Adhyaya 16

Verse 1

ईश्वर उवाच । पातालविवरस्यापि माहात्म्यं शृणु सांप्रतम् । पूर्वपृष्टं महादेवि ब्रह्मणा विश्वकर्मणा

ဣရှွရက မိန့်တော်မူ၏— ယခု ပာတාල အပေါက်/ဂူ၏ မဟာတ္မ्यကိုလည်း နားထောင်လော့။ အို မဟာဒေဝီ၊ ယခင်က ဗြဟ္မာနှင့် ဝိශ්ဝကರ್ಮန်တို့က ထိုအကြောင်းကို မေးမြန်းခဲ့ကြ၏။

Verse 2

तमोभावे समुत्पन्ने जातास्तत्रैव राक्षसाः । सूर्यस्य द्वेषिणः सर्वे ह्यसंख्याता महाबलाः

အမှောင်အခြေအနေ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ထိုနေရာ၌ပင် ရာක්ෂသများ မွေးဖွားလာကြ၏—ရေတွက်မရအောင် များပြား၍ အင်အားကြီးကာ နေမင်းကို မုန်းတီးသူများ အားလုံးဖြစ်ကြ၏။

Verse 3

ते तु दृष्ट्वा महात्मानं समुद्यंतं दिवाकरम् । ते धूम्रप्रमुखाः सर्वे जहसुः सूर्यमंजसा

သို့သော် မဟာစိတ်ရှိသော နေမင်း တက်လာသည်ကို မြင်သော်၊ ဓూమ္ရ ဦးဆောင်သော သူတို့အားလုံးသည် တပြိုင်နက် နေမင်းကို တိုက်ခိုက်ကြ၏။

Verse 4

अस्माकमंतकः कोऽयं विद्यते पापकर्मकृत् । इत्यूचुर्विविधा वाचः सूर्यस्याग्रे स्थितास्तदा

«ဤသူကား မည်သူနည်း—ငါတို့၏ ဖျက်ဆီးသူ—အပြစ်ကမ္မကို ပြုသူလော?» ဟုဆိုကာ ထိုအခါ နေမင်းရှေ့၌ ရပ်လျက် အမျိုးမျိုးသောစကားဖြင့် ပြောကြ၏။

Verse 5

इति श्रुत्वा तदा देवः क्रोधस्फुरिताधरः । राक्षसानां वचश्चैव भक्ष्यमाणो दिवाकरः

ထိုစကားကို ကြားသော် နတ်ဒေဝ (ဒိဝါကရ—နေမင်း) သည် ဒေါသကြောင့် နှုတ်ခမ်းတုန်လှုပ်၍ ရက္ခသတို့၏ စကားနှင့် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဝိုင်းဝန်းနှိပ်စက်ခံနေရ၏။

Verse 6

ततः क्रोधाभिभूतेन चक्षुषा चावलोकयत् । स क्रूररक्षःक्षयकृत्तिमिरद्विपकेसरी

ထို့နောက် ဒေါသလွှမ်းမိုးသဖြင့် မျက်စိဖြင့် ကြည့်လိုက်၏။ ထိုနေမင်းသည် အမှောင်၏ ဆင်ကို ရင်ဆိုင်သော ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ရက်ခသဆိုးတို့ကို ဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 7

महांशुमान्खगः सूर्यस्तद्विनाशमचिंतयत् । अजानन्नंततश्छिद्रं राक्षसानां दिवस्पतिः

အလင်းရောင်ကြီးမားသော နေမင်း၊ ကောင်းကင်၌ လှည့်လည်သော နေ့၏ အရှင်သည် သူတို့ကို ဖျက်ဆီးရန် စဉ်းစား၏။ သို့ရာတွင် ရက္ခသတို့ လွတ်မြောက်နိုင်သော လျှို့ဝှက်အပေါက်ကို မသိသေး၏။

Verse 8

स धर्मविच्युतान्दृष्ट्वा पापोपहतचेतसः । एवं संचिंत्य भगवान्दध्यौ ध्यानं प्रभाकरः

သူတို့သည် ဓမ္မမှ လွဲချော်၍ အပြစ်ကြောင့် စိတ်နှလုံး ထိခိုက်နေကြသည်ကို မြင်သော်၊ ကောင်းချီးတော်ရှိသော ပရဘာကရ (နေမင်း) သည် ထိုသို့ စဉ်းစားကာ နက်ရှိုင်းသော ဓ్యာနသမာဓိသို့ ဝင်၏။

Verse 9

अजानंस्तेजसा ग्रस्तं त्रैलोक्यं रजनीचरैः । ततस्ते भानुना दृष्टाः क्रोधाध्मातेन चक्षुषा

ညအလှည့်သွားသူတို့၏ မကောင်းသောတေဇောအာနုဘော်ကြောင့် သုံးလောကလုံး ဖုံးလွှမ်းနေသည်ကို မသိဘဲ နေမင်းသည် ဒေါသကြောင့် မျက်စိဖောင်း၍ သူတို့ကို မြင်တော်မူ၏။

Verse 10

निपेतुरंबरभ्रष्टाः क्षीणपुण्या इव ग्रहाः । राक्षसैर्वेष्टितो धूम्रो निपतञ्छुशुभेंऽबरात्

သူတို့သည် ကောင်းမှုကုသိုလ်ကုန်သကဲ့သို့ ဂြိုဟ်များက မိုးကောင်းကင်မှ ကျသကဲ့သို့ အပေါ်မှ ပြုတ်ကျကြ၏။ ရက္ခသတို့ ဝိုင်းရံထားသော မီးခိုးရောင်အစုကြီးသည် ကောင်းကင်မှ တောက်ပလျက် ကျဆင်းလာ၏။

Verse 11

अर्द्धपक्वं यथा तालफलं कपिभिरावृतम् । यदृच्छया निपेतुस्ते यंत्रमुक्ता यथोपलाः

မျောက်များ ဝိုင်းရံထားသော တာလပင်သီး အနည်းငယ်မမှည့်သေးသကဲ့သို့၊ သူတို့သည် အလျှင်အမြန် မတော်တဆ လိမ့်ကျလာကြ၏—ယန္တရားမှ လွှတ်လိုက်သော ကျောက်တုံးများကဲ့သို့။

Verse 12

ततो वायु वशाद्भ्रष्टा भित्त्वा भूमिं रसातलम् । जग्मुस्ते क्षेत्रमासाद्य प्रभासं वरवर्णिनि

ထို့နောက် လေ၏အင်အားကြောင့် လမ်းကြောင်းလွဲ၍ မြေကြီးကို ဖောက်ထွင်းကာ ရသာတလ (Rasātala) သို့ ဆင်းသက်ကြ၏။ ထိုသန့်ရှင်းသောဒေသသို့ ရောက်လာပြီးနောက်၊ အလှတရားရှိသော မိဖုရားရေ၊ ပရဘာသ (Prabhāsa) သို့ ရောက်ကြ၏။

Verse 13

यत्र चार्कस्थलो देवः सर्वसिद्धिप्रदायकः । तत्सान्निध्यस्थितं देवि पातालविवरं महत्

အကြောင်းမူကား ထိုနေရာ၌ အာကသ္ထလ (Arkasthala) ဟူသော ဒေဝတော်ရှိ၍ အောင်မြင်မှုအပေါင်းကို ပေးတော်မူ၏။ ထိုသန့်ရှင်းသော နီးကပ်တည်ရှိရာအနီး၌၊ ဒေဝီရေ၊ ပာတာလသို့ ဆင်းသည့် အပေါက်ကြီးတစ်ခု ရှိ၏။

Verse 14

अन्यानि कोटिशः संति तानि लुप्तानि भामिनि । कृतस्मरात्समारभ्य यावदर्कस्थलो रविः

အလင်းရောင်တောက်ပသော မိန်းမရေ၊ အခြားသော ပေါက်ဝများသည် သန်းပေါင်းများစွာ ရှိသော်လည်း ပျောက်ကွယ်သွားကြပြီ။ ဤတစ်ခုသာ ကෘတસ્મရ ကာလမှစ၍ ရဝိ (နေမင်း) သည် အာρκသ္ထလ၌ တည်ရှိနေသမျှ တည်တံ့နေ၏။

Verse 15

देवमातुर्वरं प्राप्य सिद्धयोऽष्टौ व्यवस्थिताः । एतस्मिन्नंतरे देवि सूर्यक्षेत्रमुदाहृतम्

ဒေဝတို့၏ မိခင်ထံမှ အမြတ်တန်သော ကောင်းချီးကို ရရှိပြီးနောက် စိဒ္ဓိ ရှစ်ပါးသည် မိမိတို့၏ နေရာ၌ တည်ကြ၏။ ထိုအချိန်အတွင်းပင်၊ ဒေဝီရေ၊ ထိုနေရာကို “စူရျက்ஷೇತ್ರ” (နေမင်း၏ သန့်ရှင်းဒေသ) ဟု ကြေညာခေါ်ဝေါ်လာ၏။

Verse 16

सूर्यस्य तेजसो देवि मध्यभागं हि तत्स्मृतम् । सर्वं हेममयं देवि नापुण्यस्तत्र वीक्षते

ဒေဝီရေ၊ ထိုနေရာကို နေမင်း၏ တေဇောဓာတ်၏ အလယ်ဗဟိုဟု မှတ်ယူကြ၏။ ထိုနေရာ၌ အရာအားလုံးသည် ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ ဒေဝီရေ၊ မကောင်းသင်္ကာတစ်စုံတစ်ရာ မမြင်ရ။

Verse 17

विवराणां शतं चैकं स्पर्शाश्चैव तु कोटिशः । तत्र संति महादेवि सिद्धेशस्तु प्ररक्षति

မဟာဒေဝီရေ၊ ပေါက်ဝ တစ်ရာတစ်ခု ရှိပြီး ထိတွေ့ရာ အချက်များသည် သန်းပေါင်းများစွာ ရှိ၏။ ထိုအရာများသည် ထိုနေရာ၌ ရှိနေပြီး၊ စိဒ္ဓေရှ (Siddheśa) သည် အမှန်တကယ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်၏။

Verse 18

इदं क्षेत्रं महादेवि प्रियं सूर्यस्य सर्वदा । सूर्यपर्वणिसंप्राप्ते कुरुक्षेत्राधिकं प्रिये

မဟာဒေဝီရေ၊ ဤသန့်ရှင်းကွင်းသည် နေမင်းအတွက် အမြဲတမ်း ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်၏။ နေမင်း၏ ပဗ္ဗ (သန့်ရှင်းသော အခါအခွင့်) ရောက်လာသော်၊ ချစ်သူရေ၊ ကုရုက္ခေတ်ရထက်ပင် ပိုမို ကုသိုလ်ကြီးမားလာ၏။

Verse 19

ब्राह्मी चैव हिरण्या च संगमश्च महोदधेः । एतत्त्रिसंगमं देवि कोटितीर्थ फलप्रदम्

ဗြာဟ္မီနှင့် ဟိရဏ္ယာ၊ ထို့ပြင် မဟာသမုဒ္ဒရာနှင့် ဆုံရာ—ဤ သုံးဆုံရာကို အို ဒေဝီ၊ တီရ္ထ အကုဋိတို့၏ အကျိုးကို ပေးတော်မူ၏။

Verse 20

देवमाता च तत्रैव मंकीशस्तत्र तिष्ठति । नागस्थानं नगस्थानं तत्रैव समुदाहृतम् ।१

ထိုနေရာ၌ပင် ဒေဝမాతာ ရှိ၏၊ မံကီဿလည်း ထိုနေရာ၌ တည်နေ၏။ နာဂသ္ထာန ဟုခေါ်သောနေရာနှင့် နဂသ္ထာန ဟုခေါ်သောနေရာတို့လည်း ထိုနေရာ၌ပင် ရှိကြောင်း ကြေညာထား၏။

Verse 21

इति संक्षेपतः प्रोक्तमर्कस्थलमहोदयम् । राक्षसानां च संपातादभूच्च विवरं यथा

ဤသို့ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် အရ္ကသ္ထလ၏ မဟာဂုဏ်တော်ကို ပြောပြီးပြီ။ ထို့ပြင် ရာက္ခသတို့၏ တိုက်ခိုက်ဝင်ရောက်မှုကြောင့် အပေါက်/အကွဲတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာပုံကိုလည်း ဆိုခဲ့၏။

Verse 22

अन्यानि तत्र देवेशि लुप्तानि विवराणि वै । एवं तु प्रकटं तत्र दृश्यतेऽद्यापि भामिनि

အို ဒေဝတို့၏ မိဖုရား၊ ထိုနေရာရှိ အခြားသော အပေါက်များသည် အမှန်တကယ် ပျောက်ကွယ်သွားပြီ။ သို့သော် ဤအပေါက်တစ်ခုသည် ထိုနေရာ၌ ထင်ရှားစွာ ကျန်ရှိနေပြီး ယနေ့တိုင် မြင်တွေ့ရသေး၏၊ အို တောက်ပသူ။

Verse 23

श्रीमुखं नाम तद्द्वारं रक्ष्यते मातृभिः प्रिये । वर्षमेकं चतुर्द्दश्यां नियमाद्यस्तु पूजयेत्

အို ချစ်သူ၊ ထိုတံခါးကို «သ္ရီမုခ» ဟု ခေါ်ကြပြီး မာတೃကာ မိခင်ဒေဝီတို့က စောင့်ရှောက်ထား၏။ စည်းကမ်းတကျ အကျင့်ဝတ်ဖြင့် တစ်နှစ်ပြည့် လဆန်း/လဆုတ် ဆယ့်လေးရက်နေ့တွင် ပူဇော်သူသည်—

Verse 24

तत्र मातृगणान्देवि सुनंदाद्यान्विधानतः । पशुपुष्पोपहारैश्च धूपदीपैस्तथोत्तमैः । विप्राणां भोजनैर्देवि तस्य सिद्धिर्भविष्यति

ထိုနေရာ၌၊ ဒေဝီမယ်တော်၊ စုနန္ဒာမှ စ၍ မာတೃဂဏ (မိခင်တော်များ) ကို စည်းကမ်းအတိုင်း ပူဇော်ရမည်။ သတ်မှတ်ထားသည့် တိရစ္ဆာန်ပူဇော်ခြင်း၊ ပန်းနှင့် လှူဒါန်းပစ္စည်းများ၊ အကောင်းဆုံး မီးခိုးနှင့် မီးအလင်းတို့ဖြင့် ပူဇော်ပါ။ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးလှူခြင်းဖြင့်၊ ဒေဝီမယ်တော်၊ သူ၏ စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) သည် ပြည့်စုံလိမ့်မည်။

Verse 25

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्रार्कस्थलसंनिधौ । पूजयेन्मातरः सर्वा यदीच्छेत्सिद्धिमात्मनः

ထို့ကြောင့် အားလုံးသော ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် အာရ္ကသ္ထလ အနီး၌ မိခင်တော်များအားလုံးကို ပူဇော်ရမည်၊ မိမိအတွက် စိဒ္ဓိ (ဝိညာဉ်ရေးအောင်မြင်မှု) ကို လိုလားပါက။

Verse 26

एतास्तु मातरो देवि सुनंदागणनामतः । ख्यातिं यांति प्रभासे तु क्षेत्रेस्मिन्वरवर्णिनि

ဒေဝီမယ်တော်၊ ဤမိခင်တော်များကို စုနန္ဒာ-ဂဏ ဟု အမည်တပ်၍ စုပေါင်းခေါ်ကြသည်။ အလှရောင်ရှိသူမယ်တော်၊ ပရဘာသ သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၌ သူတို့သည် ကျော်ကြားမှုနှင့် ဂုဏ်ရောင်ခြည်ကို ရရှိကြသည်။

Verse 27

एतत्संक्षेपतः प्रोक्तं पातालोत्तरमध्यतः । तच्छ्रुत्वा मुच्यते देवि सर्वापद्भ्यो नरोत्तमः

ဤအကြောင်းကို ပာတාලောတ္တရ၏ အလယ်ပိုင်းမှ ယူ၍ အကျဉ်းချုပ် ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဒေဝီမယ်တော်၊ ထိုကို ကြားနာလျှင် လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူသည် အန္တရာယ်အပေါင်းမှ လွတ်မြောက်လိမ့်မည်။