိဏ» ဟု ဆိုကြသည်ဟု ရှရဒ္ဓပညာရှင်တို့ သိကြသည်။
Verse 100
एकोद्दिष्टं तु मध्याह्नं प्रातर्वै जातकर्मणि । पित्र्यार्थं निर्वपेत्पाकं वैश्वदेवार्थमेव च
ဧကောဒ္ဒိဋ္ဌ (တစ်ဦးတည်းသော ဘိုးဘွားအတွက် ရှရဒ္ဓ) ကို မွန်းတည့်ချိန်၌ ပြုလုပ်ရမည်။ မွေးဖွားမှုနှင့် ဆက်စပ်သော ကర్మများကို မနက်ပိုင်း၌ ပြုလုပ်ရသည်။ ပိတೃ (ဘိုးဘွား) အတွက်လည်းကောင်း၊ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ (Vaiśvadeva) ပူဇော်မှုအတွက်လည်းကောင်း အစာကို ချက်၍ နိဗ္ဗပ (ပူဇော်) ရမည်။
Verse 101
वैश्वदेवे न पित्र्यार्थं न पित्र्यं वैश्वदेविके । कृत्वा श्राद्धं महादेवि ब्राह्मणांश्च विसर्ज्य च
ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ (Vaiśvadeva) ပူဇော်မှု၌ ပိတೃအတွက် သီးသန့်လုပ်ရမည့် အရာကို မပြုလုပ်ရ။ ထို့အတူ ပိတೃရိတ (ဘိုးဘွားအတွက်) အခမ်းအနား၌လည်း ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ အပိုင်းကို မထည့်ရ။ မဟာဒေဝီရေ၊ ရှရဒ္ဓကို ပြီးစီးစေပြီး ဘြာဟ္မဏတို့ကို လေးစားစွာ ပြန်လွှတ်ပြီးနောက် သင့်လျော်သလို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 102
वैश्वदेवादिकं कर्म ततः कुर्याद्वरानने । बहुहव्येन्धने चाग्नौ सुसमिद्धे विशेषतः
ထို့နောက် မျက်နှာလှသော မိန်းမရေ၊ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ (Vaiśvadeva) မှ စ၍ ကర్మများကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ အထူးသဖြင့် အဟုတိများနှင့် လောင်စာများ ပေါများ၍ မီးကောင်းကောင်း တောက်လောင်နေချိန်၌ ဖြစ်သည်။
Verse 103
विधूमे लेलिहाने च कुर्यात्कर्म प्रसिद्धये । अप्रबुद्धे सधूमे च जुहुयाद्यो हुताशने
မီးခိုးမရှိ၍ မီးလျှံများ အထက်သို့ လျက်တက်နေသော် ကိစ္စအောင်မြင်မှုအတွက် ကర్మကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ သို့ရာတွင် မီးမတောက်ပဘဲ မီးခိုးထွက်သော မီးထဲသို့ ဟဝိစ်ကို ပူဇော်သူသည် သင့်တော်သောနည်းလမ်းနှင့် ဆန့်ကျင်သည်။
Verse 104
यजमानो भवेदन्धः कुपुत्र इति निश्चितम् । दुर्गन्धश्चैव कृष्णश्च नीलश्चैव विशेषतः
မီး၏လက္ခဏာများမှာ အနံ့ဆိုး၍ အနက်ရောင်ဖြစ်ကာ အထူးသဖြင့် အပြာရောင်သွားလျှင် ယဇမာနသည် အကံဆိုးကို တွေ့ရပြီး မျက်စိကန်းခြင်းနှင့် မကောင်းသောသား မွေးဖွားခြင်း ဖြစ်မည်ဟု သေချာစွာ ကြေညာထားသည်။
Verse 105
भूमिं विगाहते यत्र तत्र विद्यात्पराभवम् । अर्चिष्मान्पिंगलशिखः सर्पिःकांचनसप्रभः
မီးသည် မြေထဲသို့ ဆင်းကျသကဲ့သို့ ထင်ရသောနေရာ၌ အရှုံးနှင့် ပျက်စီးခြင်းကို သိရမည်။ သို့သော် ကောင်းမြတ်သောမီးသည် တောက်ပ၍ အဝါညိုရောင် မီးလျှံရှိကာ ဂီ (ထောပတ်ဆီ) နှင့် ရွှေကဲ့သို့ တောက်လက်သည်။
Verse 106
स्निग्धः प्रदक्षिणश्चैव वह्निः स्यात्कार्यसिद्धये । अंजनाभ्यंजनं गंधान्मन्त्रप्रणयनं तथा
တောက်ပ၍ ဆီပြန်သကဲ့သို့ စိုပြေကာ ညာဘက်သို့ လှည့်သွားသော မီးသည် လုပ်ငန်းအောင်မြင်စေသည်။ ထို့အတူ အဉ္ဇန (မျက်စိဆေး) နှင့် လိမ်းဆေးများ၊ အနံ့သာများ၊ မန္တရားကို မှန်ကန်စွာ အသုံးချ၍ ရွတ်ဆိုခြင်းတို့လည်း သင့်တော်သည်။
Verse 107
काशैः पुनर्भवेत्कार्यं हयमेधफलं लभेत् । अष्टजातिकपुष्पं च अञ्जनं नित्यमेव हि
ကာရှာမြက် (kāśa) ဖြင့် ပြန်လည်၍ ကိစ္စကို အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ပြီး အရှွမေဓ (Aśvamedha) ယဇ်၏ အကျိုးကို ရရှိသည်။ ထို့ပြင် အဋ္ဌဇာတိ (aṣṭajāti) ပန်းများနှင့် အဉ္ဇန (မျက်စိဆေး) ကိုလည်း အမြဲတမ်း အသုံးပြုရမည်။
Verse 108
कृष्णेभ्यश्च तिलेभ्यश्च तैलं यत्नात्सुरक्षितम् । चन्दनागरुणी चोभे तमालोशीरपद्मकम्
နှမ်းအနက်စေ့မှ ထုတ်ယူ၍ ဂရုတစိုက် ထိန်းသိမ်းထားသော ဆီကို သင့်တော်ဟု ဆိုသည်။ ထို့အတူ စန္ဒန်နှင့် အဂရု—နှစ်မျိုးလုံး—နှင့် တမာလ၊ ဥရှီရ (ဗက်တီဗာ)၊ ပဒ္မက တို့လည်း သင့်တော်သည်။
Verse 109
धूपश्च गौग्गुलः श्रेष्ठस्तौरुष्को धूप एव च । शुक्लाः सुमनसः श्रेष्ठास्तथा पद्मोत्पलानि च
အမွှေးတိုင်တို့အနက် ဂုဂ္ဂုလု သည် အကောင်းဆုံးဖြစ်၏; တော်ရုရှ္က သည်လည်း အမွှေးတိုင်အဖြစ် ထူးမြတ်၏။ ပန်းတို့အနက် အဖြူရောင်ပန်းများသည် အကောင်းဆုံး—ထို့အတူ ကြာပန်းနှင့် ရေကြာ (ဥတ္ပလ) တို့လည်း ဖြစ်၏။
Verse 110
गन्धवन्त्युपपन्नानि यानि चान्यानि कृत्स्नशः । निशिगंधा जपा भिण्डिरूपकः सकुरंटकः
အနံ့ပြင်းထန်သော ပန်းများအားလုံးနှင့် ထိုသဘောတူသော အခြားပန်းမျိုးစုံ—ညအနံ့ပန်းများ၊ ဂျပါ (ဟိဘစ်ကပ်)၊ ဘိဏ္ဍိရူပက၊ ကုရဏ္ဍက—တို့ကို ဤနေရာတွင် စြာဒ္ဓ အခမ်းအနား၌ ရှောင်ကြဉ်ရမည့်အရာအဖြစ် ညွှန်ပြထားသည်။
Verse 111
पुष्पाणि वर्जनीयानि श्राद्धकर्मणि नित्यशः । सौवर्णं राजतं ताम्रं पितॄणां पात्रमुच्यते
စြာဒ္ဓ ကర్మ၌ ပန်းများကို အမြဲတမ်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) များအတွက် ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေးဖြင့် ပြုလုပ်သော အိုးခွက်များကို သင့်တော်သော ပাত্রဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 112
रजतस्य तथा किञ्चिद्दर्शनं पुण्यदायकम् । कृष्णाजिनस्य सान्निध्यं दर्शनं दानमेव च
ထို့အတူ ငွေကို အနည်းငယ်မျှ မြင်ရုံသာလျှင်ပင် ကုသိုလ်ပေးတတ်သည်။ ကృష్ణာဇိန (အနက်ရောင် သမင်အရေ) ၏ အနီးကပ်ရှိခြင်း၊ မြင်ခြင်းနှင့် ထိုအရေကို လှူဒါန်းခြင်းတို့လည်း ကုသိုလ်ဖြစ်၏။
Verse 113
रक्षोघ्नं चैव वर्चस्यं पशून्पुत्रांश्च तारयेत् । अथ मन्त्रं प्रवक्ष्यामि अमृतं ब्रह्मनिर्मितम्
ဤမന്ത്രသည် ရန်သူဝိညာဉ်ဆိုးများကို ဖျက်ဆီး၍ ဓမ္မတေဇောကို တိုးပွားစေကာ၊ နွားတိရစ္ဆာန်နှင့် သားသမီးတို့ကို ကာကွယ်ကယ်တင်ပေးသည်။ ယခု ငါသည် အမృతကဲ့သို့ သန့်ရှင်း၍ ဘြဟ္မာက ဖန်ဆင်းထားသော မంత్రကို ကြေညာမည်။
Verse 114
देवताभ्यः पितृभ्यश्च महायोगिभ्य एव च । नमः स्वाहायै स्वधायै नित्यमेव नमोनमः
ဒေဝတားတို့အားလည်း၊ ပိတೃတို့အားလည်း၊ မဟာယောဂီတို့အားလည်း နမസ്കာရ။ စွာဟာနှင့် စွဓာတို့အားလည်း အမြဲတမ်း နမောနမಃ—ထပ်ခါထပ်ခါ ဂါရဝပြုပါ၏။
Verse 115
आद्यावसाने श्राद्धस्य त्रिरावर्तमिमं जपन् । अश्वमेधफलं ह्येतद्विप्रैः संज्ञाय पूजितम्
ရှ్రာဒ္ဓကာလ၏ အစနှင့် အဆုံးတွင် ဤမంత్రကို သုံးကြိမ် ပြန်လည်ရွတ်ဆိုလျှင် အශ්ဝမေဓ ယဇ్ఞ၏ အကျိုးကို ရရှိသည်ဟု ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏတို့က အသိအမှတ်ပြု၍ ပူဇော်ကြသည်။
Verse 116
पिण्डनिर्वपणे वापि जपेदेनं समाहितः । पितरः क्षिप्रमायान्ति राक्षसाः प्रद्रवन्ति च
သို့မဟုတ် ပိဏ္ဍာပူဇာ (piṇḍa) ဆက်ကပ်ချိန်တွင် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ဤမంత్రကို ရွတ်ဆိုရမည်။ ထိုအခါ ပိတೃတို့သည် လျင်မြန်စွာ ရောက်လာပြီး ရာက္ခသတို့သည် ထွက်ပြေးသွားကြသည်။
Verse 117
सप्तार्चिषं प्रवक्ष्यामि सर्वकामशुभप्रदम्
ယခု ငါသည် “သပ္တာရ္စိသ်” ဟူသော မီးတောက်ခုနစ်ပါး၏ မంత్రကို ကြေညာမည်။ ၎င်းသည် မင်္ဂလာကောင်းချီးနှင့် သင့်လျော်သော ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံစေသည်။
Verse 118
अमूर्तानां च मूर्तानां पितॄणां दीप्ततेजसाम् । नमस्यामि सदा तेषां ध्यायिनां दिव्यचक्षुषाम्
အရုပ်မဲ့သူတို့နှင့် အရုပ်ရှိသူတို့ဖြစ်သော တေဇောတောက်ပသည့် ပိတೃတို့အား၊ သမาธိ၌ တည်ကြည်၍ ဒိဗ္ဗစက္ခုရှိသူတို့အား၊ အမြဲတမ်း ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။
Verse 119
इन्द्रादीनां च नेतारो दक्षमारीचयस्तया । तान्नमस्यामि सर्वान्वै पितॄंश्चैवौषधीस्तथा
အင်္ဒြာတို့နှင့် အခြားသတ္တဝါတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော ခေါင်းဆောင်များ၊ ဒက္ခနှင့် မာရီချိ၏ မျိုးဆက်တို့အားလုံးကို ဦးညွှတ်ပါ၏။ ထို့ပြင် ပိတೃတို့နှင့် ဆေးဖက်ဝင် အပင်အမြစ်တို့ကိုလည်း ပူဇော်နမസ്കာရ ပြုပါ၏။
Verse 120
नक्षत्राणां ग्रहाणां च वाय्वग्न्योश्च पितॄनपि । द्यावापृथिव्योश्च सदा नमस्यामि कृताञ्जलिः
လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ၊ နက္ခတ်တို့နှင့် ဂြိုဟ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ လေဒေဝတားနှင့် မီးဒေဝတားကိုလည်းကောင်း၊ ပိတೃတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကိုလည်းကောင်း အမြဲတမ်း ဦးညွှတ်ပါ၏။
Verse 121
नमः पितृभ्यः सप्तभ्यो नमो लोकेषु सप्तसु । स्वयंभुवे नमस्यामो ब्रह्मणे योगचक्षुषे
ပိတೃ အမျိုးအစား ခုနစ်ပါးအား နမസ്കာရပါ၏။ လောက ခုနစ်လောကအတွင်း၌လည်း နမောပါ၏။ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော ဘြဟ္မာ—ယောဂစက္ခုရှိသော မြင်တော်မူရှင်အား ကျွန်ုပ်တို့ ဦးညွှတ်ပါ၏။
Verse 122
एतत्त्वदुक्तं सप्तर्षिब्रह्मर्षिगणसेवितम् । पवित्रं परमं ह्येतच्छ्रीमद्रक्षोविनाशनम्
သင်၏ မိန့်ကြားတော်မူချက် ဤသင်ခန်းစာသည် စပ္တဋ္ဌိနှင့် ဘြဟ္မဋ္ဌိ အစုအဖွဲ့တို့က ဆည်းပူးထမ်းဆောင်ကြ၏။ ဤသည်မှာ အလွန်သန့်စင်စေသော၊ မင်္ဂလာပြည့်ဝသော၊ မကောင်းသော အင်အားတို့ကို ဖျက်ဆီးသော အမြတ်ဆုံးတရားဖြစ်၏။
Verse 123
अनेन विधिना युक्तस्त्रीन्वारांस्तु जपेन्नरः । भक्त्या परमया युक्तः श्रद्दधानो जितेन्द्रियः
ဤနည်းတော်အတိုင်း လိုက်နာသော ယောက်ျားသည် မန္တရားကို သုံးကြိမ် ရွတ်ဆိုရမည်။ အမြင့်ဆုံး ဘက္တိ၊ သဒ္ဓါနှင့် အင်ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံရမည်။
Verse 124
सप्तार्चिषं जपेद्यस्तु नित्यमेव समाहितः । स तु सप्तसमुद्रायाः पृथिव्या एकराड्भवेत्
စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထား၍ နေ့စဉ် «ခုနစ်မီးတောက်» (Saptārciṣa) မန္တရားကို ရွတ်ဆိုသူသည် ခုနစ်ပင်လယ်ဝန်းရံသော မြေကြီးပေါ်၌ တစ်ဦးတည်းသော အရှင်မင်း ဖြစ်လာမည်။
Verse 125
श्राद्धकल्पं पठेद्यो वै स भवेत्पंक्तिपावनः । अष्टादशानां विद्यानां स च वै पारगः स्मृतः
«ရှရဒ္ဓ-ကလ္ပ» ကို ဖတ်ရွတ်သူသည် စားပွဲတန်း (ပင်္ကတိ) အားလုံးကို သန့်စင်ပေးသူ ဖြစ်လာမည်။ ထို့ပြင် ဗိဒ္ယာ ဆယ့်ရှစ်ပါးကို ကျွမ်းကျင်ပြီးသူဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 126
पूजां पुष्टिं स्मृतिं मेधां राज्यमारोग्यमेव च । प्रीता नित्यं प्रयच्छन्ति मानुषाणां पितामहाः
လူသားတို့၏ ပိတាមဟာများ (ဘိုးဘွားပ祖先) သည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လျှင် အမြဲတမ်း ဂုဏ်သိက္ခာ၊ အာဟာရပြည့်ဝမှု၊ မှတ်ဉာဏ်၊ ဉာဏ်ရည်၊ အာဏာပိုင်မှုနှင့် ကျန်းမာရေးကို ပေးသနားကြသည်။
Verse 127
एवं प्रभासक्षेत्रे स सरस्वत्यब्धिसंगमे । कुर्याच्छ्राद्धं विधानेन प्रभासे चैव भामिनि
ထို့ကြောင့် ပရဘာသ-က்ஷೇತ್ರ၌၊ ဆရஸဝတီမြစ်နှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာတွင်၊ သတ်မှတ်ထားသော နည်းတော်အတိုင်း Śrāddha ကို ပြုလုပ်ရမည်—ပရဘာသ၌ပင်၊ အလှပျိုမ။
Verse 206
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये सरस्वत्यब्धिसंगमे श्राद्धकल्पे श्राद्धविधिवर्णनंनाम षडुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးအပ်သော စကန္ဒ မဟာပုရာဏ၌၊ အရှစ်သောင်းတစ်ထောင် စလိုကာပါဝင်သော သံဟိတာအတွင်း၊ သတ္တမ ပရဘာသခဏ္ဍ၊ ပထမ ပရဘာသက்ஷೇತ್ರမဟာတ္မ្យ၊ စရஸဝတီ–သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ၌ရှိသော ရှရဒ္ဓကလ္ပတွင် «ရှရဒ္ဓပြုလုပ်နည်း ဖော်ပြချက်» ဟူသော အခန်း ၂၀၆ သည် အဆုံးသတ်၏။